Menu

ЭКОНОМИКА

«Кыргызстан улуттук электр тармактары» жарандарды жарыкты үнөмдөөгө үндөдү

«Кыргызстан улуттук электр тармактары» 6-октябрда республика боюнча электр кубатын пайдалануу көбөйгөнүн билдирип, жарандарды жарыкты үнөмдөөгө чакырды.

Компаниянын басма сөз кызматы кабарлагандай, 5-октябрда өлкөдө электр кубатын пайдалануу суткасына 40 млн кВт/саатты түзгөн. Өкмөт бекиткен лимит — болжол менен 32,5 млн кВт/саат. Сентябрда 890 млн 374 миң кВт/саат электр кубаты пайдаланылган. Бул 2020-жылдын ушул мезгилине караганда 34 млн 351 миң кВт/саатка көп.

Буга байланыштуу жана Токтогул суу сактагычындагы суунун аздыгынан улам «Кыргызстан улуттук электр тармактары» жарандарды электр кубатын үнөмдүү пайдаланууга үндөдү.

3-октябрга карата Токтогул суу сактагычында 12,3 млрд. кубометр суу топтолду. Өткөн жылы (2020-жыл) 1-октябрга карата өлкөнүн негизги суу сактагычында 15,2 млрд. куб суу топтолгон.

"Кумтөр Голд Компани": "Канадалыктар Кыргызстандын жаратылышты коргоо мыйзамдарын одоно бузган"

“Кумтөр Голд Компани” Кумтөр кенинде “канадалыктар Кыргызстандын жаратылышты коргоо мыйзамдарын жана эл аралык экологиялык стандарттарды бузган фактылар аныкталганын” билдирди.

5-октябрда компаниянын сайтына жарыяланган билдирүүдө көптөгөн жылдар бою өндүрүштүк жана тиричилик калдыктарынын көбү кайра иштетүүнүн ордуна жерге көмүлүп келгени, бул полигондор бир да отчетто көрсөтүлбөгөнү, аларды кызматкерлердин жардамы менен аныктоого мүмкүн болгону белгиленген.

“Казуу иштерине катышкандардын баары таң калып жатышат… Экологдордун айтымында, мындай калдыктар көмүлгөн жерлер кендин дээрлик бардык аймагында бар. Аларда тиричилик таштандылары менен аралаш уулуу калдыктар да чогуу көмүлгөн – химиялык реагенттердин таңгактары, май фильтрлери, эски дөңгөлөктөр, тоо-кен техникасынын тетиктери жана бүтүндөй унаалар бар”, — деп жазылган билдирүүдө.

Экологдордун маалыматына караганда, кендин ар кайсы жеринде төрт метр тереңдикте дагы бир нече ири калдык көмүлгөн жерлер бар. Бул маалыматтардын бардыгы юридикалык баа берүү үчүн укук коргоо органдарына өткөрүлүп берилди.

Апта башында канадалык ишкана кыргыз өкмөтү “Центерра Голд” мыйзамды жана экологиялык стандарттарды бузуу менен жетектеген”, “Центерра Голд” кенди пайдаланууда коопсуздук стандарттарын сактачу эмес”, “Мурда кыргыз өкмөтү менен келишим түзүүдө Centerra коррупциялык схемаларды пайдаланган” деген аңыздарды таратып жатканын билдирип, бул дооматтарды четке каккан.

“Кумтөр кенин биз жетектеп жатканда ал айлана-чөйрөнү коргоо, коопсуздук жана инженердик камсыздоо жаатындагы эң жогорку эл аралык стандарттагы, дүйнөлүк деңгээлдеги объекти болуп саналып, Кыргызстандын экономикасына 4,48 миллиард доллардан ашуун каражат кошкон”, – деп жазылган билдирүүдө.

Буга чейин расмий Бишкек Кумтөр маселеси боюнча Швейцариянын Женева шаарында өткөн эки тараптуу сүйлөшүүлөрдүн 1-раундунун жыйынтыгына кыргыз тарап канааттанды деген билдирүү тараткан. Бирок сүйлөшүүлөрдүн мазмуну, корутундусу тууралуу толук маалымат жок.

