Menu

КООМ

Фото - II Бүткүл дүйнөлүк көчмөндөр оюнуна Бишкектен 500 волонтер жөнөп кетти

Кечээ, 28-августта Ысык-Көл облусунун Чолпон-Ата шаарында өткөрүлө турган II Бүткүл дүйнөлүк көчмөндөр оюнуна ондон ашык жогорку окуу жайлардан 500 волонтер  жөнөп кетти. Алардын 100дөн ашыгы Исхак Раззаков атындагы техникалык университеттин студенттери. Бул тууралуу аталган университеттин тарбиялык иштер боюнча проректору  Шайыр Закирова   билдирди.

Анын айтымында, волонтерлер оюндун ачылышыда, даярдаган беш бий жана театрлаштырылган чыгармаларын көрөрмандарга тартуулашат.   

Волонтеры кырг2

Волонтеры кырг3

Канышай Мамыркулова, журналист: "Алмазбек Шаршенович, жоопкерчилик менен милдетти сезбеген, тултуйган бетти көтөрүп, акча төлөп, жамаачы тарыхын жаздырган Сиздикиндей бийлик зарылбы?

Урматтуу Алмазбек Шаршенович, албетте, Ата катары Сиз дагы болуп өткөн окуяларга жүрөгүңүз ооруп турганын жакшы билем. Анткени көчөт кыздардын кичүүсү Сиздин жана менин кызым менен жашташ айжаркын кыздар экен. Бирок, алардын жашоосун, ал жакка кантип барып калганын, кырсык баскан басмаканага кантип иштеп калганын түшүнө албасаныз керек. Биздин көпчүлүк мигранттар жергиликтүү калктын жек көрүүгө толгон көз карашын көтөрүп, иштеп жүргөнүн сезип-туюу сизге түшүнүксүз. Анткени, Сиз Антон менен Акматты бир катарга тизген Союздун учурунда окугансыз, түкүргөндөн чочулаган замандын короо шыпыргычы болуп иштегенсиз. Ошол себептен Сиз чыгарган ырлардын клиби өткөн күндөрүңүздү чагылдырып тургандай. Ошол себептен “Алеша” деген кошумча атыңыз сизге жылуу маанайда угулат чыгаар…

Ал эми биздин мигранттардын абалы таптакыр башка. Мен да мигрант болгом. Ошондон бери “Кыргыз бийлиги мигранттардын абалын жакшыртуу үчүн сүйлөшүүлөрдү жүргүзүүдө” деген жүрөктү айланткан маалыматты окуган сайын кыжаалат болом. Анткени, Сиз Россия Федерациясынын федералдык миграциялык мыйзамдары Орто Азия элдерине бирдей колдонула тургандыгын эң мыкты билесиз. Алар үчүн Орто Азиядан баргандардын арасында өзгөчө улут жок. Алар үчүн баардыгы “мигранттар”.  Россиянын телеканалына маек берген аял сыяктуу акмактары мигранттарды “гастарбайтер”, “тупой” дешет. Биздин өз эне тилинен башка кошумча тил билген кыргыздар өз эне тилинен башканы билбегендердин алдында ушинтип басынууда.
Сиздин ырларыңыздын клиптеринде жылуу элестелип калган өлкөдө биздин жарандарга абдан кыйын болууда. Алардын ар биринин окуясын жазууга мүмкүн эмес. Ар бир кыргыздын үй-бүлөсүндө мигрант бар. Улуттук банк баш болуп, Өкмөт башчы төш болуп, мигранттардын акчасын санап коюп отурушат. Мигранттар эле десек, өлкөнүн ичинде кыйын болууда. Сиздин мунун баарын билбей калышыңыз мүмкүн эмес.
Бир кезде Өзүңүз өйдө-төмөн баскан көчөлөрдөн жарым эле саат ары-бери басып элдин маанайын көрүңүзчү. Ошондо кайырчыга толгон, жону жоор жолдордон кортеж менен өткөндөн уялып каласыз. Балким, мен жаңылышып жаткандырмын. Кесиптешим кечээ айткандай бийликте болбогондон кийин билгенимди “балп” эткен чыгаармын. Бирок, жоопкерчилик менен милдетти сезбеген Сиздикиндей бийлик зарылбы? Бирөөнүн, кайгысын, жакыр жашоосун сезе албаган, тултуйган бетти көтөрүп, өзүн саясатчы, чиновник сезип, кап курсакты сүйрөп жер үстүнөн басып жүрүш зарылбы? Ар кимди күчтөп, акча төлөп, жамаачы тарыхын жаздырып, өзүн “патриот” сезген зарылбы? Бүтүндөй өлкөнүн ырысын тебелеген кап курсак чиновниктердин, анча-мынча тантык депутаттардын санын чектөөнү ойлонуп көрбөйсүзбү? Карапайым калк деле аз өмүрдө Силердей болбосо дагы адамча жашап көрсүн…

