Menu

ЖАҢЫ ТЕХНОЛОГИЯЛАР – ХАЙ ТЕК

Кыргызстанда Интернеттеги эң сулуу кызды тандашты. Ал –Наоми Ибрагимжанова

Miss Virtual Kyrgyzstan  деген сынак уюштурулуп, эл онлайн добуш берип олтуруп, Наоми деген бийкечти тандап алышты. Эми 29 жаштагы сулуу Miss Virtual World эл аралык сынакка Кыргызстандын атынан катышат. Кыз юридикалык академияда окуйт, бийге кызыгат, сулуулук тармагында иштейт.

“Мен өнүгүп-өсүп тургум келет. Өзүмдү моделдик бизнестен сынап көргүм бар”, – дейт Наоми.

Miss Virtual World конкурсунун таажысын кийүү үчүн дүйнө жүзү боюнча 20 сулуу тандалып алынат. Добуш берүү inDriver мобилдик тиркемеде жүрүүдө. 20-октябрда жыйынтыгы чыгат.

Булак: KyrgyzToday.kg

Президент Сооронбай Жээнбеков: Санариптештирүү боюнча өлкөбүздү региондогу алдыӊкы орунга алып чыгууну максат кылдык

«Санариптештирүү боюнча өлкөбүздү региондогу алдыӊкы орунга алып чыгууну максат кылдык», — деп белгиледи Кыргыз Республикасынын Президенти Сооронбай Жээнбеков бүгүн, 4-октябрда, Бишкек шаарында өтүп жаткан «Борбордук Азиядагы санарип трансформациясы» конференциясында.

Төмөндө Мамлекет башчысынын сүйлөгөн сөзү:

«Урматтуу айымдар жана мырзалар!

Биздин өлкөбүз үчүн мааниси чоң — бүгүнкү конференциянын баардык катышуучуларына, сиздерге салам айтам.

Кымбаттуу коноктор,

IT-тармагынын интеллектуалдык лидерлери, компаниялардын жетекчилери, биздин күнөстүү жергебизге кош келиңиздер.

Өзүңөрдүн билимиңер, тажрыйбаңар менен бөлүшкөнү келгениңерге, биздин өлкөбүздө жүрүп жаткан санариптик реформаларга салым кошууга даяр экениңерге ыраазылык билдирем.

Өзүбүздүн, жергиликтүү IT коомчулугунун өкүлдөрү!

Жаңыланган Кыргызстанды — Санариптүү Кыргызстанды курууда — силердин ишиңер негизги мааниге ээ.

Бүгүн силер — жаңы өзгөрүүлөрдү демилгелеп, санарип философиясын биздин коомго киргизип жатасыңар.

Мекенчил, жаңычыл ишиңерге ийгилик каалап, мындан ары да силерди дайыма колдоп турууга даяр экенимди билдирем.

Урматтуу конференциянын катышуучулары!

Азыркы учурда санарип технологиялары дүйнө экономикасынын жүзүн өзгөртүп, бардык өлкөлөр үчүн глобалдык процесстерге кеңири катышуу мүмкүндүгүн жаратты.

Жаңы мүмкүнчүлүктөрдү пайдалануу үчүн мамлекеттик башкарууда, бизнесте жана коомдо жаңылыктарды кабыл алууга даяр чөйрөнү түзүү керек.

Өзгөрүүлөрдөн качпай, жаңыланууну ыкчам кабыл алып, турмушка тездетип киргизген өлкөлөр гана ийгиликке жетип жатышат.

Биз дагы башка мамлекеттерден артта калбай, заманбап коомду куруп, глобалдуу санарип экономикасында өз ордубузду табууга умтулуп жатабыз.

Санариптештирүү боюнча өлкөбүздү региондогу алдыӊкы орунга алып чыгууну максат кылдык.

Бирок, бул максатка жетүүгө кедерги болуп жаткан бир катар көйгөйлөрдү кечиктирбей чечүү зарыл.

Мамлекеттик жана муниципалдык кызматта санарип технологиялары терең колдонулбай келген.

Санарип инфраструктурасынын начардыгы -бизнестин сапаттуу продукция чыгарып, атаандаштыкка жөндөмдүү болушуна тоскоолдуктарды жаратууда.

Кеӊири тилкелүү интернеттин жоктугунан, айыл жергесине санарип технологиялары толук жете элек.

Бул өлкөнүн, өзгөчө региондордун өнүгүүсүнө терс таасирин тийгизген фактор.

Ушул жана башка көйгөйлөрдү тездик менен чечүү үчүн — менин Жарлыгым менен 2019-жыл — региондорду өнүктүрүү жана өлкөнү санариптештирүү жылы деп жарыяланган.

Бул багытта комплекстүү иштер аткарылып жатат.

Кудайга шүгүр, өлкөнү санариптештирүү боюнча алгачкы жыйынтыктар көрүнө баштады.

“Түндүк” ведомстволор аралык электрондук системасы аркылуу Мамлекеттик органдардын маалымат алмашуусу жолго коюлду.

Айрым мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөрдү калкыбыз санарип форматында ала баштады.

“Коопсуз шаар” долбоору ишке активдүү кирип жатат.

Бул долбоор — Өкмөт пайда издөөчү экономикалык долбоор эмес, ал жол кырсыктарын азайтууга, адам өмүрүн сактоого багытталган долбоор экенин баса белгилейм.

Бул долбоор ишке киргенден тартып жолдо жүрүү эрежесин бузгандар 50 пайызга азайды.

Жол кырсыгынын саны эки эсеге жакын кыскарды.

Сот системасын, прокуратура органдарын санариптештирүү жүрүп жатат.

Бул чөйрөлөрдө ачык-айкындуулук орнотула баштады.

Социалдык чөйрөнү санариптештирүүдө айрым жетишкендиктер орун алды.

Электрондук китеп, электрондук кезек, мобилдик түзүлүш аркылуу төлөмдөр сыяктуу жаңылыктар пайда болду.

Адистердин жана жетекчилердин санариптик квалификациясын көтөрүүгө багытталган масштабдуу окутуулар жүрүп жатат.

Санарип технологиясынын маанисин жана пайдасын түшүнүп, бул процесске катышкан жарандардын катары өсүүдө.

Алардын мамлекеттик органдар менен болгон байланыштарында чиновниктин катышуусу азайып, техникалык каражаттарды пайдалануу арбындоодо.

Ошентсе да, кырдаалга объективдүү баа берип, алдыда дагы көп иштер аткарылаарын белгилейбиз.  Жакынкы жылдарга коюлган максаттарыбыз төмөнкүлөр:

Биринчи, санарип технологиялары мамлекеттик жана муниципалдык кызматты олуттуу өзгөртөт.

Жарандардын талабын тез аныктап, коомдун муктаждыгын ыкчам „өлчөп“, кечиктирбей чечим кабыл алуу үчүн „санарип чечимдери“ кеңейет жана тереңдейт.

Чечимдерди кабыл алуунун айкындыгы, жарандар менен болгон байланыштын ачыктыгы жана ыкчамдыгы санарип аркылуу жаңы деңгээлге чыгат.

Санариптештирүү — мамлекеттик органдардын  эффективдүүлүгүн жогорулатат, адам факторун азайтат, коррупцияны кыскартат.

Ар кайсы кырдаалга ыкчам жооп берген, мобилдүү жана ийкем мамлекеттик башкаруу —   мамлекеттик кызматкерлердин мобилдүү болушун шарттайт.

Өкмөт — санариптик платформа болот, бизнестин катышуусу менен, мобилдик түзүлүштөр аркылуу кызмат көрсөтүүлөрдүн саны көбөйөт.

Аны менен катар „Санарип аймак“ платформасы ишке киргизилет.

Жергиликтүү жана муниципалдык кызмат көрсөтүүлөр электрондук форматка которулуп, стационардык жана мобилдик түзүлүштөр аркылуу көрсөтүлө баштайт.

Санариптештирүү жараткан жаӊы шарттарга ылайык, мамлекеттик жана муниципалдык кызматкерлер өзүнүн ой-жүгүртүүсүн өзгөртүп, реформанын алдыңкы сабында болууга милдеттүү.

Экинчи, жарандарыбыздын санариптик билимин, жөндөмүн жогорулатып, санариптик коомду калыптандырууга барабыз.

Санариптештирүү — жашоонун баардык чөйрөлөрүн, адамдардын жашоо образын өзгөртөт.

Коомдун менталитети өзгөрөт, санарип технологиялары ар бир жарандын турмушуна кирет.

Жаӊы билимдерди алып, жаӊы ыкмаларды такай өздөштүрүп туруу керек.

Бул — адамдын атаандаштыкка жөндөмүн арттырат, заман талабына ылайык эмгек рыногунда керектигин жогорулатат.

Өзгөрүүлөргө даяр болбосок, санарип дүйнөсү биз үчүн жабык бойдон калат.

Ошондуктан ар бир жаран дүйнөдө болуп жаткан жаңылыктарды кабыл алып, үйрөнө билүү муктаждыгы жаралды.

Интернет мейкиндигинде баарлашуунун этикасы, киберкоопсуздуктун ыкмалары, санарип маданияты — турмушубузда сөзсүз орун алчу талаптар болуп калышы керек.

Ошентип, коомду санариптештирүү — башка көрсөткүчтөр менен катар, биздин дүйнөдөгү ордубузду аныктай турган маанилүү процесс.

Санариптештирүүнүн ийгилиги — баардык кызыкдар тараптардын —  коомдун, мамлекеттин, бизнестин, эл аралык уюмдардын, чет өлкөлүк өнөктөштөрдүн аракети бириккенде гана болот.

Үчүнчү, билим берүү, саламаттык сактоо, социалдык коргоо тармактарын санарипти колдонуу аркылуу жалпы республиканын масштабында мындан ары жакшыртуу милдети турат.

Эки стратегиялык багытка өзгөчө көңүл бурулат.

Биринчиси, адамдардын жашаган жери шаар же айыл экенине карабай сапаттуу медициналык тейлөө менен камсыз кылуу, ал үчүн жаӊы санарип технологияларын дагы тереӊ киргизүү.

Экинчиси, билимдин сапатын жогорулатуу.  Анын ичинде элет жеринде тереӊ билим алуу мүмкүндүгүн жаратуу. Ал үчүн аралыктан билим берүү технологияларын жайылтуу.

Келечектин мектебинде жана бейтапканасында санарип технологиясы кеңири колдонулат.

Социалдык чөйрөдөгү мына ушул ийгиликтер элдин турмушун жакшыртууга биринчи кезекте таасирин тийгизет.

Төртүнчү, жаӊы мүмкүнчүлүктөр экономиканын көнүмүш секторлорун өзгөртөт, жасалма интеллекти пайдалануу аркылуу эмгектин өндүрүмдүүлүгү жогорулайт.

Инновациялык чечимдер — бизнес жүргүзүүгө, жалпы эле экономикалык өсүшкө оӊ таасирин тийгизет.

Мурда таптакыр болбогон жаӊы мүмкүндүктөр ачылат.

