Menu

ЭКОНОМИКА

Бажы кызматкерлери бажы наркын жана бажы төлөмдөрүн аныктоо боюнча курстардан өтүштү

Үстүбүздөгү жылдын 10-23-ноябрларында бажы кызматынын 8 кызматкери “Бажы наркын жана бажы төлөмдөрдү аныктоо” темасы боюнча курстан өтүштү. Бул тууралу Бажы кызматынын басма сөз кызматы билдирет.

Окутуу Бишкек шаарындагы ЕККУнун программалык офисинин көмөгү менен Адистештирилген окутуу бажысынын базасында өттү. Семинарды өткөрүүдө РФнын Россия бажы академиясынын лектору –  Сокольникова Ольга Борисовна тартылган. Курсту аяктаганда бажы кызматынын кызматкерлерине тастыктамалар тапшырылды.

Руслан Казакбаев ЕБ эксперттерин Кыргызстанга келтирилген экологиялык зыяндарга баа берүүгө чакырды

Өлкөнүн тышкы иштер министри Руслан Казакбаев Кыргызстан көз карандысыздыкка ээ болгондон берки экологиялык зыяндарга баа берүү үчүн европалык эксперттерди жумушчу топ түзүүгө чакырды.

ТИМдин басма сөз кызматы билдиргендей, мындай сунуш Еврокомиссиянын тышкы саясат боюнча жогорку комиссары Жозеп Боррелдин “өлкөнүн тоо кен тармагындагы көйгөйлөргө тынчсыздануусуна” жооп иретинде айтылды.

Руслан Казакбаев менен Жозеп Боррель 22-ноябрда Душанбеде Европа Биримдигинин жана Борбор Азия мамлекеттеринин тышкы иштер министрлеринин 17-отурумунун алкагында жолугушту. Маалыматка караганда, Жозеп Боррель сүйлөшүү учурунда европалык инвесторлор кайра калыбына келе турган энергия булагы жана туруктуу өнүгүү тармагындагы долбоорлорго каражат салууга кызыктар экенин билдирди.

Буга чейин Кыргызстан алтын өндүргөн канадалык Centerra Gold Inc компаниясына кошумча экологиялык доо койгону белгилүү болгон.

Быйыл май айында парламент өкмөткө Кумтөр кенине тыштан башкаруу киргизүүнү тапшырган. Кумтөр ишин текшерген мамлекеттик комиссия канадалык компания Кыргызстанга салык жана экологиялык санкциялар үчүн 4 миллиард 252 миллион доллар карыз экенин билдирген. Ага чейин Октябрь райондук соту экологиялык нормаларды бузганы үчүн Centerra Gold компаниясын 261 млрд 719 млн 674 миң сом төлөөгө милдеттендирген.

Компания айыптоолорду четке кагып, кыргыз өкмөтүнө каршы эл аралык сотторго кайрылган.

1-декабрдан тартып Кыргызстан менен Орусиянын ортосундагы аба каттамдары көбөйөт

1-декабрдан тартып Кыргызстан менен Орусиянын ортосундагы туруктуу аба каттамдарынын саны көбөйөт. Бул тууралуу Москвага жумушчу сапары менен барган Министрлер кабинетинин төрагасы Акылбек Жапаров Орусиянын өкмөт башчысы Михаил Мишустин менен жолукканда белгилүү болду.

Кыргызстандын Министрлер кабинетинин басма сөз кызматы кабарлагандай, сүйлөшүүлөрдүн жүрүшүндө өкмөт башчылары соода-экономикалык, маданий-гуманитардык жана отун-энергетикалык тармактардагы эки тараптуу мамилелерди өнүктүрүүнүн маанилүү маселелерин да талкуулады.

Ошол эле маалда тараптар Кыргызстанга билим берүү мекемелерин куруу долбоорун эртерээк баштоо маселесин сүйлөштү. Быйыл февралда президент Садыр Жапаров Орусияга барганда Москва Кыргызстанга орусча окута турган 44 мектеп курууга убада берген.

Мындан тышкары эки өлкөнүн өкмөт башчылары салык жана бажы системаларын санариптештирүү, анын ичинде салык жана бажы жол-жоболорун фискалдаштыруу маселелерин талкуулап, Кыргызстанда маалыматтарды иштеп чыгуунун заманбап борборун түзүү зарылдыгын белгилешти. “Биз үчүн Орусиянын бул багыттагы тажрыйбасы өтө маанилүү”, — деди Жапаров.

