Бейшемби, 21 Сентябрь, 2017 - 11:36
KYRGYZTODAY.KG Кыргызстан бүгүн

Рубрика боюнча архив: ТАРЫХ

Президенттик шайлоону карап туруп Тайторунун чабышы эске түшөт…

Айкөл Манас өлгөндө атасы Жакып калыс боло албай, “өрдөк жокто чулдук бий” болушуп Ордонун ичинде ырк кетип, ал тургай Абыке менен Көбөш жеңеси Каныкейди талашып ага далай кордукту көрсөтүшөт. Коргоп […]

Ошто “Ош Фест – 2017” фестивалы болуп өттү

19-августта Ош шаарында өткөн «Ош Фест – 2017» эл аралык туристтик фестивалы болуп өттү. Бул тууралуу Ош шаарынын мэриясы кабарлады. Маалыматка ылайык, мындай фестиваль өлкөдө биринчи ирет өтүп жатат. Фестиваль […]

Археолгодор Нарында Караханиддердин мүрзөсүн табышты

Түрк археологдору жана Кыргыз-Түрк «Манас» университети биргеликте жүргүзгөн изилдөөнүн натыйжасында Нарын облусунун Кочкор районуна караштуу Кум-Дөбө деген айылында болжол менен Караханиддердин (804-1212) ханына таандык мүрзө табылды. Бул туурасында  Daily Sabah билдирет. Доктор […]

Сооронбай Жээнбеков: Стамбул шаарында «Манас» эпосунун каарманынын эстелигинин ачылышы Кыргызстан менен Түркия боордош элдеринин достугунун символу болуп калат

Сооронбай Жээнбеков кечээ, 9-августта, Түркия Республикасынын Стамбул шаарында «Манас» эпосунун каарманынын эстелигинин ачылыш аземине катышты. Бул туурасында Өкмөттүн расмий сайты жарыялады. Салтанаттуу иш чарада сөз сүйлөп жатып, Сооронбай Жээнбеков эстеликтин ачылышы […]

Стамбулда Манастын эстелиги орнотулду

Түркиянын Стамбул шаарында Манастын айкели коюлду. Ал шаардык тарыхый Халич аймагына орнотулганын эстеликтин демилгечилеринин бири Темирлан Сарлыкбек уулу билдирди. Анын айтымында, айкелди кыргызстандык адистер сегиз ай аралыгында жасашкан. Ачылышы 9-августта […]

Окумуштуулар: хакастар азыркы кыргыздарды Энесай кыргыздарынын тукуму деп эсептебейт

Кыргыздар байыртан тарыхын баалап, ыйык сактап келген эл. Кыргыз тарыхындагы эң көрүнүктүү орун Энесай дооруна туура келет. Дал ушул мезгилде Улуу Кыргыз каганаты түзүлгөн. Энесай кыргыздары менен Тянь-Шань кыргыздарынын кандай […]

Тарых музейинин качан ачылышы белгисиз

Маданият, маалымат жана туризм министрлиги Тарых музейинин качан оңдолуп бүтөрүн билбейт. Бул тууралуу мекемеден билдиришенин айтып«24.kg» агентиги жазып чыкты . Министрликтин айтымында, музейдин ичин оңдоо иштери али баштала элек. «Имараттын […]

“Ата-Бейит” Улуттук тарыхый-мемориалдык комплекинде 1916-жылдагы Үркүндө курман болгондорду эскерип, куран окулду

Кыргыз Республикасынын Премьер-министри Сооронбай Жээнбеков бүгүн, 3-августта, “Ата-Бейит” Улуттук тарыхый-мемориалдык комплекинде 1916-жылдагы Үркүндө курман болгондорду эскерүү иш чарасына катышты. Бул туурасында Өкмөттүн расмий сайты жарыялады. “Ата-Бейит” Улуттук тарыхый-мемориалдык комплекинде 1916-жылдагы […]