Кумтөр кенинин ишин иликтеген мамлекеттик комиссия “Центерра Голд” Кыргызстанга салык жана экологиялык санкция түрүндө 4 миллиард 252 миллион доллар төлөшү керек деген бүтүм чыгарып, 17-майда Жогорку Кеңеш “Кумтөр Голд” компаниясына убактылуу сырттан башкаруу киргизген. Ошондон бери өлкөдөгү эң ири алтын кенди кыргыз бийлиги өзү иштетип келет.

Мамлекеттик комиссия койгон доодон сырткары Бишкектин Октябрь райондук соту “Центерра Голдду” Кыргызстандын экология мыйзамдарын бузганы үчүн мамлекетке 261 миллиард 719 миллион 674 миң сом кенемте төлөп берүүгө милдеттендирген.

“Кумтөр Голд” ишканасына ээлик кылган канадалык “Центерра Голд” компаниясы бул айыптоолорго макул болбой, кыргыз өкмөтүн Стокгольмдогу Эл аралык арбитражга жана Нью-Йорктогу банкроттуулук боюнча сотко берген. Андагы соттук териштирүүлөр ушул тапта да уланууда.

Жер казынасын пайдалануу укугуна лицензияларды кармоо үчүн жыйымдын жаңы ставкалары бекитилди

Жер казынасын пайдалануу укугуна лицензияларды кармоо үчүн жыйымды (мындан ары – жыйым) эсептөөнүн, төлөөнүн, чогултуунун жана карызды өндүрүүнүн тартиби бекитилди. Тийиштүү чечимге Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасы Улукбек Марипов кол койду.

Кабыл алынган чечим жер казынасын пайдалануу чөйрөсүндөгү улуттук кызыкчылыктарды сактоого жана лицензияны кармоо үчүн жыйымдарды мыйзамдык жөнгө салууну жакшыртууга багытталган.

Жер казынасын пайдалануучулардын чакан жана орто ишканаларынын ишмердүүлүгүнүн анализи көрсөткөндөй, өндүрүштү өнүктүрүүгө жана ишке киргизүүгө компанияларды мотивациялоо катары жыйымды киргизүүнүн негизги максаты жарым-жартылай гана ишке ашты. Лицензиялардын көбү кайра сатуу максатында кармалып турган, мисалы тоо-кен иштерин жүргүзүү үчүн 769 лицензиянын ичинен 250 лицензия (35%) боюнча гана тийиштүү иштер аткарылууда.

Белгилей кетсек, 2013-жылга чейин жер казынасын пайдалануу чөйрөсүндөгү мыйзамдарда жер казынасын пайдалануу укугун токтотуу үчүн административдик рычаг каралган – эгер айрым иштер аткарылбаса профилдүү мамлекеттик орган лицензияны жокко чыгара алмак. 2015-жылдан тартып экономикалык рычаг колдонула баштады – лицензияларды кармоо үчүн жыйым киргизилген. 2013-жылдан азыркы мезгилге чейин лицензияларды кармоо үчүн жыйым боюнча жергиликтүү бюджетке 2,4 млрд сом түшкөн (жылына 250дөн 377 млн сомго чейин).

Бирок практика көрсөткөндөй, жыйымдын баштапкы белгиленген ставкалары өндүрүштү ыкчам баштоого, же лицензиялык аянттарды кыскартууга өбөлгө түзө алган жок. Ошондуктан, бул жыйымдардын ставкаларын кайра карап чыгуу зарылдыгы келип чыкты.

Жыйымдардын жаңы ставкалары белгиленгенде, кайра сатуу максатындагы лицензиялары бар компаниялар тоо-кен жана геологиялык иштерди жүргүзүүгө, же инвестицияларды тартууга мүмкүн болгон лицензиялардан баш тартууга мажбур болушат.

Чечим расмий расмий жарыяланган күндөн тартып 15 күн өткөндөн кийин күчүнө кирет.

Токтомдун толук мазмуну менен төмөнкү шилтеме аркылуу таанышууга болот.