Өз кезегинде Михаил Мишустин орус тарап “эки тараптуу кызматташтыкты биргелешкен долбоорлор менен толуктап, жаңы деңгээлге чыгарууга” кызыкдар экенин белгиледи.

Буга чейин “Азаттык” радиосу ишенимдүү булактарына таянып, Жапаров Мишустин менен жолугуп, кыргыз-орус кызматташтыгын, анын ичинде энергетика, күйүүчү май боюнча маселени талкуулай турганын кабарлаган.

Улуттук статистика комитетинин маалыматына караганда, 2020-жылдын октябрь айынан бери өлкөдө АИ-95 жана АИ-92 бензинин бир литри 25-27 сомго, дизель отуну 32-33 сомдон 54 сомго чейин кымбаттаган. Кыргызстан мунайдын 95% Орусиядан сатып алат.

Кыргызстан өз товарларын Орусияга жеткирүү үчүн өзбек поезддеринин кызматын колдонууну каалайт

Кыргызстан өзбек айыл чарба өнүмдөрүн Орусияга ылдам жеткирүүгө жол ачкан «Агроэкспресс» поезддеринин мүмкүнчүлүгүнөн пайдаланууну каалайт.

Бул тууралуу министрлер кабинетинин төрагасы жана президенттик администрациянын башчысы Акылбек Жапаров орусиялык “Коммерсантъ” басылмасына маек куруп жатып билдирди.

“Өзбекстан азыркы учурда Орусияга агропоезддерди жүргүзүү мүмкүндүгүн карап жатат. Биз да ал жакка өз вагондорубузду чиркөөнү каалайбыз”, – деген Жапаров.

Кыргызстан Орусия менен бирге Евразиялык экономикалык биримдикке (ЕАЭБ) мүчө. Эреже боюнча уюмга мүчө өлкөлөрүн арасында товар алып өтүү эркин. Иш жүзүндө биримдиктеги мамлекеттер өз ара ар түрдүү чектөөлөрдү киргизип келишет. Өзбекстан ЕАЭБдин курамында жок.

«Агроэкспресс» поезди Ташкенттен Москваны көздөй ноябрдын ортосунан баштап каттай турганы айтылган. Казакстан да бул долбоорго кошулган. Алгачкы поезд менен мөмө-жемиштер жеткирилет. Айыл чарба өнүмдөрү алгач Казакстан андан соң Орусияга жөнөтүлөт.

Ушул тапта «Агроэкспресс» Москвадан Ташкентке буудай, ун жана эт азыктарын ташып келүүдө.

Эдил Байсалов: Биздин регион динамикалуу, билимдүү, интеграциялашкан, тынч жана туруктуу аймак катары гана дүйнөдө маанилүү ролду ойной алат

Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасынын орун басары Эдил Байсалов «Европа биримдиги жана Борбор Азия ортосундагы бизнес-өнөктөштүк» бизнес-форумуна катышты.

Эдил Байсалов белгилегендей, Кыргыз Республикасында мындай форум алгач ирет өтүүдө жана ал Кыргыз Республикасы жана Европа биримдиги жана Борбор Азиядагы өнөктөштөр алдында турган маанилүү маселелерди талкуулоого арналган.

«Жаратылыштык жана адамдык ресурстарга бай Борбор Азия мамлекеттерин айрым алып караганда, регион олуттуу мааниге ээ болуусу үчүн анын чакандыгы жана ыраак жайгашкандыгы тоскоолдук жаратат, ошол эле учурда жалпысынан регон катары биз Европа Биримдигине өз «көз-карашыбызды» сунуштай алабыз. Биздин регион динамикалуу, билимдүү, интеграциялашкан, тынч жана туруктуу аймак, демек, мунун өзү – биз дүйнөдө өзгөчө орунга ээ болобуз дегенди билдирет. Ошондой эле бул биздин регионду өнүктүрүү, инвестиция тартуу жана өз ара пайдалуу биргелешкен долбоорлорду ишке ашыруу зарыл дегенди түшүндүрөт», – деди Министрлер Кабинетинин Төрагасынын орун басары.

