Дүйшөмбү, 24 Сентябрь, 2018 - 22:57
KYRGYZTODAY.KG Кыргызстан бүгүн

Рубрика боюнча архив: ТАРЫХ

Тарых музейинен 3 Ленин ордени, 2 эки төш белги, 20 мончок, 4 кылыч жоголду

Тарых музейинен жогол­гон экспонаттардын арасында үч Ленин ордени, эки төш белги, 20 мончок, төрт сак мезгилиндеги кы­лыч бар. Бул тууралуу «Ата Мекен» фракциясынын жыйынында Тарых музейинин директору Анаргүл Исираилова билдирди. […]

“Ата-Мекен”: Музейлерден экспонаттардын жоголушу кыргыз тарыхына карата жасалган кылмыш

Бүгүн, 1-декабрда Жогорку Кеңештин “Ата-Мекен” парламенттик фракциясынын кезектеги жыйынында эл өкүлдөрү Мамлекеттик тарых музейинен жана М.В. Фрунзе атындагы мамлекеттик мемориалдык үй музейинен жоголгон экспонаттар тууралуу маалымат алды. Бул туурасында ЖК басма […]

Жоголгон экспонаттарды көзөмөлдөгөн бирөө барбы?

Мумиянын арты менен Тарых музейине тийиштүү калпыс иштер четинен чуурулуп чыгып баштаган эле. Чын-чынында буга чейин эле музейдеги баалуу эстелик буюмдар четинен жоголо оаштап, анча-мынча музей кызматкерлери кызматынан бошотулган экен. […]

Видео – Байыркы доордун эң мыкты 7 согушкерлери

Ар бир доордо эркиндик үчүн күрөшкөн өз элинин баатырлары, согушкерлери болгон. Алардын күчүнө таянып ар кайсы эл тынчтыкта, эркиндикте жашоо сүрүшкөн. Бул видеодон сиздер дүйнөгө белгилүү, байыркы дооролордо жашап өткөн согушкерлер […]

Фото – Курманжан Датканын уулу Абдылдабек баатырын күмбөзү оңдоп-түзөөгө муктаж

Курманжан Датка менен Алымбек Датканын уулу Абдылдабек баатырдын күмбөзү оңдоп-түзөөгө муктаж. Бул туурасында Фейсбук колдонуучусу Орозбек Муратов билдирди. “Алымбек Датка менен Курманжан Датканын уулу Абдылдабек баатырдын күмбөзү. Тажикстан Республикасы, Муграб […]

Каныбек Иманалиев: “50-100 жылда гана бир келүүчү тарыхый миссиялар бар. 2018-жылы кандуу саясий репрессияга 80 жыл болот”

Бүгүн, 23-ноябрда Жогорку Кеңештин “Ар кыл маселелер” саатында эл өкүлдөрү ата-бабалардын эмгегин баалоо менен аларды эскерүү иш-чараларын өткөрүү сунуштарын ортого салышты. Бул туурасында Жогорку Кеңештин Басма сөз кызматы билдирет. Депутат Каныбек […]

Сулайман Кайыпов, профессор: Памир кыргыздарынын тарыхынан

Кийинки жылдaрдa Пaмир кыргыздaры, aйрыкчa, aлaрдын Оогaнстaндa туруктуу жaшaп тургaн бөлүгү туурaлуу кыргыз коомчулугундa тынымсыз, кызуу сөз болуп келе жaтaт. Тaрыxчы, этногрaф, фольклорчу, тилчилерге кaрaгaндa тaрыx жaнa мaдaният сүйүүчүлөрү, журнaлисттер көбүрөк […]

Видео – Сталиндик репрессия курмандыктарына 80 жыл

8-ноябрда Кыргызстан 1937-жылдагы репрессия курмандыктарын эскерүүдө. Каргашалуу окуянын 80 жылдыгына карата эскерүүлөр “Ата-Бейит” мемориалдык комплексинде жана жер-жерлерде уюштурулуп, эл аралык илимий-тажрыйбалык жыйындар да өтүп жатат. Тарыхый изилдөөлөрдө Кыргызстандан 40 миң […]