Канышай Мамыркулова, журналист

Унгар-Тоосун коргоо боюнча комитеттин жалпы Кыргыз элине Кайрылуусу

22-август күнү Аксы районунун Кербен шаарында жайгашкан Унгар-Тоосундагы «Кербен РРС-24» радиорелейлик станциясына Өзбекстанга тиешелүү эки МИ-8 вертолёту биздин жерге бастырып кирип, ал жерди басып алып, ал жерде иштеп жаткан кызматкерлерди барымтага алып,  өз талаптарын койуп, паспорттук көзөмөл орноткон!

Бул нерсе бизде эки жолу кайталанып, элдин сабыры түгөнүп турган мезгилде, 23-август КТРК нын  Ала-Тоо маалымат-аналитикалык программасынан  «2006-жылы 3-октябрда  ошол мезгилдеги президент К. Бакиев Ташкент шаарында  № 20-протокол менен сатып жиберген деген такталбаган маалыматты таркатып, Аксы элин дагы  дүрбөлөӊгө салды.

Ошондой эле, ошол  кездеги мамлекеттик кызматкерлер Мадумаров Адахан Кимсанбаевич жана Бекназаров Азимбек Анаркуловичтер да шерик болгон деп калп таратты!   Бул мам. кызматкерлердин жер сатууга  жана мамлекеттик маанидеги чечимдерди өз алдынча кабыл алууга мүмкүнчүлүктөрү жок эле! Адамды каралаштын, көө сүртүүнүн да чеги болот! Мындай каралоолор биздин жетекчилердин   мамлекетти башкарып, иш жүргүзүү ыкмасы болуп калды! Элди ынтымака чакыруунун ордуна бөлүп жаруу менен алектенип жатасыӊар!

Ал эми 2006-жылдын 3-октябрында Тащкент шаарында кол коюулган  № 20-протоколго токтолсок ал жерде Унгар-Тоо боюнча сөз болгон эмес. Бизде № 20-протокол турат ал жерде «Описание линии государственной границы между пограничными точками №113 и № 114 не проводилось»  деп жазылып турат! Эмнеге элге калп айтып, элди дүрбөтүп  жатасыӊар. Эгерде К.Бакиев Ташкент келишиминде өткөрүп жиберген болсо аны кайсыл чакырылыштагы Жогорку Кеӊеш  РАТИФИКАЦИЯ кылды экен? Бизге жылын, мамлекеттик документтин № көрсөткүлө! Улуу сөздө уят жок деп коёт Кыргызда! Катын ушак таратканды токтоткула!   Бизге элдин тынчтыгы, ынтымагы  керек! Аксы эли толкуса аны токтотуу кыйын аны сиздерда жакшы билесиздер!  Бул маселени дипломатия менен чечүү керек! Биз Өзбек тараптын Унгар-Тоодун артында койуп жаткан  талабын жакшы билебиз! Орто-Токой суу сактагычына толук көзөмөлдү орнотуу болуп жатат!  Бул нерсеге жол бербөө керек!

Жогорудагы терс көрүнүштөрдөн улам биздин талаптар;

