Menu

БОРБОРДУК АЗИЯДА

Назарбаев Баш мыйзам долбоорун Конституциялык кеңешке жөнөттү

Казакстан президенти Нурсултан Назарбаев бүгүн парламент тарабынан кабыл алынган Баш мыйзамга өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу мыйзам долбоорун Конституциялык кеңешке жөнөттү.

Президенттик администрациянын расмий билдирүүсүнө ылайык, Конституциялык Кеңешке долбоор мамлекеттин башкаруу формасына жана ишмердүүлүгүнө негиз салчу принциптерге шейкеш келээр-келбестигин аныктоо үчүн жөнөтүлгөнү айтылат.

Конституцияга сунушталган өзгөртүүлөр долбоору бүгүн парламенттин акыркы окуусунда кабыл алынган. Жалпысынан Конституциянын 19 беренесине 26 өзгөртүү киргизүү сунушталууда. Бийликтин маалыматы боюнча өзгөртүүлөр президенттин айрым ыйгарым укуктарын өкмөткө жана парламентке өткөрүп берүү үчүн киргизилүүдө.

Алсак, мамлекеттик программаларды жана каржылоонун бирдиктүү системасын, ошондой эле бюджеттин эсебинен каржыланчу бардык органдардын кызматкерлеринин эмгек акыларын бекитүү боюнча президенттин ыйгарым укуктары өкмөткө өтөт. Министрлик орундарга талапкерлерди президентке премьер-министр сунуштайт. Тышкы иштер, ички иштер жана коргоо министрлерин мамлекет башчы өз алдынча дайындайт. Андан сырткары Казакстандын туңгуч президентинин макамы Конституциянын дагы бир беренесинде бекитилет.

Казакстандын учурдагы Конституциясы 1995-жылы жалпы улуттук референдумда кабыл алынган, андан бери ага бир канча жолу өзгөртүүлөр киргизилген.

Булак: Борбор Азия жаңылыктар кызматы

ЕБ Түркмөнстанды Эркин Европа/Азаттык радиосунун кабарчысын бошотууга чакырды

Европа биримдиги Эркин Европа/Азаттык радиосунун кабарчысы Сапармамед Непескулиевдин ден соолугуна тынчсызданып жатканын билдирип, Түркмөнстан бийлигин аны тез арада бошотууга чакырды. Журналист 2015-жылы жайында кармалып, кийин үч жылга эркинен ажыратылган.

“Европа биримдиги Түркмөнстанды «Азаттык» радиосу менен кызматташып келген көз карандысыз журналист Сапармамед Непескулиевди тез арада бошотууга жана ага карата козголгон кылмыш ишин токтотууга чакырат”, – деп айтылат биримдиктин билдирүүсүндө.

Уюм мындай билдирүүнү Эркин Европа/Азаттык радиосунун Түркмөнстандагы дагы бир кабарчысы Худайберди Аллашов бошотулгандан кийин жасоодо. «Азаттык» радиосунун түркмөн кызматынын штаттан сырткаркы кабарчысы жана «Түркмөнстандын альтернативдүү жаңылыктары» басылмасынын кызматкери Сапармаммед Непескулиевдин тагдыры болсо бир жылдан бери белгисиз бойдон.

Журналисттердин жана адам укуктарын коргоо боюнча эл аралык уюмдар кабарчынын саясий негизде кармалганын айтышып, аны журналисттик ишмердүүлүгүнө байланыштырууда. БУУнун негизсиз кармоолор боюнча жумушчу тобу Сапармаммед Непескулиевдин кармалышы журналисттин өз пикирин эркин билдирүү укугунан пайдаланууга аракет кылгандыгына байланыштуу экенин билдирип, түркмөн бийлигинен журналистти тез арада бошотууну талап кылды.

«Чек арасыз кабарчылар» уюмунун маалымат каражаттарынын эркиндиги боюнча 2016-жылкы рейтингинде Түркмөнстан 180 өлкөнүн ичинен 178-орун алган, өлкө президенти Гурбангулы Бердымухамедов болсо «интернеттин душманы» деп аталган.

Булак: Борбор Азия жаңылыктар кызматы

Видео - Өзбекстан прокуратурасы: Сурхандарыя облусунда 23 бала бакча "борделге" айланган

Өзбекстандын Сурхандарыя облусундагы көптөгөн бала бакчаларда кечкисин имаратты интимдик кызмат көрсөтүүчү жайга айландырган учурлар аныкталууда. Укук коргоо органдарындагы өз булактар кабарлагандай, тергөө иштери жүрүп жатат.

