Menu

Элвира Сурабалдиева чек ара келишимин колдобогон депутаттарга кысым башталганын билдирди

Жогорку Кеңештин 24-ноябрдагы жыйынында депутат Элвира Сурабалдиева кыргыз-өзбек чек ара келишимине каршы добуш берген депутаттарга коркутуу, кысым башталганын айтып чыкты. Ал спикер Нурланбек Шакиевге кайрылып, парламент өкүлдөрүн коргой албай жатканын сынга алды.

“Кемпир-Абаддын берилишине каршы добуш берген депутаттарга корутуп-үркүтүү болуп жатат. Бизди коргой албасаңыз, анда биз сизди эмнеге шайладык? Баса, кечээ менин туулган күнүм болду, урматтуу Камчыбек Кыдыршаевич (Ташиев), белегиңизди эч качан унутпайм. Менин инимди “иш козгойм” деп коркуткан УКМКнын кызматкерлерин да унутпайм. Кечээ каршы добуш берген депутаттардын баары менен сүйлөшсөм, баарынын мамлекеттик кызматта иштеген туугандарын, жакындарын жумуштан алып жатыптыр. Менин жакын туугандарымдын арасында мамлекеттик кызматта иштегендери жок, бирок алыскы туугандарымды иштен алып жатыптыр. УКМК ушуга чейин барсаңар, оокатыңарды, бизнесиңерди тартып алам десеңер, бул Бакиевдердин тушунда да болгон эмес. УКМК менин туугандарымдын бизнестерине келип, “ал кызды тыйынсыз калтырам, талаада калтырам” деп коркутуп жатыптыр. Баарыңар табакташ болуп отуруп алып, бизди бир-бирден атып эле салбайсыңарбы?”,-деди Сурабалдиева.

Жогорку Кеңеш 17-ноябрда кыргыз-өзбек чек арасынын айрым тилкелерин делимитациялоо боюнча келишимди ратификациялоо жөнүндөгү мыйзам долбоорун дароо үч окууда карап, кабыл алган. Документти 64 депутат колдоп, 19у каршы добуш берди.
Ошондой эле чек арадагы Кемпир-Абад суу сактагычынын суу ресурстарын биргелешип башкаруу тууралуу келишим да колдоо тапкан.
Процедурага ылайык, мыйзам президент кол койгондон кийин күчүнө кирет.

Келишимге ылайык, Кемпир-Абад суу сактагычынын суусун Кыргызстан менен Өзбекстандан 12ден адам (ред: 24 киши) кирген биргелешкен комиссия башкарат. Өзбекстан суу сактагычтын коопсуздугун камсыздайт, техникалык жактан тейлейт жана кыргыз тарап менен макулдашылган көлөмдө сууну агызат. Суунун деңгээлин горизонталь боюнча 900дөн жогору эмес кармап туруу милдетин алат. Бирок буга өзгөчө кырдаалдар – мисалы, суу каптоо, жаратылыш кубулуштары жана форс-мажордук жагдайлар кирбей турганы жазылган.
Кыргызстанда Кемпир-Абад суу сактагычынын жеринин Өзбекстанга берилишине каршы болгон 30га жакын саясатчы, активисттер “жапырт башаламандык уюштурууга даярданган” деген шек менен камакка алынды. Алар муну саясий куугунтук катары баалап жатышат.

Никол Пашинян ЖККУ саммитинин соңундагы декларацияга кол коюудан баш тартты

Армениянын премьер-министри Никол Пашинян Еревандагы Жамааттык коопсуздук келишим уюмунун (ЖККУ) саммитин жыйынтыктаган декларацияга кол койгон жок. Бул тууралуу армян өкмөтүнүн басма сөз кызматы кабарлады.

Анын алдында Пашинян аталган уюмду Азербайжандын Арменияга каршы аракеттерине саясий баа берүүгө, бул маселеде өнөктөштүк көрсөтүүгө чакырган. Ал ошол эле маалда ЖККУдан аскердик жардам сурабай турганын белгилеген.

Беларус президенти Александр Лукашенко саммитте Армения кол коюлчу документтерге кошумча киргизүүнү сунуштаганын, бирок ал колдоо таппаганын айткан.

