Menu

САЯСАТ

Жанарбек Надырбеков, Апрель Баатыры: "Аксыда 22-февралга белгиленген митинг өткөрүлбөйт, бизге стабилдүүлүк керек"

Аксы районунун Кербен шаарында үстүбүздөгү жылдын 22-февралына белгиленген митинг өткөрүлбөйт. Бул тууралуу аталган райондун Жаңы-Жол айылдык кеңешинин депутаты, Апрель элдик революциясынын баатыры Жанарбек Надырбеков Жалал-Абад шаарындагы “Көк-Арт инфо” маалымат борборунда өткөн маалымат жыйында билдирди.

Анын сөзүнө караганда, Аксы районунун Кара-Жыгач айылында 10-февралда митинг өткөрүшүп, ага 300гө жакын адам катышкан. Анда бийликке 5 талап коюлган. Эң негизгиси, соцфонддун төлөмдөрү элди көбүрөөк кыйнап жиберди, төлөмдөр азайтылсын, мүмкүн болсо мурдагы калыбына келтирилсин – деген катуу талап коюлган.

“Экинчи талабыбыз, мамлекет тарабынан берилип жаткан жөлөк пулдар жаш ата-энелерге берилбей жатат. Балдардын ырыскысын кеспей, мүмкүн болсо тегиз берилсин. Үчүнчү талабыбыз, электр энергиясынын баасы мурдагы калыбына келтирилсин, тактап айтканда арзандатылсын, түшүрүлсүн. Төртүнчү талабыбыз  камсыздандыруу жөнүндө, бешинчиси чек ара маселелерин тездетип чечип берүү боюнча жогорку бийлик органдарына жөнөткөнбүз. Президент А.Атамбаев тарабынан соцфонддун төрөгасы М.Абылгазиев кабыл алынып, элдин нааразычылыгын пайда кылган мыйзам кайрадан кылдат изилденип, элдин көйгөйүн чечүүгө ылайыкташтырылып, соцфонд төлөмдөрү кайра кайтарылды. Бүгүнкү күндө Жогорку Кеңештин комитеттеринде электр энергиясынын баасы боюнча маселе каралып жатат. Анда 700 кВт/сааттан кийинки кошумча менимче алынат”, – дейт Ж.Надырбеков.

Ошондой эле, Аксы районунда акимчилик менен социалдык коргоо кызматкерлери айыл өкмөттөрдү кыдырып, жөлөк пулдар боюнча көнүл буруулар болуп жатат.

“Чек ара меселеси бүгүн же, эртең чечилип кетет дегенден  алысмын. Жакынкы аралыкта чечилип кетет деп бийликке ишеним артып отурабыз. Азыркы убакта өкмөт тарабынан элдин көйгөйлүү маселелерин чечүүгө багытталган бир топ иштер башталды. Биз ага шарт түзүп, эл расында стабилдүулүктү сактоого чакырып кетебиз. Анткени көтөрүлгөн социалдык маселелер бир гана Жалал-Абад жергеси үчүн эмес, өлкөбүздүн бардык региондоруна тиешелүү экени баарыбызга маалым. Ошондуктан жалпы журтубузду  сабырдуулукка  чакырабыз!”, – дейт Ж.Надырбеков.

Анархан Жаңыбаева,

“Кабар инфо” маалымат борбору

Пять фактов об Албеке Ибраимове

Несмотря на то, что должность мэра прочили бывшему председателю БГК, нынешнему депутату ЖК Марату Аманкулову, фракция СДПК Бишкекского городского кенеша сегодня выдвинула на пост мэра не очень известного в политическом мире Албека Ибраимова.

Но как оказалось, Ибраимов не совсем безызвестный кыргызстанцам человек. В социальных сетях и форумах его обсуждают давно.

Албек Ибраимов и шоопур

Факт №1. Креатура президента.

В 1997 году в 30 лет Ибраимов стал коммерческим директором в АО «Кыргызавтомаш». Он также возглавлял «Автомаш-радиатор» и «Автомаш-Экол». Все три являются дочерними компаниями корпорации «Кыргызавтомаш», которой, как известно, владел Алмазбек Атамбаев. Ныне, как утверждают сотрудники аппарата президента, глава государства не имеет отношения к ней.

Албек Ибраимов в Манасе

Факт №2. Карьерный рост.

В официальном сообщении о выдвижении Албекова коротко упоминается наличие высшего образования. Но год окончания и вуз не уточняются. Однако СМИ опубликовали биографию, из которой стало известно, что будущий мэр окончил КГНУ в 1998 году, то есть через год после того, как возглавил АО «Кыргызавтомаш».

После событий апреля 2010 года Албека Ибраимова назначили директором СЭЗ Бишкека, через год он уже председатель правления ОАО «ТНК-Дастан», а еще через 12 месяцев – заместитель руководителя аппарата президента.

