Шейшемби, 16 Октябрь, 2018 - 2:55
KYRGYZTODAY.KG Кыргызстан бүгүн

Рубрика боюнча архив: АНАЛИТИКА

«Жер ээн болсо доңуз дөбөгө чыгат» же Балыкчыдагы былыктын бети качан ачылат?

Өлкөнүн өнүгүшүн камсыздай турган эң негизги фактордун бири сот адилеттиги экендиги талашсыз. Эгер соттор адилеттүү болбосо коррупция менен күрөшүү эч нерсеге арзыбай тургандыгы жалпыга маалым. Ошону жон териси менен сезген […]

Президент Сооронбай Жээнбеков үчүн деле (демек, жалпы эле Кыргызстан үчүн да!) көптөн күттүргөн “Икс сааты” улам жакындап жылып келүүдө…

Учурдагы саясий турмуштун актуалдуу маселелери катары БУУнун Генералдык Ассамблеясы сыяктуу глобалдуу масштабдагы окуялардан тартып, регионалдык деңгээлдеги маселелерди көтөргөн КМШ мамлекеттеринин Душанбедеги жолугушууларына чейинки коомдук-саясий иш-чараларды атоого болот. БУУнун Ассамблеясы жыл […]

 Эрлан Абдылдаев жетектеген ТИМ белчесинен коррупциялык иштерге батканы жарыяланды. Чара көрүлөбү?..

Башка министрликтердегидей эле тышкы иштер министрлигинде да былгыган көп коррупциялык иштер бар экени мындан мурда эле айтылып келген. Буларды тастыктап, Түштүк Кореядагы элчибиз Кылычбек Султан тармактагы болуп жаткан иштерди жар […]

Расул Үмбөталиев, отун-энергетика боюнча көз карандысыз серепчи: “Быйыл да Бишкек ТЭЦи менен Токтогул ГЭСинде ири авария катталышы мүмкүн”

Маектешим менин төрт жылдан бери туруктуу каарманым. Бул аралыкта ар убак аргументтүү ойлорун таамай билдирип келет. Бул сапар да босогодо турган кышка даярдык, өлкөбүздүн отун-энергетикалык жаатындагы камылгасынан кеп сурап кайрылдык. […]

Адил Турдукулов: “Эгер чекист Токон Мамытов Акыйкатчы болуп шайланса анда …Камчы Көлбаевди Бизнес-омбудсмен кылып шайлап алышыбыз керек”

Бүгүн, 26-сентябрда КР Жогорку Кеңешинин VI чакырылышы КР Акыйкатчы кызматына чекист-генерал Токон Мамытовду 79 көпчүлүк добуш менен Акыйкатчы кылып шайлады. Бул биздин парламенттин сапаттык составы. Бул составдын дээрлик 80 пайызын […]

Атамбаевдин “постчындыгы” же миллиарддаган насыялар жөнүндө дагы бир икая

Эдил Байсалов деген жигит бар эмеспи. Саясаттын күрөө тамырын кармай билгенге жөндөмдүү сапаты бар. Кезинде экс-ажо Алмазбек Атамбаевдин айланасында жүргөн. Кийин четтеп кетти. Атамбаевдин президенттик доорунда анын саясатына каршы чыгып, […]

III Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары кандай өттү? Ийгиликтери менен кемчиликтери

“Той да болот, тойдун эртеси да болот”, — ​демекчи, өткөн жумада, 2–8-сентябрь күндөрү Кыргызстан, кыргыз эли үчүнчү ирет Бүткүл дүйнөлүк көчмөндөр оюндарын өткөрдү. Биз да 1-сентябрда Бишкектен Чолпон-Атага, андан ары 3-сентябрда Кырчын […]

Атамбаевдин тыш жактан алган карыздары өлкөнүн эгемендүүлүгүнө, коопсуздугуна коркунуч жаратат

Мурунку ажо майрамдардан кийин үн катып (ага чейин үн бүткөн эмес, ал тургай мамлекеттик маанидеги майрамдарда эл алдына чыкпай, дымып калган) өзү башкарган алты жылда тышкы карызды мыкты калчаганын, анын […]

Атамбаевдин «Кыргызавтомаштагы» көз боёмочулуктары же бул заводдун акцияларын кайсыл акчага сатып алган?