Аларга таянып, эӊ кыска убакта, өнүгүүнүн жаӊы деӊгээлине чыга алабыз.

Маалымат технологияларды колдонуу менен жаңы жумуш орундарын түзүүнү кеңейтебиз.

Бул мүмкүндүк элет жеринде жаңы бизнестин пайда болушуна шарт түзөт.

Дагы бир маанилүү жагдай.

Кыргызстандын энергетикалык потенциалы зор.

Ал жасалма интеллект, ири маалыматтар (большие данные), блокчейн технологиялары үчүн зарыл болгон регионалдык эсептөө инфраструктурасын түзүүгө мүмкүндүк берет.

Бирок, биз криптовалютанын экономикага тийгизе турган таасирине кылдат мамиле кылышыбыз абзел.

Келечекте маалыматтын өзү — санариптик алтын катары баалана баштайт.

Натыйжада, биз санарип экономикасын, билимге таянган экономиканы курууну максат кылабыз.

Бешинчи, биз, Кыргызстан, технологиялык трансфердин регионалдык борбору болушубуз керек.

Бул биздин амбициялуу максатыбыз.

Биз алдыӊкы технологияларды өздөштүрүп, башкаларга жайылтуубуз зарыл.

Келечекте өзгөрүүлөрдүн катализатору болгон, жаӊы технологиялык чечимдерди, инновацияларды ЕврАзЭС, Шанхай кызматташтык уюмунун жана Дүйнөлүк соода уюмунун мейкиндигине жеткирип турган өлкө болушубуз абзел.

Ошондуктан өзүбүздүн IT продуктуларыбызды чыгарууга дем берип, технологиялык долбоорлорду, стартап– демилгелерди, бул багыттагы изилдөөлөрдү колдоо керек.

Технологиялык парктарды жана лабораторияларды түзүү зарыл.

Жогорку технологиялар паркынын базасында инновациялык кластерди түзүү — максатка ылайыктуу болот.

Алтынчы, өтө кылдат мамилени, зор түйшүктү талап кылган багыт — бул маалыматтарды коргоонун коопсуздугу.

Мамлекеттин кызыкчылыктарын коргоо — мамлекеттик сырды коргоодон башталат.

Ошол эле учурда жарандарыбыздын кызыкчылыктары — кол тийгис.

Адамдын уруксатысыз анын персоналдык маалыматын билүүгө эч кимдин акысы жок.

Ошондуктан санарип этикасын сактоонун, киберкоопсуздукту камсыздоонун жана жарандардын ички маалыматтарын коргоонун жетиштүү деӊгээли камсыз болуш керек.

Киберкоопсуздук боюнча Өкмөт стратегия кабыл алды.

Эми бул багыттагы эӊ жаӊы технологияларды киргизүүгө муктажбыз.

Уважаемые наши партнеры,

Мы хорошо понимаем, что успех цифровизации страны зависит от объединения усилий всех заинтересованных сторон.

Требует консолидации усилий государства, бизнеса и общества.

Совместная работа с зарубежными партнерами, международными организациями имеет очень важное значение для нас.

Мы нуждаемся в помощи партнеров как в сфере знаний и технологий, так и финансовой поддержке для реализации новых проектов.

Партнерство и совместные инициативы для нас — острая необходимость, и мы намерены сформировать новую культуру широкоформатного взаимодействия.

Наши цели мы изложили и теперь вы знаете, чего мы хотим достичь.

В связи с этим, я предлагаю рассмотреть возможность создания Клуба цифровых лидеров с вашим участием.

Думаю, предлагаемый мною Клуб может стать эффективной форсайт площадкой в нашем регионе по вопросам цифрового развития.

Тем самым мы заложили бы основу для нашего долгосрочного партнерства.

От имени государства в предлагаемом Клубе будет участвовать Государственный комитет Кыргызской Республики по информационным технологиям и связи.

Ардактуу меймандар,

Биздин өлкөбүздү санариптештирүү процессине катышып жатканыңар үчүн дагы бир жолу  рахмат айтам.

Биз өнөктөштүккө, чогуу иштешүүгө даяр экенибизди дагы бир ирет белгилейм.

Баарыбыз чогуу аракет кылсак, Кыргыз Республикасы санарип дүйнөсүндө бараандуу орунга   жетишет.

Ошону менен катар санариптештирүү процессин алдыга жылдыруу милдети — ушул жерде отурган мамлекеттик органдардын жетекчилерине таандык экенин дагы бир жолу баса белгилейм.

Мамлекет тарабынан санариптештирүү багытында бир катар чоң кадамдар жасалды, дагы жасалат.

Өлкө Президенти катары бул багытка өзгөчө көңүл буруп, бул менин ишимдеги артыкчылыктуу багыт экенин эсиңерге салам.

Тиешелүү министрликтер, ведомстволор аныкталган тапшырмаларды кечиктирбей ишке ашырууга милдеттүүсүңөр.

Жогоруда билим берүү, саламаттык сактоо, социалдык коргоо тармагындагы милдеттерди айттым.

Ага кошумча тез жардам системасын автоматташтыруу, телемедицина, онлайн консультация алууну республиканын баардык аймактарына жеткирүү керек.

Архитектура жана курулуш секторуна санарип технологияларын активдүү киргизүү милдети турат.

Мамлекеттик мүлктү натыйжалуу башкаруу үчүн электрондук реестр, электрондук эсеп-кысап каражаттарын бул секторго киргизүүнү ылдамдатуу зарыл.

Энергетика жана тоо кен секторун реформалоого барабыз.

Бул чөйрөдө ачык-айкындуулукту орнотуу үчүн санариптештерүү — негизги курал болот.

Мамлекеттик каттоо кызматын санариптештирүү жүрүп жатат, бирок, анын темпи жана тереңдиги жетишсиз.

Азыр жүрүп жаткан сот системасын, прокуратура жана укук коргоо органдарын санариптештирүү процессин ылдамдатуу зарыл.

Санариптештирүүнү элге жеткирүү үчүн областтык жана райондук бийликтер өздөрү санарип технологиясын жакшы өздөштүрүп, областтын жана райондун деңгээлиндеги кызмат көрсөтүүлөрдү электрондук форматка өткөрүү милдети коюлат.

Жергиликтүү бийлик жаңылыктарды кечеңдетпей кабыл алып, өз функцияларын аткарууда санариптик чечимдерди көбөйтүүсү зарыл.

Элдин санариптик сабатын көтөрүүдөгү негизги милдет силерге таандык экенин унутпагыла.

Бизнес чөйрөсүн санариптештирүүнү тездетебиз.

Жаңы жумуш ордун түзгөн фирмаларга, өзгөчө элет жеринде иш алып барган IT компанияларга мамлекет тарабынан чечкиндүү колдоо көрсөтүлөт.

Урматтуу катышуучулар,

Сөзүмдүн аягында, бүгүнкү конференциянын уюштуруучуларына — Борбордук Азия Университетине, Жогорку технологиялар паркына, Маалымат технологиялар жана байланыш боюнча мамлекеттик комитетине ыраазылык билдирем.

Бул конференция санариптик трансформация боюнча чыгармачылык идеялардын аянтчасы болуп калат деп ишенем.

Баарыңыздарга ийгиликтерди каалайм.

Элибизде ар дайым аманчылык, жергебизде дайыма тынчтык болсун!

Кыргызстаныбызды Жараткан Кудай Өзү колдосун».

Фото - Президент Сооронбай Жээнбеков «Борбордук Азиядагы санарип трансформациясы» конференциясында кыргыз калпак кийген робот менен учурашты

Кыргыз Республикасынын Президенти Сооронбай Жээнбеков бүгүн, 4-октябрда, «Борбордук Азиядагы санарип трансформациясы» конференциясына катышты.

Мамлекет башчысы өз сөзүндө өлкөнү санариптештирүү процессин тездетүүнүн өзгөчө маанисин белгиледи, аны жарандардын жашоосуна киргизүү боюнча негизги көйгөйлөр жана чечүү жолдорун атады.

Өлкөнү санариптештирүү анын президенттик ишмердигинин артыкчылыктуу багыты экенин эске салды.

Маалыматтык технологиялар жана байланыш мамлекеттик комитетинин төрагасы — Кыргыз Республикасынын Президентинин кеңешчиси Дастан Догоев, Ага Хан Уюмунун өнүгүү боюнча Кыргызстандагы өкүлү Шамши Кассим-Лакха, Жогорку технологиялар паркынын директору Алтынбек Исмаилов, «Etihad Airways» компаниясынын маалыматтык технологиялар жана инновациялар боюнча вице-президенти Кашиф Рана, Мичиган Университетинин Маалыматтык технологиялар департаментинин вице-президенти Рави Пендсе, Корея Республикасынын Суньчуньян Университетинин Регионалдык саясий изилдөөлөр институтунун директору Хак-Мин Ким, SAP компаниясынын Борбордук жана Чыгыш Европадагы бөлүмүнүн Башкы менеджери Наталья Панина жана башкалар өз презентацияларын сунушташты.

Конференциянын иши үч күнгө улантылат — эки күн Бишкекте жана бир күн Нарын облусунда.

Конференцияга чет элдик IT-компанияларынын, ишкер жана илимий чөйрөнүн, ошондой эле мамлекеттик органдардын өкүлдөрү катышууда.

Пленардык жыйындарда жана талкууларда Борбордук Азиядагы санариптештирүүнү өнүктүрүүгө даярдыктардын ыкмалары, технологиялар чөйрөсүндөгү глобалдык тенденциялар жана башка темалар талкууланат.

Иш-чаранын уюштуруучулары — Борбордук Азия Университети, Маалыматтык технологиялар жана байланыш мамлекеттик комитети жана Жогорку технологиялар паркы.

 

 

Virgin Galactic компаниясы космоско туристтик учууларды аткара баштайт

Британиялык миллиардер Ричард Брэнсондун Virgin Galactic компаниясы бир жылдан кийин космоско туристтик учууларды баштоого ниеттенип жатат. Бул идеяны ишке ашырууга компаниянын акцияларын фондулук биржаларга жайгаштыруудан түшкөн каражат жардам бериши керек.

Маалыматка караганда, учурда компаниянын суборбиталдык учагында космоско саякаттоонун баасы 250 миң долларды түзөт. Учуу узактыгы эки сааттан ашыгыраак болот.

Компаниянын өкүлү Хамат Палихапитинин айтымында, билет баасынын жогору экендигине карабастан, космоско учууга 2 500дөн ашык киши билдирме берген.

Жыл башында Virgin Galactic суборбиталдык бийиктикке сыноо иретинде эки жолу учууларды аткарып, экөөсү тең ийгиликтүү аяктаган. Компаниянын Unity деп аталган космостук кемесине эки учкучту кошкондо алты киши батат.