Ал белгилегендей, биз күч-аракеттерди бириктирүү менен гана өлкөлөрүбүздүн экономикасынын туруктуу өнүгүүсүн, сооданын акыйкат эрежелерин жана чыныгы атаандаштыкты орнотуп, суу ресурстарын башкарууну, экстремизмге каршы күрөштү камсыздап, жакырчылыкты төмөндөтүп, курч социалдык көйгөйлөрдү чечип, этностор ортосундагы биримдикке өбөлгө түзүп, заманбап дүйнөдөгү башка коркунучтарды жеңип чыгууга, биринчи кезекте биздин өлкөлөрдү климаттын өзгөрүүсүнө адаптациялоого жана анын кесепеттерин жумшартууга мүмкүндүк алабыз.

Министрлер Кабинетинин Төрагасынын орун басары Эдил Байсалов форум алкагында иштелип чыккан идеялар жана сунуштар биздин өлкөлөр ортосундагы өнөктөштүк мамилелерди жаңы деңгээлге алып чыгып, иш-чарага катышуучу өлкөлөр ортосундагы соода-экономикалык байланыштардын оңдуу багытта өнүгүүсүнө жана анын чыңдалышына өз салымын кошот, ошондой эле жаңы өз ара пайдалуу демилгелерди ишке ашырууга көмөк берет деген ишенимин билдирди.

Бишкек шаарында “Борбордук Азия – Европа Биримдиги” биринчи эл аралык экономикалык форуму өтүүдө

Бүгүн, 5-ноябрда, Бишкек шаарында “Борбордук Азия – Европа Биримдиги” биринчи эл аралык экономикалык форуму өтүүдө.

Президент Садыр Жапаров “Борбордук Азия – Европа Биримдиги” биринчи эл аралык экономикалык форумунда сөз сүйлөдү.

Мамлекет башчысы иш-чаранын башкы максаты региондор ортосундагы экономикалык өз ара байланыштарды кеңейтүү экенине көңүл бурду. Муну менен, экономикалык кызматташтыктын пайдубалы алды ала бир нече жылга түптөлүп, ал аталган иш-чарага жаратуучу дем берет.

Форумдун катышуучулары жашыл, туруктуу, климаттык экономикага өтүү, санариптештирүү, ишкерликке жагымдуу шарт түзүү маселелерин талкуулашты.

Тематикалык пленардык сессияларда делегаттар Борбордук Азия өлкөлөрүнүн өкүлдөрү менен Европа Биримдигинин учурдагы өз ара аракеттенүүсүнүн абалын, ошондой эле экономикалык кызматташтыктын жаңы мүмкүнчүлүктөрүн талкуулашты.

Форумдун ишине Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасы – Кыргыз Республикасынын Администрациясынын Жетекчиси Акылбек Жапаров, Казакстан Республикасынын Премьер-министри Аскар Мамин жана Борбордук Азиянын башка өлкөлөрүнүн премьер-министрлери жана өкмөт башчыларынын орун басарлары катышууда. Ошондой эле, Европа Биримдигинен Еврокомиссиянын аткаруучу вице-президенти Валдис Домбровскис жана башка жогору деңгээлдеги өкүлдөрү болду.

Мындан сырткары, иш-чарага ЕБ мүчө-мамлекеттеринин жогорку даражалуу өкүлдөрү, региондо ЕБ долбоорлорун ишке ашырып жаткан уюмдар, Борбордук Азия жана Европа өлкөлөрүнүн жеке секторунун өкүлдөрү, ошондой эле өнүктүрүү боюнча өнөктөштөр, анын ичинде европалык каржы институттары катышууда.

Таалайбек Бектенов: Көмүр ташып жеткирүү боюнча казак компаниясы менен келишим түзүү иштери жүргөн жок

Бишкек жылуулук электр борборундагы (ЖЭБ) эски буу казандарды тейлөө жана байытылган көмүр менен камсыздоо үчүн казакстандык Hampton Resources Limited компаниясы менен келишим түзүү тууралуу эч кандай иштер жүргүзүлгөн жок.

Бул тууралуу “Электр станциялар” ишканасынын директору Талайбек Бектенов 3-ноябрда өткөн маалымат жыйынында билдирди.

“Бишкек ЖЭБинин эски буу казандары башкарууга берилет деген кагаз бизге түшкөн эмес. Казакстандык Hampton Resources Limited компаниясынан тендер аркылуу 7 миң тонна көмүр алып жагып көргөнбүз. Илимий институт көмүрдүн күйүшү боюнча тыянагын чыгарган. Жалпысынан көмүр күйөт, бирок ташып келүү жана сактоо маселе жаратат. Буга чейин жагып жүргөн көмүргө караганда күлү көп чыгат. Бул көмүрдү дагы жакшылап билүү үчүн узак убакыт жагып көрүш керек”, – деди Бектенов.

