Menu

ЭКОНОМИКА

"Ак-Тилектеги" тыгындан улам айрым машиналар "Кең-Булуңга" жөнөтүлүүдө

Кыргыз-казак чек арасындагы “Ак-Тилек” өткөрмө бекетинде 18-апрелдин эртең мененки саат 10уна карата 300дөй оор жүк ташуучу машина топтолуп турганын бекеттин жетекчилеринин бири Элдос Абдыманапов билдирди.

Анын айтымында, тыгындан улам айрым бош машиналар жүргүнчүлөр өтүүчү “Кең-Булуң” бекетине жөнөтүлүүдө:

“Биз тараптан эч кандай чектөө жок. Штаттык режимде өткөрүп жатабыз. Казакстан тарап эмне үчүн мындай болуп жатканына комментарий берген жок. Оор жүк ташыган машиналардын санын азайтуу үчүн ичи бош машиналардын баарын Токмоктогу “Кең-Булуң” бекетине жөнөтүп жатабыз”.

Абдыманапов машиналар бир жума мурда көбөйө баштаганын, алардын саны 400гө чейин жеткен учурлар болгонун, азыр суткасына орточо 120-130 машина өтүп жатканын кошумчалады.

Чек арадагы тыгын маселеси өткөн аптада Жогорку Кеңеште да көтөрүлгөн. Депутат Айбек Осмонов эгер мындай мамиле болсо Евразия экономикалык биримдигинен (ЕАЭБ) чыгуу керектигин айткан.

Кыргызстандык товар өндүрүүчүлөр негизинен айыл чарба продукциясын Казакстандын өзүнө жана Орусияга ташыйт.

Беларус, Казакстан, Орусия 2010-жылы Бажы биримдиги катары түзгөн ЕАЭБге Кыргызстан менен Армения 2015-жылы кошулган.

Кыргызстан менен Казакстан жүк ташуучулардын маселесин 19-апрелде талкуулайт

Кыргызстан менен Казакстандын тийиштүү мамлекеттик органдарынын катышуусунда эки өлкөнүн чек арасындагы кезекте турган жүк ташуучу машинелердин маселеси боюнча кескин чараларды кабыл алуу үчүн видео байланыш режиминде кеңешме өткөрүлөт.

Бул тууралуу Министрлер кабинетинин төрагасынын биринчи орун басары Арзыбек Кожошев менен Казакстандын вице-премьер-министри, соода жана интеграция министри Бахыт Султановдун жолугушуусунда макулдашылганын өкмөттүн басма сөз кызматы билдирди.

Алар 15-апрелде Евразия экономикалык комиссиясынын кеңешинин жыйынынын алкагында Москва шаарында жолугушкан. Анда Кожошев Казакстан менен болгон макулдашуу ишке ашпай жатканын айткан.

“Биз документтери туура эмес же такыр жок болсо, казак тарап мындай унааларды артка кайтарып берет деп макулдашканбыз. Иш жүзүндө жүк ташуучу унаалардын кезеги күн өткөн сайын көбөйүүдө”, – деди Кожошев.

15-апрелде Казакстандын премьер-министри Алихан Смаилов Кыргызстандын ал өлкөдөгү элчиси Дастан Дуйшекеевди кабыл алып, кыргыз-казак чек арасындагы жүк ташуучулардын маселеси талкууланган.

11-апрелде Казактандын чек арасындагы “Ак-Тилек-Карасу” өткөрмө бекетинде 300дөй жүк ташыган машиненин тыгыны пайда болгон. Казакстан тарап анын себебин түшүндүрө элек.

Импортко көз каранды Кыргызстан үчүн Казакстан башкы транзиттик жол болуп эсептелет. Казакстан тарап Кыргызстан аркылуу жүк алып киргендерге эрежелерди катаалдаштырып, түйшүк жараткан учурлар көбөйдү.