Булак: “Борбор Азия жаңылыктар кызматы”

Видео - Нарындын Чет-Булак айылынан чыгып, АКШнын Даллас шаарындагы Outmach компаниясында программист болуп иштеген кыз

Нарындын Чет-Булак айылынан 2000-жылы 7-классты бүтүрүп, Бишкекке келген Райхан Ибираева, орто мекепти N5-мектеп интернатта аяктаган.
Мектептен кийин Бишкектеги Борбор Азия Америка университетинен жогорку билим алган.
Азыр АКШнын Даллас шаарындагы Outmach компаниясында программист болуп иштейт.
Бүгүн, 29-июнда Райхан Ибираевадан өз ийгилигинин тарыхын айтып берүүнү сурандык, өз оозунан укканга не жетсин, тыңдаңыздар.

Булак: Kyrgyztoday.kg

SpaceX глобалдык интернет үчүн орбитага 60 спутник учурду

SpaceX компаниясынын Falcon 9 ракета ташыгычы орбитага 60 кичи спутнигин учурду, ал интернет-трафигинин глобалдык түйүнүн түзүүгө багытталган. Алардын баары интернетке кошулду. Бул тууралуу Илон Масктын SpaceX компаниясы “Твиттер” баракчасында билдирди.

Эки баскычтуу ракета Флорида штатындагы Канаверал космодромунан учурулду.

Falcon-9 ракетасынын биринчи баскычы Атлантикалык океандагы платформага конду. Экинчи баскыч дагы ийгиликтүү бөлүнүп чыкты. Ракета учуруу жараяны SpaceX компаниясынын YouTube-каналында түз чагылдырылды.

Биринчи жолу начар аба ырайына байланыштуу, кийин жабдууларды кайра текшерүү үчүн ракетаны учуруу мөөнөтү эки жолу жылдырылган.

Starlink долбоору 2015-жылы иштелип чыккан, ал жер жүзүнүн бардык аймагын ишенимдүү жана жогорку ылдамдыктагы интернет менен камсыздоого багытталган. Эки тесттик спутник 2018-жылы февралда ийгиликтүү түрдө учурулган. Илион Маск орбитага бир нече миң космос аппаратын учурууну пландоодо. Долбоордун жалпы наркы 10 миллиард долларга бааланган.

Булак: “Борбор Азия жаңылыктар кызматы”

"Инфоком" мамлекеттик ишканасы 5 жылда эмне иш кылды? Цифралар жана фактылар

“Инфоком” мамлекеттик ишканасы – Кыргызстандагы алдыңкы IT-компания, 2007-жылы уюштурулган, 2009-жылдан тартып КРӨгө караштуу МККнын алдына өткөрүлүп берилген.

2014-2019-жж.мамлекеттик масштабдагы IT-долбоорлорду активдүү ишке ашыруу

-бардык каттоо кызматтарын автоматташтыруу, Кыргыз Республикасынын Калкынын бирдиктүү мамлекеттик реестрин (КБМР) түзүү;

-өлкөдө алгачкы жолу сандардын өзгөчө комбинация менен номерлерине карата сертификаттарды сатып өткөрүү боюнча онлайн аукцион кызматы ишке ашырылган;

-2017-жыл – ачык жеткиликтүүлүктө болгон portal.srs.kg, Электрондук кызматтар порталы иштелип чыгарылган. Порталда электрондук түрдө алуу үчүн 27 кызмат жеткиликтүү.

Кыргызстанда алгачкы жолу жарандардын биометрикалык малыматтарын колдонуу менен шайлоолор өткөрүлүшкөн

-2015-жылдын 04-октябры – Кыргыз Республикасынын калкынын реестринде калыптандырылган маалыматтардын негизинде жарандарды идентификациялоонун биометрикалык технологияларын колдону уменен парламенттик шайлоолор;

 Жаңы форматтагы Калкты тейлөө борборлору

-бүткүл республика боюнча 17 ири жана үч кичи КТБлар ачылган жана иш алып барышууда;

-мини КТБларда жарандар паспорт алууга карата документтерин дем алыш күндөрү дагы (ишемби, жекшемби) тапшыра алышат.

Мамкызматтардын алыс жайгашкан калктуу пункттардагы жеткиликтүүлүгү

-өлкөнүн алыскы аймактарындагы калкка каттоо кызматтарын көрсөтүү боюнча 363 маалымат күркөсү уюштурулган;

-16 мобилдүү КТБлар (атайын микроавтобустар) иш алып барышууда, алардын максаты болуп калктын аярлуу катмарларына, анын ичинде алыс жайгашкан калктуу пункттарда жашагандарга баруу эсептелет.

Өздүк мамлекеттик номер белгилерин чыгаруу

  • 2016-жыл – Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан «Инфоком» МИсине мамлекеттик номер белгилерин даярдоого ыйгарым укуктар берилген, бул алардын баасын бир топ төмөндөтүүгө мүмкүндүк берген.

Улуттук паспортторду өндүрүү

-май, 2017-жыл – жаңы муундагы паспортторду – Кыргыз Республикасынын жарандарынын электрондук идентификациялык карталарын ишке киргизүү боюнча долбоор башталган. еID-карта жеке жана биометрикалык маалыматтарды жазуу үчүн кошо орнотулган чипти пайдалануу менен коргоо элементтерине ээ.

 Мамбюджетке которуулар

-“Инфоком” МИси тарабынан мамлекеттин бюджетине салыктар жана социалдык чегерүүлөр түрүндө төлөнгөн жалпы сумма 577 409 101,04 сомду түзүп турат.

Ишке ашырылган IT-долбоорлор

– «Инфоком» МИде элүү үч IT-долбоорлорун ишке ашыруу боюнча иш-чаралар жүргүзүлүүдө.

2014-жылдын 12-майында премьер-министр Жоомарт Оторбаевдин тескемеси менен Талант Абдуллаев “Инфоком” мамлекеттик ишканасынын директору болуп дайындалган.

Президент Сооронбай Жээнбеков: Санариптештирүү менин президенттик ишимдин артыкчылыктуу багыты болгон жана болуп кала берет

Кыргыз Республикасынын Президенти Сооронбай Жээнбеков бүгүн, 22-апрелде, Ош шаарында өтүп жаткан «Санарип Кыргызстан: региондорду өнүктүрүү» аттуу 1-телекоммуникациялык форумга катышты.

Төмөндө Мамлекет башчысынын сөзү толугу менен берилет:

«Урматтуу Биринчи телекоммуникациялык форумдун катышуучулары!

2019–жыл — региондорду өнүктүрүү жана өлкөнү санариптештирүү жылы деп жарыяланган.

Биз башка мамлекеттерден артта калбай, заманбап коомду куруп, глобалдуу санарип экономикасында өз ордубузду табышыбыз керек.

Санариптештирүү боюнча өлкөбүздү биздин региондогу алдыӊкы орунга алып чыгуу максатын койдук.

Эӊ татаал, көп түйшүктү, убакытты талап кылган көйгөй ушул.

Мындай тарыхый мүмкүнчүлүк бир келет.

Бул максатка жетпесек, санарип дүйнөсү биз үчүн жабык бойдон калат.

Жакынкы келечекте Кыргызстандын санарип экономикасын өнүктүрүү төмөнкү үч приоритеттүү багытта жүргүзүлөт:

Биринчи. Бизнес-процесстерди, өндүрүш байланыштарын санариптик трансформациялоо;

-финансы жана банк секторуна инновацияларды киргизүү;

— компетенттүү адистер менен камсыз кылуу, ата-мекендик компаниялардын натыйжалуулугун арттыруу, атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн көтөрүү;

— экономиканын артыкчылыктуу тармактарында санариптик инфраструктураны жана санариптик платформаларды өнүктүрүү.

Экинчи. Өнөктөш-өлкөлөрдүн санарип экономиканы өнүктүрүү боюнча стратегияларын пайдалануу;

— „Евразиялык экономикалык биримдиктин 2025 санарип күн тартибин“ колдонуу;

— „Бир алкак — бир жол“ программасы аркылуу санарип Жибек жолун кайра жандандыруу жана регионалдык санариптик инфраструктураны өнүктүрүү боюнча эл аралык дагы башка демилгелерди колдоо.

Үчүнчү. Санарип технологияларды өнүктүрүү, аларды иштеп чыгууда тоскоолдуктарды азайтуу.

Бул багыттарды ишке ашырсак жеке сектор үчүн сатуу рынокторун кеңейтүү, товарлардын жана кызмат көрсөтүүлөрдүн жаңы түрлөрүн түзүү жана глобалдык өндүрүш байланышына катышууга мүмкүндүк алабыз.

Өлкөдө жаңы экономикалык кластерлер түзүлөт.

Биздин күч-аракет улуттук санарип инфраструктурага дем берүүчү инвестициялардын келишине шарт түзүүгө багытталат.

Өлкөнүн бир дагы региону байланышы жок калбашы керек. Ансыз „Санарип Кыргызстан“ куруу мүмкүн эмес.

Урматтуу жергиликтүү бийлик өкүлдөрү,

Калк арасына санариптештирүү саясатын жайылтуу иши — силердин түздөн-түз милдетиңер.

Бул максатка жетүүгө кедерги болуп жаткан көйгөйлөрдү ыкчам чечүү мезгили келди.

Мүмкүнчүлүктү колдон чыгарбай, бардык кыйынчылыктарды жеңип, чечкиндүү аракеттенүү талап кылынат.

Урматтуу Форумдун катышуучулары, мамлекеттик жана муниципалдык кызматкерлер!

Бул процесс бүт дүйнөнү кучагына алды.

Бүгүн дүйнө калкынын жарымына жакыны интернетке кошулган.

Жакынкы келечекте санариптик экономика активдүү өнүгөт.

Ал дүйнө жүзүндө инновациялардын, атаандаштыкка жөндөмдүүлүктүн жана экономикалык өсүштүн кыймылдаткычы болуп калат.

Азыр санарип инструменттери толук колдонулбай, кызмат көрсөтүү жана документ жүгүртүү — негизинен кагаз түрүндө болууда.

Бул кабыл алынган чечимдердин ачыктыгын камсыздай албай, коррупциялык мүмкүнчүлүктөргө шарт түзүп жатат.

Санарип технологиялары бизге аба менен суудай зарыл. Мамлекеттик кызматкерлер, ишкерлер, коом муну толук андап, түшүнүшү керек. Мунсуз өлкө өнүкпөйт.

Сиздерге белгилүү болгондой, Коопсуздук кеңеши „Санарип Кыргызстан 2019-2023“ санариптик трансформациялоо концепциясын бекиткен. Аны ишке ашыруу боюнча „Жол картасы“ иштелип чыкты.

Ага ылайык, глобалдык процесстен артта калбоо үчүн 2019-жылдын аягына чейин төмөнкү милдеттер кынтыксыз аткарылышы керек.

»Түндүк« системасы аркылуу керексиз процедураларды жана справкаларды жокко чыгарууну талап кылам.

Анын натыйжасында кошумча маалымкаттар жана документтерди талап кылуу токтойт.

Мамлекеттик органдар жана жеке сектор документтерди электрондук форматта алмашат.