Кыргыз ССР Жогорку Совети менен КР Жогорку Кеңешинин өткөн тарыхынан

Кыргыз ССРнин мыйзам чыгаруу- эл өкүлдөр бийлиги Жогорку Совет ишке 1938 жылы киришкен. 1938-жылы 284 депутат шайланган. Кийин 70-жылдары алардын саны 350гө чейин жетип, беш жыл иштешкен. Ал эми учурда […]

Алмазбек Атамбаев Россиянын окумуштуу-тарыхчылары менен Алтай цивилизациясы долбоорун мындан ары алдыга жылдыруу маселелерин талкуулады

Алмазбек Атамбаев Чолпон-Ата шаарындагы мамлекеттик резиденциясында “Алтай цивилизациясы жана Алтай тектүү элдер” эл аралык  форумуна катышкан  М.В.Ломоносов атындагы Москва мамлекеттик  университетинин Азия жана Африка өлкөлөрү институтунун директорунун орун басары Жибек Сыздыкованы,  […]

Алмазбек Атамбаев Ысык-Көл облусундагы Курманжан Датка атындагы Көчмөндөр цивилизациясы борборунун ачылышына катышты

Алмазбек Атамбаев бүгүн, 21-июлда, Россия Федерациясынын Башкортостан Республикасынын Башчысы Рустэм Хамитов, Россия Федерациясынын Федералдык Жыйынынын Мамлекеттик Думасынын депутаты Иван Белеков,  Саха (Якутия) Республикасынын Мамлекеттик Жыйынынын Төрагасы Александр Жирков менен бирге […]

Дүйнө жүзүндөгү эң биринчи ээр токумга эстелик Монголияда тургузулду

Хэнтий аймагына Тамгага жана ээр токумга эстелик тургузулду. Адамдар ат үстүндө б.э.ч 4000 жыл мурда жүрө башташкан жана ат үстүндө жүргөндөрдүн пионерлери монголдордун ата-бабалары болгон. Ат үстүндө жүрүүгө ыңгайлуу болуш […]

Видео – Нидерландда Украинадагы учак кырсыгынын курмандыктарынын эстелиги ачылды

Нидерланддын  Вайфхяюзен шаарындагы Схипхол аэропортунун жанындагы паркта үч жыл мурда Украинанын чыгышында атып түшүрүлгөн учактын мерт болгон жүргүнчүлөрүнө арналган мемориал ачылды. Бул мемориалда 283 жүргүнчүнүн жана экипаждын 15 мүчөсүнүн ар […]

Отуз-Адырдагы жолугушуу

Өткөн кылымдын 1947-48-жылдары Лейлек жергесинен 2 кожолукту азыркы Кара-Суу районунун Отуз-Адыр жергесине көчүрмөкчү болушат. Ошол кожолуктардын биринин башчысы Исхак Раззаковдун балалык чагындагы досу, Миң-Жыгач айылында туулган Сарыбаев Ысман эле… Ысман Исхактан жаш курагы […]

Алматыда 1944-жылкы депортациянын курмандыктары эскерилди

Алматыда крымдык татарлардын «Ватандаш» деп аталган маданий борборунун жаштар канаты 1944-жылдын майындагы депортация курмандыктарын эскеришти. Эскерүү иш-чарасы депортациянын курмандыктарына багыштап куран окуу менен башталды. Андан соң катышуучулар 1944-жылкы окуяларга арналган […]

Фото – Жүз жыл мурун эле Чүй өрөөнүндө жашагыңыз келбейт болучу, чөп-чар баскан, суусу жок ээн талаа эле

Чоң Чүй каналы курулуп жаткан маалдагы казылган топурак менен Бишкектин борборундагы эң бийик имараттардын баарын көөмп салууга болот. Курулушта 10 миңдеген адам Сары-Өзөн өрөөнүндө бакча менен айдоо аянттарынын пайда болушу […]

Тамара Старостина, Тарых жана маданий мурастар институтунун жетектөөчү илимий кызматкери: “Жеңишке жетүүдө кыргыз элинин дагы эмгеги чоң”

УИАда Улуу Ата Мекендик согушка арналган тегерек стол болуп өттү. Анда адамзат тарыхындагы чоң жоготуу болгон кандуу согуштун жалпы совет эли, Кыргызстан үчүн болгон мааниси, Улуу жеңиштин баркы тууралуу эскерүү […]