Евразия экономикалык биримдиги (ЕАЭБ) 2010-жылы Беларус, Казакстан жана Орусиянын Бажы биримдиги катары түзүлгөн. 2015-жылы уюмга Кыргызстан менен Армения кошулган.

Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан темир жолун куруу боюнча сүйлөшүү уланууда

Жогорку Кеңештин тармактык комитетинин жыйынында транспорт жана коммуникация министринин орун басары Таабалды Тиллаев Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан темир жолун куруу долбоору тууралуу депутаттын суроосуна жооп берди. Анда үч тараптуу сүйлөшүү уланып жатканын, тактай турган маселелер бар экенин айтты.

“Ким курат, кайсы тараптан курат жана баасы боюнча бир топ сүйлөшүүлөр болуп жатат. Андан сырткары жолдун туурасы боюнча дагы маселелер бар. Аны биз кошуна мамлекеттер менен дагы макулдашуубуз керек”, – деди Тиллаев.

Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан темир жолун куруу демилгеси 2000-жылдардын башында эле көтөрүлсө да ишке аша элек. Февраль айында Бээжинде президент Садыр Жапаров менен Кытайдын төрагасы Си Цзинпиндин жолугушуусунда темир жолдун курулушу жөнүндө сөз болгон.

Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан темир жолунун төрт багыты боюнча варианттар бар. Кыргызстан темир жолду Ат-Башы районундагы Торугарт ашуусу аркылуу өткөрүп, Фергана тоо кыркасы бөлүп турган Кыргызстанды эки жагын байланыштыргысы келет. Ал эми Кытай менен Өзбекстан темир жолдун кыска багыты Эркечтам ашуусу аркылуу өтүшүн каалайт.

Нурсултан Назарбаевдин туугандары "Казактелекомдогу" акцияларын мамлекетке кайтарды

Казакстан өкмөтү “Казактелеком” улуттук телекоммуникация компаниясынын 28,8% акциясын мамлекеттин менчигине кайтаруу тууралуу токтом кабыл алды. Бул тууралуу казак өкмөтүнүн Телеграм-каналы кабарлады. Мамлекетке өтө турган акциялар Назарбаевдин жакын туугандарына тиешелүү.

Казакстандын байланыш тармагынын монополисти – “Казактелекомдун” 24% ашыгы Кайрат Сатыбалды түзгөн Skyline Investment Company S.A компаниясына таандык. Мурдагы президент Нурсултан Назарбаевдин инисинин уулу Кайрат Сатыбалды азыр камакта.

Маалыматка караганда, “Казактелеком” акционердик коомунун жалпы уставдык капиталынын 24,95 пайызы “тартуу” келишиминин негизинде республиканын менчигине өтөт.

Казак өкмөтүнүн кабарлашынча, Alatau Capital Investment компаниясы да дал ушундай келишимдин негизинде 413 412 акциясын мамлекет менчигине өткөрүүгө макул болду. Акциялар топтому эмне себептен берилип жатканы айтылган жок.

Казакстандын антикоррупциялык кызматы 13-мартта “кызмат абалынан кыянат пайдалануу жана “Казахтелеком” акционердик коомунун каражатынын уурдалышы” фактысы боюнча кылмыш иши козголгонун кабарлаган. Бул кылмышка шектүү катары Кайрат Сатыбалды кармалып, убактылуу кармоочу жайга киргизилген. Сатыбалды мамлекеттин коопсуздугуна шек келтирген кылмыштарга катышы бары иликтенип жатканы кошумчаланган.

2021-жылы “Азаттыктын” казак кызматы Кайрат Сатыбалды”Казахтелеком” телекоммуникациялык компаниясынын 24 пайыз акциясына ээлик кылган Skyline Investment Company S.A офшордук фирмасынын жападан жалгыз негиздөөчүсү экенин жазган. Бул маалымат люксембургдук LRB реестринин документинен алынган.