Мамлекеттик органдар, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары жана бизнес-түзүмдөр „Түндүк“ системасы аркылуу гана иштешет. Өз ара иш-аракеттеринде кагазды колдонууну токтотушат.

Социалдык кызматтар боюнча пенсияга чыгуу, балага сүйүнчү алуу, жөлөк пул алуу үчүн бюрократиялык тоскоолдуктарды жоюу абзел. Бул керексиз справкаларды жана документтерди жокко чыгаруу аркылуу ишке ашат.

Ушул милдетти толугу менен „Түндүк“ системасы аркылуу электрондук форматта жүргүзүү үчүн бардык шарттарды түзүү зарыл.

Эскертип кетейин, мамлекеттик органдардын „Түндүк“ системасына кошулуусу жана өз ара маалымат алмашуусу менин жеке көзөмөлүмдө болот.

Ошондуктан 189 мамлекеттик кызматтарды электрондук форматка өткөрүү жана бирдиктүү интернет порталын толук кандуу иштетүү процесси аягына чыгуусу керек.

Белгилеп кетчү жагдай, бул иш 2016-жылы башталгандыгына карабай, дагы эле аягына чыга элек. Бул иш мен Премьер-министр кезде эле башталган.  Конкреттүү жылыштарды күтөбүз.

»Түндүк« системасы товарларды жана кызмат көрсөтүүлөрдү электрондук көзөмөлдөөгө, электрондук документти жүгүртүүнү ишке ашырууга мүмкүндүк берет.

»Түндүк« системасы толук кандуу ишке кириш үчүн тез аранын ичинде системага кошулган мамлекеттик органдардагы иш процесстерин автаматташтырууну тездетиш керек.

Улуттук банк менен биргеликте „Түндүк“ системасына коммерциялык банктардын жана башка жеке тараптардын кошулуусу үчүн шарттар түзүлөт.

Электрондук төлөмдөрдү жана мобилдик банкинг кызматтарын региондордо камсыз кылуу тууралуу Улуттук банкка буга чейин тапшырма берилген, жыйынтыгын күтөбүз.

Азыр „Санарип аймак“ платформасын „Түндүк“ системасы менен айкалыштыруу милдети турат.

Санариптештирүү процессинде электрондук кол тамга өтө маанилүү, ошондуктан электрондук кол тамганы кеңири колдонууга багытталган иш-чараларды тез арада иштеп чыгып, аны турмушкка киргизүү зарыл.

Мындан тышкары санарип долбоорлорун тездетүү үчүн кийинки багыттар аткарылышы керек:

2019-жылдын сентябрь айына чейин персоналдык маалыматтарды коргоо боюнча тиешелүү мамлекеттик орган түзүү өтө зарыл.

Электрондук коммерция жөнүндө мыйзамды иштеп чыгуу зарыл.

Салыктык жол жоболорду фискалдаштыруу, товарларды маркирлөө, электрондук эсеп-фактурасы жана онлайн контролдук кассалык машиналар механиздерин киргизүү боюнча долбоорду баштоо кечендеп баратат.

Өткөрмө пункттарда экспорттук жана импорттук операцияларды көзөмөлдөө үчүн онлайн санарип технологияларын киргизүүнү тездетүү зарыл.

Транспорт каражаттарын жана айдоочулук курамды каттоодо бирдиктүү терезени Авто ЦОН долбоорунун алкагында 2019-жылдын 1-октябрына чейин ишке киргизүү милдети турат.

»Коопсуз шаар« долбоорлорунун 2-фазасы башталууда. Бул жарандардын коопсуздугун камсыздоодогу негизги долбоорлордун бири.

Digital CASA долбоорунун алкагында региондорду интернет менен камсыздоо, жана регионалдык Дата-борборлорду куруу иштерин ылдамдатуу керек.

Аталган чаралар боюнча жылдын аягына чейин керектүү мыйзамдарга жана укуктук ченемдик актыларга өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизилбесе, биз алга жыла албайбыз.

Эл аралык тажрыйбага ылайык, санариптик теңсиздик региондордун арасында пайда болуу тобокелчилиги кыйла жогору.

Айтылган максаттар региондордун өнүгүүсүндө өзгөчө мааниге ээ.

Буга чейин мен айтып келгендей, киреше булактарынын жана финансылык каржылоонун региондор арасындагы теңсиздиги аймактардын өнүгүүсүн кечеңдеткен.

Эми санарип теңсиздигин жое албасак, анда аймактарды өнүктүрүү максатына жете албайбыз.

Ошондуктан биз бул жылды Региондорду өнүктүрүү менен катар өлкөнү санариптештирүү жылы деп жарыялаганбыз. Эки багыт бири-бири менен тыгыз байланышта.

Республиканын 20 шаарынын базасында „акылдуу шаар“ долбоорунун негизги компоненттерин борбордук бийликтен жардам, колдоо күтпөй эле, өз алдынча иштетүүгө мүмкүнчүлүк бар.

Мисалы, Балыкчы шаарында бүгүнкү күнү муниципалдык мүлктүн электрондук реестри, шаардын электрондук картасы сыяктуу долбоорлор даярдалууда.

Коопсуз шаар долбоорунун алкагында 84 видео камералары орнотулуп, атайын кырдаалдарды башкаруу борборуна кошулду.

Шаар ичинде 38 километр опто-волокно кабели тартылды.

Демек, жер-жерлерде жергиликтүү бийлик өзүнүн аракети менен өзгөрүүлөрдү жасаса болот. Болгону демилге жана аракет керек.

Буга чейин да айткам, дагы бир жолу токтоло кетейин. Аймактарды колдоо максатында төмөнкү чечимдер кабыл алынган:

Киреше салыгынын үлүшүн жергиликтүү бюджетке этап-этабы менен өткөрүп берүү алкагында 2019-жылы киреше салыгынын эсебинен жергиликтүү бюджеттерге кошумча  2,1 млрд. сом бөлүнүүдө.

Мындан тышкары региондорду өнүктүрүү үчүн республикалык бюджетте өзүнчө берене менен 2 млрд сом каралды.

Бул каражаттарды колдонуу механизмин тездетүү абзел.

Дотациялык региондордо ачылып жаткан өнөр жай ишканалары 5 жылдан 10 жылга чейин киреше салыгын, сатуудан алынган салыгын, жер жана мүлк салыгын төлөөдөн бошотулду.

Технологиялык жабдууларды импорттогон ишкерлер бажы пошлинасынан бошотулду.

Региондорду өнүктүрүүнү финансылык колдоо максатында мамлекеттик жеңилдетилген кредиттөө программалары да иштеп жатат.

Эми жергиликтүү бийлик өкүлдөрүнүн демилге-аракети, талыкпас эмгеги чечүүчү роль ойнойт.

Биздин жарандардын татыктуу жашоосун камсыз кылуу, алардын бекем саламаттыгы, сапаттуу билими — биздин негизги милдетибиз.

Ошондуктан, региондордо социалдык кызматтардын санарипке өтүүсүнө өзгөчө басым жасайбыз.

Ушул жол менен гана биз калкыбызга сапаттуу, ыкчам, даректүү мамлекеттик кызмат көрсөтө алабыз.

Кээ бир долбоорлорду жер-жерлерде кичи шаарлардын жана дотациядан чыккан айыл өкмөттөрдүн өз каражаттарынын эсебинен эле ишке ашырса болот.

Билим берүү, саламаттык сактоо, социалдык коргоо тармактарында санарипти колдонуу аркылуу кызматтардын сапатын жакшыртуу мүмкүнчүлүктөрү арбын.

Биз аларды толук колдоно албай жүрөбүз. Мындан региондордун жашоочулары өзгөчө жапа чегүүдө.

Медицина тармагында заманбап маалымат технологияларын тереӊ колдонуу менен тез жардам системасы кескин түрдө өзгөрөт.

Бишкектеги тез жардам кызматы автоматташтырылган башкаруу системасы 2019-жылдын декабрь айында толугу менен бүтүшү керек.

Бул долбоор 2020-жылы Ош жана Каракол шаарларына да иштеп баштайт, башка шаарларда да бул системаны жайылтуу керек.

Ар бир адамга, ар бир үй-бүлөгө үй-бүлөлүк врач жана медайым дайыма жеткиликтүү болушу керек.

Ошондуктан, үй-бүлөлүк медицина борборлорунун иши таптакыр жаӊы принцип менен уюштурулат.

Бул борборлор элге күнү-түнү үзгүлтүксүз кызмат көрсөтөт.

Ал үчүн интернет аркылуу, телефон аркылуу онлайн консультация берүү, электрондук кезек кызматтары киргизилиши керек.

Бул долбоор пилоттук түрдө Бишкек шаарында 2019-жылдын июль айында башталат.

Долбоорду ишке киргизүүдө биздин байланыш операторлору активдүү катышат деп терең ишенем.

Жарандардын эң көп нааразычылыгы — ооруканалардагы кезек күтүү. Ушул көйгөйдү чече албай жатасыңар, ошондуктан санариптештирүүнү талап кылам. Анткени, мамлекеттик бийликке болгон нааразылык мына ушундай кезек күтүүлөрдөн улам күчөйт.

»Акылдуу мектеп« долбоору боюнча мектептин негизги процесстерин санариптештирүү зарыл.

Бул долбоордун алкагында мектепке окуучуларды алууда электрондук кезек киргизилүүдө.

Мугалимдердин иш процессин, окуучулардын окуу процессин көзөмөлдөө санариптештирилет.

Ал үчүн Өкмөт 2019-жылдын 1-июнуна чейин калган мектептерди толугу менен интернетке кошуу ишин аяктоосу керек. Бүгүнкү күнгө республикадагы мектептердин 86 пайызы интернетке кошулган.

Мындан тышкары республика боюнча социалдык жактан маанилүү болгон баардык мекемелерди интернетке кошуу башталат.

Бүгүн бул жерде облус жеткечилери отурасыңар.

Силердин ишиңерди баалоодогу негизги критерий катары ар бир региондо бирден инновациялык мектеп ачуу талабы коюлат.

Ал үчүн Билим берүү министрлиги атайын методиканы жана окуу стандарттарын иштеп чыгып, бекитип берет.

Инновациялык мектептер аркылуу информатика, математика жана чет тил сабактары дистанттык түрдө региондогу мектептерге дагы жайылтылат.

Аймактарда электрондук муниципалитет долбоорун ишке ашыруу реалдуу. Бул долбоорлордун ийгилиги акимдер, мэрлер, айыл өкмөт башчыларына байланыштуу болот.

Бул долбоордун алкагында электрондук бирдиктүү терезе аркылуу калкка кызмат көрсөтүү, калктуу конуштардын электрондук карталарын түзүү, муниципалдык менчиктин электрондук реестирин киргизүү каралууда.

Бул кызматтардын ишке кириши боюнча мэрлердин, акимдердин жана айыл өкмөттөрдүн башчыларынын ишин баалайбыз.

Заманбап технологиялар аркылуу биз бизнеске кедергесин тийгизген тоскоолдуктарды да жое алабыз.

