Menu

ДҮЙНӨ ЖҮЗҮНДӨ

Украинанын Орусияга каршы доо алкагында Гаагадагы Эл аралык Соту алдын алуу чараларын колдонуу боюнча ишин баштады

Бул тууралуу Украинанын Кыргызстандагы элчилигинин басма сөз кызматы билдирди.  2017 жылдын 16-декабрында Украинанын чыгышында терроризмди колдогондугу жана этникалык украиндер менен крымдык татарларды оккупацияланган Крымда басмырлагандыгы үчүн Орусия Федерациясын жоопкерчиликке тартуу максатында БУУнун Эл аралык сотуна доо берилген.

Алдын алуу чаралар Соткокырдаалдын начарлап кетишине жол бербөөгөжана,абдан маанилүү нерсе –ишти кароо үчүн зарыл болгон убакыттын ичинде жарандык калкты коргоогомүмкүндүк берет. Ал эми алдын алуу чараларын колдонуу сурамы боюнча соттун чечимине карабастан маңызы боюнча доону кароо иши улана берет. Авдеевка жана АР Крымда абалдын курчушунун контекстинде аларды колдонуу айрыкча маанилүү болуп саналат. Алдын алуу чараларын колдонуу жөнүндө сурамда Украина Соттон Орусия Федерациясын эл аралык укуктарды бузууну токтотууга милдеттендирүүсүн суранат.Атап айтканда, Украина Орусия Федерациясын өзүнүн чек арасын натыйжалуу көзөмөлдөп, Украинага курал-жаракты жеткирүүнү токтотуп, Украинанын жарандык калкына зыян келтирген мыйзамсыз куралдуу топторду колдоону токтотуп, ошондой эле оккупацияланган Крымда этникалык басмырлоонун мындан аркы ар кандай актыларынан баш тартуусун милдеттендирүү өтүнүчү менен Сотко кайрылат. ЭгердеОрусия убактылуу чаралар жөнүндө чечимдин аткарылышын камсыз кылбаса, соттун токтомун бузгандыгы тууралуу фактыларды далилдөө үчүн Украина Сотко кайрыла алат, бул Орусия үчүн олуттуу укуктук жана саясий кесепеттерди алып келет. Убактылуу чараларды колдонуу тууралуу иши төрт күнгө созулат деп күтүлүүдө. Украина өзүнүн аргументтерин 6 жана 8 мартта камсыз кылат. Орусия Федерациясы өзүнүн аргументтерин 7 жана 9 мартта камсыз кылат. Иштин каралышы күн сайын саат 10:00дө башталат (Бишкек убактысы боюнча 15:00)

Иштин каралуусунун онлайн трансляциясы кийинки шилтемелерде:

http://www.icj-cij.org/presscom/multimedia.php?p1=6

http://webtv.un.org/meetings-events/international- court-of- justice-icj/

Эреже катары, БУУнун Эл аралык соту убактылуу чараларды киргизүү тууралуу сурамдарды тездетилген иретте карайт. Сот бир нече жуманын ичинде чечим кабыл алат деп күтүлүүдө. Иштин маңызында кароо тууралуу айтып кетсек, кийинки бир нече айдын ичинде БУУнун Эл аралык соту тараптардын процесстик документтерди берүү расписаниесин аныкташы керек, андан кийин иштин оозеки каралышы дайындалат.

Дүйнөгө аты чыккан саясаттагы мыкты айымдар

Дүйнө жүзүндө калктын са­ны жыл сайын эмес, саат санап көбөйүүдө. 1800-жылы адамзат 980 миллион гана киши болсо, 1900-жылы 1,6 миллиардга, 1960-жылы 3 миллиардга жетип, бүгүнкү күндө 7,8 миллиардан ашып баратат. Окумуштуулардын божомолунда адамзаттын саны 2050-жылы 9,4 миллиардга, 2100-жылы 10 миллиардга жетет деп божомолдошууда. Ал эми кийинки 10 жыл аралыгында жер шаарындагы аял заттын саны көбөйүп, жыл сайын эркектерге караганда 50-60 миллионго көбөйүп жаткандыгы айтылууда.