Экс-президент А. Атамбаевдин акча, байлык дегенде эт-бетинен жыгылчу сапаты бар экенин аны билгендер көп эле айтып келишет. Туңгуч ажо А. Акаев да анын Жазуучулар союзуна бөлүнгөн 50 млн рублди өзүмдүк […]

Коркунуч ушул тараптабы? Кыргызстандагы саясат жана “Таблиги жамаат”

Артта калган 9 ай Кыргызстан үчүн динамикалык жаңылануу абалында өттү. Өлкөнүн жаңы шайланган Президенти ички жана тышкы саясатты жөнгө салууга терең багыт алды. Мамлекет башчылыгына Жээнбеков Сооронбай Шариповичтин келүүсү менен […]

Түрк тилдүү өлкөлөрдүн келечеги кең

Кечээ жакында эле Кыргызстанда өткөн түрк тилдүү өлкөлөрдүн кызматташтыгына арналган мамлекеттердин кеңешинин саммити мындан тогуз-он жылча мурдараакта (же, 2008–09-жылдарда) Бишкекте өткөн ШОСтун (Шанхай кызматташтыгы уюмунун) жана да КМШнын ОДКБ (Жамааттык […]

Сооронбай Жээнбековдун ички, тышкы саясаттардагы триумфу

Сооронбай Жээнбековдун президент болуп шайлангандыгына бир айдан ашыгыраак убакыттан кийин бир жыл толот. Ал эми ыйгарымын аткарууга киришкендигинин бир жылдыгына эки айдан ашык убакыт бар. Бирок, он ай деле аз […]

Абылгазиевдин өкмөтүн күзүндө кетирүүгө негиз барбы?

Акыркы кезде премьер-министр Мухаммедкалый Абылгазиевдин өкмөтүнүн дарегине: “Айдаганы беш эчки, ышкырыгы таш жарат” таризинде сын-пикирлер көбөйдү. Экономикалык керсөткүчтөрдүн анча жакшы болбой жатышын, злге жакпаган идеялар менен чыгып олтурганын, “Коопсуз шаар” […]

Атамбаев “буулукса” Жолдубаева “жомок” айтабы?

Кыргызда «буулукту» деген кыска-нуска, бирок мааниси терең сез бар. Ошол сыяктуу экс-президент Алмаз Атамбаевдин «буулугуусу» президенттик тактыны мыйзамдуу шайланган Сооронбай Жээнбековго өткөрүп бергенден көп өтпөй эле башталды. Кыргызстан кичинекей мамлекет […]

Эгемендик – ченеми жок бак-дөөлөт

Көрөңгөлүү кыргыз элинин башынан не деген кыйынчылыктар өткөн жок дейсиң? Тарыхын тереңдеп карап көрсөң өмүрүң жетпейт. Көчмөндүк башта турганда ат үстүнөн түшпөй капсалаңдуу душмандарына сокку берип, тукумун улап турганын билебиз. […]

“Независимая газета”: Бишкек менен Ташкент чек ара көйгөйлөрүн чечүүгө киришти

Кыргызстан менен Өзбекстан мамлекеттик чек араны делимитациялоо процессинин алкагында чек аралаш аймактарды алмашууда. Кыргызстандын Барак эксклавы Өзбекстанга өтөт. Өзбекстан Кыргызстанга ага тең көлөмдөгү жер участогун берүүгө убада кылды. Эгер алмашуу […]

Нурбек Токтакунов, адвокат: «Эмне үчүн беш жыл мурдагы ЖЭБди модернизациялоо долбоорунун сметасына тендер жарыяланды?”

Редакциядан: «Электр станциялары» ААКсы 2018-жылдын 26-июнунда «Бишкек шаа­рындагы ЖЭБди модернизациялоо» долбоорунун сметалык документациясын 13, 6 млн. сом суммасында даярдоого тендер жарыялады. Мурдакы премьер-министр Сапар Исаковдун жактоочусу Нурбек Токтакунов мындай суроо […]

Биз баарын кыйратабыз! (Урээ-э…)

Жума башында өткөн Туруктуу өнүктүрүү боюнча Улуттук Кеңештин жыйынында Жогорку Кеңештин спи­кери Дастан Жумабеков сунушталып жаткан жаңы стра­тегиядан депутаттарды кол тийбестиктен ажыратуу туу­ралуу пунктун алынып салынганы тууралуу кеп козгоду. Ал […]

Терең тамырлап кеткен системаны сындыруу оңой эмес

Союз кулаганга чейин сот тармагына асылуу анчалык болгон эмес. Ал кезде биздеги эң гумандуу тармак сот делип турган. Кандай өкүм чыкса да ошого макул болуп туруп берчибиз. Анын үстүнө абдан […]

Жолборс Жоробеков, саясат таанучу: Кыргызстанда элита барбы?