Сурхандарыя облусунун прокуратура кызматкерлеринин билдиришинче, түнкүсүн “бордель” катары колдонулган бала бакчалар мурда кабарлангандай төрт эмес, андан алда канча көп болуп чыккан. Облустагы 290 бала бакчанын 23үн текшерип чыгышканда, алардын баары интимдик кызмат көрөтүүчү жайга айланганы аныкталган.

Кызматкерлер күндүз балдарды ур-токмокко алып, түнкүсүн ортомчулук менен алектенишкен.

Жергиликтүү бийлик бул маселени кароодо. 3-мартка чейин эле 20 бала бакчанын башчысы жумуштан бошотулду. Калган экөө ооруканада, бирөө декреттик өргүүдө болгондуктан арыз жазып берише элек.

Айрым ата-энелер бир нече бала тарбиячылардан кордук көргөндөн кийин кекечтенип, заара ушатып коюп жатканын билдиришүүдө. Бөбөктөрдү бычак менен коркуткан кызматкер үч жылга, дагы экөө эки жылдан түрмөгө кесилишти.

Буга чейин Сурхандарыя облусундагы бала бакчаларды интимдик кызмат көрсөтүүчү жайга айландырган эки кароолчу үч жылдан эркинен ажыратылганы кабарланган.

https://www.youtube.com/watch?v=RAg8OBdreYw&feature=youtu.be

Өзбекстанда жазуучу-диссидентти реабилитациялоо сунушталууда

Өзбек жазуучулары жана акындары президент Шавкат Мирзиёевден 17 жыл түрмөдө жатып чыккан 77 жаштагы жазуучу Мамадали Махмудовду реабилитациялоону өтүнүштү.

Кайрылуу жолдогон авторлордун пикиринде, жазуучу жана оппозициячы Мамадали Махмудов совет мезгилинде Өзбекстандын көз карандысыздыгы үчүн күрөшкөн. Ал Эврил Турон аттуу купуя ысым менен “басмачы” атыккан “улут баатырлары” тууралуу бир нече повесть жана роман жазган. Анын “Өлбөс аскалар” аттуу тарыхый романы СССРде тыюу салынган.

77 жаштагы жазуучу Мамадали Махмудов 17 жыл түрмөдө жаткан. 1990-жылдары ал эки сапар соттолгон. Ташкентте 1999-жылы болгон жарылуудан кийин жазуучу саясий берененин негизинде эркинен ажыратылган. Анда сот Мамадали Махмудовду конституциялык түзүмдү бузууга аракет жасоого айыптап, 14 жылга эркинен ажыраткан. Ал абактан 2013-жылы апрелде чыккан.

Анын “Өлбөс аскалар” романы 19 кылымдын соңундагы Орусия падышачылыгына каршы күрөштү чагылдырат. Китеп “L’AUBE” басмаканасы тарабынан француз тилинде басылып чыккан. 2008-жылы романдын котормочусу Филипп Фризон жана басмакана Махмудовду бошотууга чакырып акция уюштурушкан.

Булак: Борбор Азия жаңылыктар кызматы

CPJ Астананы журналист Жанболат Мамайды бошотууга үндөдү

Эл аралык «Журналисттерди коргоо комитети» (CPJ) Казакстан бийлигин «Саяси калам. Трибуна» гезитинин башкы редакторунун милдетин аткаруучу Жанболат Мамайды бошотууга үндөдү. Журналтист өткөн жумада БТА Банктан уурдалган каражаттарды “адалдоо” ишине аралашкан деген айып менен камалган.

Уюм казак бийлиги ырааттуу түрдө жаңылык таратуучу, оппозициялык мүнөздөгү ММКлардын жолун бөгөп турганын, бул сапар дагы ошондой иш кайталанып жатканын белгилейт. «Казак бийлиги токтоосуз түрдө редакторду (Мамайды) бошотуп, анын ишин куугунтуктоону токтотушу керек»,- деди уюмдун Борбор Азия боюнча координатору Нина Огнянова.

Аткаминерлер арасындагы коррупциялык фактылар жана башка курч маселелерди чагылдырган Жанболат Мамай 11-февралда эки айга камалган. Ал БТА Банктын мурдагы башчысы, Францияда жүргөн оппозиция лидери Мухтар Аблязовдон мыйзамсыз түрдө каражат алууга айыпталууда.