Элчи Улан Жусупов британиянын чарбаларында ишке орноштуруу боюнча «AGRI-HR» британ рекрутингдик компаниясынын директору Ян-Вилл Наребут менен жолугушту

8-апрелде Кыргыз Республикасынын Улуу Британиядагы Элчилигинде Элчи Улан Джусупов британиянын фермердик чарбаларында жарандарды убактылуу ишке орноштуруу боюнча мамлекеттик программасынын алкагында «AGRI-HR» британ рекрутингдик компаниясынын директору Ян-Вилл Наребут менен жолугушту.

Жолугушуунун жүрүшүндө тараптар Кыргыз Республикасынын жарандарын убактылуу жумушка тартуу боюнча кызматташуунун мындан аркы келечегин, ошондой эле Улуу Британияда биздин жарандарды айыл чарба иштерине тартуу үчүн бөлүнгөн квотаны 2023-жылдан баштап 2-3 миң адамга чейин көбөйтүү мүмкүнчүлүгүн талкуулашты.

Жолугушуунун жыйынтыгында 2022 жылдын май айынын аягында Улуу Британияга сезондук жумушка келген Кыргыз Республикасынын жарандарынын биринчи тобунун биргелешкен жолугушуусун уюштуруу, ошондой эле биздин мекендештерибиздин жашоо шарттары, эмгекти уюштуруу жана жашоонун башка жактары менен таанышуу максатында Англия чарба фермаларынын бирине баруу боюнча макулдашуу түзүлдү.

Маалымат үчүн:

2022-жылдын 16-мартында Кыргыз Республикасынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлигине караштуу Жарандарды чет өлкөдө ишке орноштуруу борбору менен британиялык AGRI HR компаниясынын ортосунда Кыргыз Республикасынын жарандарын жумушка тартуу мүмкүнчүлүгү жөнүндө макулдашууга кол коюлган. Кыргыз Республикасы үчүн 2022-жылга бөлүнгөн квота 1000 адамды түзөт.

“Agri-HR” расмий сайтында арыз толтуруп, толугу менен маалымат алып жана иштөө шарттары менен таанышса болот.

Бишкек-Москва поезд каттамы 2023-жылга чейин токтоду

Бул тууралуу “Кыргыз темир жолу” мамлекеттик ишканасынын жетекчиси Азамат Сакиев 12-апрелде Жогорку Кеңештин тармактык комитетинде билдирди.

Ал ошондой эле, Орусия өзүнүн темир жолун оңдоп-түзөп жатканына байланыштуу Бишкек-Москва поезд каттамы 2023-жылга чейин жанданбайт деген жооп алышканын айтты.

Февраль айында Казакстан өзүнүн аймагы аркылуу поезд менен кыргызстандык жүргүнчүлөрдүн катташына уруксат берген. Бул маселе 15-16-февраль күндөрү Алматыда эки өлкөнүн соода-экономикалык кызматташуусу боюнча жумушчу топтун жыйынында кабыл алынган.

Кыргызстандан Орусияга жүргүнчү ташыган поезд каттамы 2020-жылы мартта коронавирус пандемиясынан улам жабылган. Ага чейин жумасына эки жолу Бишкек – Москва, сегиз күндө бир жолу Бишкек – Новосибирск жана аптасына бир ирээт Бишкек – Казань каттамы болгон.

Энергетикадагы миллиондук уурулук. Карызга баткан “өлүү жандар”

“МедиаХаб” журналисттери Арген Бактыбек уулу, Мээрим Айныкеева жана Али Токтакунов энергетика тармагындагы коррупция тууралуу жаңы иликтөөсүн жарыялашты. Анда эки күмөндүү схема ачык көрсөтүлгөн. 