Орусиянын президенти Владимир Путиндин басма сөз катчысы Дмитрий Песков саммиттин жыйынтыгы тууралуу комментарий берип жатып, Армениянын ЖККУдан чыгышы тууралуу сөз болбогонун билдирди. Бирок “лидерлер орток пикир таппаган учурлар” болгонун ырастап, муну “азыркы жагдайдын кыйынчылыктары” менен негиздеди.

Кыргызстан, Армения, Казакстан, Орусия, Беларус жана Тажикстан мүчө болгон уюмдун катчылыгы Еревандагы саммитте эл аралык жана аймактык коопсуздук көйгөйлөрү, кризистик кырдаалда чара көрүүнү жакшыртуу жолдору талкууланарын кабарлаган.

Болот Темиров Бишкек-Москва учагы менен чыгарылганы белгилүү болду

Иликтөөчү журналист Болот Темиров Бишкек-Москва учак каттамы менен Орусияга жеткирилди. Бул тууралуу баратканын Фейсбуктагы Temirov LIVE баракчасы жазды.

23-ноябрдын кечинде иликтөөчү журналист Болот Темировду бир нече күч кызматкерлери “Манас” аэропортундагы жүргүнчүлөр уча турган залга алып барган. Аба майданында жүргөн журналисттердин Темировду кайда алып баратканы тууралуу суроосуна эч ким жооп берген эмес.

Анын алдында Бишкек шаардык соту Темировду өлкөдөн чыгаруу тууралуу чечим чыгарып, аны ошол жерден күч кызматкерлери мажбурлап алып кетишкен. Сот аны чыгаруу милдетин ИИМ менен Чек ара кызматына жүктөгөн.

Эл аралык коомчулук бул чечимди сындаган билдирүү таратууда.

Болот Темиров соттогу акыркы сөзүндө өкүмдү бийликтин өч алуу аракети катары баалап, ал Кыргызстандын жараны экенин, шаардык сот мыйзамсыз чечим чыгарганын айткан.

Кыргызстанда төрөлүп, Орусияда өскөн, кийин мекенине кайтып келген Болот Темиров Орусиянын жараны экени айтылып, “Кыргызстанда аскердик билетти жасалмалаган” деп айып коюлган. Темиров бул айыпты четке каккан.

"Росатом" Кыргызстанда курулуучу атомдук станциянын негиздемесин даярдайт

Кыргызстандын Энергетика министрлиги жана Орусиянын “Русатом Энержи Прожект” акционердик коому (“Росатом”) менен кызматташуусу жөнүндө документке кол коюшту. Бул тууралуу министрликтен кабарлашты.

Макулдашууга ылайык, “Росатом” Кыргызстандын аймагында курулуучу чакан атомдук станциянын техникалык-экономикалык негиздемесин даярдайт. Сочиде өткөн “АТОМЭКСПО-2022” эл аралык форумунда документке энергетика министри Таалайбек Ибраев менен “Росатомдун” өкүлү Андрей Рождествин кол койгон.

Жыл башында Энергетика министрлиги Орусиянын “Росатом” корпорациясы менен биргеликте Кыргызстанда чакан атом электр станциясын куруу боюнча меморандумга кол койгону белгилүү болгон. Азырынча курулуш жөнүндө кенен маалымат бериле элек.

УКМК: Баткенде контрабандалык жүк ташыган «Тойота Превиа» жана «Хюндай Портер» үлгүсүндөгү 2 унаа мамлекетке конфискацияланды

Кыргыз Республикасынын Президентинин жана Министрлер Кабинетинин контрабандага каршы аракеттенүү жаатындагы тапшырмаларын аткаруунун алкагында Баткен облусунун аймагында аткезчилик жүк ташыган 2 автоунаа конфискацияланды.

Алсак, КР УКМКнын Баткен облусу боюнча башкармалыгы, «Баткен» бажысы жана КР УКМКнын чек ара кызматы менен биргеликте, 25-сентябры жана 15-октябрында контрабандалык жүк ташыган Т.М.А. башкаруусундагы «Тойота Превиа» жана «И.С.Р.» «Хюндай Портер» үлгүсүндөгү унаалар кармалган.

