Menu

Алмаз Атамбаев

Алмаз Атамбаев: "2020-жылы октябрда Сооронбай Жээнбеков бийлик тизгинин Жапаров, Ташиев, Зулушевдерге макулдашып өткөрүп берип элден өч алууга жетишти"

Абакта жаткан Алмаз Атамбаев 2020-жылдын октябрь окуяларынын 2 жылдыгына байланыштуу кайрылуу жасады:
2020-жылдын октябрь окуяларынан бери эки жыл өттү. Ал күндөрдө болгон окуяларга тарыхчылар так баасын бериши зарыл.
5-6-октябрда эл мамлекеттин тарыхында үчүнчү жолу үй-бүлөлүк-кландык башкарууга жол берген президентти кулатты. Бирок андан аркы окуялар Март же Апрель революциялар учурундагыдай болгон эмес, тескеринче таптакыр башка нукка бурулган.
Элдин кыжырдануусунан жашынып жүргөн президент, митингдин лидерлеринин ортосундагы карама-каршылыктары менен пайдаланып, айрымдары менен ортомчулар аркылуу тымызын сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп, эки күндөн кийин 8-октябрда бийликти кайрадан тартып алган.
Бир жумадан кийин, 15-октябрда президенттиктен расмий түрдө баш тартууга аргасыз болгону менен, ал чындыгында бийлик тизгинин Жапаров, Ташиев, Зулушевдерге макулдашып өткөрүп берип элден өч алууга жетишти .
Атайын кызматтар тарабынан жазылып, соцтармакка тараткан, уят сөздөрдү камтыган аудиотасмада муну Сооронбай Жээнбеков өзү да мойнуна алып жатат.
Башкача айтканда, жеңиш элден жөн эле уурдалган.
Кыргызстандын тарыхындагы эң ыплас парламенттик шайлоонун жыйынтыгын жокко чыгаруу үчүн Ала-Тоо аянтындагы карапайым эл резина окторунун, ууланган газдын жана кулак тундурган гранаталардын мөндүрүнө кантип туруштук бергени эсибизде.
Бийлик аларга каршы милицияны гана эмес, аскерлерди да жөнөтүп, желим окторду, ууланган газ снаряддарын жана жеңил үндүү гранаталарды колдонду. Натыйжада аянтта 19 жаштагы Үмүт каза болду, жүздөгөн балдар олуттуу жаракат алды, ондогону көздөрүнөн ажырап, көрбөй калды. Мына ушулардын аркасы менен Садыр Жапаров абактан чыгып, президент болуу мүмкүнчүлүгүнө ээ болгон. Бирок ал жабыркаган жаштарга кандай мамиле кылды? Сыйлыктарды тапшырып жана дарыланууга жардам берүүнүн ордуна, алардын көбүн баш аламандыкка катышканы үчүн деп милиция тарабынан суракка тартылды. Ал эми тескерисинче, азыркы бийлик бир эле Сооронбай Жээнбековду коргоп-колдоп, «ырымдаган» жок, анын бүтүндөй уурулар кланын, коррупционерлерди жаап-жашыргандарды, укук коргоо органдарында кылмыш иштерди ойлоп табып токугандарды коргоп-колдоп, «ырымдап» жатат.
Анткени Садыр Жапаров эмнегедир президенттик кызматы үчүн Жээнбеков, Зулушев, Ташиевдерге милдеткермин деп сезет, алардан кийин гана ага ишенип, лидер деп эсептеген элге карызмын деп эсептейт. Бул анын негизги катасы. Ал чын эле ошондо көптөгөн адамдардын үмүтү болгон жана интригаларсыз, ар кандай жабышчактарсыз эле өзү жеңишке жетип, президент боло алмак.
Эки жыл өттү. Балким президент чындап эле элдин жашоо турмушун жакшырткысы келип жаткандыр. Бирок, башында калпка, бир ууч саясатчыларга көз карандылыкка негизделген саясат ийгиликке алып бара албайт. Ошондуктан, Садыр Жапаровдун эң эле келечектүү көрүнгөн долбоорлору менен иш-аракеттери да чанда гана жакшы аяктайт. Бир калп аны менен калган кирдин баарын сүйрөп келет. Чек ара, кадрлар, экономика, коррупционерлер жана башка көйгөйлөр боюнча бүдөмүк, күмөндүү чечимдер ишенимсиздикти жана көптөгөн мыйзам ченемдүү суроолорду жаратты. Керек болсо бийлик бетине кармап мактаган Кумтөр боюнча да коомдо көп суроолор пайда болуп жатат.
Келечекте бул келишим чындап эле пайдалуу болобу? Кумтөрдөн тонналаган алтын азыр кайда кетип жатат? Кезинде Кыргызстандын жетекчилигиндеги айрым адамдар “Камеко” компаниясы менен шылуундук кылып жүрүп алган “Центерранын” акциялары азыр кимге өтүп жатат?
Бийлик бутактарынын ортосундагы тең салмактуулук системасы кыйрады. Өкмөттө да, мамлекетте да бирдиктүү чечим кабыл алуу борбору жок. Куралдуу күчтөрдү реформалоодон жана армияны курууга системалуу мамиледен артка чегинүү Баткенде көптөгөн курмандыктар менен коштолгон эки трагедияга алып келди.
Биздин кошуналар чек араларыбызда эч качан мынчалык текебер болгон эмес!
Жаңы-эски бийлик чындыгында чыныгы коррупционерлерди колдоп, жада калса мыйзамдаштырууга жардам берип жатат. Бийликтеги бир ууч саясатчылар каалаганын кылат, бирок аларды сурай турган эч ким жок. Жоопкерчиликти толугу менен мойнума алам деген президент ыңгайсыз суроолордон качууга аргасыз.
Анткени өлкөдөгү эң маанилүү кызматтарда жалпы ыплас сырлар, убадалар, милдеттенмелер менен байланган, эң оор кылмыштары үчүн да жазалана албай турган бир топ кол тийбес адамдар бар. Ошол эле учурда мамлекетте мыйзамдуулуктун сакталышына дал ушул адамдар жооптуу!
Мен ар дайым айтып келем, кайсыл мамлекетте болбосун, баш аламандыкка, революцияга негизди бийликтин өзүлөрү ортоңку аракеттери менен даярдап коёт. Бирок, чындап эле кыйын мезгил босогодо турганда, бүткүл дүйнөлүк тартип кыйрап турганда, биздин өлкөгө чындап эле дагы бир революция керекпи? Бүткүл дүйнө катастрофалар болбосо, глобалдык соккулардын босогосунда турганда? Бирок бул интригалардын саясаты, көшөгө артындагы чечимдер, калп менен куулук, коркутуулар, бийликтин уялчаактыгы өлкөбүздү кайда алып барат? Чынында эле чек ара маселелери боюнча шашылыш чечимдердин натыйжасында Кыргызстан Баткен облусунун бир бөлүгүнө түз кирүүдөн ажырап калышы мүмкүн! Ал эми бийликти бөлүштүрүү системасынын кыйрашы, өлкөнүн экономикасы менен саясатынын эң орчундуу маселелерин көшөгө артында чечүү бизди кайда алып барат? Президент Жапаровго акыры ойлоно турган учур келди. Эл алдындагы, өлкө алдындагы, тарых алдындагы жоопкерчилик жөнүндө!
Менимче, азыр да ал калыс, коомчулук үчүн түшүнүктүү чечимдерди, анын ичинде кадрдык чечимдерди кабыл алууга кеч эмес. Биринчиден азыркы кырдаалда калп айтуу жана куру мактануу таптакыр туура эмес. Президент Жапаров дагы деле кырдаалды оңдой алат.
Ошол эле учурда жарандар бийлик 2020-жылдын октябрь айындагы окуялар сыяктуу үрөй учурган окуялардан сабак алганын көрүшү өтө маанилүү. Өкмөттүн бардык чечимдери ачык жана чынчыл болсун. Жасалма эмес, реалдуу оппозиция мамлекетке керек. Мыйзам алдында бардыгы бирдей болушу керек . Кол тийбес адамдар болбошу керек. Ошондо гана эл менен мамлекеттик бийликтин биримдиги тууралуу сөз жаралат. Ушундай болгондо гана өлкөнүн туруктуу өнүгүүсүнө жана балдарыбыздын келечегине ишене алабыз!
Алмаз Атамбаев.