 Президент айымдар

Биздин доорго чейин Египетти Нейтхотеп баштаган Клеопатра, Береника, Арсиноя өңдүү ондогон атактуу падыша айымдар, сактарды Зарина, Томирис, Кытайды Денг Сези, Доу Мяо, Чу Суанзи, Фенг, Японияны Дзингу Кого, Суйко сыяктуу император айымдар башкарышкан.

Орто кылымда Корей мамлекетин Сондок, кийин Чиндок, Чинсон аттуу ханыша айымдар, Бухараны Ханум, Японияны Кокэн, Византияны Ирина императорлору Грузияны падыша айым Тама­ра, Казань хандыгын Сүйүмбийке бийлешкен.

Жаңы доордо Улуу Британия­нын королевасы Виктория, Испаниянынын королевасы Изабелла Пнин, Эфиопиянын императору Заудити, дүйнөдөгү биринчи аял премьер-министр – Шри-Ланканын өкмөт башчысы Сиримаво Бандаранаикени жана дүйнөдөгү биринчи президент айым – Аргентинанын президенти Мария Эстела Мартинес де Перонду кошууга болот.

Шри-Ланканын президенттигине шайланган Бандаранаике Чандрика Кумаратунга 78 жаштагы Сиримаво энесин өлкөнүн премьер-министри кылып дайындаган. Ал дүйнөдөгү эң улгайган саясатчы катары 84 жашында отставкага кетип, ошол жылы ка­за болгон.

Индиялык улуу инсан Махатма Гандиге фамилиясы гана окшош Индира Индияда 1966-1977 жана 1980-1984-жылдары премьер-ми­нистр кызматын аркалаган.

Израилдин өкмөтүн жетектеген өлкөнүн бешинчи премьер-ми­нистри Голда Меир айым “ өкмөттөгү жалгыз эркек” деген атка консо, Улуу Британиянын өкмөтүн 11 жыл башкарган Маргарет Тэт­чер катаал мүнөзү менен “темир айым” катары таанылган.

2005-жылдан бери Германиянын өкмөтүн жетектеп келе жаткан канцлер Ангела Меркель дүйнөдөгү эң эле таасирдүү саясатчылардын бири.

1988-1990 жана 1993-1996-жылдары Пакистан өкмөтүн жетекте­ген Беназир айым Бхутто мусулман калктуу өлкөлөрдөгү алгачкы премьер-министр деп эсептелет.

Филиппиндин президенти Ма­рия Корасон Кохунгко-Акино Азия өлкөлөрүнөн чыккан, Либериянын 24- президенти Элен Жонсон-Серлиф Африка материгинен, Кыргызстандын үчүнчү прези­денти Роза Отунбаева болсо, эски СССР, азыркы КМШ аймагынан чыккан мамлекет башчылар бо­луп саналат.

Индиянын айым президенти Пратибха Патил отставкага кеткен. Кристина Киршнер Аргентинага, Даля Грибаускайте Литвага, Эвелин Видмер Шлумпф Швейцарияга, Пак Кын Хе Түштүк Кореяга, Дилма Русеф Бразилияга пре­зидент болуп шайланышкан.

Атактуулардын биринчи айымдары

Кытайдын тунгуч президенти Чан Кайшинин төртүнчү аялы Сунь Мейлинь 105 жаш курагында каза болгон. Англис тилин мыкты билген Мейлинь айым күйөөсүнүн оң колуна айланып, расмий болбосо да, Тышкы иштер министринин милдетин аткарган. Кытайга коммунисттер бийликке келип Чан Кайши Тайванга качып, ал жакта өлкөнүн “биринчи айымы” болгон.

Кытайдын биринчи айымы Пэн Лиюань Си Цзиньпинге чейин кытайлык жетекчилердин бири да аялдарын расмий жолугушууларга ээрчиткен эмес. Пэн Лиюань мамлекетчи кызматчы болгону менен өз милдетин шоу-бизнес менен бирге алып барат. Анын ырчылык өнөрү бар болгондуктан гастролго чыгып, концерттерге катышып турат.