Ак үй Коммунизм курмандыктарынын күнүнө карата билдирүү жасады

Ак үй «Орусиядагы большевиктик революциянын 100 жылдыгы белгилеген 7-ноябрь — Коммунизм курмандыктарынын күнүнө карата билдирүү жасады. Америкалык администрация «большевиктердин революциясы Советтер Союзун жана адам жашоосунун эркиндиги менен өнүгүүсүнө шайкеш келбеген […]

Орусияда Октябрь революциясы митинг жана жүрүштөр менен белгиленди

Москва борборунда коммунисттер партиясы “Солчул фронт” кыймылы менен бирге демонстрация өткөрүштү. Алар “Социалисттик революция жашасын” жана “Советтер өлкөсү менен сыймыктанабыз” деген ураандарды чакырышты. Жүрүштүн катышуучулары Ленин, Сталин жана Че Геваранын […]

Фото – Жалал-Абад: тарых жана ата-бабалар эскерилди

Биз бүгүнкү эгемен, жаркыраган Кыргызстан үчүн эмгегин, өмүрүн берген, улут көчүнүн узак жолунда ар кандай кыйын тагдырга туш болгон ата-бабаларыбызды, улуу тарыхыбызды барктамайынча, кийинки басар жолубуз түз болбойт. Жалал-Абад шаарынын […]

Нацизм жылдарында еврейлерди сактаган араб тектүү дарыгер сыйланды

Берлинде Мухамед Хельмиге ал өлгөндөн кийин медаль жана дүйнө элдеринин диний ишмерлеринин грамотасы ыйгарылды. Ал бул наамга татыктуу алгачкы араб тектүү киши болуп калды. Сыйлыкты «Яд ва-Шем» катастрофа жана героизм мемориалынын […]

Черчилл менен тамеки чегишесиӊби?

Уинстон Черчиллдин 1947-жылдын 11-май күнү Париждеги Ле-Бурже аэропортунда чегип бүтпөй калган сигарасы сатыкка коюлган. Тарыхтын дөө-шаасына айланган инсандардын аты-жөнү, колдонгон буюму, сүрөт-кагаздары, кийим-кечеси, деги койчу баары акчага айланып турган маал. […]

Жерге берилген мумия эбак эле сатылып кеткен эмеспи? Кеп ошондо!..

1960-жылдан бери борбордук тарых музейинде сакталып турган аял кишинин мумиясы жерге берилди. Бирок анын арты чоң чууну жаратууда. Буга чейин унчукпай отурушкан илимпоздор “мумияны жерге бербеш керек болчу, кайрадан казып […]

Фото – Пекинде “Манас” эпосу боюнча кытай тилиндеги операнын бет ачары өттү

Пекин шаарынын «Тянь чяо» театрында “Манас” эпосу боюнча кытай тилиндеги операнын бет ачары болуп өттү. Бул туурасында КР ТИМдин басма сөз кызматы билдирет. Маалыматка ылайык, операнын сценарийин Кытайдагы белгилүү автор […]

Фото – Гитлердин телефон номурлар жазылган китеби 45 миң долларга сатылды

Телефон номурлар жазылган китептин алгачкы баасы аукциондо 10-15 миң фунтту түзгөн. Баалуу китепти саткан жана сатып алган адамдардынаты-жөнү азырынча маалым боло элек. Улуу Британияда өткөн Henry Aldridge and Son аттуу […]

24-сентябрда Жумгалда Качыке баатырдын 285 жылдыгы өткөрүлдү

Нарын областынын Жумгал районунан чыккан Түлкү уулу Качыке болжол менен 1730-жылдардын башында жарык дүйнөгө келген. Ал жаштайынан кыргыз элинин Эсенгул, Атаке, Бердике баштаган баатырлары менен бирге үзөңгүлөш жүрүп, калмак баскынчылыгына […]