Эмгек министрлиги Курманбек Бакиев менен Алмаз Атамбаевдин мамлекетке өткөн үйлөрүндө балдардын реабилитациялык борборлорун ачууга даярдыкты баштады

Кыргызстанда 200 миңдей майып жарандар жашайт, алардын ичинен 35 миңи – 18 жашка чейинки балдар. Бул тууралу Эмгек жана социалдык коргоо министрлигинин басма сөз кызматы билдирди.
Ошол эле учурда, өлкөдө майыптыгы бар бардык жарандарды реабилитациялык кызматтар менен толук камсыз кылуу кыйынчылыгы бар.
Ошол себептен мамлекеттин карамагына өткөн Жибек  жолу проспектисинин 519 жана 521 дарегинде жайгашкан экс-Президент Бакиев Курманбек Салиевичтин жана Кой –Таш айылында жайгашкан экс-Президент Алмазбек Шаршенович Атамбаевдин үйлөрүндө күнү-түнү иштей турган балдардын реабилитациялык борборлорун ачылуусу пландалып жатат.
Аларда нерв системасынын, таяныч–кыймыл аппаратынын же психикалык жана жүрүм-турум бузулуулары бар сезүү органдарынын майып оорулары бар балдар дарылана алышат.
Кичинекей бейтаптар физикалык жана психологиялык ден-соолукту калыбына келтиришет.

Алмаз Атамбаевдин жактоочулары аны түрмөдөн Россияга чыгарып кетүү аракетин көрүшүүдө

Мурдагы президент Алмазбек Атамбаевдин саламаттыгы күн сайын начарлап жатат. Бул тууралуу анын адвокаты Замир Жоошев билдирди.

Мурдараак Алмазбек Атамбаевдин жактоочулары аны дарылануу үчүн Орусияга жиберүү өтүнүчү менен Жаза аткаруу мамлекеттик кызматына кайрылуу жолдошкон.

Бул тууралуу анын жактоочусу Сергей Слесаров маалымдаган. Анын айтымында, Атамбаевдин жакындарынын суранычы менен Россия президентинин Иш башкармалыгына караштуу ооруканадан Атамбаевди дарылоо жөнүндө маалымкат келген. Ал документ өтүнүчкө тиркелген.

ЖАМК жактоочулардын өтүнүчү тууралуу маалыматты тактай турганын билдирди.

Алмазбек Атамбаев кримтөбөл Азиз Батукаевдин түрмөдөн мөөнөтүнөн мурда коррупция жолу менен бошотулганына байланыштуу айыпталып, 2020-жылы июнь айында 11 жылга соттолгон. Быйыл 15-мартта Жогорку сот буга чейинки инстанциялардын 11 жылга эркинен ажыраткан өкүмүн күчүндө калтырган.

Азыркы тапта Атамбаев 2019-жылдагы Кой-Таш окуясы, Бишкектин Жылуулук электр борборун (ЖЭБ) модернизациялоодогу коррупциялык иш боюнча шек саналып жатат. Ага Кой-Таштагы жер тилкеси боюнча да айып коюлган.

Ал 2019-жылдын августунан бери камакта. 2020-жылы октябрь айындагы башаламандыкта абактан чыгып, кайра камалган. Мурдагы президент өзүнө тагылган бардык айыптарды четке кагып, саясий куугунтукка кабылганын айтып келатат.

Садыр Жапаров: "Атамбаев да Кудайдын бир макулугу, пендеси. Өзү айткандай, бир жерин кысып тынч олтуруп турсун. Айтып койгула"

Президент Садыр Жапаров Кыргыз улуттук “Кабар” маалымат агенттигине кезектеги маек куруп, коомчулуктун курч суроолоруна жооп берди.

— Саламатсызбы Садыр Нургожоевич! Биздин суроолорго жооп берүүгө макулдугуңузду бергениңиз үчүн алдын ала ыраазычылык билдиребиз. Алгачкы эле суроом коомчулукта катуу талкуу жаратып жаткан казино маселеси боюнча болмокчу.