2022-жылдын 18-ноябрында Баткен райондук сотунун чечиминин негизинде, мыйзамсыз иш-аракеттерди жасагандыгы боюнча эки автоунаа тең мамлекеттин эсебине конфискацияланды.

Болот Темировду өлкөдөн чыгаруу чечими чыгып, аны сот залынан кармап кетишти

Бишкек шаардык сотунда бүгүн, 23-ноябрда иликтөөчү журналист Болот Темировду өлкөдөн чыгаруу чечими чыкты. Аны дароо сот залынан кармап, алып кетишти.

Бир нече айып тагылган журналисттин ишин алгач Бишкектин Свердлов райондук соту караган. Райондук соттун өкүмүнө нааразы болгон прокуратура шаардык сотко кайрылган.

28-сентябрда Свердлов райондук сотунда судья Акылбек Адимов Темировго маңзат боюнча коюлган айып негизсиз экенин айтып, аны актаган. Алган паспорту менен чек арадан өткөнү мыйзамдуу болгонун билдирип, ал боюнча да актоо чечимин чыгарган. Судья Темировго тергөөчүлөр койгон айыптарга далил көрө албаганын белгилеген. Ал эми документ жасалмалоо деген берене боюнча айыптуу деп таап, бирок жаза чарасы чегерилбей турганын билдирген.

Ага чейинки отурумда мамлекеттик айыптоо сотко Темировду беш жылга жалпы тартиптеги колонияга камоону сунуш кылган. Прокурор Мээрим Алиева аны өлкөдөн чыгаруу тууралуу да маселе көтөргөн.

Бүгүнкү отурумда да прокурор соттон Болот Темировду күнөөлүү деп таап, Кыргызстандан чыгарууну өтүндү.

Болот Темиров бүгүнкү отурумдагы акыркы сөзүндө күнөөсү жок экенин дагы бир жолу айтып, ага карата иш козгогон жана айып таккан күч органдарын акыйкат иштөөгө чакырган.

Темировду жана аны менен иштешкен төкмө акын Болот Назаровду милиция быйыл 23-январда кармап, чет жакка чыкпоо тууралуу тилкаттын негизинде кайра бошоткон.

Анын алдында Болот Темировдун Ютубдагы Temirov LIVE каналына жемкорлук тууралуу иликтөө жарыяланып, анда Ташиевдин аты аталган.

Ошол эле күнү Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитеттин (УКМК) төрагасы Камчыбек Ташиев журналисттерге брифинг уюштуруп, мамлекетке зыян келтирбегенин жана коррупцияга аралашпаганын айткан.

Темировго жана Назаровго карата иш Кылмыш-жаза кодексинин “Баңгизат каражаттарын, психотроптук заттарды жана алардын аналогдорун сатып өткөрүү, маңзатты мыйзамсыз даярдоо” беренеси менен козголгон.

Журналистке “Мамлекеттик чек арадан мыйзамсыз өтүү” жана “Документтердин жасалмасын жасоо” деген эки берене да кошулган.

Тергөөнүн материалдарында Темировдун аскердик билети Орусиянын жаранына таандык экени жазылган.

УКМК жана Ички иштер министрлиги (ИИМ) журналистке бут тосуу болуп жатканы тууралуу айыптарды четке каккан.

Президенттин басма сөз кызматы бийлик иликтөөчү журналисттерге колдоо көрсөтөрүн билдирген.

Төкмө акын Болот Назаров Ютуб каналына жемкорлукту ашкерелеген чыгармаларын жарыялап келет.

Кимсанбай ажы Абдурахманов дүйнө салды - некролог

Өлкөбүздүн диний чөйрөсү оор жана орду толгус жоготууга учурады.

Ушул жылдын 22-ноябрында 82 жаш курагында Кыргызстандын мусулмандарынын туңгуч муфтийи Кимсанбай ажы Абдурахманов дүйнө салды.

Кимсанбай ажы Абдурахманов 1940-жылдын 10-июлунда Өзбекстандын Фергана облусундагы (Кыргызстандын Баткен шаарынан 15 километр алыстыктагы) Жанабад айылында жергиликтүү кыргыз үй-бүлөдө жарык дүйнөгө келген.