  1. Жалпы коомчулука туур эмес маалымат берип, элди дүрбөлөӊгө салгандыгы үчүн КТРК нын генералдык директору Илим Карыпбеков опровержение берип, отставкага кетсин!
  2. Унгар-Тоо жана Орто-Токой суу сактагычы боюнча эки тараптуу макулдашуулар Кыргыз элинин кызыкчылыгына дал келген келишимдер кабыл алынсын!
  3. ММК лар аркылуу Элди дүрбөлөӊгө салган маалыматтарды таркатуу токтотулсун!
  4. 2006-жылы 3-октябрда Ташкент келишиминде Мадумаров Адахан Кимсанбаевич, Бекназаров Азимбек Анаркулович Унгар-Тооду сатып жиберген деп, КТРК  маалымат таркатты. Биз Унгар-Тоосун коргоо комитети Адахан Кимсанбаевич жана  Азимбек Анаркулович  Аксыга келип, так маалымат берүүсүн суранабыз!
  5. Конституциянын атасы болгон Текебаев Өмүрбек Чиркешович дагы Аксы келип, Унгар-Тоосу боюнча Эл алдына келип, мыйзамдуулук боюнча так маалымат берүүсүн суранабыз!
  6. Өзбекстанда барымтада жаткан «Кербен РРС-24» радиорелейлик станциясынын төрт кызматкеринин бир тал чачы төгүлбөстөн кайтарып алуусун Кыргыз бийлигинен талап кылабыз!

Камчыбек уулу Шекербек, Унгар-Тоосун коргоо боюнча комитетинин төрагасы

Унгар-Тоосун коргоо боюнча комитеттин жалпы Кыргыз элине Кайрылуусу

22-август күнү Аксы районунун Кербен шаарында жайгашкан Унгар-Тоосундагы «Кербен РРС-24» радиорелейлик станциясына Өзбекстанга тиешелүү эки МИ-8 вертолёту биздин жерге бастырып кирип, ал жерди басып алып, ал жерде иштеп жаткан кызматкерлерди барымтага алып,  өз талаптарын койуп, паспорттук көзөмөл орноткон!

Бул нерсе бизде эки жолу кайталанып, элдин сабыры түгөнүп турган мезгилде, 23-август КТРК нын  Ала-Тоо маалымат-аналитикалык программасынан  «2006-жылы 3-октябрда  ошол мезгилдеги президент К. Бакиев Ташкент шаарында  № 20-протокол менен сатып жиберген деген такталбаган маалыматты таркатып, Аксы элин дагы  дүрбөлөӊгө салды.

Ошондой эле, ошол  кездеги мамлекеттик кызматкерлер Мадумаров Адахан Кимсанбаевич жана Бекназаров Азимбек Анаркуловичтер да шерик болгон деп калп таратты!   Бул мам. кызматкерлердин жер сатууга  жана мамлекеттик маанидеги чечимдерди өз алдынча кабыл алууга мүмкүнчүлүктөрү жок эле! Адамды каралаштын, көө сүртүүнүн да чеги болот! Мындай каралоолор биздин жетекчилердин   мамлекетти башкарып, иш жүргүзүү ыкмасы болуп калды! Элди ынтымака чакыруунун ордуна бөлүп жаруу менен алектенип жатасыӊар!

Ал эми 2006-жылдын 3-октябрында Тащкент шаарында кол коюулган  № 20-протоколго токтолсок ал жерде Унгар-Тоо боюнча сөз болгон эмес. Бизде № 20-протокол турат ал жерде «Описание линии государственной границы между пограничными точками №113 и № 114 не проводилось»  деп жазылып турат! Эмнеге элге калп айтып, элди дүрбөтүп  жатасыӊар. Эгерде К.Бакиев Ташкент келишиминде өткөрүп жиберген болсо аны кайсыл чакырылыштагы Жогорку Кеӊеш  РАТИФИКАЦИЯ кылды экен? Бизге жылын, мамлекеттик документтин № көрсөткүлө! Улуу сөздө уят жок деп коёт Кыргызда! Катын ушак таратканды токтоткула!   Бизге элдин тынчтыгы, ынтымагы  керек! Аксы эли толкуса аны токтотуу кыйын аны сиздерда жакшы билесиздер!  Бул маселени дипломатия менен чечүү керек! Биз Өзбек тараптын Унгар-Тоодун артында койуп жаткан  талабын жакшы билебиз! Орто-Токой суу сактагычына толук көзөмөлдү орнотуу болуп жатат!  Бул нерсеге жол бербөө керек!