Элита жөнүндө сөз кылганда ал өзү эмне деген феномен, биз аны кандай түшүнөбүз, биз аны кандай кабыл алабыз, эң алгач ушуну чечип алышыбыз керек. Бул терминдин тегерегиндеги ар түрдүү чечмелөөлөр, […]

Бишкек ЖЭБиндеги кыйроонун башкы себеби эмнеден чыккан?

Бишкек ЖЭБдеги жаңы химиялык суу тазалоочу (ХСТ) цех 2018-жылдын 1-октябрына курулуп бүткөрүлүүгө тийиш. “Тендерлер кечигип өткөрүлгөнүнө, катышуучулардын жоктугуна байланыштуу жылуулук берүү мезгилине даярдыкты үзгүлтүккө учуратуу боюнча актануулар кабыл алынбайт” – […]

Кыргызстанга суперпрезиденттик

Кеп чынынан бузулбайт. Менин бу макаланы жазууга Советбек Байгазиевдин “Манастын Алтайдан окуган “Алиппеси” деген, Айкөл атабыздын ордого чейин кантип бийликке тарбиялангандыгы жөнүндө кезектеги эпостук ой жүгүртүүсү (“Майдан” 06.06.18) газетасына жарыяланганы […]

Апрелчилердин жаралышы кандай негизде болгон?

Илгери Совет мезгилинде ГКЧП нын мыкчыгерлери Михаил Горбачевдон бийликти тартып алабыз дегенде СССРде кооптуу абал жаралган. Ошондон улам ири державанын түбүнө зак кетип, он беш союздук республиканын таркоосуна шарт түзүлгөн. […]

Өтүгү майрык, оозу кыйшык сынчылар үрө берсин…

Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын күнөстүү жергебизде өткөрүлүшү боюнча не деген тасмалар тартылган жок да, не деген сонун пикирлер жаадырылбады дейсиң? Чынына келсек эки ирет кыргызстандын кооз табигатына жарашкан көчмөндөр оюндарынан алган […]

Күзүндө парламент мөөнөтүнөн мурда таркатылабы?

Парламент. Бул сөздү жөнөкөй тил менен салыштырсак кадимки эле адам организиминдеги негизки органдарынын бири болгон боор сыяктуу туюм калтырат. Кандагы жаман менен жакшыны бөлүп, тазалап, фильтирлеп тургандай. Анын алгач жаралган тээ […]

Султан Раев: Капитал. Табылды Эгембердиев туралуу күлкү-ый аралаш эпитафия

Кыргыз саясатынын Марксы, атамекендик бизнестин Рокфеллери, кыргызга “эмгектенсең гана жалкоолукту жеңесиң” деген насаатты калтырган Табылды Эгембердиев туралуу күлкү-ый аралаш эпитафия. (Башы өткөн сандарда) Инкубатордо чегилген жөжөлөрдөй ажону күтүп турдук. Бир […]

Аны оңой көрбөгүлө, же  Албек Ибраимовдун жашыруун империясы

Бул күндөр кызыктарга бай болчудай. Дегенибиз, Мамкаттоо кызматы  Албек Ибраимовдун  мүлктөрүнүн тизмесин ачыкка чыгарды. Ал маалыматка ылайык, кечээ жакында эле Бишкек шаардык кеңешинин депутаттары ишеним көрсөтпөй коюшкан мэрдин үй-бүлөсүнө ири […]

Үмүт Култаева, профессор: Мамлекеттик эгемендүүлүктү билим берүү эгемендиги гана бекемдей алат

“Билимсиздердин мамлекети болууга мүмкүнбү?”— деген суроо бери болгондо акылсыздын, андан катуу айтканда, дөдөйдүн суроосу экенин мектеп окуучусу ойлонбой айтат. Биз эгемендүү мамлекет болгондон бери өзүбүздүн улуттук билим берүүнүн пайдубалын түптөй […]

“Колу тазанын жолу таза”

Эгемендүүлүктүн жылдарындагы бешинчи президентибиз Сооронбай Шарипович Жээнбековдун жалпы эл тарабынан шайланганына бир жыл да толо элек. Буга дейре бир топ президенттерди көрдүк. Алардын жакшы да, жаман да жактары болду. Биринчи […]

Кыргыз-түрк мамилеси жанданабы же күзүндө Ражап Тайип Эрдоган Кыргызстанга кантип келет?