Казинолорду иштетүүгө уруксат берген мыйзамды депутаттар колдоп беришти. Айрым депутаттар добуш берүү мыйзам бузуулар менен өткөнүн айтып чыгышты. Маселен, депутат Адахан Мадумаров бул мыйзамды күчкө салып өткөрүп жатканын, мыйзам бузууларга жол берилгенин айтты. Соцтармакта деле казинолорду иштетүүгө каршы экенин анча-мынча блогерлер жазып жатышат. Бул мыйзам долбооруна сиздин пикириңиз? Кол коёсузбу, жокпу?

— Саламатсызбы. Ооба, депутаттар колдоп беришти. Колдоп берген депутаттарга алкыш гана айтышыбыз керек. Эми казинонун мамлекетке тийгизген таасири жөнүндө өзүмдүн ой-пикиримди билдирейин.

Биринчиден, 2012-жылы казинолор жабылгандан тартып бүгүнкү күнгө чейин көмүскө казинолор иштеп келе жатканы баарыбызга маалым. Ошол эле убакта укук коргоо органдарынын чара көргөндүгүнө карабастан, мүлктөрүн конфискациялап, өздөрүн мыйзам чегинде камап жаткандыгына карабастан, дагы деле көмүскө казинолор иштеп жатат. Демек, бул процессти мамлекет өз көзөмөлүнө алып, көмүскө каржы булактарын мамлекеттин казынасына түшө турган кылып, ошол эле мезгилде бүгүнкү күндө көмүскө казинолорго барып жаткан биздин жарандарыбызды ал казинолордон куткарып алуу милдети турат. Эртең мамлекет казинолорду мыйзам чегинде, ачык эле ачып койсок, көмүскө казинолор дароо жок болот. Албетте, бүгүн көмүскө казинолорго барып жаткан биздин жарандардын барчу жери калбайт. Ал эми бүгүнкү кабыл алынган мыйзамдын негизинде кыргыз жарандары казиного киргенге катуу тыюу салынат. Буга биз мамлекет тараптан толук кепилдик бере алабыз. Биздин бир дагы жаран казиного кире албайт, чет өлкөлүктөр гана киришет. Бул боюнча көзөмөл кылуунун механизмдери толук иштелип чыкты.

Андан сырткары, казино ээси лицензияны мамлекеттен ири суммадагы акчага сатып алат. Эгер кыргыз жаранын казиносуна киргизген болсо, анда ал казино ээси лицензиясынан ажырайт. Ошондуктан казино ээси кыргыздын 5-10 миң доллар акчасына кызыгып, өзүнүн миллиондогон долларга сатып алган лицензиясынан ажырап калгысы келбейт. Анан дагы казиного карапайым адамдар кирбейт. Аларга кызыгы да жок. Акчасы бар, акчасы асмандан түшкөндөр кирет. Ошого карабастан укук коргоо органдары казиного кирген биздин жарандарыбыз болсо, мейли ким болбосун, мыйзам бузганы үчүн камап коюшат. Айрым каршы чыккандар “биздин жарандар банкрот болушат, үй-бүлөсү менен ажырашат” деп, элдин аң-сезимине ойноп жатышат. Эч качан андай болбойт. Көзөмөл катуу болот. Биздин жарандардын киришине жол бербейбиз. Ага толук күчүбүз жетет.

Экинчиден, казиного чет өлкөдөн келген миллионерлер менен миллиардерлер киришет. Казынага миллиарддаган салык түшөт. “Байдыкын байкуш аяйт” болбогула. Ошол каражаттар менен айылдарыбыздын жолдоруна чейин оңдойлу, тышкы карызыбыздан кутулалы. Элибиздин жашоо-шартын оңдоп алалы. Мына, мисалы, мурдагыдай салык менен бажыдан түшкөн каражаттын эле көзүн карап олтурбастан, “Кумтөрдү” алып, кошумча киреше булагыбыз пайда болуп, социалдык тармактагы кызматкерлерибиздин айлык акыларын үч эсеге чейин көтөрүп бердик. Эми казинодон түшкөн акча каражаттары менен калган баардык министрликтердин эмгек акыларын дагы жогорку деңгээлге көтөрөбүз. Мамлекеттик кызматкерлердин айлык акыларын бир айдан экинчи айга үй-бүлөлөрүн бакканга кенен жеткидей деңгээлге чыгарышыбыз керек. Ошондо гана коррупция токтойт. Ошондо гана мамлекеттик кызматтарга жогорку деңгээлдеги адистер келет, ошондо гана элибизди бийик деңгээлде тейлей башташат, сапаттуу кызмат көрсөтүшөт. Дасыккан адистер бүгүнкү 5-10 миң сомдук айлыкка келбей жатышат.

Үчүнчүдөн, мен көп жагынан таланып-тонолгон, сазга баткан Кыргызстанды колго алдым. Өзгөчө сырткы карызды төлөө убактысы менин учурума туш келди. Быйыл 23 миллиард сом сырткы карызды жабууга беришибиз керек. Эмдиги жылы 25 миллиард сом карыз жабабыз. Ушинтип алдыдагы 10 жыл бою 30 жылдан бери алган сырткы карыздарыбызды төлөйбүз. Төлөй албасак, мамлекеттүүлүгүбүздү жоготобуз. Тилекке каршы, карыздарды жабуу менин маңдайыма туш келиптир. Ушул карыздардын баары 30 жылда алынып, толугу менен экономикабызга колдонбостон, жарымы уурдалып кеткен. Анысы аз келгенсип, үстөк пайызы жогору.

2020-жылы эле эмгек акыларды көтөргөндү, жолдорду жасаганды, ири долбоорлорду ишке ашырганды бул жакка коелу, “сырткы карызыбыздан кантип кутулабыз, мамлекеттүүлүгүбүздү жоготуп алабызбы эми?” деп сарсанаа болуп олтурбадык беле. Тез эле унутуп калдыңарбы?