Албек Ибраимов и Ж. Сатыбалдиев

Факт №3. Махинации с тендерами.

Рост карьеры будущего мэра Бишкека продолжился и в 2013 году, он стал директором аэропорта «Манас». В том же году коллектив распространил сообщение в СМИ, в котором обвинил директора на разделение сотрудников на «своих» и «чужих». Работники аэропорта жаловались, что в службе материально-технического обеспечения начальниками назначены родственники нового руководства, а закупки и тендеры проводятся с нарушениями процедур. Сообщалось, в частности, что несколько тендеров выигрывала компания, которую ранее возглавлял сам Ибраимов. Но до возбуждения уголовного дела так и не дошло. В апреле 2015 года года он сменил должность, став членом совета директоров ОАО «Международный аэропорт «Манас».

Будучи президентом «Манаса» Албеков в 2014 году оказался в центре скандала: дочерняя компания «Роснефти» — предприятие «Новапорт» чуть не стало обладателем 51% акций ОАО «МАМ». Российская компания готова была вложить $350 млн инвестиций в развитие аэропорта. Но из-за поднявшегося в обществе шума, сделку отменили.

Албек Ибраимов подчиненными

Факт №4. Угрозы расстрелять.

В бытность главой аэропорта Ибраимова засветился еще в одном скандале: в соцсетях распространили копию документа, согласно которому его помощник Адылбек Садыков получает 160-180 тыс. сомов ежемесячно. Позже в ОАО «МАМ» опровергли эти сведения и заявили, что зарплата помощника не превышает 30 тыс. Албек Ибраимов тогда заявил: «Нужно расстрелять того, кто слил недостоверную информацию о заработной плате советника президента, – и добавил. – Глядя в глаза людям, знаю, кто предатель, а кто – верный».

Албек Ибраимов с микрофоном

Факт №5. О связях партийных.

На выборах в парламент осенью 2015 года Албек Ибраимов выдвигался от СДПК. В предвыборном списке он числился под номером 42. Но кресло депутат ему не досталось. Зато представилась возможность занять другое, не менее теплое.

Эдил Байсалов6

Мнение

Кыргызстанцы уже переживают за будущее Бишкека, справедливо обращая внимание на то, что ни в СЭЗ, ни в «ТНК-Дастан», ни в аэропорту Албек Ибраимов не достиг больших успехов и не добился процветания предприятия.

«Все, что мы знаем о его «опыте работы», это что он цех за цехом помог распродать огромный некогда «Кыргызавтомаш». Потом пытался также продать аэропорт «Манас». Никакого аванса доверия к Ибраимову нет и быть не может. Отношения к партии (СДПК – прим. ред.) никогда не имел. Форменное издевательство. Все, кто проголосует за него в горкенеше, не должны рассчитывать на поддержку горожан осенью на выборах», – поделился мнением с K-News общественный деятель Эдиль Байсалов.

Источник: knews

Правозащитники призывают Душанбе освободить всех политзаключенных

Освободить всех политзаключенных в Таджикистане требуют две международные правозащитные организации – Human Rights Watch (HRW) и Norwegian Helsinki Committee (NHC).

В своем совместном докладе, распространенном 17 февраля, правозащитники также требуют от таджикских властей разрешить деятельность Партии исламского возрождения (ПИВТ) и «Группы 24». Деятельность ПИВТ и «Группа 24» на территории Таджикистана запрещена решением Верховного суда республики.

HRW и NHC считают, что ситуация с правами человека в Таджикистане ухудшилась после того, как в сентябре прошлого года власти объявили “вне закона” единственную в Центральной Азии исламскую партию.

Авторы доклада, с ссылкой на свои беседы со 30 таджикскими политическими активистами в Турции и Молдове, пишут об арестах и пытках оппонентов со стороны таджикских властей.

Подобная участь может ожидать и около 10 оппозиционеров, которые задержаны за пределами Таджикистана по просьбе официального Душанбе. Таджикское правительство требуют от властей Беларуси, Кыргызстана, Казахстана, Молдовы, Турции и России экстрадиции задержанных оппозиционеров в страну.

Согласно докладу, последние годы около 20 оппонентов таджикских властей под разными предлогами отправлены за решетку в срок от 3 до 29 лет. Примерно 200 членов и активистов запрещенной ПИВТ брошены в тюрьмы или находятся под домашним арестом. Семеро из арестованных жаловались на пытки, пишут авторы доклада.

Равшан Жээнбеков: "Атамбаева могут вынудить покинуть страну после 2017 года"

С экс-депутатом парламента и политиком Равшаном Жээнбековым мы говорили о внешней политической ситуации. Его мнение о том, как повлияла денонсация соглашения с Россией по строительству ГЭС и какое будущее у кыргызско-российских отношений.

Вторую часть беседы посвятили обсуждению внутренней политической кухни.

– Какие тенденции наблюдаете во внутренней политике?