Ал 1957-жылы орто мектепти аяктап, 1959-жылы Өзбекстандын Бухара шаарындагы Мир-и Араб Ислам медресесине окууга кирген.

1962 — 1966-жылдары Советтер Союзунун Ыраакы Чыгышындагы Деңиз флотунда аскердик кызмат өтөп, аскерден кайткандан кийин Мир-и Араб Ислам медресесиндеги окуусун улантып, аны 1971-жылы ийгиликтүү бүтүргөн.

1971 — 1976-жылдары Ташкентеги Борбордук Азия жана Казакстан мусулмандарынын Дин башкармасында «Советтик Чыгыштын мусулмандары» журналынын редакциясында адабий кызматкер болуп эмгектенген.

1976 — 1980-жылдары ал Иорданиянын борбору Амман шаарындагы Иордан мамлекеттик университетинин Шарият факультетинде окуп, аны ийгиликтүү бүтүрүп, Иорданиянын падышасынын колунан Ислам шариатынын адиси деген дипломду алган.

1980 — 1982-жылдары «Советтик чыгыштын мусулмандары» журналынын редакциясында журналдын араб тили жана өзбек варианттарынын редактору болуп иштеген.

1982 — 1986-жылдары Кимсанбай ажы Бухарадагы Мир-и Араб Ислам медресесинин директору болуп иштейт.

1987-1989-жылдары Борбордук Азия жана Казакстан мусулмандарынын Дин башкармасынын «Фатва» бөлүмүндө эмгектенген, 1990-жылдын мартынан 1992-жылдын сентябрына чейин Кыргызстан мусулмандарынын казыятынын төрагасы — казы кызматын ээлеген.

1992-жылдын август айынын аягында Кыргызстан мусулмандарынын 1-Курултайы болуп, эгемендүү Кыргызстан мусулмандарынын дин башкармасы түзүлүп, анын төрагасы — Кыргызстан мусулмандарынын Азирети муфтийи болуп Кимсанбай ажы Абдурахманов дайындалган.

Муфтий Кимсанбай ажы 1990-жылдын сентябрында Бишкек шаарында Кыргызстандагы туңгуч ислам медресесин ачкан. Бул медресени 1993-жылы Ислам инситутуна айландырып, окуу программаларын да жогорку денгелге көтөрүп, ага «Азрети Али» атын берген. Ушул жылы Кимсанбай ажынын демилгеси менен Кыргызстандын региондорунда да ислам медреселери ачылып иштей баштаган. 1991-жылы Кимсанбай ажы баш болгон 450 киши биринчи жолу Кыргызстандан Саудия Аравияга ажылыкка барган. Ушул жылы муфтий Кимсанбай ажынын демилгеси менен даргин улутундагылар жашаган айылда ислам медресеси жана Курани Каримди жаттоо ишин багыттаган каарылар медресеси ачылып, иштей баштаган. Муфтий Кимсанбай ажы Бириккен Араб Эмираттарындагы белгилүү шейхтердин бири менен сүйлөшүп, Бишкек шаарында жаңы стилдеги борбордук мечитин курууга жардам сурап, аталган борбордук мечит 1995-жылдын октябрь айында бүткөрүлгон. Азыркы күндөрдө да ал мечит борбордук мечит катары болуп саналат.

1994-жылы Азирети Муфтий Кимсанбай ажынын аракети менен Сауд Аравиядагы Ислам банкы борбордук мечиттин жанындагы чоң имаратты сатып берген.

1996-жылы Кимсанбай ажы Кыргызстан мусулмандарынын Дин башкармасын жана «Азрети Умар» институтун учурдагы Гоголь, 57 дарегиндеги имаратка көчүргөн. Азыркы мезгилде дал ушул имаратта Диний башкармалыгы жана Кыргызстан Ислам университети бар.