Алакан жайып коркуп олтурбастан, бир нече ири долбоорлордун бири “Камбар-Ата-1” ГЭСин кура баштадык. Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан темир жолун Кудай буюрса, эмдиги жылы баштайбыз. Мунун баары өзүнөн-өзү ишке ашпайт, көп каражатты талап кылат. Бирок бул ири долбоорлор бүтүп кетсе, “Кумтөр” менен казино сыяктуу эле мамлекетибиздин ири киреше булактары болот. Мында айылдардын жыртык жолдоруна чейин оңдоп, айлыктарды, пенсияны, жөлөк пулду көбөйтүп, энергетикалык көз карандысыздыкты бекемдеп, кубаттуу экономиканы түптөп, армиябызды күчтөндүрүү милдети менин мойнумда турат. Мени беш жылга шайлап, өзүңөрдүн жана мамлекеттин тагдырын ишенип бердиңерби? Эми ошол ишенимиңерди актаганга мага мүмкүнчүлүк бергиле да. Казино менин жеке кызыкчылыгым эмес, бүткүл мамлекеттин кызыкчылыгы. Каршы чыккандардын арасында кээ бирөөлөрдүн жеке акчалай кызыкчылыктары бар. Кээ бирөөлөрү динге таянып каршы чыгышууда. Мен аларды туура түшүнөм. Бирок мамлекет динден тышкары. Дин менен мамлекеттин ишин аралаштырбагыла. Каршы чыккандар менин ордумда болуп, мамлекеттин бүгүнкү экономикалык акыбалын ичинен көрүп турган болсо, эч качан каршы чыгышмак эмес. Тескерисинче, колдоп турушмак. Бүгүн дүйнөдө кайсы гана мамлекет болбосун, арам менен адалды ылгабайт. Эртең менин ордума президент болуп молдо келип калса дагы, элин багышты, мамлекетин кризистен чыгарып, жаштардын жаркын келечегин куруп кетишти ойлонот. Бүгүн бир нече мусулман мамлекеттеринде дагы казинолор иштеп жатат. Ортобузда экономика үчүн күрөш жүрүп жатат. Бул күрөштө каршы чыккандын ордуна ар бир кыргызстандык бийликке жардам бериши керек. Арканды алыс таштап, ар бир маселеде терең ой жүгүртө билиш керек.

2012-жылы мен “Кумтөрдү” алып, мамлекетибиздин кызыкчылыгына иштетели” деп чыкканымда, мени эл душманы кылышкан. Мына он жылдан кийин алкыш айтып олтурасыңар. Казинодон түшкөн киреше дагы көп күттүрбөйт. Бир-эки жылдан кийин ыракмат айтасыңар. Чыдап тургула. Ар бир ишке өзүнүн баасын берчү убакыт келет. Биздин саясатты колдогондор дагы ар кимди ээрчип, жөн эле дүрбөлөңгө түшө бербегиле.

Ушул мыйзам долбоорунан саясий упай топтоп, жарандарыбыздын диний ишенимдерине ойноп, өздөрү эптеп бийликке келүүнү эңсеген күчтөргө кайрылат элем, силерге саясий упай маанилүү болсо, мага азыр элдин бакубат турмушу маанилүү. Силерге саясий рейтинг зарыл болсо, мага кубаттуу экономика зарыл. Жогорку Кеңеш ишке кирген жети айда эл турмушун оңдой турган бир да мыйзам же сунуш айтпай, саясий шоу менен гана алек болгон айрым популист депутаттарды элибиз өзү талдап, өз баасын берет. Ага убакыт келет.

Биздин ар бир аракетибиз – эл турмушун жакшыртуу, өлкөнү өнүктүрүү.

Мыйзамды колдоп берген, мамлекеттин кызыкчылыгын саясий популизмден жогору койгон эл өкүлдөрүнө дагы бир жолу ыраазычылык билдирем. Мен “суф” деп эле экономиканы көтөрүп койчу сыйкырчы эмесмин. Экономиканы көтөрүүгө тиешелүү ар кандай мыйзамдарды колдоп берип тургула. Элдин жашоосун тездик менен оңдоп алалы. Анча-мынча популисттерди ээрчип кетпегиле.

Кедей жашаган элдерибизди кедейликтен чыгарып алалы. Чет өлкөгө тентип кеткен кыздар-балдарыбызды бир аз да болсо кайтарып алалы. Жогорку эмгек акы менен 15 миңден ашык жумушчу орундары пайда болот.

Эми Мадумаров жөнүндө жооп берсем. Анын сөздөрүнө көңүл бурбай эле койсоңуздар болот. Ал жарыктык киши 30 жылдан бери саясатта жүрөт. Эл үчүн көзгө көрүнөрлүк бир дагы алгылыктуу иши жок. Кудай тилди бериптир, көрөгөчтүктү, даанышмандыкты, уюштуруучулук касиетти бербей коюптур.

Чындыгын айтсам, өзү 2005-жылдан кийин биринчи вице-премьер болду, спикер болду, андан кийин өлкөнүн эң негизги идеологу болгон мамлекеттик катчы болду. Дал ошол мезгилде казинолор жөнүндө мыйзамдарды кабыл алып берип, казинолор иштей баштаган. Дал ошол мезгилде ажырашуулар, банкрот болгон жарандарыбыз көп болгон. Биз азыр андайга жол бербейбиз. Баарын ойлонуштуруп койдук. Ошон үчүн биздин жарандарга мыйзам чегинде кирүүгө тыюу салдык. Күчүбүз жетет. Анан эле ошол мезгилде өзү өткөрүп берген казиного ошол кезде каршы болбостон, бүгүн эле ыймандуу, өтө ынсаптуу “таза” адам болуп, акыл үйрөтүп чыга келгени таң калтырат. Бир үй-бүлөнү тыңгылыктуу бага албагандар мага акыл үйрөтпөй эле койсун.

Мадумаровго мамлекеттин экономикасы кыйрап калса дагы баары бир. Ал киши бүгүнкү каршы чыгып жаткан электоратты жеке өзүнүн саясий кызыкчылыктарына тартуу максатында иштеп жатат. Мен анын мындай кылыктарына көңүл бурбай калгам.

Сөзүм куру болбос үчүн бир-эки мисал келтире кетейин. Адахан Кимсанбаевич мындан бир нече жылдар мурда “Өлкөгө президенттик башкаруу керек. Какканда кийиз казык жерге кириш керек” деп келген. Кайсы бир журналисттин “Садыр Жапаров бийлик башына татыктуубу?” деген суроосуна “азыркы белгилүү саясатчылардын бешөөнү бириктирсең, Садыр Жапаровго тең келе алышпайт. “Татыктуу” деп жооп берген учурлары болгон. Ал учурда мен камакта жаткам. Бул баары бир чыкпайт, электоратын өзүмө бура берейин деп ойлосо керек?