– И предыдущий, и нынешний созыв парламента зависит от президента, в том числе при принятии решений оглядывается на него. В Жогорку Кенеше прошлого созыва были единицы депутатов, которые могли высказать мнение, отличное от президентского. Все фракции контролируются аппаратом президентом, Жогорку Кенеш стал каким-то законотворческим его отделом.

Правительство также зависимо от главы государства и его аппарата. Показатель авторитарности страны заключается в том, что все три ветви власти находятся под контролем Атамбаева.

Все премьер-министры с 2011 года – его ставленники. Единственным относительно независимым был Омурбек Бабанов. Кто будет премьер-министром, решает не парламент, а президент. Он спускает нужную кандидатуру, за которую депутаты должны проголосовать. В итоге премьер-министр является, по сути, первым помощником Атамбаева, соответственно, за решения кабинета министров ответственность несет и глава государства.

– В бакиевские времена во власти были несколько группировок, самые яркие из которых команда Максима Бакиева и команда Жаныша Бакиева. Есть ли ярко выраженные влиятельные политические группировки сейчас?

– Я бы выделил группировку бывшего водителя Атамбаева Икрамжана Илмиянова и группировку президентских давних друзей: Туйгууналы Абдраримова, Исы Омуркулова, Албека Ибраимова. Но не стоит эти условные объединения воспринимать серьезно. Все они согласовывают свои решения с первым лицом страны.

– Вы ощущаете, что началась подготовка к президентским выборам 2017 года? Если да, то в чем это проявляется?

– Команда президента пытается вывести из игры политиков, которые им не нравятся и которые представляют угрозу политическому будущему. Они делают все, чтобы контролировать политическое поле. Если даже они после 2017 года не останутся во власти, они бы хотели создать такую систему, чтобы контролировать и будущего президента, и премьер-министра.

– Как влияет на расклад политических сил многократные заявления Атамбаева, что он не будет баллотироваться в 2017-м?

– Я ему верю, что он не пойдет на выборы. Но это не значит, что он не хочет контролировать следующего президента. Все-таки у Атамбаева достаточно влиятельных врагов. Поэтому просто так жить в Кыргызстане ему будет тяжело, поэтому ему нужны четкие гарантии, что после 2017 года у него не будет проблем.

Уже с этого года Атамбаев и его аппарат будут в большей степени думать о создании подушки безопасности для себя, чем о реформах. Атамбаев хотел бы жить спокойно в этой стране. Но мне кажется, у него достаточно много радикальных врагов, ему будет тяжело остаться в Кыргызстане.

У него есть шанс остаться в истории и остаться жить в Кыргызстане, даже если у него были проблемы во время правления. Это случится, если он обеспечит переход страны на настоящий парламентаризм. Тогда проблемы будут стерты. Если он оставит Кыргызстан сильной президентской страной, то остаться и в истории, и на плаву ему вряд ли удастся.

Источник: zanoza

Дети Кыргызстана имеют право на детство без насилия - Н. Никитенко

Сегодня, 16 февраля депутат Жогорку Кенеша от фракции «Ата-Мекен» Наталья Никитенко приняла участие в круглом столе «Борьба с безнаказанностью пыток и жестокого обращения против несовершеннолетних».

Данное мероприятие было организовано для обсуждения вопросов соблюдения свободы несовершеннолетних от пыток и жестокого обращения, разработать механизмы защиты детей от насилия.

В своем выступлении депутат Наталья Никитенко отметила, что вопросы жестокого обращения с несовершеннолетними остаются по-прежнему актуальными для Кыргызской Республики.

«Некоторое время назад  Кыргызстан захлестнула информационная волна, связанная с тем, что вопросы насилия в отношении несовершеннолетних детей стали появляться все чаще. На эту ситуацию необходимо реагировать экстренно, объединив усилия всех государственных органов, всех институтов, которые призваны работать по соблюдению верховенства права в нашей стране», – сказала она.

По мнению парламентария одно из базовых ценностей государства является защита прав детей, право на достойную жизнь, на хорошее детство без насилия.

«С законодательной точки зрения в последние годы Кыргызской Республикой был предпринят ряд значимых усилий для обеспечения соблюдения законности, комфортной среды для наших детей. Вопросы, связанные с насилием в отношении детей проникают во все сферы и семья не становится безопасным местом для ребенка. К сожалению, факты насилия в семье имеют место быть и статистика не утешительна. Нужно быстро и экстренно реагировать на тревожные сигналы, на конкретные случаи. Нужно уделить большое внимание и проводить профилактику по защите прав несовершеннолетних, а не только говорить о борьбе с последствиями. Законодательная база качественная, в ней хорошо прописана защита прав наших граждан, предусматривается серьезная и высокая ответственность для лиц, совершающих насилие в отношении несовершеннолетних»,-отметила Н. Никитенко