Азирети муфтий Кимсанбай ажынын аракети астында 1990-жылга чейинки Кыргызстандагы 39 мечиттин саны миңден ашты. «Азирети Умар» Ислам институтунда Египеттен келген араб мугалимдер араб тилинен сабак бере баштаган. 1996-жылдын декабрында Кимсанбай ажы Кыргызстандын Муфтийи кызматынан алгачкы жолу бошоду. 2000-жылдан 2003-жылдын сентябрына чейин Кимсанбай ажы экинчи жолу Кыргызстан мусулмандарынын муфтийи болуп кызмат өтөгөн. 2004 — 2007-жылдары Кимсанбай ажы Бишкек шаарындагы Махмуд Кашкарий мечитинде имам–хатиб болуп иштеген. 2008-жылдын апрелинен баштап Бишкек шаарындагы жаңы курулган Мусакан төрө мечитинде имам–хатиб (башкы имам) болуп үзүрлүү кызмат өтөгөн.

Кимсанбай ажы Абдурахмановдун жаркын элеси биздин жүрөгүбүздө түбөлүккө сакталат.
Маркумдун үй-бүлөсүнө, туугандарына жана жакындарына терең кайгыруу менен көңүл айтып, орду толгус жоготуунун оор кайгысын бирге бөлүшөбүз.

С. Н. Жапаров, Н. Т. Шакиев, А. У. Жапаров, З. К. Базарбеков, С. С. Касмамбетов, А. А. Касымалиев, К. К. Ташиев, Б. Э. Торобаев, Э. Ж. Байсалов, М. М. Иманкулов, А.Дж. Джунушалиев, М. К. Укушов, Н. А. Сулайманкулов, А. Н. Исанов, К. Т. Зулушев, У. О. Ниязбеков, К. Б. Базарбаев, А. Ж. Бешимов, Т. Ж. Абдыкаров, З. Ракиев, А. М. Масалиев, А. Нарматов, К. Маликов жана башкалар.

Москвада кыргыз жаранынын өлүмүнө шектүү кармалды

Москвада кыргыз жаранынын өлүмүнө шектүү кармалды. Бул тууралуу 22-ноябрда Кыргызстандын Тышкы иштер министрлиги (ТИМ) билдирди.

Киши колдуу болгон сөөк табылганына байланыштуу окуя тууралуу кыска маалымат берген мекеме ал адам Кыргызстандын 50 жаштагы жараны экенин, Москвада такси айдоочусу болуп иштеп жүргөнү аныкталганын маалымдады.

Факты боюнча Москванын Кунцево райондор аралык тергөө бөлүмүндө Орусиянын Кылмыш-жаза кодексинин 105-беренеси (“Адам өлтүрүү”) менен иш козголуп, тергөө жүргүзүлө баштады.

Кыргызстандын миллиондон ашуун жараны бүгүнкү күндө Орусияда эмгек мигранты болуп жүрөт.

ТИМдин расмий маалыматына караганда, былтыр Кыргызстанга четтен 540 “Жүк-200” келсе, быйыл алгачкы беш айда 292 мигранттын сөөгү мекенине жеткирилди.

Министрлер кабинети жыл соңуна чейин донорлордон бюджетти колдоого 30 млрд. сом алууга ниеттенүүдө

Кыргызстан бюджетти колдоо үчүн 2022-жылдын он айында донорлордон 12,1 миллиард сом алды. Бул тууралуу 22-ноябрда Жогорку Кеңештин Отун-энергетикалык комплекси, жер казынасын пайдалануу жана өнөр жай саясаты боюнча комитетинин жыйынында өлкөнүн каржы министри Алмазбек Бакетаев билдирди.

Жыйындын жүрүшүндө депутаттар быйыл бюджетти колдоо үчүн канча каражат алуу пландалганына кызыгышты.

“2022-жылдын 10 айында 12,1 миллиард сом алдык. Жыл соңуна чейин 30 миллиард 600 миллион болот”, – деди министр.

Октябрда каржы министринин орун басары Руслан Татиков Министрлер кабинети акыркы 10 айдын ичинде эл аралык каржы институттарынан бюджетти колдоого 180 миллион доллар алганын, анын 50 миллиону грант болгонун айткан.