Кудайдын буйругу менен чыгып келип, кийин президенттик башкаруу орнотсок, “президенттик башкаруу мамлекетти талкалайт, болбойт” деп кокуйлап чыкты. Мен бийлик башына келсем, “сабатсыз, жарабайт” деп чыкты. Кыскасы, өзүнөн башканы президент көрбөгөн оорусу менен ооруп жүрөт. Сакайып кетсе жакшы болмок. Өзүнө да, элге да пайдасы тиймек.

Ал мурда бийлик бутактарында турганда кетирген каталарын азыр биз оңдоп келе жатабыз. Бул жөнүндө кийинчерээк айтам.

 Жер казынасын иштетүүгө байланышкан мыйзамга кол койдуңуз. Ага ылайык, өндүрүлгөн продукциянын отуз пайыз үлүшү мамлекеттики болот. Бул баардык кен жайларга тиешелүү болобу же жаңы ачылгандарга тиешелүүбү?

— Кен казынасы деген түшүнүккө баардык кен байлыктардын түрлөрү кирип кетет. Бул мыйзам алтын менен күмүшкө гана тиешелүү. Алтын менен күмүш казып жаткандарга гана тиешелүү. Мындан ары алтын казгандар таза кирешенин 30 пайызын мамлекетке ташташы керек. Алтын – биздин элдин Кудай берген байлыгы, энчиси. Ошол үчүн ушундай мыйзам кабыл алдык. Ал эми башка кен байлыктардын түрлөрү дагы – биздин байлык, бирок алардын баасы арзан. Эгер башка кендердин түрлөрүн дагы алтындай кыла турган болсок, анда көмүр, темир казганга инвесторлор келбей коёт.

— Жакында коомчулукта кызуу талкуу жараткан кийинки тема – УКМК имаратынан эки сөөктүн чыгышы. Буга байланыштуу коопсуздук кызматынын төрагасы Камчыбек Ташиев иштен четтетилиши керектигин айткандар болду. Сиз атайын комиссия түздүңүз. Анын объективдүүлүгүнөн күмөн санабай эле койсо болобу?

— Эч күмөн санабай эле койсоңуздар болот. Биздин коомчулуктан жашыра турган эч нерсебиз жок. Ошон үчүн комиссияга маркум болуп кеткендердин жакын туугандарын, акыйкатчыны, бейөкмөт уюмдарын киргиздик. Иликтеп чыгып, элге ачык жарыялашсын. Бул – кырсык. Албетте, менин жеке баамымда СИЗОнун жетекчисин “Эмне үчүн узарткыч колдонгонго уруксат бердиң?” деп күнөөлөсөк болот. Шнуру узун узарткыч, жип, бычак, устара сыяктуу буюмдарды камерада колдонууга мыйзам тыюу салат. Бирок мен УКМКнын СИЗОсун эки жолу, Бишкектин СИЗОсун бир жолу көргөн адам катары айта алам. Узарткычсыз жашоо өтө кыйын. Тефаль, тамак жасаган плитка, телевизор, радио, муздаткыч жана башка буюмдарды бир точка менен колдонуш мүмкүн эмес. Камакта олтурган адамдар өздөрү эле кыйналышат. Өздөрү эле киргизип бергиле деп суранышат. Киргизип бербей койсо, ар кандай жолдор менен өздөрү киргизип алышат. Мисалы, телефон колдонгонго дагы болбойт. Бирок телефонду дагы нандын ортосуна, тамак-аштын арасына катып кире беришет. Тинтүү иштери жүрүп, алар алынып турат. Кайра эле киргизе беришет. Жашоо ошентип айланып турат. Ал эми “УКМК өлтүрүп койду” деген акылга сыйбаган күмөн. УКМКга миңдеген адамдар камалып чыгып жатышат. Кимдер гана камалып чыкпады. Баары эле аман-эсен чыгып жатышат го. “УКМК өлтүрүп койду” дегидей, булар же бир коомчулукка таанымал чоң фигуралар болсочу. Жөн гана кылмыш иштери менен камалган адамдар экен. Экинчи маркум банкта иштеген жаш бала болсо, “Айыл банктан” берилген 3,5 миллион доллар кредит кайра кайтпай жаткандыгы боюнча камалган экен. 3,5 миллион доллар оюнчук акча эмес да, бул – элдин акчасы.

— Саламаттыкты сактоо министри үй камагына чыкты, ошол эле учурда башкы прокурор кызматын кайра уланта баштады. Коомчулук болсо бул жерде “соодалашуу жүргөн окшойт” деген күмөн ойлорду билдирүүдө. Анткени алгач бул иште комиссия түзүп, башкы прокурор Курманкул Зулушевди Алымкадыр Бейшеналиев экөөнүн жеке мамилеси бар деген мааниде кызматтан убактылуу четтеттиңиз эле. Иш болсо тергелип бүтө элек да?

— Соодалашуу жүргүдөй мен кимиси менен соодалашам? Эмне деп соодалашам жана эмне үчүн соодалашам? Бир гана максат менен экөөнү тең кызматтан четтеттим. Өзүм үчүн так билип алайын деп, адилеттүүлүк үчүн комиссия түзүп, иликтөө иштерин жүргүздүрдүм. Илгери бала кезибизде бир туугандар бири-бирибиз менен уруша кетсек, атабыз экөөбүздү тең сабап, тынчытып коёр эле. Энем байкуш мага болушуп, “ай Садырда күнөө жок болчу, күнөө тигиде, биринчи ошол баштады” десе атам: “Керкисинде да бар, кемтигинде да бар” деп коёр эле. Анын сыңарындай экөөндө тең күнөө бар. Өтө эле жогорку деңгээлде күнөөгө тартып жиберчү кылмыш эмес болуп чыкты. Бирок экөө тең – эл үчүн, мамлекет үчүн деп күйгөн саясатчылар. Ошон үчүн баш прокурор кайра кызматына кайтты. Ал эми саламаттыкты сактоо министринин иши тергөө иштеринин жыйынтыгына жараша болот.