Принят Кодекс о детях, государственная программа по ювенальной юстиции, в сфере здравоохранения применяется Стамбульский протокол (медицинский работник должен немедленно сообщить о фактах насилия в правоохранительные органы), была реализована программа «Школа без насилия». В 2015 году в Парламенте проходили слушания о реализации права детей на личную неприкосновенность, где этому вопросу было уделено самое большое внимание. В качестве результата данных слушаний было принято Постановление Жогорку Кенеша, которое обозначает основные задачи, поставленные перед Правительством, перед министерствами и ведомствами. Но этого все же не достаточно, нужно повышать взаимодействие между всеми государственными и негосударственными институтами. Нужно менять и сознание общества в плане выявления и предотвращения насилия в отношении детей. Ни один человек не может оставаться в стороне и  замалчивать факты насилия в отношении детей, если таковые имеются. Необходимо создать во всех регионах службы экстренного реагирования для детей, пострадавших от насилия. Изыскать финансовые средства для создания центров и кабинетов помощи», – отметила она

Наталья Никитенко выразила готовность к дальнейшей совместной работе по защите прав и искоренению пыток в отношении несовершеннолетних.

Айбек Турганбаев, Ош облусунун прокурору, генерал-майор: “Мен бура сүйлөгөн, тамашага жакын адаммын”

Биз сөз кылуучу генерал-майор көп жылдардан бери укук коргоо органдарында иштеп келе жатат. Кезегинде аскер прокурору, МЖАК (мамлекеттик жазаларды аткаруу кызматы), Бишкек шаарынын прокурору сындуу күч органдарындагы “көзүрлүк” кызматтарды аркалаган жайы бар. Ток этери, укук коргоо жаатын ичтен билген, бул тармактын “коен жатагына” чейин өздөштүргөн профессионал адис. Тамашалай сүйлөсө, жанына киши чыдай албайт. Чоң куудул. Элдик оозеки чыгармачылыкты жандай көргөн, көркөм сөздү баалай билет. Мындай талантка эгедер инсанды кантип кепке тартпайсың?..

–Айбек мырза, силер эле эмес, учурда коомчулук “Ислам мамлекетине” каршы топ менен күрөшүп жатпайбы? Бул топ алакандай өлкөбүздүн баардык региондоруна канат-бутагын жайса, анын ичинде Ош облусунда да тамырлап кеткендигин жокко чыгарууга болбойт. Алгач, бул жааттагы конкреттүү аткарып жаткан ишиңизге токтолсоңуз?

–“Ислам Мамлекети”, өзүң айтмакчы, балакет топ эл аралык террористтик уюм болуп жатпайбы? Бул уюм биздин гана мамлекетке баш ооруну жаратып жаткан жери жок. Дүйнөгө тынчтык бербей, эл аралык коомчулукту тынчсыздандырууда. Бул топтун ичинен да бөлүкчөлөр бөлүнүп чыккан. Тагыраагы, “Катибат аль Имам аль Бухари”, “Фронтан-Нусра” же “Джабхат-ан-Нусра”, “Жаннат Ошиклары”, “Джамаат ать-Таухид валь-Джихад” деген эл аралык террористтик уюмдар. Мына ушундай террористтик уюмдарды биз жок кылыш үчүн, жалпы Кыргызстан боюнча булардын негизги тутунган идеологиясын, жүргүзгөн ишмердүүлүгүнө жол бербөө максатында жергиликтүү сотко арыз менен кайрылдык. Жогорудагы мен атаган “Ислам мамлекетин” курмакчы болушкандардан бөлүнүп чыгышкан 4 топтун өкүлдөрү Кыргызстандын аймагынан биринчи ирет бизден кармалып жаткандан кийин, алгач өзүбүз жалпы мамлекеттин коопсуздугу үчүн биз сотко бердик. Ошондой эле жогорудагы топтордун өкүлдөрүн мыйзам чегинде, укуктук талаада жоопкерчиликке тартыш үчүн, алардын өздөрүнүн идеологиясын мындан ары жайылтпоо максатын көздөп, фемида өкүлдөрүнө, УКМК менен ИИМге да булар тууралуу кулак кагыш кылып, жалпы комплекстүү иштерди аткаруу максатында биргелешкен аракеттерди көрүп жатабыз. Булардын деле сасык ойлору “Халифатты, теократиялык мамлекетти орнотуу” болуп саналат. Болгондо да куралдуу күчтөр менен конституциялык түзүлүшкө каршы сокку уруп, согуш ачуу. Андыктан, алардын арам максаттарын алдын-алып, биздин облустун аймагындагы эң алгач 16 өкүлүн кармап, аларга кылмыш ишин козгоп, жоопкерчиликке тартканбыз. Булардын алды күчөтүлгөн режимде 12 жылдык жаза мөөнөтүн өтөөгө кириптер болушту. Ушул тапта булар боюнча облустук ИИМ менен УКМК өкүлдөрүндө козголгон кылмыш иштери бар. Өткөндө Кара-Суу районунда бир жараныбызды дал ушул мен атаган экстремисттик топтун өкүлдөрү атып кетишип, кайгылуу окуя катталды. Аталган кылмышка шектүү 14 жаран кармалып (арасында башка мамлекеттердин да жарандары бар), алар тергөө амалдарынын натыйжасында жогоруда мен атаган “Ислам мамлекети” тобунан бөлүнүп чыгышкан топтордун өкүлдөрү экендиги, Кыргызстанга атайын бир арам багыт менен келишип, “таттуу тилектерин” ишке ашыруу максаттары такталды. Биз алардын мындан аркы ишмердүүлүгүнө бөгөт коюу максатында андайларды кармап, жоопко тартканы турабыз. Жогорудагы аталган террористтик уюмдар факт жүзүндө Исламга жамынып алышып, джихадисттердин жана вахабисттердин идеологиясын жүргүзүп жатышат. Белгилүү да, вахабисттердин негизги идеологиясы бул “халифат куруу” болуп саналат. Бул болсо, интифада жолу, башкача айтканда, күч колдонуу аркылуу ишке ашырылат. Ал конституциялык түзүлүштөгү бийликтерди кулатууга багытталган. Булар Исламдын маңызын бурмалашып, өздөрүнүн жеке кызыкчылыктарына пайдаланышат. Андыктан, бул иштерге саясый боек сүртүп, “адам укугу” деген ураан же шылтоо менен аларды коргогон тап-такыр туура эмес. А буларды өз учурунда кармабасак, дагы далайдын убалына калышпаарына ким кепилдик бермек эле? Кыскасы, биздин жергиликтүү укук коргоо органдарындагы бул жааттагы аткарган иш-аракеттерибиз токтогон жок. Алдын-алуу иштери күчөтүлгөн ыргакта жүргүзүлүүдө.