USAID Борбор Азияда сооданы өнүктүрүү боюнча жаңы долбоорун жарыялады

5-октябрь, 2021-ж., Нур-Султан, Казакстан – Бүгүн АКШнын эл аралык өнүктүрүү боюнча агенттиги (USAID) Казакстан, Кыргыз Республикасы, Өзбекстан, Тажикстан жана Түркмөнстанда ишке ашырыла турган 19 млн долларлык жаңы беш жылдык долбоорду жарыялады. Жаңы долбоор буга чейинки жетишкендиктерге негизделип, аймактык соода, ишканаларды өнүктүрүү жана регионалдык байланышты күчөтүүгө багытталат.

АКШнын Кыргыз Республикасындагы Убактылуу Ишенимдүү өкүлү Соната Коултер бул долбоорду кубаттап: “Борбор Азиянын кайрадан дүйнөлүк соода борбору болууга мүмкүнчүлүгү бар. Бул долбоор Борбор Азиянын аймактык жана эл аралык соода байланыштарын өнүктүрүүгө, жаңы бизнес мүмкүнчүлүктөрүн жана жумуш орундарын түзүүгө жардам берет. Биз товарлардын тезирээк жүгүрүшүнө жана жаңы рыноктордун ачылышына жардам берүү үчүн кыргыз өкмөтү жана кыргыз ишкерлери жана компаниялары менен өнөктөш болууну чыдамсыздык менен күтөбүз,” – деди.

Долбоордун алкагында үч стратегиялык максатка жетүү үчүн, USAID мамлекеттик жана жеке секторго техникалык жардам көрсөтөт. Биринчиден, бул долбоордун иши бажы жана чек ара процедураларын шайкеш келтирүү үчүн чыгымдарды азайтуу жана күтүү убактысын кыскартуу жана региондогу экономикалык өсүшкө өбөлгө түзөт. Экинчиден, долбоор өсүшкө түрткү бере турган жана инвестицияларды көбөйтө турган пайдалуу реформалар боюнча мамлекеттик жана жеке сектор ортосундагы диалогду жеңилдетет. Үчүнчүдөн, мындан тышкары, долбоор Борбор Азия чөлкөмүндө жана аймактан тышкары жайгашкан кызыктар болгон тараптардын транс ек аралык соода байланыштарын жогорулатууга өбөлгө түзүп бермекчи.

Кыргызстан электр кубатын Казакстандан, Өзбекстандан, Түркмөнстандан жана Тажикстандан карызга алат

Кыргызстан Орусия жана Борбор Азиядагы өлкөлөрдөн электр кубатын алат. Кайра кайтаруу келишими менен Казакстандан – 900 млн кВт/ саат. Ушундай эле келишим менен Өзбекстандан – 750 млн кВт/саат.

Өзбекстан аркылуу Түркмөнстандан 501 млн кВт/саат сатып алат. Орусиядан 2-3 млрд. кВт саат электр энергиясын алуу үчүн сүйлөшүү жүрүп жатат.

Энергетика жана өнөр жай министри Доскул Бекмурзаев журналисттер үчүн өткөн жыйында 1-октябрдан баштап Тажикстандан күнүнө 1 млн. кВт саат электр энергиясын ала баштаганын билдирди.

“ Тажикстандан электр энергиясын ала баштадык. Кечээ алар өздөрү телефон чалып, “электр энергия керек болсо берели” деп сунуш кылышкан. Бүгүнтөн тарта күн сайын 1 млн. кВт саат электр энергиясын ала баштадык. Айына 30-50 млн. кВт. саат электр энергиясын алууга мүмкүнчүлүк бар“, – деди Бекмурзаев.

Бекмурзаев Тажикстан электр энергияны кандай шартта бере турганы сүйлөшүү учурунда белгилүү болорун кошумчалады.

Ошентип, Кыргызстан бардык коңшулардан электр энергиясын алмай болду.

Кыргызстандагы Токтогул ГЭСи – азыркы тапта эң ири электр кубатын өндүрүүчү. Мындан сырткары алты гидроэлектро станциясы жана эки ири жылуулук электр борбору (ЖЭБ) Бишкекте жана Ошто бар. Кыргыз бийлиги «Камбар-Ата-1» жана Жогорку Нарын каскадына төрт ГЭС куруу тууралуу айтып келгени менен так даана макулдашкан долбоору жок.