Өкмөт тарабынан лицензияларды жана уруксат кагаздарды электрондук түргө өткөзүү маселеси 2015-жылдан бери бүтпөй келет.

Ал эми электр тармактары боюнча ишкерлердин сунушу менен киргизилген „Энергетикалык карта“ долбоору толук кандуу иштеген жок.

2017-жылдан бери бул карта жаңыланбагандыктан, ишкерлерге электр тармактарына кошулууда тоскоолдуктар болууда.

Ишин токтоткон ишканаларды жабуу процедуралары татаалдашкан.

Электрондук салык отчеттуулукту берүүдө электрондук кол тамганы колдонуу процедуралары да ыңгайсыз.

Бул жерде крипто коддорду колдонууда ар кандай стандарттар болгондуктан, программалык камсыздоодо башаламандык пайда болууда.

Буга байланыштуу мамлекеттик органдар жарандарга жана бизнеске жагымдуу шарт түзүү үчүн электрондук кол тамганын бирдиктүү стандарттарын колдонуусу зарыл.

Дагы бир милдет — Мамлекеттик архитектура, курулуш жана турак жай агенттигине курулуш жана архитектура тармагында бирдиктүү терезени 2019-жылдын 1-ноябрына чейин толук кандуу ишке киргизүү милдети жүктөлгөн.

Бул долбоор азыр пилоттук түрдө ишин баштады.

Таза суу тармагында абоненттердин бирдиктүү маалымат базасындагы билинг системасын кичи шаарларга жайылтуу зарыл.

Юстиция министрлиги нотариалдык кызматтарды электрондук түргө өткөзүү үчүн „Электрондук нотариат“ долбоорун 2019-жылдын 1-июлуна чейин киргизет.

Мындан тышкары справка, көчүрмө сыяктуу жарандарга жана бизнеске керектүү документтерди санарип түргө өткөрүү, башкача айтканда электрондук архив керек.

Ички иштер министрлиги, Мамлекеттик каттоо кызматы архивдик документтерди санариптештирип, электрондук архив түзүштү.

Жарандарга жана бизнеске кызмат көрсөткөн бардык мамлекеттик органдар тез арада электрондук архив түзүү ишин аякташы керек.

Санариптештирүү боюнча биздин амбициялык максаттарды ишке ашыруу чоң көлөмдөгү каражат талап кылат.

Ошондуктан, Каржы министрлиги санарип долбоорлорун каржылоого бюджеттен бөлүнгөн акча каражатынын көлөмүн көбөйтүү мүмкүнчүлүгүн карап чыксын.

Урматтуу Форумдун катышуучулары!

Санариптик трансформацияда мамлекеттик органдардын, жарандардын санарип сабаттуулугун жогорулатуу, санарип инфраструктуралык түзүмдү жана платформаларды өнүктүрүү маанилүү.

Бул жерде жергиликтүү бийликтин бардык бутактары отурасыңар. Аймактарды, жалпы өлкөнү санариптештирүү үчүн биринчи кезекте силер өзүңөр санарип боюнча жогорку деңгээлде сабаттуу болушуңар керек. Жаңы нерсени үйрөнүп, окуп, элге түшүндүрүп, алдыга жылбасаңар, убакытка уттуруп коесуңар. Эсиңерде бар, санарип маселесин Коопсуздук кеңешинде караганбыз. Бүгүн дагы жаңы тапшырмалар берилди.

Мен региондорго чыкканда дагы көзөмөлдөйм, айтылган сөз айтылган бойдон калат деп ойлобогула. Бул маселе жылдын жыйынтыгы менен Коопсуздук кеңешинде дагы каралат.

Урматтуу форумдун катышуучулары,

Жакынкы жылдары төмөнкү маселелер актуалдуу.

Биз экономиканы санариптештирүү шартында адам ресурстарын толук пайдаланууну биринчи орунга коебуз.

Биздин адистер алган билимин өндүрүш менен айкалыштыра билген деңгээлге жетиши керек.

Башкача айтканда, жогорку квалификациялуу инноваторлорду, инновациялык кадрларды даярдоо — замандын негизги талабы.

Баарыбызга белгилүү болгондой, адам ресурсу — бул экономиканы өнүктүрүүнүн негизги кыймылдаткычы.

Ал үчүн, бардык кошумча билим берүү институттары аркылуу туруктуу окутуу жана адистердин квалификациясын кайра өзгөртүү үчүн шарттарды түзүү керек.

Инновациялык борборлордун аянтчалары аркылуу академиялык жана бизнес структуралардын өз ара пайдалуу кызматташуусун камсыз кылуу зарыл.

Ошондо, ишкерлер өздөрүнө гана эмес, мамлекет үчүн да пайдалуу, конкреттүү инновациялык чечимдерди иштеп чыгып, пилоттук түрдө жаңы долбоорлорго инвестиция салышат.

Дагы бир маанилүү жагдай.

Укук коргоо органдарынын жана сот бийлигинин ишине санариптик инструменттерди кеңири киргизүү милдети кынтыксыз аткарылышы керек.

Урматтуу укук коргоо органдарынын кызматкерлери, бул тапшырмага өтө олуттуу мамиле жасагыла.

Санариптештирүү аркылуу силер өз ишиңердин ачыктыгын күчөтүп, адам укугун коргоо багытындагы ишиңерди дагы да бекемдейсиңер.

Санариптештирүү процессинде жогорку окуу жайлардын мүмкүнчүлүгүн да кеңири пайдалануу керек.

Жогорку окуу жайлары старт-аптарды  сыноо, жаңы окутуу модулдарын апробациялоо үчүн эң сонун аянтча болуп бере алат.

Санариптик трансформациялоо аркылуу мамлекеттик жана муниципалдык чечимдерди кабыл алуу процесстерине жарандарды кеңири тартуу — мезгил талабы.

Сапаттуу санариптик кызматтарды көрсөтүү, натыйжалуулукту, ачык-айкындуулукту арттыруу жана мамлекеттик башкаруу системасында коррупцияны жоюу — негизги милдет!

Бул багытта ченемдик-укуктук базаны өркүндөтүү керек.

Бул айрыкча жарандар жана бизнес-түзүмдөрдүн өз ара мамилесине тийиштүү.

Ал үчүн ички процесстерди толук автоматташтыруу керек.

Кылмыштардын жана жоруктардын бирдиктүү реестри (КЖБР) жана Бузуулардын бирдиктүү реестри (ББР) сыяктуу негизги системалардын сааттай так иштешин камсыз кылуу абзел.

Урматтуу өнөктөштөр!

Санариптик трансформациялоону ишке ашыруу мамлекеттик же муниципалдык органдарга гана тиешелүү эмес.

Бизнес „Санарип Кыргызстанды“ илгерилетүүдө маанилүү өнөктөш боло алат.

Ийгиликке жетишүү үчүн бардык күч-аракетибизди бириктирүү абдан маанилүү.

Мамлекет, бизнес жана коомчулук өлкөнү санариптешүүнү артыкчылыктуу багыт катары карашы керек!

Жарандык сектордун, коммерциялык уюмдардын катышуусу менен гана „Санарип Кыргызстан“ ишке ашат!

Урматтуу мекендештерим,

Санариптештирүү менин президенттик ишимдин  артыкчылыктуу багыты болгон жана болуп кала берет.

Ошондуктан мен бул чөйрөдөгү бардык маселеге кылдат көнүл бурам.

Жакында эле ГРС тармагындагы тендерге байланыштуу жооптуу кызматкерлер кармалды.

Бул коомдо резонанс жаратты.

Мен коомчулуктун ой-пикирине чоң сый-урмат менен мамиле кылам.

Биздин жарандык коом абдан кучтүү, жарандарыбыз мамлекеттик маселелерге кайдыгер мамиле кылбагандыгы жакшы көрүнүш.

Бирок, тендердин айланасында көп талаш-тартыштар жүрүп жатат.

Ошондуктан, шашылыш жыйынтык чыгарбоого чакырам.

Бардыгы мыйзамдын алкагында болушу керек.

Мыйзамдуулук баарына бирдей. Эгерде мыйзам бузулса, анда ким болсо да жоопкерчилик тартышсын.

Укук коргоо органдары да мыйзамды катуу карманышы керек.

Мен премьер-министр болуп иштеп жатканда Кара-Балта жолун куруу боюнча тендердин тегерегинде да чоң ызы чуу чыккан.

Эми азыр паспорт тендери да ызы чуу жаратты, эл аралык коомчулуктун көнүлүн бурду.

Ошондуктан, мыйзам базасын жакшыртып, коррупциялык элементтери болсо, алып салуу керек.

Азыр парламент сатып алуулар тууралуу мыйзам долбоорун карап жатат. Тендер процедураларынын ачыктыгын жана аларга карата ишенимди жогорулатуу зарыл.

Санарип технологияларды ишке киргизүү, байланыш технологиялары, телекоммуникациялар жана санариптик контент абдан маанилүү.

Алыскы аймактардагы санарип инфраструктурасынын начардыгы бизнестин сапаттуу продукция чыгарып, атаандаштыкка жөндөмдүү болушуна кедерги болууда.

Кеӊири тилкелүү интернеттин жоктугунан айыл жергесине санарип технологиялары аркылуу жашоо-тиричиликти жеӊилдеткен мүмкүндүктөр жетпей калууда.

Санарип инфраструктурасы трафикти толук берүүнү камсыз кылууга жана интернеттин өсүшүнө өбөлгө болууга тийиш.

Радиожыштык спектрин натыйжалуу пайдалануу зарыл.

Ошондо байланыш технологиялары жаатындагы инвестицияларды жана инновацияларды кеңири тартууга мүмкүндүк болот.

Жакынкы жылдарда Кыргызстандын бүткүл аймагын кең тилкелүү жана кымбат эмес Интернет камтыш керек.

Жаны технологиялар, регионалдык дата-борборлор эл аралык өнөктөштүк үчүн шарттардын бири болууга тийиш.

Заманбап санариптик инфраструктура мамлекет, жеке сектор жана жарандар ортосундагы өз ара аракеттешүүнүн жаңы платформасын түзүүгө өбөлгө болот.

Бизнестин жана байланыш операторлорунун жардамы менен ар бир региондо бирден аймактык дата-борболорун куруу максаты коюлууда.

Бул борборлор жер-жерлерде санарип технологияларын жайылтуу мүмкүнчүлүгун берет.

Акыркы жылдары байланыш тармагында иштеген компаниялар сектордун өнүгүшүнө зор салым кошууда.

2018-жылдын жыйынтыгы боюнча телекоммуникациялык компаниялардан салыктык чегерүүлөрдүн көлөмү 5,8 млрд сомдон ашык каражатты түздү.

Мобилдик абоненттерди персонификациялоо, электрондук коммерция, мобилдик төлөмдөргө окшогон заманбап технологиялары киргизилүүдө.

Мындан ары да ачык-айкындуулукту күчөтүп, жагымдуу инвестициялык климатты түзүүнүн үстүндө иштешибиз керек.