 “Көчмөндөр мурасы” холдингинин жаңы кеңсеге көчүшү дагы коомчулуктун нааразылыгын туудурду. Кийин басма сөз катчыңыз Эрбол Султанбаев Теңгиз Бөлтүрүк бул чечимин макулдашпаганын билдирди. Негизи эле “Кумтөрдүн” айланасындагы акыркы маалыматтар менен бөлүшө аласызбы?

— Ооба, чындыгында, башка кеңсеге көчүп жаткандыгын биз менен макулдашкан эмес. Кийин териштире келгенде “Көчмөндөр мурасы” холдинги түзүлүп, 70тен ашык кызматкерлер жумушка алынгандыгына байланыштуу эски кеңсеге батпай калгандары менен түшүндүрүштү. Бирок биз дароо жер тилкесин бөлүп берип, жаңы кеңсе салып алгыла дедик. Кудай буюрса, эмдиги жылдары жаңы, өздөрүнө караштуу кеңсеге көчүшөт. Мурда гаражын дагы ижарага колдонуп келишкен экен. Биз Жогорку Кеңештин мурдагы гаражын берип, ижара акысы жеке чөнтөккө эмес, мамлекетке түшсүн дедик.

 Жакында эле мурунку президент Алмазбек Атамбаев журналисттерге түрмөдөн маек берди. Айтымында, анын жаткан жеринде бардык шарттар түзүлгөн экен: жакындары, тарапташтары ээн-эркин кирип-чыга алышат экен, жаткан жеринде ыңгайлуу шарттар түзүлүптүр. Ушуга карата сиздин оюңуз кандай? Мыйзамга туура келеби? Негизи сиз жаткан убакта сизге ушундай шарттар түзүлдү беле?

— Туура. Мен бийликке келерим менен Алмазбек Шаршеновичке бардык шарттарды түздүрүп бергем. Мага чейин УКМКнын кичинекей ар камерасында жаткан. Мен 47-колонияга котортуп, ээн-эркин басып турсун дегем. Бүгүнкү күнгө чейин каалагандай жашап келе жатат. Үй-бүлөсү, тааныш-билиштери, керек болсо журналисттер кенен-кесири кирип-чыгып жүрүшөт. Муну менен мен “таш менен урганды аш менен ур” деген бабалардын насаатын аткардым. Мен камакта жатканда мунун бири жок болчу. Колониянын башчылары “сиз катуу көзөмөлдө турасыз” деп так секирип качышар эле.

Жакындарым менен бир айда эки жолу гана жолукчумун. Мыйзам чегинде. Жаткан жеримди күн сайын тинтүү жүргүздүрүп турчу. Телефонумду күндүз катып, түнкүсүн колдончумун.

Менин табиятымда өч алуу же кек сактоо деген сапатым жок. Кудайга койдум деп ичимден эле айтып коюп, баарын ошол замат унутуп коём. Болбосо өч алып, ата-энем менен баламдын кунун куусам болот эле. Менин жакындарымды жоготконума Атамбаев күнөөлүү деп айтпайм. Бирок себепчи болгон ушул киши да. 13 бир тууганды небере-чөбөрөлөрү менен бирдей камап, карыган атамдын өзүн таштап коюшуна себепчи болду. Атам өлгөндө топурак салып келүүгө жибербей койду. Кийин энем кетти. Дагы жакшы ал убакта Сооронбай Жээнбеков топурак салып, акыркы сапарга узатып келүүгө мүмкүнчүлүк берди. Андан кийин балам кетти. Албетте, мунун баары Кудайдан. Биз пенделер мындай болсо, андай болбой калат эле же тигиндей болсо, мындай болбой калат эле деп кейий беребиз. Баары Кудайдын буйругу менен болорун сезбейбиз. Себепчилерди күнөөлөй беребиз. Мен чындыгында себепчини дагы күнөөлөбөйм. Баары Кудайдан болорун билем. Бир мисал айтайын. Кудай таалам эмне үчүн тубаса мунжу же сокур-дүлөйлөрдү жаратат? Баарын эле бирдей жаратса эмне болмок деп ойлойсуң. Хадистерде айтып атат: “дени сак адамдарга үлгү болсун деп жараттым” дейт. Буларды көрүп, “Оо Кудай, менин алты санымды аман кылып жаратканыңа шүгүр” десин деп. Пенделер көпчүлүк учурда аны сезбейбиз. Тубаса майыптарды экинчи сорттогу адам сыяктуу карайбыз. Андай кылбашыбыз керек. Ошондуктан мен бийликке келгенде биринчи эле жетимдерге, майыптарга көңүл буруп, тамагын жакшыртып, жөлөк пулдарын көбөйттүм. Дагы да көбөйтөм.

Ошондуктан Атамбаев тобоо деш керек. Баардык сот процесстери бүтсүн, анан чечим кабыл алабыз. Ал да Кудайдын бир макулугу, пендеси. Жаманбы-жакшыбы алты жыл эл башкарды. Өзү айткандай, бир жерин кысып тынч олтуруп турсун. Айтып койгула. Дагы адашып кетип үстөккө-босток кылмыш иштерин башына үйүп албасын.

— Чоң рахмат Садыр Нургожоевич, бизге убакыт бөлүп, суроолорубузга жооп бергениңиз үчүн. Иштериңизге ийгилик каалайбыз!

— Чоң рахмат, сиздерге да ийгилик каалайм.

Булак: Кабар

Кадастр департаменти тарабынан Алмаз Атамбаевдин Кой-Таштагы үйүн жана башка мүлктөрүн мамлекетке толук өткөрүү процесси башталды

Мамлекеттик мүлктү башкаруу фонду мурдагы президент Алмазбек Атамбаевдин Кой-Таш айылындагы үйү соттун чечими менен мамлекетке өткөрүлүп, мүлктү каттоо жүрүп жатканын билдирди. Бул тууралуу фонддун жетекчисинин орун басары Медер Машиев журналисттерге маалымдады.