Президент Садыр Жапаров электрэнергия тарифи, Кумтөр алтын кени, парламенттик шайлоо жана кымбатчылык боюнча фейсбукка пост жазды

Коомдо кызуу талкууланып жаткан маселелер боюнча маалымат жана түшүндүрмө берип коеюн деп чечтим.
1. Электр энергиясы боюнча.
Азыр электр энергиясын Түркмөнстандан алып жатабыз. Кечээ Тажикстан да өз сунуштарын берип, алардан да ала баштадык. Казакстан менен Өзбекстан да мурдагы келишимдерге ылайык Электроэнергия берип жатышат.
Биз кошуна өлкөлөрдөн бүгүн эле электро энергияны импорт алып жаткан жокпуз.
2010-жылдан бери бүгүнкү күнгө чейин электр энергиясын импорттоп келе жатат экенбиз.
Буга чейин импорттун баасы канча экен дебейсиздерби?
2014-жылдан бери бир киловатты 5 сомдон алып, элге 0,77 тыйындан берип келишкен экен. Ортодогу айырма элдин эсебинен, тагыраагы казнадан кеткен чыгым болуп келген. Бир нече миллиарддаган сомдор чыгым болуп кеткен. Мен мындай кыянатчылыкка, шалаакылыкка жол берген жокмун.
Учурда эки сомдун тегерегинде алып жатабыз.
Менин тапшырмам менен Энергетика министри элден “Күндүз светти өчүргүлө, үнөмдөгүлө, “Токтогулдагы” суубузду сактап калалы” деп суранды.
Ал сууну биз сугатка пайдаланбайбыз. Өзбекстан менен Казакстан пайдаланат.
Биз электр кубатына гана пайдаланабыз.
Эгер өзүбүздүн жеке кызыкчылыгыбызга карап, электр кубатын алуу үчүн эле пайдалансак, Токтогулдагы суубуз кышка кеңири жетет.
Бирок жаздан баштап кайра кышка чейин сууну толтуруш үчүн “Токтогулду” толук жабышыбыз керек болот.
Андай кылсак, анда кошуна мамлекеттер жайында суусуз калышат.
Анда кошуна өлкөлөрдө кургакчылык болуп, бул жалпы баарыбыз үчүн оор кесепетке алып келет. Ошондуктан биз кошуна өлкөлөрдүн да камын ойлонушубуз керек. Ошого жараша алар да бизге электр энергиядан жардам берип жатышат.
Ал эми электр энергиясын сарамжал пайдаланбай, кайдыгер мамиле жасап жаткан жарандарыбыз жөнүндө сөз кылсак, алар үчүн электр кубаты арзан баада болуп жатат. Эгер кошуна өлкөлөрдөй бир килловаты биздегидей 0,77 тыйын эмес, 5 сомдон болгондо, башкача мамиле кылмаксыңар.
Министрлик рейд жасаган учурда көрдүк го. Унаа оңдоочу жайларда, кафе-ресторандарда, базарларда күндүз жарык жанып турат.
Бул эмнени билдирет?
Бул бизде электр энергиясы арзан дегенди билдирет.
“Ай, ошо да кеппи. Төлөп коем” дегендер демек колунда бар адамдар.
Ал эми колунда жоктор бир лампочкасын өчүрүп, үнөмдөп турушат.
Ошон үчүн жазда тариф маселесин көтөрүп, эки категорияга бөлөлү:
аярлуу катмарга 0,77 тыйын кылып калтырып, чекти алып, бай жашаган катмарга тарифти көтөрөлү дегенимде, ага да каршы чыккандар болушту “элди бай-кедей кылып бөлбө” деп. Макул, балким, бара-бара терең түшүнгөндөн кийин макул болорсуңар?
Убакыт керек.
И баса, акыркы 10 жылда бир дагы ГЭС салбаптырбыз. Элдин саны болсо өсүп атат. Албетте, электр кубатына болгон суроо- талап мурдагыдан 3 эсеге өстү. Азыр эми ГЭСтерди өз күчүбүз менен эле сала баштадык. Кудай буюрса, 2024-2025-жылдарга барып энергетикалык таңкыстыктан чыгып, экспорттоого жетишебиз.
2. “Кумтөр” маселеси боюнча.