–Сиз убагында мамлекеттик жазаларды аткаруу кызматын да башкарып кетпедиңиз беле? Бүгүн жаза аткаруу системасы ичтен “ирип-чирип” бүткөндүгүн соңку ирет күзүндө катталган ири кайгылуу окуя дагы бир ирет бекемдеди. Ушул күндөрү мамлекет жетекчилигинин жаза аткаруу системасына көрүлүп жаткан “камкордугу” канчалык деңгээлде? Тармакты реформалаш үчүн сөзсүз эле адам өлүмүн күтүш керекпи?

–Мамлекеттик жаза аткаруу тутумундагы акыркы кездеги кадрдык өзгөрүүлөр, аталган тармакты каржылоо маселеси, системаны тыңгылыктуу реформалоо багыттары көтөрүлүп жатат. Эгерде ушул изги иштер ишке ашып кетсе, жаза аткаруу тутумунда буга чейин кайталанып келген кайгылуу окуяларга, кайсы бир жат көрүнүштөргө мындан ары бөгөт коюлат да. Жаза аткаруу тармагына алгачкы реформа аталган кызматты юстиция министрлигинин алдынан өзүнчө бөлүп, өз алдынча кызмат кылып түзгөндө башталган. Бул реформага жол ачкан алгачкы кадам болчу. Экинчи кадам, бул тармакта көптөгөн абройлуу эл аралык уюмдар менен иштешүү жагына жол ачылып, ички чарбаны, өндүрүштү өнүктүрүү сыяктуу жазага кириптер болгон жарандарыбызды эмгек менен камсыз кылуу жолго коюлган. Ар кайсы этаптардагы программа, жол-жоболор аталган тармактын алдына коюлуп, ошолор ишке ашып, шарттар түзүлгөндөн кийин гана иш оң жолго коюлат. Эгерде азыр мүмкүнчүлүк болсо, мамлекет жаза аткаруу тутумунда ички чарбалык өндүрүштү жолго койсо, өндүрүлгөн продукция сыртка базарга сатыкка чыгышы зарыл. Ошондо гана жазага кириптер болгондор эмгек менен алаксып, алардын маяна-пулдары сырттагы үй-бүлөсүнүн бюджетине таканчык болуп, үй-бүлө менен жазасын өтөп жаткан жарандын мындан ары толук кандуу тынччылыкта жашашына жагдай түзүлмөк. Ошондой эле бул системадагы тарбиялык маселелерди жогору көтөрүшүбүз зарыл.

–Сиздин кичи мекениңиз касиеттүү Ысык-Көл аймагы эмеспи. Бүгүн Ысык-Көл кланынан чыккан Байтемир Ибраев, айтылуу Кубанычбек Мамакеев, Нарын облусунун күпүлдөгөн прокурору Жаныбек Салиев, Токмок шаарынын экс-прокурору Марсбек Кыдыкбаевге окшогон жердеш кесиптештериңиз менен мамилеңиз барбы?