УИАда “Улуу жеңиш: тарых жана бүгүнкү күн” аталышындагы конференция өтөт

4-майда саат 09:30да боло турган, улуу жеңишке арналган конференцияны УИАнын Тарых жана маданий мурастар институту уюштурууда. Бул туурасында КР УИАнын басма сөз кызматы маалымдады. Тарыхчы-окумуштуулардын бүгүнкү күндөгү милдети Улуу ата […]

Окумуштуулар: хакастар азыркы кыргыздарды Энесай кыргыздарынын тукуму деп эсептебейт

Кыргыздар байыртан тарыхын баалап, ыйык сактап келген эл. Кыргыз тарыхындагы эң көрүнүктүү орун Энесай дооруна туура келет. Дал ушул мезгилде Улуу Кыргыз каганаты түзүлгөн. Энесай кыргыздары менен Тянь-Шань кыргыздарынын кандай […]

Видео – Ферганада эки кылымдык эски мечит эмерек цехине айланды

Фергана облусунда эки кылымдык тарыхы бар мечит эмерек жасоочу цехке айланууда. Көп жылдан бери айылдагы жалгыз мечит ремонт көрбөй, абалы начар болчу. Өз булактардын билдиришинче, Фергана бийлиги бош турган мечитти аз […]

Видео – Курманжан Датка фондунун сыйлыктары тапшырылды

Бейшемби, 23-март күнү Ош шаарында Курманжан Датка коомдук фондунун түзүлгөнүнүн 20 жылдыгы белгиленип, анда айрым тарыхчыларга, коомдук ишмерлерге Курманжан Датка сыйлыктары тапшырылды. Видео: 7-канал

Байас Турал, акын, публицист, тарыхчы: «Зулпукаар Сапановдун китеби жаңы көз карашты камтып турат»

–Байас ага, биздин журналист Зулпукаар Сапанов Шамбаладагы катылган сырды ачып, «Кыдыр Санжырасын» жазып, «Ыйык» делген китептердеги алешемдиктерди тизип, динаятчыларга суроо койгон экен, бирок диний миссионерлер суроолорго жооп бербестен, регион аралык […]

Фото – Тоскоол-Ата күмбөзүнүн жанындагы булак күчтүү дарылык касиетке ээ

Ноокен районуна караштуу Шайдан  айыл аймагындагы Тоскоол-Ата айылындагы Тоскоол-Ата күмбөзүнүн жанынан чыккан булактын чоң дарылык  касиетке ээ экендиги тээ илгертен эле “Узун элдин учуна, кыска элдин кыйырына кеңири белгилүү болуп, […]

Абдыкадыр Орозбековдун өмүр таржымалындагы урунтуктуу учурлар

Аксакалдын сабаттуулугунан шектенгендер, андан кынтык издегендер Айрым макалаларда, эмгектерде Абдыкадыр Орозбеков кат тааныбаган сабатсыз болгон, анткени борбордон келген “десант жетекчилер” ошондой адамдарды тандашкан деген калпыс көз караштар, пикирлерге туш болобуз. […]

Фото – Окумуштуулар археологдор тапкан аялдын мумиялашкан сөөгү IX-X кылымдагы Кыргыз каганатына таандык экенин далилдешти

Былтыр археологдор Батыш Монголиянын Борт багийн Үзүүрт гялан тоолорундагы эски тарыхый урандылардан казып алган аялдын кургап мумиялашкан сөөгү IX-X кылымдагы Кыргыз каганаты доруна таандык экенин окумуштуулар далилдешти. Кийизге оролуп көмүлгөн […]

Калмактардын сазайын берген Акмат бий жөнүндө

Кашкарга кыргыз бийлери ийгиликтүү жортуул жасаган. Акмат бий (канжыгалуу Карачтын иниси) башчылык кылган каракыргыздардын 10 миң атчан аскери Кашкардагы бүт калмактарды талкалаган. Калмактардын Зайсаңы Доржинин жетекчилиги менен өч алууга келген […]