Жогорудагы терс көрүнүштөрдөн улам биздин талаптар;

  1. Жалпы коомчулука туур эмес маалымат берип, элди дүрбөлөӊгө салгандыгы үчүн КТРК нын генералдык директору Илим Карыпбеков опровержение берип, отставкага кетсин!
  2. Унгар-Тоо жана Орто-Токой суу сактагычы боюнча эки тараптуу макулдашуулар Кыргыз элинин кызыкчылыгына дал келген келишимдер кабыл алынсын!
  3. ММК лар аркылуу Элди дүрбөлөӊгө салган маалыматтарды таркатуу токтотулсун!
  4. 2006-жылы 3-октябрда Ташкент келишиминде Мадумаров Адахан Кимсанбаевич, Бекназаров Азимбек Анаркулович Унгар-Тооду сатып жиберген деп, КТРК  маалымат таркатты. Биз Унгар-Тоосун коргоо комитети Адахан Кимсанбаевич жана  Азимбек Анаркулович  Аксыга келип, так маалымат берүүсүн суранабыз!
  5. Конституциянын атасы болгон Текебаев Өмүрбек Чиркешович дагы Аксы келип, Унгар-Тоосу боюнча Эл алдына келип, мыйзамдуулук боюнча так маалымат берүүсүн суранабыз!
  6. Өзбекстанда барымтада жаткан «Кербен РРС-24» радиорелейлик станциясынын төрт кызматкеринин бир тал чачы төгүлбөстөн кайтарып алуусун Кыргыз бийлигинен талап кылабыз!

Камчыбек уулу Шекербек, Унгар-Тоосун коргоо боюнча комитетинин төрагасы

Али Токтакунов, журналист: «Дайыр Орунбековду аңдыганы бул тээ Садыркуловго кулак-сөөмөй "белек" кылган милиционерлерге окшогон бандитизмдин бир түрүнө окшойт»

«Дайыр Орунбековду аңдыганы бул тээ Садыркуловго кулак-сөөмөй “белек” кылган милиционерлерге окшогон бандитизмдин бир түрүнө окшойт» Мындай пикирин “Азаттык” радиосунун журналисти Али Токтакунов кесиптеши Дайыр Орунбековго болгон аңдуулар боюнча “Фейсбуктагы” ѳздүк баракчасына жазып чыкты.

“Түн жарымда эшигимди каккылаган киши сырттан кантип кирип калганын билбейм. “Айылдан келдим эле” дейт, кебетеси айылдан келгендей көрүнбөйт. Эртең менен сыртка чыксам, унаасында отуруптур. Менин артымдан кууп жүрүп отуруп, Октябрь РИИБне чогуу келдик. Көрсө, ал Октябрь РИИБнин кызматкери Сураналиев экен. Түн ичинде мага суракка “чакыруу” берүү үчүн барган имиш. Чакыруу бергиси келсе, энеге мени сурабай, башка кишинин атын айтып издейт? Муну мен мага карата болуп жаткан президент Атамбаевдин куугунтугуна байланыштуу жана үй-бүлөмө, жакындарыма психологиялык басым деп билем”, – дейт журналист Дайырбек Орунбеков.

Бул ИИМди олуттуу айыптоо. Бул билдирүүгө ИИМ реакция жасап, же четке кагышы керек. Же эмнеге түн катып, таң аткыча кызматкери эркин жаранды аңдып отурганын, максатын түшүндүрүшү керек! Эгер аңдыганы чын болсо анда бул тээ Садыркуловго кулак-сөөмөй “белек” кылган милиционерлерге окшогон бандитизмдин бир түрүнө окшойт”,- деп жазат журналист Али Токтакунов.

Булак: Кyrgyztoday.kg

Азирет Кенжалиев International Olympiad in Informatics олимпиадасында коло медалга ээ болду

12-19-августа Татарстандын Казань шаарында информатика боюнча Эл аралык International Olympiad in Informatics олимпиадасы болуп өттү. Олимпиадага дүйнөнүн 72 өлкөсүнөн 314 окуучулар катышты.

Кыргызстандан барган  команданы “Себат” эл аралык билим берүү мекемесинин 4 окуучусу: Жусубалиев Амангелди, Касымов Арсен, Кенжалиев Азирет жана Бекболотов Болот түздү. Эки турдун жыйынтыгы боюнча Бишкектеги Ч.Айтматов атындагы лицейдин окуучусу Азирет Кенжалиев коло медалга татыктуу болуду.

Бул эл аралык информатика предмети боюнча олимпиада (International Olympiad in Informatics) 1989- жылдан баштап жыл сайын өткөрүлүп келет. Катышуучу өлкө 4 окуучудан турган командасы жана 2 жетекчиси менен катышууга укуктуу. Бул олимпиада түрдүү мамлекеттердин окуучуларынын арасында информаткиа предметин билүү жана анын ыкмаларын колдонуу жөндөмдөрүн аныктоо боюнча өткөрүлүп келет.