Биздин сураныч менен эмес, “Центерранын” суранычы менен Женева шаарында сүйлөшүүлөр болуп өттү.
Бизден төрт киши барды. Жыйынтыгын алар келгенде угабыз. Ал эми LBMA биздин алтынды алуудан баш тартты. Эми алтындарыбызды сата албай калабыз деп ызы-чуу салып жаткан жарандарыбызга айтарым, сиздер эч кам санабаңыздар. Алтын жерде калбайт.
Сатып алам деген кардарлар кезекте турушат талашып.
“Эл аралык соттон утулуп калсак – эмне болот?” дегендер да бар экен.
Утулбайбыз, утабыз.
Макул, дүйнөлүк мафиянын таасирине салып бизди утуп алды дейли.
Эмне болот?
“Кумтөрдү” көчүрүп кетеби?
Жер биздики, тоо биздики, байлык биздики, акыры келип эл да биздики го?
Эл колдоп турса болду.
Казып атабыз, каза беребиз.
Эч ким тоскоол боло албайт.
3. Шайлоо боюнча.
Мындан ары бардык шайлоолор болушунча таза өтөт. Болгон күчүмдү жумшайм. Административдик ресурс таптакыр колдонулбайт. Ким кызматта туруп, кайсы бир партияга же талапкерге иштесе, дароо кызматтан алынып, жоопко тартылат.
Ошого жараша эл дагы добушун сатпашы керек. Бул жолу сиздерге парламентти люстрациядан өткөрүүгө шарт түзүп бердим.
36 депутатты бир мандаттуу округдан өзүңүздөрдүн түздөн-түз өкүлүңүздөр кылып шайлап аласыздар.
Андан сырткары 54 депутатты партиялык тизме менен шайлайсыздар. Мурдагыдай партияга эле добуш берип коюу болбойт.
Партиянын ичинен өзүңүздөргө жаккан талапкерге дагы добуш бересиздер.
Тагыраагы, партиялык бюллетенге эки белги (галочка) коюлат. Партияга жана анын ичиндеги өзүңүздөргө жаккан бир талапкерге. Мына ошондо парламентке чыныгы элдин колдоосун алган депутат келет. Мына ушундай жол менен парламентти жалпы эл өзүңөр добуш берүү жолу менен люстрация кылып бересиңер.
Ал эми эскилер кайра келе жатышат деп чуу салып жаткандарга айтарым – каалабаган талапкерге добуш бербей койсоңуздар, ал келбейт.
Мурдагыдай “биринчи ондукка кирип алсам, депутат болом” деген заман жок.
Ал заман артта калды.
Азыр тизмеде канчанчы болуп турушуң маанилүү эмес. Тизмеде 54-болуп туруп көп добуш алсаң, биринчи болуп келе бересиң.
4. Кымбатчылык боюнча.
Коронавирус оорусу башталганы бир жарым жыл болду. Бардык өлкөлөргө эшиктер жабык. Соода-сатык жокко эсе. Ошон үчүн бизде эле эмес, дүйнө жүзүндө кымбатчылык болуп жатат. Албетте, мындай учурда салыктан да, бажыдан да төлөмдөр аз түшөт. Казына толбойт. Ошентсе да кымбатчылыкты токтотолу, бир чекте кармап туралы деп күнү-түнү алпурушуп жатабыз. Ковид менен күрөшүү тынымсыз уланууда. Казынадан акча бөлүп, вакцина сатып алдык. Айрым өлкөлөрдө вакцинаны акчага эмдеп жатышат. Бизде бекер вакцинаны жапа тырмак алгандан эринип, кайдыгерлик кылгандар да жок эмес. Эртерээк коронавирус токтосо, анан дүйнө мамлекеттерине эшиктер ачылат эмеспи. Албетте, анан кымбатчылык да басаңдайт эле. Ушунчалык кыйынчылыктарга карабастан, пенсия-пособие, эмгек акыларды көтөрүп жатабыз. Куралдуу күчтөрүбүздү күчтөндүрүп жатабыз. Жолдор жасалып жатат.
Ар бир жасаган ишибиз элдин, мамлекеттин, урпактарыбыздын кызыкчылыгы үчүн гана болот. Кылымдар өткөндөн кийин да бүгүнкү жасаган иштерибизге уялбай тургандай болобуз. Баары жакшы болот. Кам санабаңыздар. Убакыт керек.