Эл аралык деңгээлдеги инфраструктураны куруу — өлкөнүн маанилүү приоритети болуп саналат.

Учурда байланыш операторлорунун корпоративдүү социалдык жоопкерчилигинин айкын мисалына күбө болуп жатабыз.

Байланыш операторлорунун ассоциациясы биздин операторлор менен бирдикте Ош шаарында интернет трафигин алмашуу боюнча аймактык пунктун ишке киргизүүдө.

Бул жергиликтүү компаниялар үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөргө жол ачат.

Кызматтардын баасын төмөндөтүүгө жана сапатын жогорулатууга өбөлгө болот.

Телекоммуникациялык компаниялар маалыматтык коомду түзүүдө негизги күч, башкы тирек болуп берет деп терең ишенем.

Бул милдеттерди ишке ашыруу мамлекеттик башкарууну өзгөртүүнү, күчтүү тармактык жөндөгүчтөрдүн (регуляторлордун) пайда болушун жана ченемдик-укуктук базаны жаңыртууну талап кылат.

Урматтуу бизнес өкүлдөрү, сиздерди бул ишке активдүү катышууга чакырам!

Урматтуу Форумдун катышуучулары!

Биз бизнес менен мамлекеттин ортосундагы ишенимдүү жана натыйжалуу мамилелерди түзүүгө багыт алдык.

Бүгүн биринчи жолу өтүп жаткан телекоммуникация Форуму Кыргызстандын санариптик экономикасын өнүктүрүү боюнча натыйжалуу сунуштарды иштеп чыгат деп ишенем.

Форум келечекте жыл сайын актуалдуу маселелерди талкуулоо үчүн туруктуу аянтча болуп калат деп үмүттөнөм.

Бүгүн IT-тармагынын эң мыктылары отурасыңар. Өлкөнү санариптештирүү милдетин татыктуу аткарасыңар деп мен силерге жаран катары да, өлкө жетекчиси катары да ишенем.

Ишиңерге ийгилик каалайм!»

Президент Сооронбай Жээнбеков: Санариптештирүү менин президенттик ишимдин артыкчылыктуу багыты болгон жана болуп кала берет

Кыргыз Республикасынын Президенти Сооронбай Жээнбеков бүгүн, 22-апрелде, Ош шаарында өтүп жаткан «Санарип Кыргызстан: региондорду өнүктүрүү» аттуу 1-телекоммуникациялык форумга катышты.

Төмөндө Мамлекет башчысынын сөзү толугу менен берилет:

«Урматтуу Биринчи телекоммуникациялык форумдун катышуучулары!

2019–жыл — региондорду өнүктүрүү жана өлкөнү санариптештирүү жылы деп жарыяланган.

Биз башка мамлекеттерден артта калбай, заманбап коомду куруп, глобалдуу санарип экономикасында өз ордубузду табышыбыз керек.

Санариптештирүү боюнча өлкөбүздү биздин региондогу алдыӊкы орунга алып чыгуу максатын койдук.

Эӊ татаал, көп түйшүктү, убакытты талап кылган көйгөй ушул.

Мындай тарыхый мүмкүнчүлүк бир келет.

Бул максатка жетпесек, санарип дүйнөсү биз үчүн жабык бойдон калат.

Жакынкы келечекте Кыргызстандын санарип экономикасын өнүктүрүү төмөнкү үч приоритеттүү багытта жүргүзүлөт:

Биринчи. Бизнес-процесстерди, өндүрүш байланыштарын санариптик трансформациялоо;

-финансы жана банк секторуна инновацияларды киргизүү;

— компетенттүү адистер менен камсыз кылуу, ата-мекендик компаниялардын натыйжалуулугун арттыруу, атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн көтөрүү;

— экономиканын артыкчылыктуу тармактарында санариптик инфраструктураны жана санариптик платформаларды өнүктүрүү.

Экинчи. Өнөктөш-өлкөлөрдүн санарип экономиканы өнүктүрүү боюнча стратегияларын пайдалануу;

— „Евразиялык экономикалык биримдиктин 2025 санарип күн тартибин“ колдонуу;

— „Бир алкак — бир жол“ программасы аркылуу санарип Жибек жолун кайра жандандыруу жана регионалдык санариптик инфраструктураны өнүктүрүү боюнча эл аралык дагы башка демилгелерди колдоо.

Үчүнчү. Санарип технологияларды өнүктүрүү, аларды иштеп чыгууда тоскоолдуктарды азайтуу.

Бул багыттарды ишке ашырсак жеке сектор үчүн сатуу рынокторун кеңейтүү, товарлардын жана кызмат көрсөтүүлөрдүн жаңы түрлөрүн түзүү жана глобалдык өндүрүш байланышына катышууга мүмкүндүк алабыз.

Өлкөдө жаңы экономикалык кластерлер түзүлөт.

Биздин күч-аракет улуттук санарип инфраструктурага дем берүүчү инвестициялардын келишине шарт түзүүгө багытталат.

Өлкөнүн бир дагы региону байланышы жок калбашы керек. Ансыз „Санарип Кыргызстан“ куруу мүмкүн эмес.

Урматтуу жергиликтүү бийлик өкүлдөрү,

Калк арасына санариптештирүү саясатын жайылтуу иши — силердин түздөн-түз милдетиңер.

Бул максатка жетүүгө кедерги болуп жаткан көйгөйлөрдү ыкчам чечүү мезгили келди.

Мүмкүнчүлүктү колдон чыгарбай, бардык кыйынчылыктарды жеңип, чечкиндүү аракеттенүү талап кылынат.

Урматтуу Форумдун катышуучулары, мамлекеттик жана муниципалдык кызматкерлер!

Бул процесс бүт дүйнөнү кучагына алды.

Бүгүн дүйнө калкынын жарымына жакыны интернетке кошулган.

Жакынкы келечекте санариптик экономика активдүү өнүгөт.

Ал дүйнө жүзүндө инновациялардын, атаандаштыкка жөндөмдүүлүктүн жана экономикалык өсүштүн кыймылдаткычы болуп калат.

Азыр санарип инструменттери толук колдонулбай, кызмат көрсөтүү жана документ жүгүртүү — негизинен кагаз түрүндө болууда.

Бул кабыл алынган чечимдердин ачыктыгын камсыздай албай, коррупциялык мүмкүнчүлүктөргө шарт түзүп жатат.

Санарип технологиялары бизге аба менен суудай зарыл. Мамлекеттик кызматкерлер, ишкерлер, коом муну толук андап, түшүнүшү керек. Мунсуз өлкө өнүкпөйт.

Сиздерге белгилүү болгондой, Коопсуздук кеңеши „Санарип Кыргызстан 2019-2023“ санариптик трансформациялоо концепциясын бекиткен. Аны ишке ашыруу боюнча „Жол картасы“ иштелип чыкты.

Ага ылайык, глобалдык процесстен артта калбоо үчүн 2019-жылдын аягына чейин төмөнкү милдеттер кынтыксыз аткарылышы керек.

»Түндүк« системасы аркылуу керексиз процедураларды жана справкаларды жокко чыгарууну талап кылам.

Анын натыйжасында кошумча маалымкаттар жана документтерди талап кылуу токтойт.

Мамлекеттик органдар жана жеке сектор документтерди электрондук форматта алмашат.

Мамлекеттик органдар, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары жана бизнес-түзүмдөр „Түндүк“ системасы аркылуу гана иштешет. Өз ара иш-аракеттеринде кагазды колдонууну токтотушат.

Социалдык кызматтар боюнча пенсияга чыгуу, балага сүйүнчү алуу, жөлөк пул алуу үчүн бюрократиялык тоскоолдуктарды жоюу абзел. Бул керексиз справкаларды жана документтерди жокко чыгаруу аркылуу ишке ашат.

Ушул милдетти толугу менен „Түндүк“ системасы аркылуу электрондук форматта жүргүзүү үчүн бардык шарттарды түзүү зарыл.

Эскертип кетейин, мамлекеттик органдардын „Түндүк“ системасына кошулуусу жана өз ара маалымат алмашуусу менин жеке көзөмөлүмдө болот.

Ошондуктан 189 мамлекеттик кызматтарды электрондук форматка өткөрүү жана бирдиктүү интернет порталын толук кандуу иштетүү процесси аягына чыгуусу керек.

Белгилеп кетчү жагдай, бул иш 2016-жылы башталгандыгына карабай, дагы эле аягына чыга элек. Бул иш мен Премьер-министр кезде эле башталган.  Конкреттүү жылыштарды күтөбүз.

»Түндүк« системасы товарларды жана кызмат көрсөтүүлөрдү электрондук көзөмөлдөөгө, электрондук документти жүгүртүүнү ишке ашырууга мүмкүндүк берет.

»Түндүк« системасы толук кандуу ишке кириш үчүн тез аранын ичинде системага кошулган мамлекеттик органдардагы иш процесстерин автаматташтырууну тездетиш керек.

Улуттук банк менен биргеликте „Түндүк“ системасына коммерциялык банктардын жана башка жеке тараптардын кошулуусу үчүн шарттар түзүлөт.

Электрондук төлөмдөрдү жана мобилдик банкинг кызматтарын региондордо камсыз кылуу тууралуу Улуттук банкка буга чейин тапшырма берилген, жыйынтыгын күтөбүз.

Азыр „Санарип аймак“ платформасын „Түндүк“ системасы менен айкалыштыруу милдети турат.

Санариптештирүү процессинде электрондук кол тамга өтө маанилүү, ошондуктан электрондук кол тамганы кеңири колдонууга багытталган иш-чараларды тез арада иштеп чыгып, аны турмушкка киргизүү зарыл.

Мындан тышкары санарип долбоорлорун тездетүү үчүн кийинки багыттар аткарылышы керек:

2019-жылдын сентябрь айына чейин персоналдык маалыматтарды коргоо боюнча тиешелүү мамлекеттик орган түзүү өтө зарыл.

Электрондук коммерция жөнүндө мыйзамды иштеп чыгуу зарыл.

Салыктык жол жоболорду фискалдаштыруу, товарларды маркирлөө, электрондук эсеп-фактурасы жана онлайн контролдук кассалык машиналар механиздерин киргизүү боюнча долбоорду баштоо кечендеп баратат.

Өткөрмө пункттарда экспорттук жана импорттук операцияларды көзөмөлдөө үчүн онлайн санарип технологияларын киргизүүнү тездетүү зарыл.

Транспорт каражаттарын жана айдоочулук курамды каттоодо бирдиктүү терезени Авто ЦОН долбоорунун алкагында 2019-жылдын 1-октябрына чейин ишке киргизүү милдети турат.

»Коопсуз шаар« долбоорлорунун 2-фазасы башталууда. Бул жарандардын коопсуздугун камсыздоодогу негизги долбоорлордун бири.

Digital CASA долбоорунун алкагында региондорду интернет менен камсыздоо, жана регионалдык Дата-борборлорду куруу иштерин ылдамдатуу керек.