Азирет Кенжалиев2

Али Токтакунов, журналист: «Дайыр Орунбековду аңдыганы бул тээ Садыркуловго кулак-сөөмөй "белек" кылган милиционерлерге окшогон бандитизмдин бир түрүнө окшойт»

«Дайыр Орунбековду аңдыганы бул тээ Садыркуловго кулак-сөөмөй “белек” кылган милиционерлерге окшогон бандитизмдин бир түрүнө окшойт» Мындай пикирин “Азаттык” радиосунун журналисти Али Токтакунов кесиптеши Дайыр Орунбековго болгон аңдуулар боюнча “Фейсбуктагы” ѳздүк баракчасына жазып чыкты.

“Түн жарымда эшигимди каккылаган киши сырттан кантип кирип калганын билбейм. “Айылдан келдим эле” дейт, кебетеси айылдан келгендей көрүнбөйт. Эртең менен сыртка чыксам, унаасында отуруптур. Менин артымдан кууп жүрүп отуруп, Октябрь РИИБне чогуу келдик. Көрсө, ал Октябрь РИИБнин кызматкери Сураналиев экен. Түн ичинде мага суракка “чакыруу” берүү үчүн барган имиш. Чакыруу бергиси келсе, энеге мени сурабай, башка кишинин атын айтып издейт? Муну мен мага карата болуп жаткан президент Атамбаевдин куугунтугуна байланыштуу жана үй-бүлөмө, жакындарыма психологиялык басым деп билем”, – дейт журналист Дайырбек Орунбеков.

Бул ИИМди олуттуу айыптоо. Бул билдирүүгө ИИМ реакция жасап, же четке кагышы керек. Же эмнеге түн катып, таң аткыча кызматкери эркин жаранды аңдып отурганын, максатын түшүндүрүшү керек! Эгер аңдыганы чын болсо анда бул тээ Садыркуловго кулак-сөөмөй “белек” кылган милиционерлерге окшогон бандитизмдин бир түрүнө окшойт”,- деп жазат журналист Али Токтакунов.

Булак: Кyrgyztoday.kg

Азирет Кенжалиев International Olympiad in Informatics олимпиадасында коло медалга ээ болду

12-19-августа Татарстандын Казань шаарында информатика боюнча Эл аралык International Olympiad in Informatics олимпиадасы болуп өттү. Олимпиадага дүйнөнүн 72 өлкөсүнөн 314 окуучулар катышты.

Кыргызстандан барган  команданы “Себат” эл аралык билим берүү мекемесинин 4 окуучусу: Жусубалиев Амангелди, Касымов Арсен, Кенжалиев Азирет жана Бекболотов Болот түздү. Эки турдун жыйынтыгы боюнча Бишкектеги Ч.Айтматов атындагы лицейдин окуучусу Азирет Кенжалиев коло медалга татыктуу болуду.

Бул эл аралык информатика предмети боюнча олимпиада (International Olympiad in Informatics) 1989- жылдан баштап жыл сайын өткөрүлүп келет. Катышуучу өлкө 4 окуучудан турган командасы жана 2 жетекчиси менен катышууга укуктуу. Бул олимпиада түрдүү мамлекеттердин окуучуларынын арасында информаткиа предметин билүү жана анын ыкмаларын колдонуу жөндөмдөрүн аныктоо боюнча өткөрүлүп келет.

Азирет Кенжалиев2

Алмазбек Атамбаев: "Тайлак Баатырдын өмүрү - Мекендин бир карыш жери үчүн кан-жанын аябай күрөшүүнүн, улуттук намыстын үлгүсү"

Бүгүн, 30-июлда Нарын областындагы Соң-Көлдүн жээгинде Тайлак Баатырдын 220 жылдыгы салтанаттуу белгиленип жатат. Залкар тарыхый инсандын маарекесине байланыштуу Алмазбек Атамбаевдин кайрылуусун салтанаттын катышуучуларынын алдында премьер-министр Сооронбай Жээнбеков окуду.

Урматтуу мекендештер!