Буга чейин Министрлер кабинетинин Бишкек жылуулук электр борборун (ЖЭБ) көмүр менен камсыздоо жана буу казандарын тейлөө үчүн казакстандык Hampton Resources Limited компаниясы менен келишим түзүү тууралуу Энергетика министрлигине жөнөткөн тескемеси жарыяланган.

Президенттин расмий сайтына аталган тескеме тууралуу түшүндүрмө жарыяланып, анда казакстандык компания менен келишим түзүү жылуулук борборуна көмүр жеткирүүдөгү коррупциялык көрүнүштөрдү жоюу жана ыш маселесин чечүү максатында жүрүп жатканы айтылган.

Hampton Resources Limited компаниясы тууралуу маселе 20-октябрда парламент отурумунда дагы көтөрүлгөн. Энергетика министри Доскул Бекмурзаев Министрлер кабинетинин тапшырмасы боюнча так жооп бере албай, болгону жумушчу топ түзүлүп иштеп жатканын айтуу менен чектелген.

Ал эми Министрлер кабинетинин биринчи орун басары Азиз Аалиев казакстандык компания менен келишим түзүү маселеси чечилгенин, техникалык жагдайларды гана сүйлөшүү калганын айткан.

3-ноябрга чейин Бишкек ЖЭБине Кара-Кечеден 210 миң тонна, Казакстандан 268 миң тонна, Таш-Көмүрдөн 6,5 миң тонна көмүр келген. Учурда Бишкек ЖЭБинде 203 миң тонна көмүр бар.

Бишкек жылуулук электр борбору (ЖЭБ) 2021-2022-жылдын күз-кыш мезгилдери үчүн 1 миллион 650 миң тонна көмүр менен камсыздалышы керек. Анын миллион тоннасы жергиликтүү – Кара-Кеченин көмүрү. Калганы Казакстандан импорттолот.

Жайында Казакстандан импорттолчу көмүр боюнча тендерди казакстандык компания утуп, 643 миң тонна Кара-Жыранын көмүрүн алып келери белгилүү болгон.

Октябрдын башындагы маалыматка ылайык, борбордо 281 миң тонна көмүр бар болчу.

Кыргызстан Казакстан менен талаштуу бажы маселелери боюнча сүйлөшүүлөрдү жүргүзүүдө

Кыргызстан менен Казакстан жүк унааларын тоскоолдуксуз өткөрүү маселеси боюнча сүйлөшүүлөрдү жүргүзүүдө. Бул тууралуу 3-ноябрда Жогорку Кеңштин жыйынында экономика жана соода министринин орун басары Бекболот Алиев билдирди.

Депутат Саматбек Ибраев Казакстан менен чек арада жүк ташуучу унаалардын чакырымга созулган кезеги кайрадан пайда болгонун айтты. Арасында айыл чарба өнүмдөрүн ташыган унаалар да болушу мүмкүн. Ибраев экономика министринин орун басарынан кезектин себебин сурады.

Бекболот Алиев жүк ташуучу унаалардын топтолуп калганынан кабарсыз экенин айтты. Анын билдиришинче, Кыргызстан Казакстан менен бир нече жылдан бери чек арадагы чектөөлөрдү алып салуу боюнча сүйлөшүүлөрдү жүргүзүүдө. 2019-жылдан баштап эки өлкө жүк унааларын текшербей өткөрүү механизмин сынактан өткөргөн. Долбоор аяктагандан кийин сүйлөшүүлөр кайра уланган.

“2020-жылы августта эки өлкөнүн премьер-министрлери жүк ташуучу унааларды тоскоолдуксуз өткөрүү жөнүндө протоколго кол коюшкан. Ушул протоколго ылайык, навигациялык пломбасы жок унаалар гана текшерилмей болгон. Биз азыр жүк унааларын өткөрүү тартибин чечүү үчүн сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп жатабыз, тактоо иретиндеги суроолор гана калды. Бажынын жаңы жетекчиси да бир нече идеаларды айтты. Жакында бардык маселени чечебиз деп ойлойм”, – деди Алиев.

Кыргызстан менен Казакстандын чек арасында маал-маалы менен жүк ташуучу унааардын узун кезеги пайда болуп турат. Чек арадагы катуу көзөмөл эки өлкө ортосунда талаш-тартыштын бутасына айланган. Чыр Дүйнөлүк соода уюмуна чейин жеткен.