Улуу Британиянын тарыхындагы эң жаш Премьер-министр бол­гон Дэвид Кэмерондун жубайы Саманта Кэмеронду британиялыктар өтө жупунулугу үчүн жактырышкан. Ал өз жумушуна метродо же велосипед менен барчу экен, өзгөчөлөнбөй, кымбат кийим тандабай. “Vogue” журналы Самантаны дүйнөдөгү эң сымбаттуу айым деп атаган.

Лондондо төрөлүп, ал жактан татыктуу билим алган Асма Асад АКШдагы финансылык ири компаниялардын биринде иштеген. Сирияга келип Башар Асадга турмушка чыгып, жолдошунун ишине кийлигишпей, үч баланы тарбиялап үйдө отурат.

Катардын сыймыгы деп эсептелген Моза бинт Насер аль Миснетти билимдүү, акылдуу, ай чырайлуу, айтор төрт тарабы төп келишкен белгилүү саясий жана коомдук ишмер Катар мамлекетинин башчысы Кадиф-аль Танининин үч аялынын бирөөсү.

АКШнын тарыхындагы кара түстүү алгачкы биринчи айым Ми­шель Обама дүйнөдөгү эң таасирдүү айым. Күйөөсү Барак Обаманын президент болушуна эмгеги зор болгон.

Япониянын премьер-министри Синзо Абэнин жубайы Акиэ Абэ өлкөдө биринчи айым экендигин билгизип, жолдошу катышкан дүйнөлүк жыйындарга бир­ге барат.

Азербайжандын президенти Ильхам Алиевдин аялы Мехрибан Алиева медициналык университетте окуп жүргөндө турмушка чыккан. Суйкайган сулуулугу, акылдуулугу менен айырмаланган Мехрибан үч баланын энеси болсо да, эл көзүндө белгилүү коомдук ишмер болгон, ал жакныда өз өлкөсүндө премьер-министрлик кызматты алып барып жатат.

Грузиянын экс-президенти Ми­хаил Саакашвилинин жубайы Сандра Рулофстун жердиги голландиялык болуп, экөө Страсбургда таанышкан. Экс биринчи айым беш тилде, анын ичинде орусча эркин сүйлөйт.

Адам өмүрүндө акыл-парасаты тунук, күйөөсүнө өйдөдө өбөк, ылдыйда жөлөк, санаа тартса сырдашы, жаны кыйналса муңдашы, өмүрлүк жары, курдашы болгон улуу аял заты бир бүтүндөй мамлекетти башкарган жооптуу кызматкер, эрендер менен теңтайлаша билек түрүнүп, белсемдүү иштерди кабагым-кашым дебестен аткарган айымдарга Эл аралык 8-март майрамы менен чын дилден куттук айтабыз! Бар болгула урматтуу апалар, эже-карындаштар!

Булак: “Фабула”

Бишкекте ЕАЭБге мүчө өлкөлөрдүн өкмөт башчылары жолугушууда

Бишкекте Евразиялык экономикалык биримдикке мүчө өлкөлөрдүн премьер-министрлеринин жолугушуусу башталды. Анда Орусиядан Дмитрий Медведев, Казакстандан Бакытжан Сагинтаев, Беларустан Андрей Кобяков, Армениядан Карен Карапетян жана Кыргызстандан Сооронбай Жээнбеков кеңири жана тар чөйрөдө экономикалык орчун маселелерди талкуулашат.

Кечээ Евразиялык өкмөттөр аралык кеңештин жыйынынын алкагында Казакстан премьер-министри Бакытжан Сагинтаев менен кыргыз өкмөт башчысы Сооронбай Жээнбеков жолугуп, эки тараптуу мамилелерди, чек ара, транспорттук-логистикалык жана энергетикалык тармактарда кызматташуу маселелерин талкуулашкан.

Евразиялык өкмөттөр аралык кеңеш уюмдун Жогорку кеңешинде кабыл алынган чечимдер менен макулдашуулардын аткарылышын камсыздоону көздөйт.

