Menu

Кыргызстан-Европа Биримдиги

Европа Биримдиги Кыргызстанга билим берүүнү жана санариптештирүүнү колдоо үчүн 19,4 млн евро бөлүп берди

Үстүбүздөгү жылдын 23-декабрында Европа Биримдиги Кыргызстандын өкмөтүнө 19,4 млн евро же 1,9 млрд сом бюджеттик жардамын которду. Каражаттар билим берүү жана санариптештирүү чөйрөлөрүнө багытталган эки грантка бөлүндү.

Билим берүү секторундагы 7,4 млн евро өлчөмүндөгү транш 2019-2021-жылдары Кыргызстандын билим берүүсүн өнүктүрүү стратегиясын колдоо үчүн Европа Биримдиги тарабынан бөлүнгөн 32 млн евронун акыркы бөлүгү болуп саналат. Калган каражаттар 2019-жылы жана 2020-жылы которулган.

Бул стратегиянын алкагында билим берүүнү башкаруунун маалыматтык системасы түзүлгөн, билим берүүнүн жана окуучуларды баалоо системасынын сапатын жогорулатуу боюнча чаралар кабыл алынган, мамлекеттик финансыны башкаруу жакшыртылган.

Акыркы транштын каражаттарын билим берүүнүн сапатын андан ары жогорулатууга, окуу китептерин сатып алууга жана бардык мектептерди интернет менен камсыз кылууга жумшоо пландалууда.

Санариптештирүү чөйрөсү боюнча айта турган болсок, 12 млн евро өлчөмүндөгү транш Европа Биримдигинин 2020-2023-жылдары Кыргызстанды санариптик трансформациялоонун жол картасын бюджеттик колдоо боюнча программасынын компоненти болуп саналат.

Бул программанын максаты – Жогорку технологиялар паркынын алдындагы Санариптик көндүмдөрдүн инновациялык борборунун ишине көмөк көрсөтүү, калкка электрондук кызматтарды көрсөтүү үчүн өлкөнүн бардык аймактарында Санарип Аймак системасын активдештирүү, өлкөнүн киберкоопсуздугун жогорулатуу, жаңыдан түзүлгөн Жеке маалыматтарды коргоо боюнча мамлекеттик агенттик аркылуу жеке маалыматтардын корголушун камсыздоо.

Бул транштын каражаттары программалык камсыздоону иштеп чыгууга жана тармактык министрликтердеги маалыматтар базасын тейлөөгө, ошондой эле бүткүл өлкө боюнча санариптик экономиканы өнүктүрүүгө жумшалат.

«Санариптик трансформация жана баарына жеткиликтүү болгон билим берүү системасы Кыргызстандын өкмөтү менен Европа Биримдигинин ортосундагы кызматташтыктын негизги артыкчылыктары болуп саналат. Бул секторлорго көмөктөшүү Европа Биримдиги республиканын өнүгүүсүн колдоорун билдирет», – дейт Европа Биримдигинин элчиси Эдуард Ауэр.

Европа Биримдиги үч багытты (башкаруу жана санариптештирүү, адамдык өнүгүү, жашыл экономика) беттеген Кыргыз Республикасын колдоонун жаңы төрт жылдык программасынын алкагында бул багыттарды колдоосун улантат.

Руслан Казакбаев ЕБ эксперттерин Кыргызстанга келтирилген экологиялык зыяндарга баа берүүгө чакырды

Өлкөнүн тышкы иштер министри Руслан Казакбаев Кыргызстан көз карандысыздыкка ээ болгондон берки экологиялык зыяндарга баа берүү үчүн европалык эксперттерди жумушчу топ түзүүгө чакырды.

ТИМдин басма сөз кызматы билдиргендей, мындай сунуш Еврокомиссиянын тышкы саясат боюнча жогорку комиссары Жозеп Боррелдин “өлкөнүн тоо кен тармагындагы көйгөйлөргө тынчсыздануусуна” жооп иретинде айтылды.

Руслан Казакбаев менен Жозеп Боррель 22-ноябрда Душанбеде Европа Биримдигинин жана Борбор Азия мамлекеттеринин тышкы иштер министрлеринин 17-отурумунун алкагында жолугушту. Маалыматка караганда, Жозеп Боррель сүйлөшүү учурунда европалык инвесторлор кайра калыбына келе турган энергия булагы жана туруктуу өнүгүү тармагындагы долбоорлорго каражат салууга кызыктар экенин билдирди.

Буга чейин Кыргызстан алтын өндүргөн канадалык Centerra Gold Inc компаниясына кошумча экологиялык доо койгону белгилүү болгон.

Быйыл май айында парламент өкмөткө Кумтөр кенине тыштан башкаруу киргизүүнү тапшырган. Кумтөр ишин текшерген мамлекеттик комиссия канадалык компания Кыргызстанга салык жана экологиялык санкциялар үчүн 4 миллиард 252 миллион доллар карыз экенин билдирген. Ага чейин Октябрь райондук соту экологиялык нормаларды бузганы үчүн Centerra Gold компаниясын 261 млрд 719 млн 674 миң сом төлөөгө милдеттендирген.