Президенттик шайлоону карап туруп Тайторунун чабышы эске түшөт…

Айкөл Манас өлгөндө атасы Жакып калыс боло албай, “өрдөк жокто чулдук бий” болушуп Ордонун ичинде ырк кетип, ал тургай Абыке менен Көбөш жеңеси Каныкейди талашып ага далай кордукту көрсөтүшөт. Коргоп […]

Ошто “Ош Фест – 2017” фестивалы болуп өттү

19-августта Ош шаарында өткөн «Ош Фест – 2017» эл аралык туристтик фестивалы болуп өттү. Бул тууралуу Ош шаарынын мэриясы кабарлады. Маалыматка ылайык, мындай фестиваль өлкөдө биринчи ирет өтүп жатат. Фестиваль […]

Археолгодор Нарында Караханиддердин мүрзөсүн табышты

Түрк археологдору жана Кыргыз-Түрк «Манас» университети биргеликте жүргүзгөн изилдөөнүн натыйжасында Нарын облусунун Кочкор районуна караштуу Кум-Дөбө деген айылында болжол менен Караханиддердин (804-1212) ханына таандык мүрзө табылды. Бул туурасында  Daily Sabah билдирет. Доктор […]

Сооронбай Жээнбеков: Стамбул шаарында «Манас» эпосунун каарманынын эстелигинин ачылышы Кыргызстан менен Түркия боордош элдеринин достугунун символу болуп калат

Сооронбай Жээнбеков кечээ, 9-августта, Түркия Республикасынын Стамбул шаарында «Манас» эпосунун каарманынын эстелигинин ачылыш аземине катышты. Бул туурасында Өкмөттүн расмий сайты жарыялады. Салтанаттуу иш чарада сөз сүйлөп жатып, Сооронбай Жээнбеков эстеликтин ачылышы […]

Стамбулда Манастын эстелиги орнотулду

Түркиянын Стамбул шаарында Манастын айкели коюлду. Ал шаардык тарыхый Халич аймагына орнотулганын эстеликтин демилгечилеринин бири Темирлан Сарлыкбек уулу билдирди. Анын айтымында, айкелди кыргызстандык адистер сегиз ай аралыгында жасашкан. Ачылышы 9-августта […]

Окумуштуулар: хакастар азыркы кыргыздарды Энесай кыргыздарынын тукуму деп эсептебейт

Кыргыздар байыртан тарыхын баалап, ыйык сактап келген эл. Кыргыз тарыхындагы эң көрүнүктүү орун Энесай дооруна туура келет. Дал ушул мезгилде Улуу Кыргыз каганаты түзүлгөн. Энесай кыргыздары менен Тянь-Шань кыргыздарынын кандай […]

Тарых музейинин качан ачылышы белгисиз

Маданият, маалымат жана туризм министрлиги Тарых музейинин качан оңдолуп бүтөрүн билбейт. Бул тууралуу мекемеден билдиришенин айтып«24.kg» агентиги жазып чыкты . Министрликтин айтымында, музейдин ичин оңдоо иштери али баштала элек. «Имараттын […]

“Ата-Бейит” Улуттук тарыхый-мемориалдык комплекинде 1916-жылдагы Үркүндө курман болгондорду эскерип, куран окулду

Кыргыз Республикасынын Премьер-министри Сооронбай Жээнбеков бүгүн, 3-августта, “Ата-Бейит” Улуттук тарыхый-мемориалдык комплекинде 1916-жылдагы Үркүндө курман болгондорду эскерүү иш чарасына катышты. Бул туурасында Өкмөттүн расмий сайты жарыялады. “Ата-Бейит” Улуттук тарыхый-мемориалдык комплекинде 1916-жылдагы […]

Кыргыз ССР Жогорку Совети менен КР Жогорку Кеңешинин өткөн тарыхынан

Кыргыз ССРнин мыйзам чыгаруу- эл өкүлдөр бийлиги Жогорку Совет ишке 1938 жылы киришкен. 1938-жылы 284 депутат шайланган. Кийин 70-жылдары алардын саны 350гө чейин жетип, беш жыл иштешкен. Ал эми учурда […]