Кыргызстан менен Казакстан Евразия экономикалык биримдигине (ЕАЭБ) мүчө. Уюмга мүчө өлкөлөр ортосунда товар эч кандай тоскоолдуксуз өтүүгө тийиш. Иш жүзүндө биримдикке мүчө өлкөлөр ич ара бири-бирине ар кандай чектөөлөрдү киргизип келишет.

Азия өнүктүрүү банкы Кыргызстандын климаттык каржылоону көбөйтүү сунушун карап чыгат

Президент Садыр Жапаров Глазгодо Азия өнүктүрүү банкынын башчысы Масацугу Асакава менен жолугушту. Мамлекет башчы Азия өнүктүрүү банкы менен кызматташуунун артыкчылыгын белгилеп, каржы уюмунун өлкөнүн экономикасын колдоодо берген жардамына ыраазылык билдирди.

Садыр Жапаров донор уюмдардын башчыларын Кыргызстанда климатты жакшыртууга багытталган долбоорлорду, анын ичинде чакан ГЭСтерди курууда кызматташууга чакырды. Азия өнүктүрүү банкынын жетекчисине климаттык каржылоо портфелин 150 млн. долларга чейин көбөйтүүнү сунуштады.

Масацугу Асакава бул маселе АӨБ директорлор кеңеши менен талкууланарын билдирди.

Кыргызстандын президенти Садыр Жапаров Шотландиянын Глазго шаарында өтүп жаткан дүйнө лидерлеринин климаттын өзгөрүшүнө арналган саммитине катышууда. Ага катышуу үчүн 120дан ашуун мамлекеттин башчылары жана жогорку жетекчилери Британияга келди. Саммитте Жапаров мөңгүлөрдүн азайышын, суу маселесин көтөрүп, сөз сүйлөрү күтүлүүдө.

Глазгодогу саммит алдында Римде “Чоң жыйырмага” кирген мамлекет башчыларынын саммити өткөн. Ага катышкан өлкөлөр атмосферага чыккан уулуу газдардын көлөмүн нөлгө түшүрүү боюнча узак мөөнөттүү стратегияларын 2030-жылга чейин иштеп чыгууну макулдашкан.

Президент Садыр Жапаров: Мындан ары баалуу металл кендерин мамлекет өзү иштетет

«Мындан ары баалуу металл кендерин мамлекет өзү иштетет», – деп белгиледи Кыргыз Республикасынын Президенти Садыр Жапаров кечээ, 23-октябрда, атамекендик жана чет элдик ЖМКлар үчүн маалымат жыйынында.

Мамлекет башчысы белгилегендей, анын кен казуу тармагын реформалоо жөнүндө Жарлыгынын алкагында “Жер казынасы жөнүндө Кодекстин” долбоору иштелип чыккан жана анын кабыл алынышы менен жер казынасын пайдалануу чөйрөсүндөгү мыйзамдар биринчи жолу бирдиктүү документке биригет жана бардык карама-каршылыктар жоюлат.

Мындан тышкары, мамлекет тарабынан пайдалуу кен чыккан жерлерди иштетүү максатында Улуттук тоо-кен компаниясы – “Кыргызгеология” мамлекеттик ишканасы түзүлдү.

«Улуттук кызыкчылыктарды сактоо жана өлкөбүздүн тоо-кен тармагын өнүктүрүү үчүн мамлекет кен чыккан жерлерди өзү иштетүүгө толук мүмкүнчүлүк алды, ушунун алкагында тийиштүү Мыйзамга кол коюлду.

Мындан ары баалуу металл чыккан жерлерди мамлекет өзү иштетет. Буга чейинкилерди эмес, мындан кийинкилерин айтып атабыз.

Ошондой эле, мындан ары жер казынасын пайдалануучулардын бардык рекультивациялык эсептери мамлекеттик банктарда топтолот.

Стратегиялык объектилерди ишке киргизүү боюнча үстүбүздөгү жылдын мартында Талас облусундагы Жерүй кенинде алтын кен комбинаты ишке киргизилди.

Алдын ала эсептөөлөргө караганда кенди иштетүүдөн Кыргызстандын бюджети жыл сайын 4 млрд сомго чейин салыктык жана башка төлөмдөрдү алып турат, ал эми Талас облусун өнүктүрүүгө болжол менен 300 млн сом түшөт», – деп белгиледи Мамлекет башчысы.

Меню