Алардын бири энергетикадагы кеңири жайылган “мертвые души” же “өлүү жандар”.  Электр энергиясына жалпы 35 (отуз беш миллион) млн сом карызы бар деп жазылган Чүйдөгү 827 абонент тууралуу документ журналисттердин колуна тийген. Иликтөөчүлөр бул карыздардан күмөн санап тизмедеги даректердин 50 ашуунун кыдырып, текшерүүгө жетишкен. Анда кеминде 27 даректе эч ким жашабаганын, айрымдары эбак урап калганын же фундаменти гана калганын аныкташкан. Документтеги бардык даректерди кыдырып чыгууга мүмкүн болгон жок. Бирок журналисттер жана энергетикадагы эксперттер ал даректерде да ондогон “өлүү жандар” болушу мүмкүн деп эсептешет. Бул бир эле облустагы көрүнүш. А бүтүндөй Кыргызстан боюнча мындай “өлүү жандар” канча болушу мүмкүн? 

Электр энергиясын колдонбогон жок абоненттерге, же “өлүү жандарга” миңдеген сом карызды илип, кийин төлөй албай калды деген шылтоо менен карызды жойдуруп жиберген ыкма эл арасында “Ширшовдун схемасы” деп жайылган. Ал эми “өлүү жандар” сарптады деген электр энергиясын чынында башкалар колдонуп, акчасын тийиштүү тараптар бөлүп алышарын эксперттер баса белгилешет.  

Бөлүштүрүчү компаниялардын жетекчилери баш болуп, РЭСТин начальниктери, контролерлор булардын баары бирге. Бир жылдан кийин буларды “безнадежный долг, бул карызын төлөй албайт” деп туруп списание кылып коёт. Арам акчаны адалдаштырып алат. Ошол коррупция” – дейт эксперт Расул Умбеталиев.

Иликтөөдө айтылган экинчи күмөндүү схема абоненттердин төлөмдөрүндөгү айырма. Талас облусундагы электр колдонуучулар банк аркылуу “Түндүкэлектрге” которгон төлөмдүн жарымы “Түндүкэлектрдин” ички базасынан жок болуп кеткен.  

Мисалы, 2019-жылдын апрелинде Таластын Покровка айыл өкмөтү электр энергияга 200 миң сом төккөн. Бирок системага айыл өкмөт 100 миң сом гана төлөдү деп көрсөтүлгөн. Ал эми калган 100 миң сомду Гортис аттуу компания төлөдү деп системага киргизилген. Ошол эле учурда Гортис электр энергиясы үчүн убагында төлөп келгенин, болгону накталай беришкенин билдирет. Анда Гортис төккөн акча кайда? 

Бүтүндөй Талас облусу боюнча 20 ашуун ушундай мисал катталган. Өзүм билемдик менен өзгөртүлгөн сумма жүз миңдеген сомду камтыйт. “Түндүкэлектр” бул схема боюнча комиссия түзүп, текшерүү уурулук болгонун ырастаганы менен бул кылмышка тийиштүү укуктук баа бериле элек. Жергиликтүү активист УКМК төрагасы Камчыбек Ташиевге, башпрокурор Курманкул Зулушевге катар катар арыз жазганы менен так жооп боло элек.

"Ак-Тилек-Карасу" өткөрмө бекетинде 300дөй жүк ташыган машине кезекте турат

Казактандын чек арасындагы “Ак-Тилек-Карасу” өткөрмө бекетинде ушул тушта 300дөй жүк ташыган машине кезекте турат.

Айдоочулар алты чакырымга созулган кезекти өздөрү көзөмөлдөп жатышат. Алардын айтымында, чек арадагы абалдын себебин эч ким түшүндүргөн эмес.

Айдоочу Николай Дмитриченконун машинеси “Ак-Тилек” өткөрмө бекети тараптагы алты чакырымга созулган узун кезектин аягында турат. Ысык-Көлдөн Орусияга алма ташып бара жаткан айдоочу таң атканча 200 метр гана жылганын айтууда.