Компания айыптоолорду четке кагып, кыргыз өкмөтүнө каршы эл аралык сотторго кайрылган.

Брюсселде Кыргыз Республикасы менен Европа Биримдигинин адам укуктары боюнча диалогунун 11-отуруму өттү

Кечээ, 6-сентябрда Брюсселде Кыргыз Республикасы менен Европа Биримдигинин адам укуктары боюнча диалогунун он биринчи отуруму өттү.
Кыргыз Республикасынын Тышкы иштер министринин биринчи орун басары Нуран Ниязалиев баштаган кыргыз делегациясынын курамында Кыргыз Республикасынын Европа Биримдигиндеги Туруктуу өкүлү, Элчи Муктар Джумалиев, Саламаттык сактоо жана социалдык өнүктүрүү министринин орун басары Ализа Солтонбекова, Юстиция министринин орун басары Кынатбек Сманалиев, Омбудсмендин орун басары Альберт Колопов, Тышкы иштер министрликтин жана Кыргызстандын Бельгиядагы Элчиликтин өкүлдөрү кирген. Европалык тышкы аракеттер кызматынын Борбор Азия бөлүмүнүн башчысы Дитмар Кресслер жетектеген Евробиримдиктин делегациясын ЕАЭБдин тиешелүү кызматкерлери, Европа Комиссиясынын Эл аралык өнөктөштүк жана соода боюнча башкы дирекциясы катышты.
Жолугушуунун күн тартиби адам укуктары боюнча кеңири маселени камтыды: Кыргыз Республикасындагы жана ЕБдагы адам укуктарынын абалы, анын ичинде COVID-19 пандемиясында, укук коргоо жана шайлоо мыйзамдарынын өзгөрүшү, сөз эркиндиги, чогулуш эркиндиги, жарандык коом, аялдардын жана балдардын укуктары, басмырлоого каршы күрөш, сак чөйрөгө укук жана көп тараптуу форумдарда кызматташуу.
Тараптар адам укуктарын коргоо жаатындагы улуттук программаларды жана мыйзамдарды иштеп чыгуу боюнча пикирлер жана сунуштар менен алмашышты.
ЕБ өлкөнүн эгемендүүлүгүнүн 30 жылында адам укуктарын коргоодогу жетишкендиктерин кубаттады. Адам укуктарын коргоо жана илгерилетүү Кыргыз Республикасынын ички жана эл аралык саясатынын артыкчылыктуу багыттарынын бири экени белгиленди.
Учурда Кыргызстанда БУУнун адам укуктары боюнча органдарынын сунуштарынын негизинде иштелип чыккан 2019-2021-жылдарга Адам укуктары боюнча улуттук иш-аракеттер планы ийгиликтүү ишке ашырылууда. Өлкөдө адам укуктары боюнча координациялык кеңеш, Акыйкатчы, бизнес-омбудсмен жана балдардын укуктары боюнча омбудсмен институттары жана кыйноолордун алдын алуу боюнча улуттук борбор түзүлгөн. Жарандык коом активдүү өнүгүүдө, анын курамында алты миңден ашуун көз карандысыз бейөкмөт укук коргоочу уюмдар бар.
Республика гуманитардык жана адам укуктары чөйрөсүндөгү эл аралык уюмдар менен кызматташууга ачык. 2008-жылы Кыргыз Республикасы Бириккен Улуттар Уюмунун Адам укуктары боюнча Жогорку Комиссарынын Борбордук Азия боюнча регионалдык кеңсесин кабыл алып, ал Бишкекте ачылган. Акыркы он беш жылдык кызматташтыкта БУУнун адам укуктары боюнча келишим органдарына жыйырма сегиз улуттук отчет тапшырылган жана Бүткүл дүйнөлүк мезгилдүү серептин үч циклы аяктаган. БУУнун АУКнун бардык атайын процедуралары өлкөгө келүүгө туруктуу чакыруу жөнөтүлгөн. 2019-жылы Кыргыз Республикасы Бириккен Улуттар Уюмунун Качкындар боюнча Жогорку Комиссариатынын глобалдык кампаниясынын алкагында жарандыгы жоктугуна байланыштуу маселени чечкен дүйнөдөгү биринчи өлкө болуп калды. Кыргыз Республикасы 2009-2012 жана 2016-2018-жылдары БУУнун АУКнун мүчөсү катары ийгиликтүү тажрыйба топтогон, ошондой эле 2011-жылдын июлунан 2012-жылдын декабрына чейин БУУнун Кадрлар бюросунун вице-президенти жана баяндамачысы болуп иштеген.
Кыргыз Республикасында жана Евробиримдикте адам укуктары жаатындагы жетишкендиктер менен бирге, тараптар болгон боштуктарды, пландарды жана аларды жоюу боюнча мүмкүн болгон кызматташтыкты талкуулашты.
КР-ЕБ адам укуктары боюнча диалогдун кийинки айлампасы 2022-жылы Бишкекте өтөт.
Меню