Алмазбек Атамбаев Россиянын окумуштуу-тарыхчылары менен Алтай цивилизациясы долбоорун мындан ары алдыга жылдыруу маселелерин талкуулады

Алмазбек Атамбаев Чолпон-Ата шаарындагы мамлекеттик резиденциясында “Алтай цивилизациясы жана Алтай тектүү элдер” эл аралык  форумуна катышкан  М.В.Ломоносов атындагы Москва мамлекеттик  университетинин Азия жана Африка өлкөлөрү институтунун директорунун орун басары Жибек Сыздыкованы,  […]

Алмазбек Атамбаев Ысык-Көл облусундагы Курманжан Датка атындагы Көчмөндөр цивилизациясы борборунун ачылышына катышты

Алмазбек Атамбаев бүгүн, 21-июлда, Россия Федерациясынын Башкортостан Республикасынын Башчысы Рустэм Хамитов, Россия Федерациясынын Федералдык Жыйынынын Мамлекеттик Думасынын депутаты Иван Белеков,  Саха (Якутия) Республикасынын Мамлекеттик Жыйынынын Төрагасы Александр Жирков менен бирге […]

Дүйнө жүзүндөгү эң биринчи ээр токумга эстелик Монголияда тургузулду

Хэнтий аймагына Тамгага жана ээр токумга эстелик тургузулду. Адамдар ат үстүндө б.э.ч 4000 жыл мурда жүрө башташкан жана ат үстүндө жүргөндөрдүн пионерлери монголдордун ата-бабалары болгон. Ат үстүндө жүрүүгө ыңгайлуу болуш […]

Видео – Нидерландда Украинадагы учак кырсыгынын курмандыктарынын эстелиги ачылды

Нидерланддын  Вайфхяюзен шаарындагы Схипхол аэропортунун жанындагы паркта үч жыл мурда Украинанын чыгышында атып түшүрүлгөн учактын мерт болгон жүргүнчүлөрүнө арналган мемориал ачылды. Бул мемориалда 283 жүргүнчүнүн жана экипаждын 15 мүчөсүнүн ар […]

Отуз-Адырдагы жолугушуу

Өткөн кылымдын 1947-48-жылдары Лейлек жергесинен 2 кожолукту азыркы Кара-Суу районунун Отуз-Адыр жергесине көчүрмөкчү болушат. Ошол кожолуктардын биринин башчысы Исхак Раззаковдун балалык чагындагы досу, Миң-Жыгач айылында туулган Сарыбаев Ысман эле… Ысман Исхактан жаш курагы […]

Алматыда 1944-жылкы депортациянын курмандыктары эскерилди

Алматыда крымдык татарлардын «Ватандаш» деп аталган маданий борборунун жаштар канаты 1944-жылдын майындагы депортация курмандыктарын эскеришти. Эскерүү иш-чарасы депортациянын курмандыктарына багыштап куран окуу менен башталды. Андан соң катышуучулар 1944-жылкы окуяларга арналган […]

Фото – Жүз жыл мурун эле Чүй өрөөнүндө жашагыңыз келбейт болучу, чөп-чар баскан, суусу жок ээн талаа эле

Чоң Чүй каналы курулуп жаткан маалдагы казылган топурак менен Бишкектин борборундагы эң бийик имараттардын баарын көөмп салууга болот. Курулушта 10 миңдеген адам Сары-Өзөн өрөөнүндө бакча менен айдоо аянттарынын пайда болушу […]

Тамара Старостина, Тарых жана маданий мурастар институтунун жетектөөчү илимий кызматкери: “Жеңишке жетүүдө кыргыз элинин дагы эмгеги чоң”

УИАда Улуу Ата Мекендик согушка арналган тегерек стол болуп өттү. Анда адамзат тарыхындагы чоң жоготуу болгон кандуу согуштун жалпы совет эли, Кыргызстан үчүн болгон мааниси, Улуу жеңиштин баркы тууралуу эскерүү […]