“Бул блокту төраганын экинчи орун басары Канат Рыскулов карайт. Бүгүн кадастр (Мамлекеттик каттоо кызматынын Кадастр жана кыймылсыз мүлккө укуктарды каттоо департаментинин адистери – ред.) менен топосъемка кылууга барышкан. Соттун чечими менен мамлекетке өткөндөн кийин мүлктү мамлекетке каттоо керек”, – деди Машиев.

Алмазбек Атамбаевге 2019-жылдан баштап жалпы 7 кылмыш иши козголуп, бирөөсү боюнча чечим чыккан. Кримтөбөл Азиз Батукаевдин түрмөдөн мөөнөтүнөн мурда бошотулганына байланыштуу кылмыш иши боюнча 2020-жылы июнь айында Атамбаев 11 жылга соттолгон. Анда бир топ үй-мүлкү конфискацияланган. Октябрь окуяларынан кийин мурдагы президенттин адвокаттарынын кайрылуусу менен Жогорку сот Батукаев ишин кайра кароого жөнөтөт. Бирок 2021-жылы 12-октябрда Жогорку сот жаңы ачылган жагдайларга байланыштуу Башкы прокуратуранын өтүнүчүн канааттандырып, мурдагы президентке чыккан өкүмдү кайра күчүнө киргизген.

Мындан сырткары Атамбаев Кой-Таш окуясы, ЖЭБди модернизациялоо, Кой-Таштагы жер тилкеси, түрк жарандарына мыйзамсыз жарандык берүү, Октябрь окуялары боюнча дагы айыпталып жатат.

Сот Алмаз Атамбаевдин Кой-Ташка салган хансарайын конфискациялап мамлекетке өткөрүүгө чечим чыгарды

Бүгүн, 30-майда Алмаз Атамбаевдин Кой-Таш айылына салган хан сарайын мамлкеттин эсебине конфискациялап, өткөрүп алуу тууралу сот чечим кабыл алганы белгилүү болду. Бул тууралу Атамбаевдин адвокаты Замир Жоошев өзүнүн Facebook социалдык тармагындагы баракчасы аркылуу билдирди.

“Бүгүн, 2 жыл 9 ай 22 күн өткөндөн кийин гана КР Генпрокуратурасы Кой-Таш окуялары боюнча айыптоо актысын жарыя кылды”, – деп жазат адвокат Замир Жоошев.

“Атамбаевге каршы козголгон “Батукаевдин иши” боюнча Биринчи май райондук сотунун судьясы Эмилбек Кайыпов, Бишкек шаардык сотунун жана КР Жогорку сотунун судьялары Алмаз Атамбаевге тиешелүү делген көптөгөн мүлктөрдү конфискациялоо тууралу чечим кабыл алышкан…” – деп улантат адвокат.

“Мамлекеттик мүлктөрдү башкаруу фондунун төрагасынын орун басары Канат Рыскулов Атамбаевдин Кой-Таштагы үйүнө келип, 3 күндүн ичинде үйдү бошотуп коюуну талап кылып ултиматум коюп кетти. Прокуратура органдары Мамлекеттик мүлк фондунун өкүлү Канат Рыскуловдун мыйзамсыз аракеттерине бөгөт коюусу керек”, – дейт андан ары Жоошев.

“Алмаз Атамбаев бул үйдө 2016-жылдан бери жашап келгенин элдин баары билет, ал эми анын жубайы Раиса Атамбаева менен уулу Кадыр Атамбаев ал үйдө бүгүнкү күнгө чейин жашап жатышат. Кийин Алмаз Атамбаев түрмөдөн чыкканда каякка кайтып келет? Анын мүнөзүн билгендер ал эч качан балдарынын үйүнө да баш калкалап барбасын билишет. Же бийликтегилер ал түрмөдөн тирүү чыкпайт деп ойлошобу? ” – деп жыйынтыктайт Атамбаевдин жактоочусу Замир Жоошев.

Эске сала кетсек, Мамлекеттик мүлктөрдү башкаруу фондунун төрагасынын орун басары Канат Рыскулов ал үй балдардын саламаттыгын чыңдоочу мамлекеттик комплекс болорун билдирген.

Андан көп өтпөй эле КСДПнын жаш лидерлеринин бири Темирлан Султанбеков абакта жаткан Атамбаев Кой-Таштагы үйүндө балдардын саламаттыгын чыңдоочу комплекс жана 7-апрель баатырларынын музейин ачуу чечимин кабыл алганын жарыя кылды.

Булак: Kyrgyztoday.kg

Замир Жоошев, адвокат: Сот Алмаз Атамбаевдин медициналык текшерүүдөн өткөрүү тууралуу өтүнүчүн канааттандыргандыктан, ал ооруканага текшерүүгө жеткирилди"

Мурдагы президент Алмазбек Атамбаев 25-майда Бишкек шаарындагы Улуттук кардиология борборуна жеткирилгенин адвокат Замир Жоошев билдирди.

“Бишкектин Биринчи май райондук сотунда 25-апрелде Атамбаевге байланыштуу чечим чыккан болчу. Медициналык текшерүүдөн өткөрүү тууралуу өтүнүч канааттандырылган. Бүгүн ошол чечим ишке ашырылып жатат”,- деди жактоочу Замир Жоошев.

Маалыматты мурдагы президенттин уулу, Бишкек шаардык кеңешинин депутаты Кадыр Атамбаев тастыктады. Азырынча жакындарына Алмазбек Атамбаев менен жолугушууга уруксат бериле электигин айтты.

Мурдагы президент 2019-жылдын 8-августунан бери камакта отурат. 2020-жылдын Октябрь окуясынан кийин бир аз убакыт эркиндикте болгон.

2020-жылдын октябрь айындагы жапырт башаламандык боюнча акыркы жараян 25-апрелде өтүп, Атамбаев алып келинген эмес. Жараянда ага Бишкектеги Улуттук кардиология жана терапия борборунан текшерүүдөн өтүүгө уруксат берилгени айтылган.

Ага чейинки сот отурумдарында ал ден соолугуна байланыштуу катыша албастыгын айтып, чыр чыгарган.

Бир нече оор беренелерге айыпталып, абакта отурган мурдагы президентке сот отурумдары болуп жаткан учурда бир нече жолу “Тез жардам” чакыртылган. Жакындары жана адвокаттар Атамбаев ооруканада жатып, дарыланышы керектиги тууралуу дарыгерлердин сунушу бар экенин билдиришкен.