–Албетте, бир кемеде, бир кайыкта жүргөндөн кийин бири-бирибизди таанып, билебиз да. Мурдагы башкы прокурор Байтемир Ибраев экөөбүз курсташпыз. Мындан тышкары, жакын достук да мамилебиз бар. Ал эми береги Кубанычбек Мамакеев, Жаныбек Салиев сындуу жердеш-кесиптештерим деле мага жат эмес. Бирок, ортобузда ушул күнгө чейин кызматтык этиканын, ишмердүүлүктүн гана чегинде адамкерчилик мамилебиз бар. Андан бөлөк ашкере деле ынактыгыбыз жок. Ал эми Марсбек Кыдыкбаев жердеш үкам экенин укканым менен жакындан тааныбайт экенмин. Менин угушума караганда, жаш жигит экен. Кийинки жаштарды анчейин деле тааныбай калдык да. Мурда-кийин иштешпеген соң.

–Тар чөйрөдө, саясатчылар арасында сизди чоң куудулдук өнөргө бай сапатыңызды баса белгилеп айтып калышат. Айтыңызчы, мындай өнөр сизге кимден жуккан? Кийин пенсияга чыкканда, элге ушул өнөрүңүздүн чет-бучкагын эле көрсөтсөңүз, жылдызыңыз ой-да бир жанат эле ээ?

–Эми алар мага карата “Айбек куудул” деп өздөрүнчө жөн эле атап алышкан го? Менин андай деле ашкере куудулданып жибермей сапаттарым жок. Кээде гана жакын достор менен кезигише калганда, “бура сүйлөгөн күлгөнгө жакшы” дегендей тамашалашып калабыз. Ара-чолодо “чымчып”, куйкум сөздү сөз арасына кошуп жибергенимден улам айтышса, айтышкандыр. Бул эми көркөм адабиятты көп окуп, элдик оозеки чыгармачылыкка жакындыгымдан улам го. Кудай буюрса, пенсияга чыгышты Жараткан насип этсе, сен айткандай куудулданбай эле абышкалык доорду сүрөбүз го…

Калыгул Бейшекеев

Айбек Турганбаев, Ош облусунун прокурору, генерал-майор: “Мен бура сүйлөгөн, тамашага жакын адаммын”

Биз сөз кылуучу генерал-майор көп жылдардан бери укук коргоо органдарында иштеп келе жатат. Кезегинде аскер прокурору, МЖАК (мамлекеттик жазаларды аткаруу кызматы), Бишкек шаарынын прокурору сындуу күч органдарындагы “көзүрлүк” кызматтарды аркалаган жайы бар. Ток этери, укук коргоо жаатын ичтен билген, бул тармактын “коен жатагына” чейин өздөштүргөн профессионал адис. Тамашалай сүйлөсө, жанына киши чыдай албайт. Чоң куудул. Элдик оозеки чыгармачылыкты жандай көргөн, көркөм сөздү баалай билет. Мындай талантка эгедер инсанды кантип кепке тартпайсың?..

–Айбек мырза, силер эле эмес, учурда коомчулук “Ислам мамлекетине” каршы топ менен күрөшүп жатпайбы? Бул топ алакандай өлкөбүздүн баардык региондоруна канат-бутагын жайса, анын ичинде Ош облусунда да тамырлап кеткендигин жокко чыгарууга болбойт. Алгач, бул жааттагы конкреттүү аткарып жаткан ишиңизге токтолсоңуз?