2021-жылы Кыргызстан эл аралык донор уюмдардан 38 миллиард сом (447 миллион 585 миң 394 доллар) алган. Каржы министрлигинин Эл аралык кызматташтык башкармалыгынын жетекчиси Нурбек Акжолов чет өлкөдөн каражат эки багыт боюнча келип жатканын билдирген: мамлекеттик инвестициялар аркылуу ири долбоорлорду ишке ашырууга жана бюджетти колдоо үчүн. 11,4 миллиард сом бюджетти колдоого жумшалса, 26,4 миллиард сом ири долбоорлорго тартылган.

2022-жылдын сентябрь айына карата Кыргызстандын мамлекеттик карызы 5,2 миллиард долларга жетти. Анын 4,1 миллиарды тышкы карыз. Калганын Министрлер кабинети ички каржы институттары гана сатып ала турган мамлекеттик баалуу кагаздар боюнча төлөп бериши керек.

Европа Биримдиги Борбор Азия аркылуу Орусияны айланып өтчү транспорттук коридорлорду өнүктүрөт

Европа Биримдиги (ЕБ) менен Борбор Азия өлкөлөрү Орусияны айланып өтчү транспорттук коридорлорду өнүктүрүү боюнча кызматташууну тереңдетүүгө кызыкдар. Бул тууралуу ЕБдин тышкы иштер жана коопсуздук саясаты боюнча жогорку өкүлү Жозеп Боррель билдирди.

Анын айтымында, Борбор Азия өлкөлөрү Евробиримдикти “эң ылайыктуу өнөктөш” деп эсептейт. Өз кезегинде ЕБ чөлкөмдөгү мамлекеттер менен мамилесин бекемдөөгө кызыкдар.

Боррелль ЕБ менен Борбор Азиянын ортосундагы мамилелер чың эмес экенин белгиледи. “Борбор Азия өлкөлөрү Европанын жана дүйнөнүн базарларына Орусиянын аймагы аркылуу гана чыгуу мүмкүнчүлүгүнө ээ. Бирок ашыкча көз карандуулуктун жана тандоонун жоктугунун баасы өтө чоң болот. Биз муну өз тажрыйбабызда көрдүк”, – деди Боррель.

Өз сөзүндө ал негизинен Кытай менен Европаны Казакстан, Азербайжан, Грузия жана Түркия аркылуу байланыштырган Транскаспий коридору жөнүндө сөз кылды. Боррель белгилегендей, Европа реконструкциялоо жана өнүктүрүү банкы бул коридордун техникалык-экономикалык негиздемесинин үстүндө иштеп жатат.

Боррель Орусия менен Кытай Борбор Азияда “маанилүү роль ойной турганын”, бирок Евробиримдик аймактын “негизги соода жана инвестициялык өнөктөшү” экенин кошумчалады. Ал ЕБ акыркы он жылда Борбор Азияга 100 миллиард евродон ашык инвестиция салганын, бул Орусия менен Кытайга караганда “бир топ көп” экенин белгиледи. Биримдик дагы 300 миллиард еврого чейин бөлүүнү пландоодо.

Орусия Украинага басып киргенден кийин Батыш өлкөлөрү киргизген санкциялардан улам Орусия Борбор Азия өлкөлөрү менен кызматташууну күчөткөн. 2022-жылдын октябрында Орусия – Борбор Азия форматындагы биринчи саммит өтүп, анда орус президенти Владимир Путин “Орусия Борбор Азия өлкөлөрүнүн экономикасынын алдыңкы инвестору: биздин түз инвестициялардын жалпы көлөмү беш миллиард долларга жакын” деп билдирген.

АКШ Кыргызстандын бүт аймактарында башталгыч класстардын окуучуларын 5 жыл бою күн сайын бекер кефир менен камсыз кылат

Бишкек, Кыргызстан (22-ноябрь, 2022-жыл) – Кыргыз Республикасындагы 124 мектептин башталгыч класстарынын окуучулары активдүү өсүү мезгилинде жергиликтүү өндүрүлгөн кефир аркылуу керектүү азыктарды алышат. Бул мүмкүнчүлүккө Мерсико тарабынан ишке ашырылып жаткан АКШнын айыл чарба министрлигинин USDA МакГоверн-Доулдун «Билим үчүн азык жана балдардын тамактануусу» программасынын алкагында жетүүгө мүмкүн болду. 