УИАда “Улуу жеңиш: тарых жана бүгүнкү күн” аталышындагы конференция өтөт

4-майда саат 09:30да боло турган, улуу жеңишке арналган конференцияны УИАнын Тарых жана маданий мурастар институту уюштурууда. Бул туурасында КР УИАнын басма сөз кызматы маалымдады. Тарыхчы-окумуштуулардын бүгүнкү күндөгү милдети Улуу ата […]

Окумуштуулар: хакастар азыркы кыргыздарды Энесай кыргыздарынын тукуму деп эсептебейт

Кыргыздар байыртан тарыхын баалап, ыйык сактап келген эл. Кыргыз тарыхындагы эң көрүнүктүү орун Энесай дооруна туура келет. Дал ушул мезгилде Улуу Кыргыз каганаты түзүлгөн. Энесай кыргыздары менен Тянь-Шань кыргыздарынын кандай […]

Видео – Ферганада эки кылымдык эски мечит эмерек цехине айланды

Фергана облусунда эки кылымдык тарыхы бар мечит эмерек жасоочу цехке айланууда. Көп жылдан бери айылдагы жалгыз мечит ремонт көрбөй, абалы начар болчу. Өз булактардын билдиришинче, Фергана бийлиги бош турган мечитти аз […]

Видео – Курманжан Датка фондунун сыйлыктары тапшырылды

Бейшемби, 23-март күнү Ош шаарында Курманжан Датка коомдук фондунун түзүлгөнүнүн 20 жылдыгы белгиленип, анда айрым тарыхчыларга, коомдук ишмерлерге Курманжан Датка сыйлыктары тапшырылды. Видео: 7-канал

Байас Турал, акын, публицист, тарыхчы: «Зулпукаар Сапановдун китеби жаңы көз карашты камтып турат»

–Байас ага, биздин журналист Зулпукаар Сапанов Шамбаладагы катылган сырды ачып, «Кыдыр Санжырасын» жазып, «Ыйык» делген китептердеги алешемдиктерди тизип, динаятчыларга суроо койгон экен, бирок диний миссионерлер суроолорго жооп бербестен, регион аралык […]

Фото – Тоскоол-Ата күмбөзүнүн жанындагы булак күчтүү дарылык касиетке ээ

Ноокен районуна караштуу Шайдан  айыл аймагындагы Тоскоол-Ата айылындагы Тоскоол-Ата күмбөзүнүн жанынан чыккан булактын чоң дарылык  касиетке ээ экендиги тээ илгертен эле “Узун элдин учуна, кыска элдин кыйырына кеңири белгилүү болуп, […]

Абдыкадыр Орозбековдун өмүр таржымалындагы урунтуктуу учурлар

Аксакалдын сабаттуулугунан шектенгендер, андан кынтык издегендер Айрым макалаларда, эмгектерде Абдыкадыр Орозбеков кат тааныбаган сабатсыз болгон, анткени борбордон келген “десант жетекчилер” ошондой адамдарды тандашкан деген калпыс көз караштар, пикирлерге туш болобуз. […]

Фото – Окумуштуулар археологдор тапкан аялдын мумиялашкан сөөгү IX-X кылымдагы Кыргыз каганатына таандык экенин далилдешти

Былтыр археологдор Батыш Монголиянын Борт багийн Үзүүрт гялан тоолорундагы эски тарыхый урандылардан казып алган аялдын кургап мумиялашкан сөөгү IX-X кылымдагы Кыргыз каганаты доруна таандык экенин окумуштуулар далилдешти. Кийизге оролуп көмүлгөн […]

Калмактардын сазайын берген Акмат бий жөнүндө

Кашкарга кыргыз бийлери ийгиликтүү жортуул жасаган. Акмат бий (канжыгалуу Карачтын иниси) башчылык кылган каракыргыздардын 10 миң атчан аскери Кашкардагы бүт калмактарды талкалаган. Калмактардын Зайсаңы Доржинин жетекчилиги менен өч алууга келген […]