Жалпы журтка анча билинбеген менен акыркы алты жылда экс-президент А. Атамбаев атайлаппы же дипломатиялык саясатты жүргүзүүдөн оолак болгондуктанбы, карапайым калкка гана эмес, бүтүндөй мамлекетибиздин тышкы саясатына, кошуна, боордош мамлекеттер менен болгон […]

Президенттин кайрылуусу көпчүлүк күткөндөй болбой калды

Сооронбай Жээнбековдун Жогорку Кеңешке кайрылуусунун негизги мааниси президент Атамбаевден айырмаланып активдүү, зиректүү иштей турганы боюнча дагы бир сигналды жиберүү болду. Баардыгыбыздын эсибизде, Атамбаев Жогорку Кеңешке беш жылда бир эле жолу […]

Мамлекеттик сырткы карыз жана элдик эсеп

Азыркы тапта коомдук-саясий турмуштун соңку кездерде ачык байкалбастан, а бирок өтө тездик менен өнүгө баштаган бир жагдайына өзгөчө көңүл буруу талап кылынууда. Ал жагдай — ​мамлекеттин сырткы карыздын тез ылдамдыкта жана кыска убакытта […]

Кытай карызынын оордугу кийинчирээк ачык билинет

“Апрель революционерлери” аталган бийлик Кыргызстандын сырткы карызын кескин көбөйтүп кеткендиги белгилүү. Ал карыз кыска мөөнөттө — ​бар болгону үч-төрт жыл ичинде эле — ​1,5 млрд доллардан 4,0–4,5 млрдга чейин жетип, эми 5 млрд долларды […]

Атамбаев-Исаков жана “Уганда-Сомали” операциясы

Кудайбердиев Абибилла Алымович, 56 жашта, отставкадагы генерал- майор. 3 уул-кыздын атасы. Алматыдагы жалпы аскердик жогорку окуу жайын артыкчылык диплому менен, РФнын куралдуу күчтөрүнүн академиясын Алтын медалы менен аяктаган. Окууну аяктаган […]

Мамлекеттик коопсуздук, өлкө бюджети жана коррупция

Жакында эле учурдагы бийликтин өкүлү чейрек кылымдан бери эл арасында кеңири айтылып келе жаткан, бирок да, тек гана аларга аңыз кептер сыяктуу гана мамиле жасалган жагдайды тастыктоочу билдирүү менен чыкты. […]

Партияны кол жоолукка айландыра берсек парламенттик өлкө боло алабызбы?

Кээ бир “сары жамбаш” гезиттер сенсациянын артынан кууганга кызыктар. Дегеле чындыктын “элементи” бардай чуулдатышат. Жоктон бар кылганга умтулушканда тимеле чаң чыгат. Кыргыз өлкөсү парламенттик башкарууну тандаганы боюнча элдин аң-сезиминде түшүнүк […]

Кыргыз мамлекетинин сот системасы кандай реформага муктаж?

Маселе эмнеде? Ооба, баарыбыздын башыбызды ооруткан маселе бул Кыргыз Республикасынын Конституциясы. Ага ылайык азыркы иштеп жаткан Конституция бир эле убакта президентке катардагы жарандардын укугун коргоого гарант катары ыйгарым укук берген, […]

Кыргызстан кембагал өлкө болгонбу?

Берилген суроого түз эле жооп береличи анда эмесе. Негизи кыргыз өлкөсү чын эле биротоло итке отуруп калган жакыр мамлекет беле илгери? Ошол тунгуч президентибиз Аскар Акаев антын берип ишке киришкен […]

“Биз дүйнөнү өзгөртөбүз, дүйнө бизди өзгөртөт!…”

Кыргызстан эгемендик доорунан бери эле өзүнүн геополитикалык абалы өтө ыңгайлуу экендигин жар салып, Батыш менен Чыгышты, Америка менен Кытайды, Борбордук Азия менен Скандинавия өлкөлөрүн, Африка менен Япония жана Кичи Азия […]

Шайырбек Маматокторов, журналист: Алайдагы кыргыз-кытай газ түтүгү боюнча суу кечпеген жоромолдорго ишенбейли

Акыркы күндөрү коомчулукта Кыргызстан Кытай газ түтүгү Алай жерин экиге бөлүп, бир жагынан экинчи жагына өтө албай калабыз. Анын үстүнө, ошол түтүк жайгашкан жер Кытайга өтүп кетет жана ал жерде […]

