Мамбетжунус Абылов, мурунку элчи: «Турганбаев мени кылмышкер деп алып, эч нерсе таба албай койду»

 

Улуттук Оппозициялык Кыймыл 2014-жылы 10– прель күнү Бишкек шаарынын М. Горький аянтында бийликке каршы «Манасты орустарга алдырбайбыз» деген митинг уюштурууну чечип, М. Абыловго митингке чыккан элдин коопсуздугун камсыздоо милдети жүктөлөт. Кыргыз бийлиги Россияга кыргыз элинин маңдай тери менен куралган «КыргызГаз» мекемесин жери, завод-фабрикалары, түтүкчөлөрү, ремонттук базалары, эс алуучу жайлары жана жер-жерлердеги жүздөгөн ишканалары менен кошо бир эле долларга сатып, өлкөнүн «Манас» эл аралык аэропортун да Россияга ушундай шартта өткөрө турганы билинип калганда, Улуттук Оппозициялык Кыймыл бийликтин мындай арам оюна каршы чыгуу үчүн карапайым эл менен бирге митинг уюштурмак болгон.

Улуттук Оппозициялык Кыймыл тарабынан жүктөлгөн милдетти аткаруу максатында 5-апрель күнү М. Абылов Бишкек шаарынын ошол кездеги ички иштер башкармалыгынын жетекчиси Мелис Турганбаевге митингге катышчу элдин коопсуздугун милиция менен чогуу камсыз кылуу үчүн атайын келишимге кол коюнуу өтүнүп кат жолдогон. М. Турганбаев ошол эле күнү, “Мен кылмышкер катары белгилүү М. Абылов менен келишимге кол койбойм» деп 24.kg интернет сайтына интервью берип, анын интервьюсу ошол эле күнү Кыргызстандагы бүт радио, телеканалдар аркылуу элге тарайт. Ага карабастан, М. Абылов 10-апрелде өткөн элдин бийликке каршы митингин кан төгүүсүз өткөрүп, кайсы негизде М.Турганбаев мени кылмышкер адам деп элге жарыялаганын аныктап берсин деп Бишкек шаарынын Свердлов районунун сотуна кайрылат. Свердлов районунун соту үч жылдан кийин гана 2017 -жылдын 1-мартында М. Турганбаевдин айтканы жалган деп чечим чыгарып, 24.kg интернет сайтын расмий түрдө «опровержение” берүүгө, али эми М. Турганбаевдин өзүн 5 миң сом айып пул төлөөгө милдеттендирди. Ушул иш боюнча Абыловдун өзүнө суроо узаттык.

— Мамбетжунус агай, эмне үчүн бул иш үч жыл каралды деп ойлоп жатасыз?

— Мелис Турганбаев бийликтин көрсөтмөсүн аткарганы үчүн бийлик сотко акыйкат чечим чыгарууга жол бербей жатты да.

— Кайсыл бийлик? Бийликтин аты-жөнү барбы?