Аталган чаралар боюнча жылдын аягына чейин керектүү мыйзамдарга жана укуктук ченемдик актыларга өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизилбесе, биз алга жыла албайбыз.

Эл аралык тажрыйбага ылайык, санариптик теңсиздик региондордун арасында пайда болуу тобокелчилиги кыйла жогору.

Айтылган максаттар региондордун өнүгүүсүндө өзгөчө мааниге ээ.

Буга чейин мен айтып келгендей, киреше булактарынын жана финансылык каржылоонун региондор арасындагы теңсиздиги аймактардын өнүгүүсүн кечеңдеткен.

Эми санарип теңсиздигин жое албасак, анда аймактарды өнүктүрүү максатына жете албайбыз.

Ошондуктан биз бул жылды Региондорду өнүктүрүү менен катар өлкөнү санариптештирүү жылы деп жарыялаганбыз. Эки багыт бири-бири менен тыгыз байланышта.

Республиканын 20 шаарынын базасында „акылдуу шаар“ долбоорунун негизги компоненттерин борбордук бийликтен жардам, колдоо күтпөй эле, өз алдынча иштетүүгө мүмкүнчүлүк бар.

Мисалы, Балыкчы шаарында бүгүнкү күнү муниципалдык мүлктүн электрондук реестри, шаардын электрондук картасы сыяктуу долбоорлор даярдалууда.

Коопсуз шаар долбоорунун алкагында 84 видео камералары орнотулуп, атайын кырдаалдарды башкаруу борборуна кошулду.

Шаар ичинде 38 километр опто-волокно кабели тартылды.

Демек, жер-жерлерде жергиликтүү бийлик өзүнүн аракети менен өзгөрүүлөрдү жасаса болот. Болгону демилге жана аракет керек.

Буга чейин да айткам, дагы бир жолу токтоло кетейин. Аймактарды колдоо максатында төмөнкү чечимдер кабыл алынган:

Киреше салыгынын үлүшүн жергиликтүү бюджетке этап-этабы менен өткөрүп берүү алкагында 2019-жылы киреше салыгынын эсебинен жергиликтүү бюджеттерге кошумча  2,1 млрд. сом бөлүнүүдө.

Мындан тышкары региондорду өнүктүрүү үчүн республикалык бюджетте өзүнчө берене менен 2 млрд сом каралды.

Бул каражаттарды колдонуу механизмин тездетүү абзел.

Дотациялык региондордо ачылып жаткан өнөр жай ишканалары 5 жылдан 10 жылга чейин киреше салыгын, сатуудан алынган салыгын, жер жана мүлк салыгын төлөөдөн бошотулду.

Технологиялык жабдууларды импорттогон ишкерлер бажы пошлинасынан бошотулду.

Региондорду өнүктүрүүнү финансылык колдоо максатында мамлекеттик жеңилдетилген кредиттөө программалары да иштеп жатат.

Эми жергиликтүү бийлик өкүлдөрүнүн демилге-аракети, талыкпас эмгеги чечүүчү роль ойнойт.

Биздин жарандардын татыктуу жашоосун камсыз кылуу, алардын бекем саламаттыгы, сапаттуу билими — биздин негизги милдетибиз.

Ошондуктан, региондордо социалдык кызматтардын санарипке өтүүсүнө өзгөчө басым жасайбыз.

Ушул жол менен гана биз калкыбызга сапаттуу, ыкчам, даректүү мамлекеттик кызмат көрсөтө алабыз.

Кээ бир долбоорлорду жер-жерлерде кичи шаарлардын жана дотациядан чыккан айыл өкмөттөрдүн өз каражаттарынын эсебинен эле ишке ашырса болот.

Билим берүү, саламаттык сактоо, социалдык коргоо тармактарында санарипти колдонуу аркылуу кызматтардын сапатын жакшыртуу мүмкүнчүлүктөрү арбын.

Биз аларды толук колдоно албай жүрөбүз. Мындан региондордун жашоочулары өзгөчө жапа чегүүдө.

Медицина тармагында заманбап маалымат технологияларын тереӊ колдонуу менен тез жардам системасы кескин түрдө өзгөрөт.

Бишкектеги тез жардам кызматы автоматташтырылган башкаруу системасы 2019-жылдын декабрь айында толугу менен бүтүшү керек.

Бул долбоор 2020-жылы Ош жана Каракол шаарларына да иштеп баштайт, башка шаарларда да бул системаны жайылтуу керек.

Ар бир адамга, ар бир үй-бүлөгө үй-бүлөлүк врач жана медайым дайыма жеткиликтүү болушу керек.

Ошондуктан, үй-бүлөлүк медицина борборлорунун иши таптакыр жаӊы принцип менен уюштурулат.

Бул борборлор элге күнү-түнү үзгүлтүксүз кызмат көрсөтөт.

Ал үчүн интернет аркылуу, телефон аркылуу онлайн консультация берүү, электрондук кезек кызматтары киргизилиши керек.

Бул долбоор пилоттук түрдө Бишкек шаарында 2019-жылдын июль айында башталат.

Долбоорду ишке киргизүүдө биздин байланыш операторлору активдүү катышат деп терең ишенем.

Жарандардын эң көп нааразычылыгы — ооруканалардагы кезек күтүү. Ушул көйгөйдү чече албай жатасыңар, ошондуктан санариптештирүүнү талап кылам. Анткени, мамлекеттик бийликке болгон нааразылык мына ушундай кезек күтүүлөрдөн улам күчөйт.

»Акылдуу мектеп« долбоору боюнча мектептин негизги процесстерин санариптештирүү зарыл.

Бул долбоордун алкагында мектепке окуучуларды алууда электрондук кезек киргизилүүдө.

Мугалимдердин иш процессин, окуучулардын окуу процессин көзөмөлдөө санариптештирилет.

Ал үчүн Өкмөт 2019-жылдын 1-июнуна чейин калган мектептерди толугу менен интернетке кошуу ишин аяктоосу керек. Бүгүнкү күнгө республикадагы мектептердин 86 пайызы интернетке кошулган.

Мындан тышкары республика боюнча социалдык жактан маанилүү болгон баардык мекемелерди интернетке кошуу башталат.

Бүгүн бул жерде облус жеткечилери отурасыңар.

Силердин ишиңерди баалоодогу негизги критерий катары ар бир региондо бирден инновациялык мектеп ачуу талабы коюлат.

Ал үчүн Билим берүү министрлиги атайын методиканы жана окуу стандарттарын иштеп чыгып, бекитип берет.

Инновациялык мектептер аркылуу информатика, математика жана чет тил сабактары дистанттык түрдө региондогу мектептерге дагы жайылтылат.

Аймактарда электрондук муниципалитет долбоорун ишке ашыруу реалдуу. Бул долбоорлордун ийгилиги акимдер, мэрлер, айыл өкмөт башчыларына байланыштуу болот.

Бул долбоордун алкагында электрондук бирдиктүү терезе аркылуу калкка кызмат көрсөтүү, калктуу конуштардын электрондук карталарын түзүү, муниципалдык менчиктин электрондук реестирин киргизүү каралууда.

Бул кызматтардын ишке кириши боюнча мэрлердин, акимдердин жана айыл өкмөттөрдүн башчыларынын ишин баалайбыз.

Заманбап технологиялар аркылуу биз бизнеске кедергесин тийгизген тоскоолдуктарды да жое алабыз.

Өкмөт тарабынан лицензияларды жана уруксат кагаздарды электрондук түргө өткөзүү маселеси 2015-жылдан бери бүтпөй келет.

Ал эми электр тармактары боюнча ишкерлердин сунушу менен киргизилген „Энергетикалык карта“ долбоору толук кандуу иштеген жок.

2017-жылдан бери бул карта жаңыланбагандыктан, ишкерлерге электр тармактарына кошулууда тоскоолдуктар болууда.

Ишин токтоткон ишканаларды жабуу процедуралары татаалдашкан.

Электрондук салык отчеттуулукту берүүдө электрондук кол тамганы колдонуу процедуралары да ыңгайсыз.

Бул жерде крипто коддорду колдонууда ар кандай стандарттар болгондуктан, программалык камсыздоодо башаламандык пайда болууда.

Буга байланыштуу мамлекеттик органдар жарандарга жана бизнеске жагымдуу шарт түзүү үчүн электрондук кол тамганын бирдиктүү стандарттарын колдонуусу зарыл.

Дагы бир милдет — Мамлекеттик архитектура, курулуш жана турак жай агенттигине курулуш жана архитектура тармагында бирдиктүү терезени 2019-жылдын 1-ноябрына чейин толук кандуу ишке киргизүү милдети жүктөлгөн.

Бул долбоор азыр пилоттук түрдө ишин баштады.

Таза суу тармагында абоненттердин бирдиктүү маалымат базасындагы билинг системасын кичи шаарларга жайылтуу зарыл.

Юстиция министрлиги нотариалдык кызматтарды электрондук түргө өткөзүү үчүн „Электрондук нотариат“ долбоорун 2019-жылдын 1-июлуна чейин киргизет.

Мындан тышкары справка, көчүрмө сыяктуу жарандарга жана бизнеске керектүү документтерди санарип түргө өткөрүү, башкача айтканда электрондук архив керек.

Ички иштер министрлиги, Мамлекеттик каттоо кызматы архивдик документтерди санариптештирип, электрондук архив түзүштү.

Жарандарга жана бизнеске кызмат көрсөткөн бардык мамлекеттик органдар тез арада электрондук архив түзүү ишин аякташы керек.

Санариптештирүү боюнча биздин амбициялык максаттарды ишке ашыруу чоң көлөмдөгү каражат талап кылат.

Ошондуктан, Каржы министрлиги санарип долбоорлорун каржылоого бюджеттен бөлүнгөн акча каражатынын көлөмүн көбөйтүү мүмкүнчүлүгүн карап чыксын.

Урматтуу Форумдун катышуучулары!

Санариптик трансформацияда мамлекеттик органдардын, жарандардын санарип сабаттуулугун жогорулатуу, санарип инфраструктуралык түзүмдү жана платформаларды өнүктүрүү маанилүү.

Бул жерде жергиликтүү бийликтин бардык бутактары отурасыңар. Аймактарды, жалпы өлкөнү санариптештирүү үчүн биринчи кезекте силер өзүңөр санарип боюнча жогорку деңгээлде сабаттуу болушуңар керек. Жаңы нерсени үйрөнүп, окуп, элге түшүндүрүп, алдыга жылбасаңар, убакытка уттуруп коесуңар. Эсиңерде бар, санарип маселесин Коопсуздук кеңешинде караганбыз. Бүгүн дагы жаңы тапшырмалар берилди.

Мен региондорго чыкканда дагы көзөмөлдөйм, айтылган сөз айтылган бойдон калат деп ойлобогула. Бул маселе жылдын жыйынтыгы менен Коопсуздук кеңешинде дагы каралат.

Урматтуу форумдун катышуучулары,

Жакынкы жылдары төмөнкү маселелер актуалдуу.