Ташманбет Кененсариев, профессор: “Тарыхый документтерде XVII-XIX кылымдарда жалпы кыргыздардан хан даражасы менен аталгандар төмөнкүлөр: «багыш уруусунан Тейиш Көкүм, сарбагыштан Кудаян Сарсеит уулу, Маматкулу Үчүке уулу, Ормон Ниязбек уулу”

1. Эң биринчи, улут тарыхы менен уруу тарыхы кагылышат деген пикир туура эмес. Анткени, улут тарыхы деген мамлекеттин, өлкөнүн, жалпы элдин тарыхы, ал эми уруу тарыхы ошол элдин ички түзүмүн […]

Жусуп Абдрахмановдун 115 жылдыгына арналган “Кыргыздын чыгаан уулу, эл сыймыгы” аттуу китеп-сүрөт көргөзмөсү ачылат

Эртең, 21-декабрда саат 1100 Кыргыз Республикасынын А.Осмонов атындагы Улуттук китепканасынын “Кытай билим берүү жана маданият борбору” бөлүмүндө Тарых жана маданият жылынын алкагында мамлекеттик жана саясий ишмер Жусуп Абдрахмановдун 115 жылдыгына […]

Кыргызстандын биринчи мамлекет башчысы Абдыкадыр Орозбековга арналган илимий иш-чара болуп өттү

15-декабрда Кыргыз Улуттук Илимдер академиясында Кыргыз АССРнин 90 жылдыгына, Кыргыз ССРнин 80 жылдыгына арналган “Абдыкадыр Орозбеков: Кыргыз мамлекеттүүлүгүнүн негиздөөчүлөрүнүн бири” аталышындагы илимий иш-чара болду. Ага Президенттик Аппараттан, Жогорку Кеңештен, Президенттик […]

Эртең кыргыз мамлекетинин эң биринчи расмий жетекчиси Абдыкадыр Орозбековго арналган илимий-практикалык конференция өткөрүлөт

Эртең, 15-декабрда Улуттук илимдер академиясында Кыргыз АССРинин 90 жылдыгына, Кыргыз ССРинин 80 жылдыгына арналган “Абдыкадыр Орозбеков: Кыргыз мамлекеттүүлүгүн негиздөөчүлөрүнүн бири” илимий-практикалык конференция өткөрүлөт. Бул тууралу КР Улуттук илимдер академиясынын басма […]

Ошто «Кыргыз элинин, мамлекетинин тарыхый, укуктук баскан жолуна саресеп» аттуу эл аралык илимий-практикалык конференция болуп өттү

Ош мамлекеттик юридикалык институтунда «Кыргыз элинин, мамлекетинин тарыхый, укуктук баскан жолуна саресеп» аттуу эл аралык илимий-практикалык конференция болуп өттү  Тарых жана маданият жылынын алкагында уюштурулган иш чарага республикабыздын жогорку окуу […]

Эртен «1916-жыл кыргыз прозасында» аттуу китептин бет ачар аземи болот

Кыргыз-Түрк “Манас” университетинин коммуникация факультетинде 23-ноябрда саат 15:00до филология илимдеринин кандидаты Гүлзада Станалиеванын «1916-жыл кыргыз прозасында» атуу китебинин таанытымы өткөрүлөт. Китепте 1916-жылдагы улуттук-боштондук көтөрүлүштүн кыргыз прозасында көркөм чагылдырылышы иликтенген. Автор […]

Асамидин Ташов, коомдук ишмер: “Полот хандын сөөгү бир күн кечке дарда асылып турган”

— Асамидин мырза, сиз башы көрүнгөн адамдардын катарын толуктап, кыргызга кызматыңызды кылып келе жатасыз. Сизди атагы алыска кеткен Полот хандын тукумдарынан экен деген сөздүн чындыгы барбы? Ушул туурасында айтып берсеңиз… — Менин […]