— Ооба, бар. Мен 2006–жылдан баштап Кыргызстандын Түркиядагы элчиси болуп иштегенимди билесиз. Ошондо өлкөбүздүн Өкмөт жетекчиси И. Чудиновдун, тышкы иштер министири Э. Карабаевдин кабыл алган расмий чечимдерине ылайык, мен Кыргызстандын Анкарада курула турган элчилигинин имаратынын долбоорун даярдап, Өкмөткө өткөрүп бергем. Ал долбоор Түркия Өкмөтүнүн атайын экспертизасынан өтүп, биздин Өкмөттүн колуна расмий түрдө тийгенден кийин гана биздин Өкмөт өз чечимин жокко чыгарбай туруп, ал долбоордун ордуна Кыргызстан тараптан даярдалган башка долбоорду Түркия Өкмөтүнүн экспертизасынан өткөрүүнү мага сунуш кылган. Түркия Өкмөтү буга макул болбой койгондон кийин, эмне үчүн Түркия М. Абылов даярдаган долбоорду гана колдоп, ал долбоорду түзгөн Түркиянын фирмасына Кыргызстандын уруксаты жок акча төлөп бергенин изилдөө үчүн И. Чудинов атайын комиссия түзүп, Түркияга эки ирет комиссия жөнөткөн. Алар элчиликтеги документтер, Түркиянын тышкы иштер министирлигиндеги документер менен таанышып чыккандан кийин, мен тараптан И. Чудиновдун гана тапшырмасын аткаргандыгым далилденген. Мен ошондо И. Чудиновго өзүм да кат жолдогом. Эгер Кыргызстан тарап даярдаган гана долбоор өтүш керек болсо, анда чу дегенде өзүң кабыл алган чечимиңди жокко чыгар, анда Түркия жөн эле Кыргызстандын сунушуна макул болот деп. Эгер Чудинов ага барса, долбоор даярдоого түрк тарбынан сарпталган каражатка Чудинов өзү күнөөлүү болуп калмак. Мен элчиликтен кеткенден кийин оппозиция арасында жүргөнүмө байланыштуу, бийлик мага жамандык издөөгө киришет. Убагында «Кыргыздипсервисте» иштеген Д. Исраилов деген жигит 2014–жылы Президенттик администрациянын жетекчисинин замы болуп иштеп калыптыр. Ошол жигит элчиликтин долбоорун түзүү үчүн сарпталган акчаны тескөө үчүн прокуратурага кайрылыптыр. Долбоор түзүлүп жаткан учурда мен элчи болуп иштегениме байланыштуу мени күбөө катары көрсөтмө берүүгө орган өкүлдөрү бир-эки жолу чакырышкан. Мен И. Чудиновду чакырып сурак кылгыла, себеби мен ошонун расмий чечимин аткаргам деп жооп бергем. Аны чакырыштыбы же жокпу, ага кылмыш иши козголдубу, жокпу, менин кабарым жок. М. Турганбаев ошол мен күбөө катары өткөн суракты, мени кылмышкер катары өткөн сурак деп Свердлов сотуна далилдөөгө үч жыл бою аракет жасап, эч далилдей албай койду. Ал Бишкек шаарынын ички иштер башкармалыгын жетектеп турганда да, анан өлкөнүн ички иштер министри болуп турганда да, Түркияга кайра- кайра өз кызматкерлерин жөнөтүп жатып да мага кылмышкер катары эч нерсе таппай койгондуктан Свердлов районунун соту, М. Турганбаевдин мага карата койгон жалаасы жалган жана негизсиз деп чечим чыгарды. Ушул учурдан пайдаланып мен Д. Исраиловго кайрылгым келип турат. Сенин бир тууганың, иниңби же агаң экенин билбейм, бүгүн Кыргызстанда бай адам деп аталган Исраилов деген жигит жашоомдон кыйналып жүрөм агай, колуңуздан келген жардамды бериңиз деп убагында жанымдан чыкчу эмес. Мен ага өз учурунда эмне жардам бергенимди ошол бир тууганыңан сурап билип ал. Ичкен кудугуна түкүргөн адам жарыбай калат, эй Исраиловдор.

— Эмне үчүн Турганбаев бийликке ийилди деп ойлойсуз?

— Ал оппозицияны каралап, бийликке жагынса, министр болоорун билди.

— Сиз 17- апрелде Боспиекке барып, Акаевдин бийлиги атып өлтүргөн балдарга куран окутуп, андан кийин Акманга барып, Текебаевди коргоп жаткан митингчилер менен жолукканыңызды уктук. Келдибековдун үстүнөн арыз жазып каматканы үчүн Текебаевге катуу нааразы болуп жүрдүңүз эле го?

— Былтыр Боспиекке бара албай, Ак үйдүн астына Аксынын баатыр жигиттери үчүн коюлган эстелигине куран окутуп, түштүктүн аксакалдарын чогултуп Бишкекте чай бергем. Быйыл мүмкүнчүлүк болуп Боспиекке бардым. Жалал- Абад өз жергем болгондуктан Аксыга келип бизге тийбей кетти деп айтышпасын деп Акманга да барып, Өмүрбек инимдин жакындары менен жолуктум. Биз өткөндү эмес, эртеңкини ойлошубуз керек. Себеби, өлкөбүз өз жолуна түшө албай, элибиздин эртеңи күндөн-күнгө бүдөмүккө айланып бара жатат. Ал жерге барганымдын себеби, Өмүрбек үчүн эле эмес, бүгүн ошол райондон Тойгон аке да, Бектур иним да саясый куугунтуктун айынан камакта жатышат. Элге жолуккандан кийин Өмүрбек инимдин энесине кирип саламдашып, кичине болсо да ал кишиге өзүмдүн ырымымды жасап келдим. Энебиздин күүлү-күчтүү, духу күчтүү, кайраттуу экенине сүйүнүп, Кудай тилегиңизге жеткизсин деп ал кишиге ыраазы болуп кайттым.

Булак: “Жаңы ордо”

Ой-пикир жок

Жооп калтыруу

Сиздин электрондук почтаңыз жарыяланбайт. Милдеттүү талаалар белгиленген *