“Таңкы алтыдан бери түшкө чейин ордуман жылган жокмун. Жүктөп бара жаткан 22 тонна алма чирип кетпеш үчүн муздаткыч иштеп турушу керек. Ага суткасына 70 литр солярка сарпталат. Анын ар бир литрин 63 сомдон эсептеңиз. Суткасына беш миң сом короп жатат. Мындан тышкары тамак ашым бар. Аны ким төлөп берет? Бул жерде турбаганда үч суткада Орусияга кирип бармакмын”.

Кыргызстан шенген жана америка визасы бар чет элдик туристтерге визасыз режим киргизүүнү карайт

Кыргызстандын Тышкы иштер министрлиги (ТИМ) шенген жана америкалык визасы бар туристтер үчүн визасыз режимди киргизүүнү карап чыгат. Бул тууралуу өкмөттүн басма сөз кызматы 7-апрелде кабарлады.

Маалыматка караганда, Министрлер кабинетинин төрагасынын орун басары Бакыт Төрөбаев туристтик бизнес-ассоциациялардын өкүлдөрү менен жолугушуп, туризм тармагын өнүктүрүү боюнча маселелерди талкуулашты.

Жыйынтыгында, Төрөбаев тийиштүү министрликкке туризм тармагын өнүктүрүү стратегиясынын долбоорун, бир айлык мөөнөттө Кыргызстандын, Өзбекстандын жана Казакстандын визалык режимдерин өз ара таануу боюнча маселени карап чыгууну тапшырды.

Экономика жана коммерция министрлиги туризм тармагын стимулдаштыруу боюнча программа иштеп чыкмай болду.

Кеңешменин жыйынтыгында туризмди өнүктүрүү маселелерин координациялоо боюнча мекемелер аралык комиссия түзүлө турган болду.

Туризм департаментинин маалыматына караганда, бул тармактагы жоготуулар пандемия учурунда 80% жеткен. Тармактагы ишканалардын 15% жакыны жабылган. Ал эми 17-мартта кыргыз өкмөтү “Туризмди өнүктүрүүнү колдоо фонду” ачык акционердик коому түзүлүп, анын уставдык капиталы 1 млрд. сом деп белгилен. Фонд ички туризмди өнүктүрүүгө багытталган демилгелерди ишке ашыруу менен алектенет.

Кыргызстанда учурда 61 өлкөнүн жарандарына визасыз режим иштейт. 2021-жылы 60 күндүк визасыз режимге уруксат берген өлкөлөрдүн санын дагы толуктаган. Ага Албания, Болгария, Вьетнам, Израил, Кипр, Түндүк Македония, Румыния, Таиланд, Мексика мамлекеттери кирген. Бул мамлекеттердин жарандары виза албастан Кыргызстандын аймагында 60 күн жүрө алышат.

Кыргызстандын тышкы саясат мекемеси өлкөнүн туристтик жана инвестициялык жагымдуулугун жакшыртуу максатында иш алып барып жатканын белгилейт.

Бириккен Улуттар Уюму Кумтөр кени боюнча Кыргыз Республикасы менен Centerra Gold Inc ортосунда тынчтык келишимине кол коюлгандыгы боюнча комментарий берди

БУУнун Башкы катчысынын пресс-катчысынын орун басары Ф.Хан журналисттер үчүн өткөргөн пресс-конференциясында,  Кыргыз Республикасынын Өкмөтү менен канадалык Centerra Gold Inc компаниясынын ортосунда Кумтор кени боюнча тынчтык келишимине кол коюлгандыгын БУУ тарабынан кабыл алынгандыгын билдирди.

Тынчтык келишимине кол коюу – маселени эл аралык коммерциялык укуктун алкагында чечилишин билдирет, аны кыргыз тарап БУУнун мүчөсү катары сактап келет. Биздин өлкө тарабынан эл аралык укукту сактоосун көрсөтүү дуйнөлүк коомчулук үчүн абдан маанилүү ролду ойнойт.

Меню