2021-2025-жылдарга карата электр жана жылуулук энергиясына орто мөөнөттүү тарифтик саясат бекитилди

2021-2025-жылдарга карата электр жана жылуулук энергиясына орто мөөнөттүү тарифтик саясат бекитилди. Тийиштүү чечимге Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасы Улукбек Марипов кол койду.

Кабыл алынган Орто мөөнөттүү тарифтик саясатка ылайык, калк үчүн электр энергиясынын тарифи көтөрүлбөйт жана кВт/саатына 0,77 жана 2,16 сом деңгээлинде калат. Айына 700 кВт⋅саатка чейин керектөө менен тариф кВт⋅саатына – 0,77 сомду, айына 700 кВт⋅сааттан жогору болсо, тариф кВт⋅саатына 2,16 сомду түзөт.

Бийик тоолуу жана алыскы райондордо жашаган керектөөчүлөр үчүн электр энергиясын керектөө нормасы жокко чыгарылды, башкача айтканда кВт/саатына 0,77 сом тарифи чектөөсүз иштейт.

Социалдык балдар мекемелери, электр транспорту, диний уюмдар үчүн өзүнчө тарифтер 1 кВтс үчүн 168 тыйын деңгээлинде (салыктарды эске албаганда) белгиленет.

Мында социалдык балдар мекемелери жана электр транспорту үчүн жогорулоо 10 тыйын же 6,3%ды түзөт, ал эми диний уюмдар үчүн тариф 56 тыйынга төмөндөтүлгөн.

Жогорулатуу төмөнкү категорияларга гана тийиштүү:

– насостук станциялар, алар үчүн тариф кВт⋅сааты/1,09 сомду түзүп, 31,6 тыйынга жогорулаган (салыктарды эске албаганда);

– бюджеттик, өнөр-жай, айыл чарба жана башка керектөөчүлөр үчүн, алар үчүн тариф кВт⋅саатына 2,52 сомду түзүп, 28 тыйынга жогорулаган (салыктарды эске албаганда);

– жогорулатуучу коэффициенттер колдонулчу коммерциялык түзүмдөрдүн энергия сыйымдуу керектөөчүлөрү (майнинг субъектилери, алтын өндүрүүчү компаниялар, куюу цехтери, алкоголдук өндүрүш, цемент заводдору).

Кийинки жылдары тарифтердин өзгөрүүсү инфляциянын деңгээлин эске алуу менен ишке ашырылат.

Алынган каражаттар жабдууларды жаңыртууга, трансформатордук көмөкчордондорду орнотууга, электр линияларын курууга жана генерациялык кубаттуулуктарды жогорулатууга жумшалат.

2021-жылы калк үчүн жылытуу тарифи өзгөрбөйт жана Гкал/1134,76 сом өлчөмүндө калат.

Кийинки жылытуу мезгилинен тарта калк үчүн тарифтер 10% га жогорулайт (орточо эсеп менен 1 бөлмөлүү батирди жылытуу үчүн төлөмдүн айырмасы айына болжол менен 82 сомду же жылытуу мезгилине 410 сомду түзөт).

2021-жылы калк үчүн ысык сууга болгон тарифтер дагы өзгөрүүсүз калат жана Гкал/981,76 сомду түзөт.

Келерки жылдан тарта калк үчүн ысык сууга болгон тарифтер 14%га жогорулайт. Орто эсеп менен бир кишиге ысык суу үчүн төлөмдүн айырмасы айына м3/34,5 сомду түзөт. Бул бир нече жылдан кийин ысык суу менен камсыздоонун наркына жетүүгө мүмкүндүк берет, натыйжада, жылуулук тармактарын алмаштырууну жана реконструкциялоону, жылуулук пункттарын модернизациялоону, жаңы абоненттердин кошулуусун камсыздайт.