Генпрокуратура Р.Отунбаева, А.Атамбаев, А.Бекназаров, И.Исаков баштаган Убактылуу өкмөт мүчөлөрүнүн дүнүйө-мүлкүн камакка ала баштады

КР Генералдык прокуратурасынын Тергөө башкармалыгы  2010-жылдагы июнь коогалаңына жана андагы массалык адам өлтүрүүлөргө  жол берген шалаакылыктары  үчүн ошол кездеги Роза Отунбаева жетектеген Убактылуу өкмөттүн мүчөлөрүнүн үстүнөн козголгон кылмыш ишин тергөөдө.

“Кактус” басылмасынын укук коргоо органдарындагы булактары билдиргендей, Генпрокуратуранын Тергөө башкармалыгынын  тергөөчүсү КР Мамлекеттик жер ресурстары агенттигинин алдындагы “Кадастр” мамлекеттик мекемесинин Бишкектеги филиалынан төмөндөгү Убактылуу өкмөт мүчөлөрүнүн дүнүйө-мүлкү тууралу маалымат талап кылган:

  • Роза Отунбаева;
  • Алмазбек Атамбаев;
  • Азимбек Бекназаров;
  • Исмаил Исаков;
  • Бактыбек Алымбеков;
  • Бектур Асанов;
  • Кеңешбек Дүйшөбаев;
  • Байтемир Ибраев;
  • Кубатбек Байболов.

Тергөөчү жогоруда аталган кылмыш иштери боюнча Убактылуу өкмөт мүчөлөрүнүн дүнүйө-мүлкүн азыр эле камакка алып, соттон кийин ал мүлктөрдү мамлекеттин эсебине конфискациялоо максатын көздөйт.

КР Генпрокуратурасынын Тергөө башкармалыгынын тергөөчүсүнүн “Кадастр” мамлекеттик мекемесине жазган катынын көчүрмөсү.

ЖМК: 2016-жылы Тарых музейинде жүздөгөн экспонаттар күйүп кеткен

Kloop.kg менен “Уюшкан кылмыштуулукту жана коррупцияны иликтөө” долбоору (OCCRP) 2016-жылы Бишкектеги Тарых музейинде болгон өрт боюнча жаңы иликтөө жарыялады.

Журналисттер анда музей жетекчилиги кабарлагандай, “бир нече баалуулугу жок экспонаттар” эмес, андан көп баалуу табылгалар өрттөнүп кеткенин аныкташты.

2021-жылы майда жарыяланган биринчи иликтөөдө журналисттер бир нече экспонат күйүп кеткенин билдиришкен. Бирок жаңы иликтөөгө караганда, өрт жүздөгөн предметтерди жок кылган.

Журналисттердин колуна Маданият министрлигинин дарегине жазылган эки кат тийген. Анда музей кызматкерлери 2021-жылы музейдин жер төлөсүн тазалап жатып, “толук же жарым жартылай күйүп кеткен жүздөгөн музей предметтерин” таап алышканын жазышкан.

“Музейдин жер төлөсүнөн күйүп кеткен музей буюмдары салынган жети куту таптык. Аларды ачкан учурда негизги жана жардамчы фонддордун номери коюлган экспанттар чыкты. Документтер, картиналар, китептер, плакаттар, килемдер. Алардын баары күйүп калган, күйгөн жерлер кесилген”, – деп айтылат музей кызматкерлери кол койгон актылардын биринде.

Музейдин жаңы жетекчилиги атайын комиссия курап, зыянга учураган предметтердин тизмесин түзгөн. Ага ылайык, 350 экспонат жарым-жартылай күйгөн же жок болгон, дагы 600дөн ашык предмет зыянга учураган. Жок болгон экспонаттардын көбү союз мезгилине таандык, бирок арасында 19 кылымдагы китептер да болгон.

2017-жылы өрт фактысы боюнча райондук милиция кылмыш ишин козгогон. Бул иштин азыркы макамы белгисиз.

Улуттук тарых музейин оңдоо 2016-жылы башталган. Анда Түркиянын Эл аралык кызматташтык агенттиги (ТИКА) менен өкмөт меморандум түзүп, музейди түрк тарап өз каражатына оңдоону моюнуна алган. Музейдин тышкы бети менен айланасы оңдолгон соң кыргыз өкмөтү маданий имараттын ичин бюджеттин эсебинен оңдомок болгон. Бул үчүн бийлик 1,5 миллиард сомдон ашык каражат бөлгөн.

Оңдоо иштеринен кийин аны жүргүзгөн тараптарга кылмыш иши козголуп, 2020-жылы 9-июнда Бишкектин Биринчи май райондук соту мурдагы премьер-министр Сапар Исаковду 18 жылга камап, 247 миллион 650 миң 281 сом айыпка жыккан.

Улуттук тарых музейи расмий түрдө 2021-жылы ноябрда ачылган .

Коррупциянын символу Алексей Ширшов КСДПчылар Атамбаев менен Жээнбеков бийликте турган 2015-2019-жылдарда "апакай" болуп акталып чыгыптыр

Бүгүн, 13-майда КР Президентинин маалымат катчысы Эрбол Султанбаев билдирүү таратып, Алексей Ширшовдун азыр соттуулугу жок экенин, анткени ал 2015-2019-жылдарда толук акталып чыкканын билдирди.
“Ширшов боюнча тактоо.
Президент Садыр Жапаров Ширшов боюнча маалымат бергенден кийин Азимбек Бекназаров Мамлекет башчысын кимдир бирөөлөр адаштырып жатат деген пикирин билдирди. Жыйынтыгында Президенттин дагы, Азимбек Бекназаровдун дагы айткандары туура болуп чыкты.
Көрсө, Ширшовго козголгон иштер болгон экен. Бирок 2015-2019-жылдары айып пул төлөп, акталып чыгыптыр. Бул боюнча төмөндөгү маалыматтардан көрүүгө болот. 2021-жылы эч кандай издөөдө болгон эмес жана башка кылмыш иштери козголбоптур. Ошол үчүн Президент кабыл алган”, – деп жазган Эрбол Султанбаев.
Меню