Быйылкы “Тарых жана маданият жылындагы” даңазалуу окуялардын бири – Теңир-Тоодон чыккан көкжал баатыр жана залкар тарыхый инсан – Тайлак Рыскул уулу атабыздын 220 жылдык маарекеси.

Тайлак Баатыр мамлекеттүүлүгүбүздү жана аймактык бүтүндүгүбүздү сактоого зор салым кошкон кыргыз элинин эӊ көрүнүктүү инсандарынын, уулдарынын бири болуп саналат. Биз Баатыр бабабыздын буга чейин бааланбай келген тарыхый ордун кайтарып берип жатабыз.

Тайлак Баатырдын торколуу тою быйыл өткөрүлүп жаткан Жусуп Баласагындын 1000 жылдыгына, 1916-жылдагы боштондук көтөрүлүштүн жана Үркүндүн 100 жылдыгына, Кыргызстандын мамлекеттик көз карандысыздыгынын 25 жылдыгына шайкеш келгени – өзгөчө белги. Бул маарекелер кыргыз элинин тарыхый аң-сезимин арттырып, мекенчил сезимин курчутат, ынтымагыбыз менен биримдигибизди бекемдейт.

Өлкөбүздүн азыркы тарыхый-географиялык чегинин сакталып калышында даанышмандарыбыз менен баатырларыбыздын эмгегине баа жетпейт.Ошондойлордун бири –Теңир-Тоону, ага жакалаш өрөөндөрдү мекендеген бабабыз Тайлак. Ал 1796-жылы жарык дүйнөгө келген кезде Теңир-Тоо аймагы тоолук кыргыздардын эгемен журту болгон. Ал кезде теңир-тоолуктар бир тарабынан Алай, Памирди жердеген кыргыздар жана Фергананын Ош, Кокон, Анжыян аймактары менен чарбалык-соода мамиледе болсо, бир тарабынан Кашкардын саясий турмушуна аралашып турган.

Тайлак Рыскул уулу 1820-жылдары кыргыз жерине жортуул жасаган Цин империясынын баскынчылыгынын мизин кайтаруу, андан кийин Кокон хандыгынын Теңир-Тоого үстөмдүгүн орнотуу аракеттерине каршы күрөштөгү өзгөчө эрдиги жана акылмандыгы аркылуу эл ичинде Баатыр наамга татыган. Тайлак атабыздын колбашчылыгы астында кыргыздар Цин империясынынсаны жана куралы жагынан артыкчылык кылган кошуунун жеңилүүгө дуушар кылган. Ошондон кийин Цин императору Теңир-Тоо аймагы да бизге таандык деген позициясынан чегинип, кыргыздар менен чек араны таанууга аргасыз болгон. Ага кошумча кыргыздар Кашкар менен төлөмсүз, эркин соода жүргүзүүгө укук алышкан.

Андан кийин Тайлак Баатырдын кошууну Теңир-Тоого бастырып кирген Кокон аскерлерин кууп чыккан. Тилекке каршы,  Тайлак Баатыр чыккынчылыктын айынан мерт болуп, Теңир-Тоонун азыркы Ак-Талаа, Тогуз-Торо аймактары Кокон хандыгына каратылган.

Жоокер замандагы бир кокту-колоттун же бир уруунун таламын талашкан баатырлардан айырмаланып, Тайлак Баатыр бүтүндөй кыргыз журтунун тышкы чегин жоодон коргогон. Андан тышкары көп сандаган урууларды бириктирген. Тайлак Баатырдын мисалында тарыхый-көркөм фильм тартылат, көркөм-даректүү китептер жазылат деп бекем ишенем. Чынында эле Тайлак атабыз жалпы кыргыз элинин Баатыр уулу деген атка татыктуу.

Тайлак Баатырдын өмүрү –  Мекендин бир карыш жери үчүн кан-жанын аябай күрөшүүнүн, улуттук намыстын үлгүсү.

Тайлак атабыздын жаткан жери жайлуу, топурагы торко болсун!

Жараткан жерибизге берекет, элибизге ынтымак берсин!

Алмазбек Атамбаев: "Тайлак Баатырдын өмүрү - Мекендин бир карыш жери үчүн кан-жанын аябай күрөшүүнүн, улуттук намыстын үлгүсү"

Бүгүн, 30-июлда Нарын областындагы Соң-Көлдүн жээгинде Тайлак Баатырдын 220 жылдыгы салтанаттуу белгиленип жатат. Залкар тарыхый инсандын маарекесине байланыштуу Алмазбек Атамбаевдин кайрылуусун салтанаттын катышуучуларынын алдында премьер-министр Сооронбай Жээнбеков окуду.