Биз экономиканы санариптештирүү шартында адам ресурстарын толук пайдаланууну биринчи орунга коебуз.

Биздин адистер алган билимин өндүрүш менен айкалыштыра билген деңгээлге жетиши керек.

Башкача айтканда, жогорку квалификациялуу инноваторлорду, инновациялык кадрларды даярдоо — замандын негизги талабы.

Баарыбызга белгилүү болгондой, адам ресурсу — бул экономиканы өнүктүрүүнүн негизги кыймылдаткычы.

Ал үчүн, бардык кошумча билим берүү институттары аркылуу туруктуу окутуу жана адистердин квалификациясын кайра өзгөртүү үчүн шарттарды түзүү керек.

Инновациялык борборлордун аянтчалары аркылуу академиялык жана бизнес структуралардын өз ара пайдалуу кызматташуусун камсыз кылуу зарыл.

Ошондо, ишкерлер өздөрүнө гана эмес, мамлекет үчүн да пайдалуу, конкреттүү инновациялык чечимдерди иштеп чыгып, пилоттук түрдө жаңы долбоорлорго инвестиция салышат.

Дагы бир маанилүү жагдай.

Укук коргоо органдарынын жана сот бийлигинин ишине санариптик инструменттерди кеңири киргизүү милдети кынтыксыз аткарылышы керек.

Урматтуу укук коргоо органдарынын кызматкерлери, бул тапшырмага өтө олуттуу мамиле жасагыла.

Санариптештирүү аркылуу силер өз ишиңердин ачыктыгын күчөтүп, адам укугун коргоо багытындагы ишиңерди дагы да бекемдейсиңер.

Санариптештирүү процессинде жогорку окуу жайлардын мүмкүнчүлүгүн да кеңири пайдалануу керек.

Жогорку окуу жайлары старт-аптарды  сыноо, жаңы окутуу модулдарын апробациялоо үчүн эң сонун аянтча болуп бере алат.

Санариптик трансформациялоо аркылуу мамлекеттик жана муниципалдык чечимдерди кабыл алуу процесстерине жарандарды кеңири тартуу — мезгил талабы.

Сапаттуу санариптик кызматтарды көрсөтүү, натыйжалуулукту, ачык-айкындуулукту арттыруу жана мамлекеттик башкаруу системасында коррупцияны жоюу — негизги милдет!

Бул багытта ченемдик-укуктук базаны өркүндөтүү керек.

Бул айрыкча жарандар жана бизнес-түзүмдөрдүн өз ара мамилесине тийиштүү.

Ал үчүн ички процесстерди толук автоматташтыруу керек.

Кылмыштардын жана жоруктардын бирдиктүү реестри (КЖБР) жана Бузуулардын бирдиктүү реестри (ББР) сыяктуу негизги системалардын сааттай так иштешин камсыз кылуу абзел.

Урматтуу өнөктөштөр!

Санариптик трансформациялоону ишке ашыруу мамлекеттик же муниципалдык органдарга гана тиешелүү эмес.

Бизнес „Санарип Кыргызстанды“ илгерилетүүдө маанилүү өнөктөш боло алат.

Ийгиликке жетишүү үчүн бардык күч-аракетибизди бириктирүү абдан маанилүү.

Мамлекет, бизнес жана коомчулук өлкөнү санариптешүүнү артыкчылыктуу багыт катары карашы керек!

Жарандык сектордун, коммерциялык уюмдардын катышуусу менен гана „Санарип Кыргызстан“ ишке ашат!

Урматтуу мекендештерим,

Санариптештирүү менин президенттик ишимдин  артыкчылыктуу багыты болгон жана болуп кала берет.

Ошондуктан мен бул чөйрөдөгү бардык маселеге кылдат көнүл бурам.

Жакында эле ГРС тармагындагы тендерге байланыштуу жооптуу кызматкерлер кармалды.

Бул коомдо резонанс жаратты.

Мен коомчулуктун ой-пикирине чоң сый-урмат менен мамиле кылам.

Биздин жарандык коом абдан кучтүү, жарандарыбыз мамлекеттик маселелерге кайдыгер мамиле кылбагандыгы жакшы көрүнүш.

Бирок, тендердин айланасында көп талаш-тартыштар жүрүп жатат.

Ошондуктан, шашылыш жыйынтык чыгарбоого чакырам.

Бардыгы мыйзамдын алкагында болушу керек.

Мыйзамдуулук баарына бирдей. Эгерде мыйзам бузулса, анда ким болсо да жоопкерчилик тартышсын.

Укук коргоо органдары да мыйзамды катуу карманышы керек.

Мен премьер-министр болуп иштеп жатканда Кара-Балта жолун куруу боюнча тендердин тегерегинде да чоң ызы чуу чыккан.

Эми азыр паспорт тендери да ызы чуу жаратты, эл аралык коомчулуктун көнүлүн бурду.

Ошондуктан, мыйзам базасын жакшыртып, коррупциялык элементтери болсо, алып салуу керек.

Азыр парламент сатып алуулар тууралуу мыйзам долбоорун карап жатат. Тендер процедураларынын ачыктыгын жана аларга карата ишенимди жогорулатуу зарыл.

Санарип технологияларды ишке киргизүү, байланыш технологиялары, телекоммуникациялар жана санариптик контент абдан маанилүү.

Алыскы аймактардагы санарип инфраструктурасынын начардыгы бизнестин сапаттуу продукция чыгарып, атаандаштыкка жөндөмдүү болушуна кедерги болууда.

Кеӊири тилкелүү интернеттин жоктугунан айыл жергесине санарип технологиялары аркылуу жашоо-тиричиликти жеӊилдеткен мүмкүндүктөр жетпей калууда.

Санарип инфраструктурасы трафикти толук берүүнү камсыз кылууга жана интернеттин өсүшүнө өбөлгө болууга тийиш.

Радиожыштык спектрин натыйжалуу пайдалануу зарыл.

Ошондо байланыш технологиялары жаатындагы инвестицияларды жана инновацияларды кеңири тартууга мүмкүндүк болот.

Жакынкы жылдарда Кыргызстандын бүткүл аймагын кең тилкелүү жана кымбат эмес Интернет камтыш керек.

Жаны технологиялар, регионалдык дата-борборлор эл аралык өнөктөштүк үчүн шарттардын бири болууга тийиш.

Заманбап санариптик инфраструктура мамлекет, жеке сектор жана жарандар ортосундагы өз ара аракеттешүүнүн жаңы платформасын түзүүгө өбөлгө болот.

Бизнестин жана байланыш операторлорунун жардамы менен ар бир региондо бирден аймактык дата-борболорун куруу максаты коюлууда.

Бул борборлор жер-жерлерде санарип технологияларын жайылтуу мүмкүнчүлүгун берет.

Акыркы жылдары байланыш тармагында иштеген компаниялар сектордун өнүгүшүнө зор салым кошууда.

2018-жылдын жыйынтыгы боюнча телекоммуникациялык компаниялардан салыктык чегерүүлөрдүн көлөмү 5,8 млрд сомдон ашык каражатты түздү.

Мобилдик абоненттерди персонификациялоо, электрондук коммерция, мобилдик төлөмдөргө окшогон заманбап технологиялары киргизилүүдө.

Мындан ары да ачык-айкындуулукту күчөтүп, жагымдуу инвестициялык климатты түзүүнүн үстүндө иштешибиз керек.

Эл аралык деңгээлдеги инфраструктураны куруу — өлкөнүн маанилүү приоритети болуп саналат.

Учурда байланыш операторлорунун корпоративдүү социалдык жоопкерчилигинин айкын мисалына күбө болуп жатабыз.

Байланыш операторлорунун ассоциациясы биздин операторлор менен бирдикте Ош шаарында интернет трафигин алмашуу боюнча аймактык пунктун ишке киргизүүдө.

Бул жергиликтүү компаниялар үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөргө жол ачат.

Кызматтардын баасын төмөндөтүүгө жана сапатын жогорулатууга өбөлгө болот.

Телекоммуникациялык компаниялар маалыматтык коомду түзүүдө негизги күч, башкы тирек болуп берет деп терең ишенем.

Бул милдеттерди ишке ашыруу мамлекеттик башкарууну өзгөртүүнү, күчтүү тармактык жөндөгүчтөрдүн (регуляторлордун) пайда болушун жана ченемдик-укуктук базаны жаңыртууну талап кылат.

Урматтуу бизнес өкүлдөрү, сиздерди бул ишке активдүү катышууга чакырам!

Урматтуу Форумдун катышуучулары!

Биз бизнес менен мамлекеттин ортосундагы ишенимдүү жана натыйжалуу мамилелерди түзүүгө багыт алдык.

Бүгүн биринчи жолу өтүп жаткан телекоммуникация Форуму Кыргызстандын санариптик экономикасын өнүктүрүү боюнча натыйжалуу сунуштарды иштеп чыгат деп ишенем.

Форум келечекте жыл сайын актуалдуу маселелерди талкуулоо үчүн туруктуу аянтча болуп калат деп үмүттөнөм.

Бүгүн IT-тармагынын эң мыктылары отурасыңар. Өлкөнү санариптештирүү милдетин татыктуу аткарасыңар деп мен силерге жаран катары да, өлкө жетекчиси катары да ишенем.

Ишиңерге ийгилик каалайм!»

Кыргызстан арзан мобилдик интернет боюнча экинчи орунда

Кыргызстан дүйнөдө эң арзан мобилдик интернети бар өлкөлөрдүн тизмесине кошулду. Британиялык Саble компаниясынын изилдөөсүнүн жыйынтыгына ылайык Индиядан кийин эле экинчи орунда экенбиз. Саblе дүйнөдөгү 230 өлкөнүн мобилдик интернетинин баасын иликтеп чыккан. Бул үчүн компания мобилдик трафиктин 1 гигабайтынын орточо баасын эсептеген. Аталган изилдөө үчүн керектүү маалыматтарды 2018-жылдын октябрынан ноябрь айына чейин чогултушкан.

Саblедын маалыматында, Кыргызстанда 1 ГБ мобилдик трафиктин орточо баасы 27 центти же 18 сомду түзөт. Эң эле арзан тариф — 8 цент же 5 сом, ал эми эң эле кымбаты 1 ГБ үчүн – 48 цент же 33 сом.

Кыргызаанда үч мобилдик оператор иштейт: «Мегаком», «Билайн» жана «0!».

Мобилдик интернети арзан алгачкы беш өлкөнүн катарына Индия менен Кыргызстндан кийин Казакстан, Украина жана Руанда кирди.

Бирок ошол эле Индияга же башка өлкөлөргө салыштырмалуу Кыргызаанда айлык маяна, пенсия, элдин кирешеси сыяктуу көрсөткүчтөр да өтө төмөн экендигин да эске алып коюуга тийишпиз. Мисалы, кошуна Казакстанда орточо маяна 600 доллар болсо, бизде андан үч эсе төмөн. Демек, баа элдин чөнтөгүнө же төлөм жөндөмүнө жараша болууда.

Булак: «Жаңы Ордо»

Меню