Бүгүн ЕАЭБге мүчө өлкөлөрдүн өкмөт башчыларынын Кыргызстан президенти Алмазбек Атамбаев менен жолугары күтүлүүдө. Жолугушуунун жыйынтыгында бир катар документтерге кол коюлат.

ЕАЭБге Орусия, Казакстан, Беларус, Кыргызстан жана Армения мүчө.

Борбор Азия жаңылыктар кызматы

Пхеньян Малайзия жарандарынын Түндүк Кореядан чыгышына тыюу салды

Түндүк Корея бийлиги Малайзия жарандарынын өлкөдөн чыгуусуна тыюу салды. Жооп катары Куала-Лумпур Малайзияда жүргөн түндүк кореялык жарандарга карата ушундай эле чектөө чараларын киргизди.

14-февралда Куала-Лумпур аэропортунда Түрдүк Корея лидеринин агасы Ким Чен Нам ууландырылып өлтүрүлгөн. Анын бетине тез таасир этүүчү уу себилген чүпүрөк сүртүп кетишкен. Кол салууга Түндүк Кореянын бир нече жараны шектелүүдө. Малайзия полициясынын билдирүүсү боюнча, ал адамдар Түндүк Кореянын Куала-Лумпурдагы элчилигинде жашырынып жүрөт. Жалпысынан Ким Чен Намдын өлүмүнө байланышкан иштин алкагында төрт киши кармалган. Алардын экөөсүнө — Вьетнам менен Индонезиянын жарандарына айып тагылган. Эгер алар күнөөлү деп табылса өмүр бою эрктеринен ажыратылышы мүмкүн.

Аэропорттогу кол салуудан кийин Малайзия бийлиги коопсуздук максатында Түндүк Корея жарандары үчүн визасыз режимди жойгон.

Ким Чен Нам Түндүк Кореянын мурдагы лидери Ким Чен Ирдин улуу баласы болгон. Акыркы жылдары ал негизинен чет өлкөлөрдө жашап, Пхеньян бийлигин сынга алып келген.

Булак: Борбор Азия жаңылыктар кызматы

Украинанын Орусияга каршы доо алкагында Гаагадагы Эл аралык Соту алдын алуу чараларын колдонуу боюнча ишин баштады

Бул тууралуу Украинанын Кыргызстандагы элчилигинин басма сөз кызматы билдирди.  2017 жылдын 16-декабрында Украинанын чыгышында терроризмди колдогондугу жана этникалык украиндер менен крымдык татарларды оккупацияланган Крымда басмырлагандыгы үчүн Орусия Федерациясын жоопкерчиликке тартуу максатында БУУнун Эл аралык сотуна доо берилген.

Алдын алуу чаралар Соткокырдаалдын начарлап кетишине жол бербөөгөжана,абдан маанилүү нерсе –ишти кароо үчүн зарыл болгон убакыттын ичинде жарандык калкты коргоогомүмкүндүк берет. Ал эми алдын алуу чараларын колдонуу сурамы боюнча соттун чечимине карабастан маңызы боюнча доону кароо иши улана берет. Авдеевка жана АР Крымда абалдын курчушунун контекстинде аларды колдонуу айрыкча маанилүү болуп саналат. Алдын алуу чараларын колдонуу жөнүндө сурамда Украина Соттон Орусия Федерациясын эл аралык укуктарды бузууну токтотууга милдеттендирүүсүн суранат.Атап айтканда, Украина Орусия Федерациясын өзүнүн чек арасын натыйжалуу көзөмөлдөп, Украинага курал-жаракты жеткирүүнү токтотуп, Украинанын жарандык калкына зыян келтирген мыйзамсыз куралдуу топторду колдоону токтотуп, ошондой эле оккупацияланган Крымда этникалык басмырлоонун мындан аркы ар кандай актыларынан баш тартуусун милдеттендирүү өтүнүчү менен Сотко кайрылат. ЭгердеОрусия убактылуу чаралар жөнүндө чечимдин аткарылышын камсыз кылбаса, соттун токтомун бузгандыгы тууралуу фактыларды далилдөө үчүн Украина Сотко кайрыла алат, бул Орусия үчүн олуттуу укуктук жана саясий кесепеттерди алып келет. Убактылуу чараларды колдонуу тууралуу иши төрт күнгө созулат деп күтүлүүдө. Украина өзүнүн аргументтерин 6 жана 8 мартта камсыз кылат. Орусия Федерациясы өзүнүн аргументтерин 7 жана 9 мартта камсыз кылат. Иштин каралышы күн сайын саат 10:00дө башталат (Бишкек убактысы боюнча 15:00)