Урматтуу мекендештер!

Быйылкы “Тарых жана маданият жылындагы” даңазалуу окуялардын бири – Теңир-Тоодон чыккан көкжал баатыр жана залкар тарыхый инсан – Тайлак Рыскул уулу атабыздын 220 жылдык маарекеси.

Тайлак Баатыр мамлекеттүүлүгүбүздү жана аймактык бүтүндүгүбүздү сактоого зор салым кошкон кыргыз элинин эӊ көрүнүктүү инсандарынын, уулдарынын бири болуп саналат. Биз Баатыр бабабыздын буга чейин бааланбай келген тарыхый ордун кайтарып берип жатабыз.

Тайлак Баатырдын торколуу тою быйыл өткөрүлүп жаткан Жусуп Баласагындын 1000 жылдыгына, 1916-жылдагы боштондук көтөрүлүштүн жана Үркүндүн 100 жылдыгына, Кыргызстандын мамлекеттик көз карандысыздыгынын 25 жылдыгына шайкеш келгени – өзгөчө белги. Бул маарекелер кыргыз элинин тарыхый аң-сезимин арттырып, мекенчил сезимин курчутат, ынтымагыбыз менен биримдигибизди бекемдейт.

Өлкөбүздүн азыркы тарыхый-географиялык чегинин сакталып калышында даанышмандарыбыз менен баатырларыбыздын эмгегине баа жетпейт.Ошондойлордун бири –Теңир-Тоону, ага жакалаш өрөөндөрдү мекендеген бабабыз Тайлак. Ал 1796-жылы жарык дүйнөгө келген кезде Теңир-Тоо аймагы тоолук кыргыздардын эгемен журту болгон. Ал кезде теңир-тоолуктар бир тарабынан Алай, Памирди жердеген кыргыздар жана Фергананын Ош, Кокон, Анжыян аймактары менен чарбалык-соода мамиледе болсо, бир тарабынан Кашкардын саясий турмушуна аралашып турган.

Тайлак Рыскул уулу 1820-жылдары кыргыз жерине жортуул жасаган Цин империясынын баскынчылыгынын мизин кайтаруу, андан кийин Кокон хандыгынын Теңир-Тоого үстөмдүгүн орнотуу аракеттерине каршы күрөштөгү өзгөчө эрдиги жана акылмандыгы аркылуу эл ичинде Баатыр наамга татыган. Тайлак атабыздын колбашчылыгы астында кыргыздар Цин империясынынсаны жана куралы жагынан артыкчылык кылган кошуунун жеңилүүгө дуушар кылган. Ошондон кийин Цин императору Теңир-Тоо аймагы да бизге таандык деген позициясынан чегинип, кыргыздар менен чек араны таанууга аргасыз болгон. Ага кошумча кыргыздар Кашкар менен төлөмсүз, эркин соода жүргүзүүгө укук алышкан.

Андан кийин Тайлак Баатырдын кошууну Теңир-Тоого бастырып кирген Кокон аскерлерин кууп чыккан. Тилекке каршы,  Тайлак Баатыр чыккынчылыктын айынан мерт болуп, Теңир-Тоонун азыркы Ак-Талаа, Тогуз-Торо аймактары Кокон хандыгына каратылган.

Жоокер замандагы бир кокту-колоттун же бир уруунун таламын талашкан баатырлардан айырмаланып, Тайлак Баатыр бүтүндөй кыргыз журтунун тышкы чегин жоодон коргогон. Андан тышкары көп сандаган урууларды бириктирген. Тайлак Баатырдын мисалында тарыхый-көркөм фильм тартылат, көркөм-даректүү китептер жазылат деп бекем ишенем. Чынында эле Тайлак атабыз жалпы кыргыз элинин Баатыр уулу деген атка татыктуу.

Тайлак Баатырдын өмүрү –  Мекендин бир карыш жери үчүн кан-жанын аябай күрөшүүнүн, улуттук намыстын үлгүсү.

Тайлак атабыздын жаткан жери жайлуу, топурагы торко болсун!

Жараткан жерибизге берекет, элибизге ынтымак берсин!

Меню