Документтер менен төмөнкү шилтемелерден таанышууга болот:

– 2021-2025-жылдарга карата электр энергиясына орто мөөнөттүү тарифтик саясаты – https://www.gov.kg/ky/npa/s/3327

– 2021-2025-жылдарга карата жылуулук энергиясына жана ысык суу менен камсыздоого орто мөөнөттүү тарифтик саясаты – https://www.gov.kg/ky/npa/s/3326

Женевада кыргыз өкмөтү менен "Центерра Голддун" сүйлөшүүсү аяктады

28-30-сентябрда өткөн Швейцариянын Женева шаарындагы кыргыз өкмөтүнүн өкүлдөрү менен буга чейин Кумтөр алтын кенин иштеткен “Центерра Голд” компаниясынын жетекчилеринин биринчи сүйлөшүүсү аяктады.

Кыргызстандын делегациясын экономика жана финансы министри Акылбек Жапаров менен Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитетинин төрагасы Камчыбек Ташиев жетектеп барган. Делегация курамында Кумтөр кенине тыштан башкаруучу болуп бекиген Тенгиз Бөлтүрүк, башкы прокурор Курманкул Зулушев жана башка адистер бар. Сүйлөшүүгө “Центерра Голд” компаниясынын башкы аткаруучу директору Скотт Пери баштаган топ катышты.

“Центерра Голд” компаниясы менен сүйлөшүүлөрдүн биринчи раунду ийгиликтүү аяктады. Эки тарап сүйлөшүү столуна отуруп, бири-бирине нааразылыктарын ачык айтышты. Тараптар сүйлөшүүнүн маңызын, деталдарын позицияларын ачыктай албагандыктан, сүйлөшүүнүн жыйынтыгына канааттангандыгыбызды билдире алабыз. Кыргызстандын мамлекеттик делегациясы улуттук кызыкчылыкты коргоодо өз позициясында бекем турду. Сүйлөшүүлөр уланат”, – деди сүйлөшүүгө катышкан ишенимдүү булак.

Ташиев менен Жапаров баштаган делегация Кумтөр маселесине байланыштуу Женевага учуп кеткени тууралуу маалымат 27-сентябрда тараган.

Кумтөр кенинин ишин иликтеген мамлекеттик комиссия “Центерра Голд” Кыргызстанга салык жана экологиялык санкция түрүндө 4 миллиард 252 миллион доллар төлөшү керек деген бүтүм чыгарып, 17-майда Жогорку Кеңеш “Кумтөр Голд” компаниясына убактылуу сырттан башкаруу киргизген. Ошондон бери өлкөдөгү эң ири алтын кенди кыргыз бийлиги өзү иштетип келатат.

Канадалык “Центерра Голд” компаниясы кыргыз өкмөтүн Стокгольмдогу Эл аралык арбитражга жана Нью-Йорктогу банкроттуулук боюнча сотко берген. Ушул тапта Нью-Йоркто соттук териштирүү жүрүп жатат. Сотто Кыргызстандын кызыкчылыгын Arnold & Porter Kaye Scholer юридикалык фирмасы коргойт.

11-чи Борбор Азиялык соода форуму онлайн форматында өтөт

Үстүбүздөгү жылдын 4-8-октябрында АКШнын эл аралык өнүктүрүү боюнча агенттиги (USAID)Региондогу кызматташтыкты кеңейтүү аркылуу пандемиядан кийин калыбына келтирүү” темасында 11-чи Борбор Азиялык соода форумун өткөрөт. Бир жумалык иш-чарада туризм, транспорт жана логистика, электрондук соода, соода мамилелери, суу коопсуздугу, электр энергиясын сатуу жана башка жааттарда COVID-19 пандемиясынан кийин экономиканы калыбына келтирүү маселелерине арналган онлайн вебинарлар жана бет ачарлар өтөт.