Иштин каралуусунун онлайн трансляциясы кийинки шилтемелерде:

http://www.icj-cij.org/presscom/multimedia.php?p1=6

http://webtv.un.org/meetings-events/international- court-of- justice-icj/

Эреже катары, БУУнун Эл аралык соту убактылуу чараларды киргизүү тууралуу сурамдарды тездетилген иретте карайт. Сот бир нече жуманын ичинде чечим кабыл алат деп күтүлүүдө. Иштин маңызында кароо тууралуу айтып кетсек, кийинки бир нече айдын ичинде БУУнун Эл аралык соту тараптардын процесстик документтерди берүү расписаниесин аныкташы керек, андан кийин иштин оозеки каралышы дайындалат.

Тажикстандык жүздөгөн качкын Польша чек арасынан өтө албай турат

Польшанын адам укуктары боюнча Хельсинки тобу Варшава Тажикстандын ондогон жаранына башкалка берүүдөн баш тартканын билдирди. Маалыматка караганда, учурда жүздөгөн тажикстандык аталган европалык өлкөнүн чек арасынан өтө албай турат.

Польшанын адам укуктары боюнча Хельсинки тобунун юристти Даниэл Витко башкалка сурап жаткандардын көбүнүн визасы жок экенин, ошондуктан алар бир канча айлап чек ара аймагында калууга аргасыз болорун айтты. “Мен үч айдан бери үй-бүлөсү менен бирге украин-польша чек арасында кирүүгө уруксат күтүп турган Тажикстандын жаранын билем. Алардын паспортторунда штамп басууга бош жер калган жок, алар эми кайрадан Украинага да бара алышпайт”, – деди ал.

Витконун айтымында, Польша чек арасы аркылуу Европага кирүүгө аракет кылган тажиктердин так саны белгисиз. Бирок аталган өлкөнүн аймагына кирүүгө уруксат алган тажиктер беларус-польша чек арасында эле 100дөн 200гө чейинки сандагы тажикстандык качкын ары же бери өтө албай турганын билдиришүүдө.

Качкындардын тагдырына эл аралык Human Rights Watch (HRW) укук коргоо уюму да тынчсыздануусун билдирди. Уюмдун бир канча күн мурун жарыяланган баяндамасында Варшава адатта башкалка сурагандардын укуктарын бузуп жатканын четке кагып, аларды кайрадан Беларуска жөнөтө тургандыгы белгиленген.

Польша ТИМинин чет өлкөлүк жарандар менен иштөө кызматынын өткөн жылы жайында тараткан маалыматына караганда, Польшадан башкалка сурап Тажикстандын 1200гө чукул жараны кайрылса, алардын бирөөсү гана расмий качкын макамын алган.

Булак: Борбор Азия жаңылыктар кызматы

Кыргызстанга Россия Федерациясынын Өкмөтүнүн төрагасы Дмитрий Медеведев келди

Кыргызстанга Россия Федерациясынын Өкмөтүнүн төрагасы Дмитрий Медеведев баштаган делегация келди.
Россия Федерациясынын Өкмөтүнүн төрагасын «Манас» Эл аралык аэропортунда Кыргыз Республикасынын Биринчи вице-премьер-министри Мухамметкалый Абулгазиев тосуп алды.
Россия Федерациясынын Өкмөтүнүн төрагасы Дмитрий Медеведев 2017-жылдын 7-мартында Бишкек шаарында Кыргыз Республикасынын төрагалыгы астында өтө турган Евразия Өкмөттөр аралык кеңешинин кезектеги жыйынына катышуу үчүн келди.