Исаков менен Кулматовду камоо өч алуубу?…

Мурдагы премьер-министр Сапар Исаков, Бишкектин мурдагы мэри Кубанычбек Кулматов, Жогорку Кеңештин депутаты Осмонбек Артыкбаев ТЭЦтеги коррупциялык схемаларга байланыштуу кылмыш иши козголуп, коррупцияга шектелип камакка алынды. Экс-президент Алмазбек Атамбаев бул жагдайды […]

Учур саясаты – “…Дос элек бозо сүзгөндө, ажыраштык коон үзгөндө…”

Президент Сооронбай Жээнбековдун Кытайга жасаган иш сапары тышкы саясаттын эң маанилүү векторлорунун бирин аныктоого багытталганы менен да, эң алгачкы калтырган таасири — ​ички өлкөлүк карама-каршылашкан, курч маанайларды жаратуу аракеттери менен коштолду. Болгондо […]

Алмаз Атамбаев Алайды кытайлыктарга сатып жибергенби?

Качандыр бир кезде Кытайдын экономикалык өнүгүшүн азил-тамашага салчу элек. Биз мектепте окуп жүргөндө, студент кезибизде, Кытай мамлекети жана анын жетекчилиги тууралуу анекдоттор болор эле. Кийинки жылдары, Жер жүзүндөгү калктын дээрлик […]

Жаманды коногу бийлейби? Алтынды жезге айландырган “KAZ Minerals Bozymchakтын” дагы кандай сырлары бар?

Кыргызстандагы коррупция, жеп-ичмейлерге каршы күрөштүн алкагында болдубу же башка жагдайы барбы, айтор өткөн жумада алгачкы ирет салыкты жашыргандыгы үчүн деген жүйө менен чет элдик компаниянын, Ала-Бука районундагы Бозумчак алтын, жез […]

Жээнбеков бүгүн эл ишенчү командасын түзбөсө, эртең кеч болуп калат

Жаңы бийликтин алты айда жетишкендиги – Кыргызстанды Атамбаевдин “достугунан” куткаргандыгы болду. Андан тышкары эл аралык аброюбузду оңдогонго жасаган аракети үчүн алкыш топтоду. Мындан сырткары Сооронбай Жээнбековдун жеке жүрүм-туруму, токтоолугу элге […]

Кыргыз-Өзбек чек арасынын ачылышынын күңгөйү менен тескейи

Мындан эки жыл мурда Өзбекстанда саясый режим өзгөрүп, Ш. Мирзиёевдин президент болушу менен өлкөнүн тышкы саясаты да жаңы нукка бурулуп, эң оболу кошуналар менен мамилеси жакшыра баштады. Өзбек президенти алгачкылардан болуп […]

Мамлекеттик идеологиянын аянычтуу абалы

Учурда коомдук-саясий турмуштун күн тартибинде эң башкы жана кечиктирилгис карала турган темалардын бири катары улуттук жана мамлекеттик идеология маселеси болуп кала берүүдө. Ал тургай, бул маселе мурункудан да алда канча […]

Ыйлагандардын көз жашын аарчыгандар бар болсун!

Бул турмушта нелер гана болбойт. Бири чалкалап особнякта жашаса, тепкени ЖИП болсо, кай бирөө үстүндө үйү жок, дасторконунда тамагы көрүнбөй катуу кыйналышта өмүрүн өткөрүүгө мажбур. Кайсыл жерге баш бакпа Мамайдын […]

Демократия менен саясий куугунтук дал келбейт

Ушул жуманын башында Бишкекте жарандык коомдун өкүлдөрү, укук коргоочулар жана саясатчылар катышкан “Демократия жана саясий туткундар келишкис түшүнүк” деп аталган тегерек стол өткөрүлүп, анда эски бийликтин тушунда соттолгон саясатчыларды бошотуунун […]

Эмилбек Каптагаев, саясий-коомдук ишмер: «Мен Атамбаевдин адекватсыз, калп айткандарын прессада ашкереледим, адекватсыз – ​бул келесоолук»

“…Түтүнмө-түтүн ырчы экен…”- деп Мидин айтса керек эле, ошол сымал кыргыздын баары эле саясатчы болуп алгандай. Буга бийлик өзү үлгү, өзү себепкер десек, аша чапкандык болбос. Кыргыздын канындагы калыстык талашкан […]