Жусуп Баласагындын доору боюнча Эл аралык конференция өтүп жатат

Улуттук илимдер академиясында  “Жусуп Баласагындын доору: тарыхы, материалдык маданияты, адабияты” Эл аралык конференциясы өтүүдө. Эки күнгө созулган (17-18-ноябрь, 2016-ж.) иш-чарага Борбор Азиянын, Кыргызстандын окумуштуулары катышып жатат. Эл аралык конференцияны ачкан, […]

Колониалдык саясаттан бир элес: Кокон экспедициясы

Эбактан эле биротоло тарых энчисине айланып калган, өткөн доорлор тууралуу улам жаңы маалыматтар ачылып, улам жаңы, мурда белгисиз болуп келген ой-кырлары талдоого алына берери турмуштук табигый көрүнүш. Асыресе, улам соңку […]

Видео – Улуу үркүндүн 100 жылдыгына карата коомдук активисттер Сөөк ашуусуна автожүрүш жасашты

Коомдук активисттер 29-октябрь күнү таң эртең Бишкектен автоунаалар менен чыгып, Ысык-Көлдүн Жети-Өгүз районуна караштуу Сөөк ашуусуна автожүрүш жасашкан.  Улуу үркүндүн 100 жылдыгына карата куран түшүрүп, моло таш түптөшкөн.

Топчубек Тургуналиевдин 75 жылдыгына карата: Түбөлүк демократтын татаал жолу

АЖАЙЫП ЖЕРДИН КУЛУНУ Аксы жергесинин жаратылышынын кайталангыс кооздугу, өсүмдүктөр дүйнөсүнүн жана ар түркүн жан-жаныбарларга байлыгы менен атагы чыккан Авлетим аймагында тээ бийик тоолорду көздөй кеткен суурдун ийниндей Тегирмен-Сай деген ичке […]

Фотобаян – Ооганстандын Улуу жана Кичи Памириндеги кыргыздардын бүгүнкү турмушу

Ооганстандын Улуу жана Кичи Памиринде жашаган кыргыздарга Кыргызстандан кезектеги гуманитардык жардам жеткирилди. Бул үчүн кыргыз өкмөтү мамлекеттик бюджеттен 10 млн. сом акча бөлгөн жана курамы 20 адамдан турган экспедицияны аттап-тондоп […]

1916-жылдагы улуттук-боштондук кыймылына тийиштүү документтердин жана материалдардын жыйнагы жарык көрдү

“Кыргыз элинин 1916-жылдагы улуттук-боштондук кыймылына 100 жыл” сериясына тийиштүү “Восстание 1916 года” (16-жылдагы көтөрүлүш)  деген документтердин жана материалдардын жыйнагы жарык көрдү. Китеп КР УИА, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Мамлекеттик каттоо […]

Алыкул Осмонов атындагы Улуттук китепканада “Россия и Киргизия 1916 – 2016: вехи совместной истории” деген аталышта тарыхый-документалдуу көргөзмөнүн ачылышы болот

2016-жылдын 17-сентябрында саат 16.00дө Кыргыз Республикасынын Алыкул Осмонов атындагы Улуттук китепканасында КМШнын Бишкектеги юбилейлик саммитинин алкагында – “Россия и Киргизия 1916 – 2016: вехи совместной истории” деген аталышта тарыхый-документалдуу көргөзмөнүн […]

Видео – Тажикстанда Кушаниддер доорундагы байыркы шаар табылды

Тажикстандын Улуттук музейинин адистери археологиялык казуулардын алкагында Кушаниддер дооруна таандык байыркы шаардан ондогон калдыктарды табышты. Казуу иштери жүргөн адырда Кушаниддер маалындагы ири соода шаары жайгашкан. Археологдор тыйындарды жана кичинекей айкелдерди, […]

Ташкенттеги тарыхый мечитке Ислам Каримовдун аты ыйгарылды

Ташкенттеги “Журабек” мечитинин ордуна жаңысы курулду. Тарыхый мечит мындан ары Ислам Каримовдун ысымын алып жүрөт. Өзбекстандын маркум президенти Ислам Каримовдун ысмы Ташкентте 1897-жылы курулган мечиттердин бирине коюларын кызы Лола Каримова-Тилляева […]