Форумга катышуучу 80ден ашык спикерлердин арасында:

  • Торстен Брецина, Борбор Азиядагы GIZ региондук долбоорлорунун кластердик координатору
  • Жамиля Иманкулова, «EcoFerma» компаниясынын ээси, Кыргыз Республикасы
  • Максат Конушалиев, кошо негиздөөчү, 3D Kyrgyzstan and Maks Tour, Кыргыз Республикасы
  • Вики Ку, Viziolg Asia Limited директору, Гонконг, Макао илимий-технологиялык университетинин адъюнкт-профессору
  • Марина Кузнечевская, FCILT, WiLAT Борбор Азиядагы төрагасы
  • Гульмира Примова, «Дестинация Долина Жыргалан» КБ аткаруучу директору
  • Татьяна Проскурякова, Дүйнөлүк банктын Борбор Азия боюнча региондук директору
  • Барбара Оливейра Рамос, ITC изилдөөлөр жана экспорттук стратегиялар бөлүмүнүн жетекчиси
  • Татьяна Рей-Беллет, IRU директору
  • Айканыш Сапаралиева, өлкөлүк жетекчи, Glovo Kyrgyzstan
  • Санжар Тайжан, Warwick Hyperloop & Boring долбоорунун негиздөөчүсү, TaiSan Motors негиздөөчүсү жана башкы директору, Forbes Казакстан версиясы боюнча «30 моложе 30» (“30дан жаш 30”) рейтигинин катышуучусу жана башкалар. 

Форум Zoom платформасында эки англис жана орус тилдеринде өтүп, USAIDдин Борбордук Азияда атаандаштык, жумуш орундарын түзүү жана сооданы илгерилетүү боюнча долбоордун YouTube каналында да түз эфирде көрсөтүлөт.

Форумга катталуу жана чакыруу алуу үчүн https://catradeforum.org/ сайтына баш багыңыз.

Акыркы он жылда, USAIDдин Борбор Азиялык соода форуму региондо туруктуу экономикалык өсүштү өбөлгөлөөчү кызматташтыкты кеңейтүүгө колдоо көрсөтүп келет. Форум сооданы жана экономиканын өнүгүшүн чектеген көйгөйлөрдү аныктоо, идеяларды жана чечимдерди алмашуу, ишкер мамилелерди түзүү жана бизнес жүргүзүү үчүн 30дан ашык өлкөдөн 10 миңден ашык адам катышып келет. 

Электрди үнөмдөө максатында көчөлөрдө ашыкча жарыктандырууга тыюу салынды

“Улуттук энергохолдинг” ишканасы жалпы өлкө аймагындагы көчөдөгү көрнөк-жарнактардын, кафе-ресторан, дүкөн жана башка оюн-зоок, соода борборлорунун жарнактык жарыктарын өчүрүү тууралуу буйрук чыгарды.

Мындай чаралар электр энергиясын үнөмдөө максатында көрүлүп жатканын ишкананын басма сөз катчысы Азамат Курамаев билдирди. Анын айтымында, буйрукка мекеменин башчысынын орун басары Замирбек Кожомамбетов 27-сентябрда кол койгон.

“Кышкы жылуулук сезонуна карата электр энергиясын үнөмдөө максатында ашыкча энергия талап кылган жарнактык жарыктарды өчүрүү тууралуу буйрук бөлүштүрүүчү компанияларга жиберилди. Анда парктардагы жарыктарды өчүрүү тууралуу айтылган эмес”.

Маалыматка ылайык, аймактардагы бөлүштүрүүчү компанияларга таңга жуук жана кечкисин кыдырып, электр энергиясын үнөмдөөнү көзөмөлдөө боюнча тапшырма берилди.

Электр энергиясын үнөмдөө максатында ашыкча жарыктандырууга жол бербөө тууралуу буйрук “Түндүкэлектро”,”Чыгышэлектро”, “Ошэлектро” жана “Жалалабатэлектро” ишканаларына да жиберилди.

Азамат Курамаев өлкөдө электр энергиясын чектөө киргизилбегенин бекемдеп, жер-жерлерде электр энергиясы кышкы жылуулук сезонуна даярдык көрүүгө байланыштуу өчүрүлүп жатканын белгиледи.

Токтогул суу сактагычындагы суунун аздыгынан электр энергиясында жетишсиздик жаралууда. Энергетикалык коопсуздукту камсыздоо максатында быйыл август-декабрь айларында Түркмөнстандан 501,9 млн. кВт/саат электр энергиясын сатып алуу боюнча келишим түзүлгөн. Кыргыз өкмөтү мындан тышкары кышкы жылуулук сезонунда Казакстандан да кошумча электр энергиясын алып келет.

Меню