–“Ислам Мамлекети”, өзүң айтмакчы, балакет топ эл аралык террористтик уюм болуп жатпайбы? Бул уюм биздин гана мамлекетке баш ооруну жаратып жаткан жери жок. Дүйнөгө тынчтык бербей, эл аралык коомчулукту тынчсыздандырууда. Бул топтун ичинен да бөлүкчөлөр бөлүнүп чыккан. Тагыраагы, “Катибат аль Имам аль Бухари”, “Фронтан-Нусра” же “Джабхат-ан-Нусра”, “Жаннат Ошиклары”, “Джамаат ать-Таухид валь-Джихад” деген эл аралык террористтик уюмдар. Мына ушундай террористтик уюмдарды биз жок кылыш үчүн, жалпы Кыргызстан боюнча булардын негизги тутунган идеологиясын, жүргүзгөн ишмердүүлүгүнө жол бербөө максатында жергиликтүү сотко арыз менен кайрылдык. Жогорудагы мен атаган “Ислам мамлекетин” курмакчы болушкандардан бөлүнүп чыгышкан 4 топтун өкүлдөрү Кыргызстандын аймагынан биринчи ирет бизден кармалып жаткандан кийин, алгач өзүбүз жалпы мамлекеттин коопсуздугу үчүн биз сотко бердик. Ошондой эле жогорудагы топтордун өкүлдөрүн мыйзам чегинде, укуктук талаада жоопкерчиликке тартыш үчүн, алардын өздөрүнүн идеологиясын мындан ары жайылтпоо максатын көздөп, фемида өкүлдөрүнө, УКМК менен ИИМге да булар тууралуу кулак кагыш кылып, жалпы комплекстүү иштерди аткаруу максатында биргелешкен аракеттерди көрүп жатабыз. Булардын деле сасык ойлору “Халифатты, теократиялык мамлекетти орнотуу” болуп саналат. Болгондо да куралдуу күчтөр менен конституциялык түзүлүшкө каршы сокку уруп, согуш ачуу. Андыктан, алардын арам максаттарын алдын-алып, биздин облустун аймагындагы эң алгач 16 өкүлүн кармап, аларга кылмыш ишин козгоп, жоопкерчиликке тартканбыз. Булардын алды күчөтүлгөн режимде 12 жылдык жаза мөөнөтүн өтөөгө кириптер болушту. Ушул тапта булар боюнча облустук ИИМ менен УКМК өкүлдөрүндө козголгон кылмыш иштери бар. Өткөндө Кара-Суу районунда бир жараныбызды дал ушул мен атаган экстремисттик топтун өкүлдөрү атып кетишип, кайгылуу окуя катталды. Аталган кылмышка шектүү 14 жаран кармалып (арасында башка мамлекеттердин да жарандары бар), алар тергөө амалдарынын натыйжасында жогоруда мен атаган “Ислам мамлекети” тобунан бөлүнүп чыгышкан топтордун өкүлдөрү экендиги, Кыргызстанга атайын бир арам багыт менен келишип, “таттуу тилектерин” ишке ашыруу максаттары такталды. Биз алардын мындан аркы ишмердүүлүгүнө бөгөт коюу максатында андайларды кармап, жоопко тартканы турабыз. Жогорудагы аталган террористтик уюмдар факт жүзүндө Исламга жамынып алышып, джихадисттердин жана вахабисттердин идеологиясын жүргүзүп жатышат. Белгилүү да, вахабисттердин негизги идеологиясы бул “халифат куруу” болуп саналат. Бул болсо, интифада жолу, башкача айтканда, күч колдонуу аркылуу ишке ашырылат. Ал конституциялык түзүлүштөгү бийликтерди кулатууга багытталган. Булар Исламдын маңызын бурмалашып, өздөрүнүн жеке кызыкчылыктарына пайдаланышат. Андыктан, бул иштерге саясый боек сүртүп, “адам укугу” деген ураан же шылтоо менен аларды коргогон тап-такыр туура эмес. А буларды өз учурунда кармабасак, дагы далайдын убалына калышпаарына ким кепилдик бермек эле? Кыскасы, биздин жергиликтүү укук коргоо органдарындагы бул жааттагы аткарган иш-аракеттерибиз токтогон жок. Алдын-алуу иштери күчөтүлгөн ыргакта жүргүзүлүүдө.

–Сиз убагында мамлекеттик жазаларды аткаруу кызматын да башкарып кетпедиңиз беле? Бүгүн жаза аткаруу системасы ичтен “ирип-чирип” бүткөндүгүн соңку ирет күзүндө катталган ири кайгылуу окуя дагы бир ирет бекемдеди. Ушул күндөрү мамлекет жетекчилигинин жаза аткаруу системасына көрүлүп жаткан “камкордугу” канчалык деңгээлде? Тармакты реформалаш үчүн сөзсүз эле адам өлүмүн күтүш керекпи?

–Мамлекеттик жаза аткаруу тутумундагы акыркы кездеги кадрдык өзгөрүүлөр, аталган тармакты каржылоо маселеси, системаны тыңгылыктуу реформалоо багыттары көтөрүлүп жатат. Эгерде ушул изги иштер ишке ашып кетсе, жаза аткаруу тутумунда буга чейин кайталанып келген кайгылуу окуяларга, кайсы бир жат көрүнүштөргө мындан ары бөгөт коюлат да. Жаза аткаруу тармагына алгачкы реформа аталган кызматты юстиция министрлигинин алдынан өзүнчө бөлүп, өз алдынча кызмат кылып түзгөндө башталган. Бул реформага жол ачкан алгачкы кадам болчу. Экинчи кадам, бул тармакта көптөгөн абройлуу эл аралык уюмдар менен иштешүү жагына жол ачылып, ички чарбаны, өндүрүштү өнүктүрүү сыяктуу жазага кириптер болгон жарандарыбызды эмгек менен камсыз кылуу жолго коюлган. Ар кайсы этаптардагы программа, жол-жоболор аталган тармактын алдына коюлуп, ошолор ишке ашып, шарттар түзүлгөндөн кийин гана иш оң жолго коюлат. Эгерде азыр мүмкүнчүлүк болсо, мамлекет жаза аткаруу тутумунда ички чарбалык өндүрүштү жолго койсо, өндүрүлгөн продукция сыртка базарга сатыкка чыгышы зарыл. Ошондо гана жазага кириптер болгондор эмгек менен алаксып, алардын маяна-пулдары сырттагы үй-бүлөсүнүн бюджетине таканчык болуп, үй-бүлө менен жазасын өтөп жаткан жарандын мындан ары толук кандуу тынччылыкта жашашына жагдай түзүлмөк. Ошондой эле бул системадагы тарбиялык маселелерди жогору көтөрүшүбүз зарыл.