Эгер редактор күнөөлүү деп табылса, жети жылга чейин түрмөгө отурушу мүмкүн. Мамай саясий өңүттө айып тагылып жатканын айтып, муну гезиттин чыгышына бут тосуу катары сыпаттады. Казакстанда уурулукка айыпталган Аблязов бул күнөөлөрдү “абсурд” деп атап, Мамай менен эч качан жолукпаганын билдирди.

Камакка алынганга чейин Мамай аңдууга кабылганын кабарлаган.

Булак: “Борбор Азия жаңылыктар кызматы

Түркмөн президенти 8-мартта айымдарга ыр белек кылат

Түркмөнстан президенти Аялдардын эл аралык майрамына карата айымдарга бир нече ыр камдап койду. Бул тууралуу анын Ахал облусуна барган сапары учурунда белгилүү болду.

Президент 8-март күнү айымдар үчүн жаңы ырларын аткарып берет. Алардын арасында “Бакыт нуру” аттуу чыгармасы дагы бар.

Гурбангулы Бердымухамедов музыкалык талантын буга чейин эле көрсөткөн. 2011-жылы “Ак гүлдөрүм сага арналат” аттуу ырды аткарып, сөзүн өзү жазганын айткан. Бирок бул чыгарманы 2009-жылы түркмөн ырчысы Довлет Аманлыков сахнага алып чыккан эле. Мындан тышкары президент ди-джейдин ролунда болууга дагы үлгүргөн.

Түркмөн башчынын “Алга, алга, алга гана менин сүйүктүү мекеним – Түрмөнстан” аттуу ырына обон жаралып, 2015-жылы аны бир эле учурда төрт миңден ашуун адам аткарган. Буга байланыштуу чыгарма Гиннестин рекорд китебине кирген.

Булак: “Борбор Азия жаңылыктар кызматы

Эмомали Рахмон иш сапары менен Индияга барат

Кийинки жумада Эмомали Рахмон мамлекеттик иш сапары менен Индияга барат. Индия ММКлары өлкө ТИМине шилтеме кылуу менен Тажикстан башчысынын сапары 14-декабрдан 18-декабрга чейин созуларын билдиришүүдө.

Тажикстандын Индиядагы элчиси Мирзошариф Жалолов президенттин сапары «мамлекеттик» макамга ээ экенин белгиледи. Анын айтымында, Тажикстан менен Индиянын ортосундагы алакалар активдүү жана ийгиликтүү өнүгүүдө. «Биздин мамлекет башчынын алдыдагы сапары ал байланыштарга жаңы түрткү берет деген үмүттөбүз», – деди тажик дипломаты.

Күн мурун Индия ТИМи президент Эмомали Рахмондун мамлекеттик сапары маалында саясий, экономикалык жана аскердик-техникалык кызматташтык, ошондой эле терроризмге каршы күрөшүү жана саламаттыкты сактоо тармактары боюнча бирге аракеттерди көрүү маселелери талкууланып, илим, технологиялар жана туризм тармактарындагы долбоорлор караларын билдирген.

Тажикстан башчысынын сапары 14-декабрда Индиянын Керала провинциясында башталат. Нью-Делиге Эмомали Рахмон 16-декабрда барып, эртеси өлкө президенти Пранаб Мукержи жана премьер-министр Нарендро Моди менен сүйлөшүүлөрдү өткөрөт.

Акыркы жолу Эмомали Рахмон расмий сапары менен Индияга төрт жыл мурда барган.

Булак: “Борбор Азия жаңылыктар кызматы”

Дүйшөмбүлүк наабайчыларды мажбурлап өргүүгө кетиришти

Дүйшөмбү шаарындагы ондогон наабайкана нан сатууну токтотту – борбордогу электр энергиясынын тартыштыгынан улам мэрия наабайчыларга жазга чейин ишти токтото турууну сунуштады. Электр энергиясына көзөмөл жүргүзүү боюнча шаардык кызматтын маалыматына караганда, борбордо электр энергиясын пайдаланып иштеген 200 наабайкананын 110дон ашыгы ишин токтотуп, 86сы көмүр же отун пайдаланууга өттү.

Көмүргө өткөн наабайканалардын ээлери шаар бийлигинин мындай демилгеси нандын кымбатташына алып келиши мүмкүн деп кооптонуп жатышат. Наабайчы Фахриддин Набиевдин айтымында, көмүр пайдаланып нан жабуу оор эмес болгону менен ал наабайчылардын да, сатып алуучулардын да ден соолугуна зыян.