Мамдепартамент тажик бийлигин адам укуктарын бузууга айыптоодо

АКШнын Мамлекеттик департаменти дүйнөдөгү адам укуктарынын сакталышы боюнча  баяндамасын жарыялап, Тажикстанды кескин сынга алды. Документте өкмөт жарандардын таза жана эркин шайлоо өткөрүү мүмкүнчүлүктөрүн чектеп жаткандыгы негизги маселе экени айтылат.

Башка маселелердин катарында – камактагыларга катаал мамиле жасоо, саясий жана жарандык активисттерди опузалоо, ММКлардын ишмердүүлүгүнө тоскоолдук жаратуу, социалдык түйүндөрдү колдонуу мүмкүнчүлүктөрүн чектөө бар. Баяндамада Тажикстанда көп партиялуу саясий система орун алганы менен бийлик бир колго топтолгону баяндалат.

Документте 2016-жылы өлкөдө Баш мыйзамга референдум аркылуу өзгөртүү киргизилгени жана азыркы президент Эмомали Рахмон “улут лидери” катары чектөөсүз бийликте калуу мүмкүнчүлүгүн алганы баса белгиленет.

Мамлекеттик департамент Тажикстан Ислам кайра жаралуу партиясынын мүчөлөрү жана белгилүү адвокат Бузургмехр Ёровдун камалганын да эске салган.

Мындан тышкары өлкөдө коррупция менен күрөшүү натыйжасыз жүрүп жатканы дагы айтылат.

Булак: Борбор Азия жаңылыктар кызматы

АКШ башка өлкөлөргө жардам берүүнү кыскартат

АКШ президенти Дональд Трамптын администрациясы башка өлкөлөргө каржылык колдоо көрсөтүүнү кыскартуу ниетинде. Үнөмдөлгөн акчалар Коргоо министрлигинин муктаждыктарына жумшалат.

Акүйдүн бюджет башкармалыгынын директору Мик Малвэни бюджеттин кыскарышы боюнча так маалымат 16-мартта жарыяланарын билдирди.

Пентагондун бюджети 600 миллиард доллардан көбүрөөк. Акүй аскердик чыгымдарды 50 миллиондон ашык долларга көбөйтүүнү сунуштоодо. АКШ президенти Дональд Трамп февралда Америка армиясын жаңылоо ниетин билдирген. Ал Кошмо Штаттар тарыхында болуп көрбөгөндөй аскердик кеңейүү орун аларын ишара кылган.

АКШнын Эл аралык өнүктүрүү боюнча агенттиги (USAID) – Мамлекеттик департаментке карайт. Уюм башка өлкөлөргө жардам иретинде жыл сайын 50 миллиард доллар коротот. USAID соода, айыл чарба, экономикалык өнүктүрүү, саламаттыкты сактоо, ыкчам гуманитардык жардам берүү, жаңжалдарды болтурбоого көмөктөшүү жана жарды өлкөлөрдө демократияны колдоо менен алектенет.

Булак: Борбор Азия жаңылыктар кызматы

Трамп Конгрессти Обаманын администрациясынын аракеттерин иликтөөгө чакырды

АКШ президенти Дональд Трамп мурдагы мамлекет башчы Барак Обаманын администрациясы былтыркы шайлоо өнөктүгү учурундагы иликтөөлөрүндө ыйгарым укуктарын ашыкча колдонгон-колдонбогонун аныктоо өтүнүчү менен Конгресске кайрылды. Бул тууралуу Associated Press агенттиги билдирүүдө.

Акүйдүн басма сөз катчысы Шон Спайсер Трамп Конгресстин Чалгындоо комитетин 2016-жылы Обаманын администрациясы ыйгарым укуктарын кыянат пайдаланган-пайдаланбаганын аныктап берүүгө чакырганын билдирди. Ал тергөө иштери аяктаганга чейин бул тема боюнча Трамп дагы, анын администрациясы дагы комментарий бербей тургандыгын белгиледи.

Буга чейин Трамп шайлоо алдында анын телефондук сүйлөшүүлөрү таңшалганын билдирип, ага Обаманын администрациясын айыптаган.

Булак: Борбор Азия жаңылыктар кызматы

Меню