–Сиздин кичи мекениңиз касиеттүү Ысык-Көл аймагы эмеспи. Бүгүн Ысык-Көл кланынан чыккан Байтемир Ибраев, айтылуу Кубанычбек Мамакеев, Нарын облусунун күпүлдөгөн прокурору Жаныбек Салиев, Токмок шаарынын экс-прокурору Марсбек Кыдыкбаевге окшогон жердеш кесиптештериңиз менен мамилеңиз барбы?

–Албетте, бир кемеде, бир кайыкта жүргөндөн кийин бири-бирибизди таанып, билебиз да. Мурдагы башкы прокурор Байтемир Ибраев экөөбүз курсташпыз. Мындан тышкары, жакын достук да мамилебиз бар. Ал эми береги Кубанычбек Мамакеев, Жаныбек Салиев сындуу жердеш-кесиптештерим деле мага жат эмес. Бирок, ортобузда ушул күнгө чейин кызматтык этиканын, ишмердүүлүктүн гана чегинде адамкерчилик мамилебиз бар. Андан бөлөк ашкере деле ынактыгыбыз жок. Ал эми Марсбек Кыдыкбаев жердеш үкам экенин укканым менен жакындан тааныбайт экенмин. Менин угушума караганда, жаш жигит экен. Кийинки жаштарды анчейин деле тааныбай калдык да. Мурда-кийин иштешпеген соң.

–Тар чөйрөдө, саясатчылар арасында сизди чоң куудулдук өнөргө бай сапатыңызды баса белгилеп айтып калышат. Айтыңызчы, мындай өнөр сизге кимден жуккан? Кийин пенсияга чыкканда, элге ушул өнөрүңүздүн чет-бучкагын эле көрсөтсөңүз, жылдызыңыз ой-да бир жанат эле ээ?

–Эми алар мага карата “Айбек куудул” деп өздөрүнчө жөн эле атап алышкан го? Менин андай деле ашкере куудулданып жибермей сапаттарым жок. Кээде гана жакын достор менен кезигише калганда, “бура сүйлөгөн күлгөнгө жакшы” дегендей тамашалашып калабыз. Ара-чолодо “чымчып”, куйкум сөздү сөз арасына кошуп жибергенимден улам айтышса, айтышкандыр. Бул эми көркөм адабиятты көп окуп, элдик оозеки чыгармачылыкка жакындыгымдан улам го. Кудай буюрса, пенсияга чыгышты Жараткан насип этсе, сен айткандай куудулданбай эле абышкалык доорду сүрөбүз го…

Калыгул Бейшекеев

Абдырахман Маматалиев Мамлекеттик кадр кызматынын директору болуп дайындалды

Бүгүн, 27-октябрда Жазаларды аткаруу мамлекеттик кызматынын атайын комиссиясы экс-президент Алмазбек Атамбаевди 47-колонияга которуу боюнча чечим кабыл алды. Бул тууралуу журналисттерге адвокат Замир Жоошев билдирди.

Анын айтымында, бул тууралуу маалымат ага СИЗО-1дин администрациясынан келген.

“Буга байланыштуу Алмазбек Атамбаев бүгүн 47-колонияга жеткирилет”, – деди адвокат.

Эске сала кетсек, 7-августта мурдагы президент Алмазбек Атамбаевдин Кой-Таштагы хан сарайында аны кармоо операциясы УКМКнын кызматкерлери тарабынан жүргүзүлүп, ишке ашпай калган. Эртеси, 8-августта Атамбаев өзү колго түшүп берип, УКМКга жеткирилген. Атамбаев үч кылмыш ишине: Кой-Таштагы окуялар, Азиз Батукаевдин мыйзамсыз бошотулушу, ошондой эле мыйзамсыз баюу иши боюнча тиешеси бар. 5-октябрдан 6-октябрга караган түнү ал УКМКнын абагынан бошотулуп, бирок 10-октябрда кайрадан кармалып камалган. 

Жогорку Сот 21-октябрда Атамбаевдин Батукаевдин ишине байланыштуу өкүмүн карашы керек болчу, бирок сот отурумун 16-ноябрга жылдырды.

26-октябрда экс-президент Алмазбек Атамбаев Бишкек шаарындагы СИЗО-1ге УКМКнын СИЗОсунан которулган. Ал ачкачылык жарыялаган.

Меню