Электр энергиясын пайдаланган наабайканалардын иши токтогондон кийин нанга болгон баа жогорулайт деген кооптонууларга карабастан учурда борбордогу баалар мурдагы бойдон калууда. Нан сатуучу Мухтасар Султонова чоң нандарды мурдагыдай эле 3 сомониден сатып жатканын айтты. Бирок ал наабайканалардын жазга чейин жабылышы шаарда нан тартыштыгын жаратышы мүмкүн деп эсептейт. Шаар бийлиги болсо борбордогу наабайканалар жашоочуларды нан менен толук көлөмдө камсыз кыла аларына ишенет.

Азырынча жабылган наабайкана ээлери жакынкы 3-4 айда кандай жол менен акча табышы керектиги белгисиз – шаар бийлиги «мажбурланган өргүү» үчүн акчалай компенсация төлөп берүү боюнча эч сөз кылган жок.

Тажикстан бийлиги акыркы жыйырма жылдын күз-кыш мезгилинде суу жана энергетикалык ресурстардын жетишсиз экенин билдирип, калкка электр жарыгын берүүдө чектөөлөрдү киргизип келет. Өлкөдө жылдын аталган мезгилдериндеги электр энергиясынын таңкыстыгы 3 миллиард киловатт сааттан ашык экени маалымдалууда.

Булак: “Борбор Азия жаңылыктар кызматы”

 

Өзбекстанда түрмөдө 23 жылдан бери жаткан саясий туткундун жаза мөөнөтү узартылды

Өзбекстанда шаардык сот Өзбек ССРинин Жогорку Кеңешинин  мурдагы депутаты Самандар Кукановдун жаза мөөнөтүн дагы 3 жыл 5 күнгө узартты.

Жазаларды аткаруу башкы башкармалыгы Самандар Куканов абактын ички тартибин ырааттуу түрдө бузгандыгына байланыштуу ушундай чечим 7-октябрда кабыл алынган кабарлады.

Самандар Кукановдун уулу Сардор Куканов соттун бүтүмү туура эмес экенин айтууда. Себеби мындай өкүм камактагы жарандын жаза мөөнөтү бүткөндөн соң, бир күндөн кийин чыгарылган. Чиназдагы мунай иштетүүчү заводдун мурдагы директору 6-октябрда бошомок.

Түрмөдө 23 жыл, 4 ай отурган Куканов саясий туткун катары эсептелет. Ал Өзбекстандын тарыхында эң узун жаза мөөнөтүн өтөгөн адам. Куканов 1993-жылы мамлекеттик мүлктү мыйзамсыз сарптоого айыпталып камалган. Санаалаштарынын айтымында, ишкер жана депутат Куканов биринчи президент Ислам Каримовдун жеке буйругу менен түрмөгө түшкөн.

Самандар Куканов 1989-жылы Өзбекстандын президентинин милдетин убактылуу аткаруучу Шавкат Мирзиёев менен бир чакырылышта депутат болгон.

Булак:  “Борбор Азия жаңылыктар кызматы”

Алматыда активисттер кармалды

Казакстан полициясы 23-октябрда жер реформасы учурунда митинг уюштуруп камалган Макс Бокаев менен Талгат Аянга тилектештик акциясын уюштурууну үзгүлтүккө учуратты. Эки активист кастыкты козутуу, жалган маалымат таркатуу, митинг өткөрүү жана уюштуруу эрежелерин бузуу боюнча айыпталышууда.

Полиция акциянын төрт жетекчисин кармап кетти. Чогулгандардын калгандары алардын камалышына каршылык билдирип турушту.

Акция уюштуруучулардын экөө быйыл жазда митинг өткөрүү эрежесин бузууга айыпталып, 15 сутка камакта жатып чыгышкан.

21-майда айыл чарба жерлерин менчиктештирүү жана чет элдик жарандарга узак мөөнөткө ижарага берүүгө каршы нааразылык акциясы өткөн. Кийинчерээк мыйзам долбоору токтотулган.

Бокаев жана Аяндын ишин Атырау соту карап жатат. Алар жер реформасына каршы өткөн ири акциядан кийин камалышкан. Бокаев менен Аян аларга саясий негизде күнөө тагылганын айтып, айыптарды четке кагышууда.

Булак:  “Борбор Азия жаңылыктар кызматы”

Меню