Ташманбет Кененсариев, профессор: “Тарыхый документтерде XVII-XIX кылымдарда жалпы кыргыздардан хан даражасы менен аталгандар төмөнкүлөр: «багыш уруусунан Тейиш Көкүм, сарбагыштан Кудаян Сарсеит уулу, Маматкулу Үчүке уулу, Ормон Ниязбек уулу”

1. Эң биринчи, улут тарыхы менен уруу тарыхы кагылышат деген пикир туура эмес. Анткени, улут тарыхы деген мамлекеттин, өлкөнүн, жалпы элдин тарыхы, ал эми уруу тарыхы ошол элдин ички түзүмүн […]

Жусуп Абдрахмановдун 115 жылдыгына арналган “Кыргыздын чыгаан уулу, эл сыймыгы” аттуу китеп-сүрөт көргөзмөсү ачылат

Эртең, 21-декабрда саат 1100 Кыргыз Республикасынын А.Осмонов атындагы Улуттук китепканасынын “Кытай билим берүү жана маданият борбору” бөлүмүндө Тарых жана маданият жылынын алкагында мамлекеттик жана саясий ишмер Жусуп Абдрахмановдун 115 жылдыгына […]

Кыргызстандын биринчи мамлекет башчысы Абдыкадыр Орозбековга арналган илимий иш-чара болуп өттү

15-декабрда Кыргыз Улуттук Илимдер академиясында Кыргыз АССРнин 90 жылдыгына, Кыргыз ССРнин 80 жылдыгына арналган “Абдыкадыр Орозбеков: Кыргыз мамлекеттүүлүгүнүн негиздөөчүлөрүнүн бири” аталышындагы илимий иш-чара болду. Ага Президенттик Аппараттан, Жогорку Кеңештен, Президенттик […]

Эртең кыргыз мамлекетинин эң биринчи расмий жетекчиси Абдыкадыр Орозбековго арналган илимий-практикалык конференция өткөрүлөт

Эртең, 15-декабрда Улуттук илимдер академиясында Кыргыз АССРинин 90 жылдыгына, Кыргыз ССРинин 80 жылдыгына арналган “Абдыкадыр Орозбеков: Кыргыз мамлекеттүүлүгүн негиздөөчүлөрүнүн бири” илимий-практикалык конференция өткөрүлөт. Бул тууралу КР Улуттук илимдер академиясынын басма […]

Ошто «Кыргыз элинин, мамлекетинин тарыхый, укуктук баскан жолуна саресеп» аттуу эл аралык илимий-практикалык конференция болуп өттү

Ош мамлекеттик юридикалык институтунда «Кыргыз элинин, мамлекетинин тарыхый, укуктук баскан жолуна саресеп» аттуу эл аралык илимий-практикалык конференция болуп өттү  Тарых жана маданият жылынын алкагында уюштурулган иш чарага республикабыздын жогорку окуу […]

Эртен «1916-жыл кыргыз прозасында» аттуу китептин бет ачар аземи болот

Кыргыз-Түрк “Манас” университетинин коммуникация факультетинде 23-ноябрда саат 15:00до филология илимдеринин кандидаты Гүлзада Станалиеванын «1916-жыл кыргыз прозасында» атуу китебинин таанытымы өткөрүлөт. Китепте 1916-жылдагы улуттук-боштондук көтөрүлүштүн кыргыз прозасында көркөм чагылдырылышы иликтенген. Автор […]

Асамидин Ташов, коомдук ишмер: “Полот хандын сөөгү бир күн кечке дарда асылып турган”

— Асамидин мырза, сиз башы көрүнгөн адамдардын катарын толуктап, кыргызга кызматыңызды кылып келе жатасыз. Сизди атагы алыска кеткен Полот хандын тукумдарынан экен деген сөздүн чындыгы барбы? Ушул туурасында айтып берсеңиз… — Менин […]