Зулпукаар Сапанов, санжырачы, журналист: “Дүйнөнү топон суудан Ной эмес, Кыдыр атабыз сактап калган”

— Зулпукаар мырза, сиз көпчүлүктүн бүйүрүн кызытып, Кыдыр атабыз менен Умай энебиздин урпактарынын санжырасын тизип чыгыпсыз, сөздү экөөсүнөн баштасак, ыйык Атабыз менен асыл Энебиз кайда экен? — Кыдыр атабыз менен […]

Зулпукаар Сапанов, санжырачы, журналист: “Дүйнө шайтанга сыйынып калды”

— Зулпукаар аке, кыргыз журтуна калеми курч, абийирине камчы салдырбаган чыгаан журналист катары таанылдыңыз эле, бирок негедир бир жылдан бери көрүнбөй кеттиңиз, кайда жүрдүңүз, эмне менен алек болдуңуз? — Биринчиден […]

Кубан Мамбеталиев, экс-элчи: “1916-жылы улуттук-боштондук көтөрүлүшү болгон эмес, кыргыздар орус мужуктарынын жазалоосунан эле үркүп качкан”

“1916-жылы кыргыз элинде эч кандай улуттук боштондук көтөрүлүш болгон эмес. Кыргыз эли кадимкидей эле орус жазалоочу мужуктарынан үркүп качкан. Жылкы үрккөндөй эле үркүп качкан,” – деп билдирди  30-августта Кыргыз-түрк Ала-Тоо […]

Бишкекте америкалык изилдөөчү Эдвард Дэннис Соколдун “Орустун Борбор Азиясындагы 1916-жылкы көтөрүлүш” аттуу китебинин бет ачары болуп өттү

30-августта Бишкекте америкалык изилдөөчү Эдвард Дэннис  Соколдун  “Орустун Борбор Азиясындагы 1916-жылкы көтөрүлүш”  (“Восстание 1916 в Русской Центральной Азии”) аттуу китебинин бет ачары болуп өттү. Бул китеп 1954-жылы АКШнын Джон Хопкинс […]

Үркүнгө 100 жыл: Тарыхтан таш баян же өмүр көчү улантылууда

Үркүн шейиттерине, дегеле Ата-Журт тарыхына арнап эстелик тургузуу биздин аталардын, “Асылбаштын эр азаматымын” дегендердин көкүрөгүндө көптөн бери уюп келаткан руханий көрөңгө экенин бир, эки мисал. Ата Мекендик согуштагы эрдиги үчүн […]

Ишенбай Кадырбеков: «2005-жылдын март айында эмне болгон – революциябы, мамлекеттик төңкөрүшпү же бийликти басып алуубу? “

Көз карандысыздык жылдарында болгон окуялар жөнүндө бир катар макалалар – анын ичинде А.Акаевдин китептери, К. Бакиевдин март революциясы жөнүндө эки китеби, саясатчылар А.Бекназаровдун, О. Текебаевдин, ата мекендик жана чет элдик […]

Адилет Айтикеев, эмиграциядагы журналист: “Быйылкы тарых жылында кыргыз тарыхчылары Кыргызстандын тарыхын эмес, Атамбаевдин Кокондук ата тегинин тарыхын изилдешти”

Быйылкы жылды тарых жана маданият жылы дегени менен покту да жасашкан жок. Болгон каражатты Көчмөндөр оюнуна чачып, сапырып коюп отурушат. Тарых жылы дегени менен биздин айрым тарыхчы агаларыбыз (мен ал […]

Видео – Оогандык кыргыздардын Түркияга көчүп кетүү тарыхы. Жаңыл Жусупжандын даректүү фильми

Белгилүү журналист Жаңыл Жусупжандын кылымдар бою Алай-Памир тоолорун байырлап жүргөн Оогандык кыргыздардын 150 жылдык тарыхын камтыган, орус баскынчыларынан, большевиктерден кийин кытайлык маоисттерден качып Ооган памиринде отурукташкан, 1978-жылы  оогандык коммунисттерден Пакистан […]