Мерсико тарабынан «Белая река» жергиликтүү өндүрүшүнөн сатып алынган жалпысынан 141 000 литр кефир төрт аймактагы башталгыч мектептерге таратылат: Чүй облусунда 19 мектеп, Жалал-Абад облусунда 26 мектеп, Ош облусу боюнча 64 мектеп жана Баткен облусунда 15 мектеп. Ар бир кыргызстандык окуучу күн сайын 40 граммдан дени сак өсүү үчүн кальцийдин, бифидобактериялардын жана башка белоктордун булагы болгон кефир алат. Беш жылдын ичинде «Билим берүү үчүн азык жана балдардын тамактануусу» программасы жергиликтүү кефир өндүрүүчүлөр менен биргеликте 400дөн ашык мектепти кефир менен камсыздоону көздөп жатат. 

«Мерсико уюмунун программалары жергиликтүү ишкерлерди, алардын өндүрүрүшү үчүн максаттуу рынокко айлана турган мектептер менен байланыштыруу аркылуу колдойт. Бул кызматташуу балдар үчүн дени сак тамак-ашка туруктуу суроо-талапты жаратып, жергиликтүү экономикага салым кошот”, – дейт Кыргыз Республикасындагы Мерсиконун директору Елена Бурян. Жергиликтүү өндүрүүчүлөр жана жеткирүүчүлөр программага катышуу үчүн талап кылынган азык-түлүк коопсуздугу жана отчеттуулук стандарттарына жооп бериши керек. 

2022-2023-окуу жылында программанын биринчи агымындагы 124 мектеп азык-түлүктөн тышкары, мектептердин ашканаларын оңдоп, окуучуларга ысык тамак даярдоо үчүн жаңы жабдууларды ала алышат. Ошондой эле Программа окуучулардын жана мугалимдердин ден соолугун жана коопсуздугун камсыз кылуу үчүн мектептерде суу, санитария жана гигиена инфраструктурасын калыбына келтирүүдө. Мындан тышкары мектеп жамааты жана ата-энелер кыргызстандык балдардын рационун, ден соолугун жана тамактануусун жакшыртуу үчүн зарыл болгон окуулардан өтүшөт.

*****

Мерсико – Кыргыз Республикасында 1994-жылдан бери иштеп келе жаткан эл аралык бейөкмөт уюм. Мерсико 2012-жылдан бери Кыргыз Республикасында USDAнын колдоосу менен МакГоверн-Доулдун «Билим үчүн азык жана  балдардын тамактануусу» программасын ишке ашырып келет. Программанын жаңы айлампасы 2021–2026-жылдарды камтыйт

Өзбекстан 5 млн долларга ремонттоп жаткан Оштогу Бабур атындагы өзбек театры жаңы сезонун баштады

21-ноябрда Оштогу Бабур атындагы өзбек академиялык театры 105-сезонун баштады. Театрдын артисттери оңдоо иштеринен улам убактылуу Султан Ибраимов атындагы Ош улуттук кыргыз драмалык театрында оюн коюуда.

Кыргызстанда ачылган алгачкы өзбек театрынын реконструкциясы Өзбекстан өкмөтүнүн каржылык колдоосу менен жүрүп жатат.

Оңдоо иштери 2021-жылы 13-сентябрда башталган. Өзбекстан өкмөтү театрдын ремонту үчүн 5 миллион доллар бөлгөн.

Ош шаарынын мэриясы реконструкция иштери быйыл жыл башында аягына чыгарын билдирген. Бирок ремонттук-курулуш иштеринин көлөмүнө байланыштуу бул мөөнөт жылдырылган. Курулушчулардын айтымында, реконструкциянын болжолдуу наркы 84 миллиард сом же 7,5 млн долларга бааланууда.

Театрда курулуш иштерин жүргүзүп жаткан адистер жумуштун дээрлик 80% бүткөнүн билдирүүдө. Ушул тапта тышкы жасалга, сахнага жабдууларды, залга отургучтарды жайгаштыруу иштери жүрүп жатат. Бул иштер жакынкы айларда, 2023-жылдын мартына чейин аягына чыгышы мүмкүн.

Быйылкы сезонго театрдын жамааты “Самар Бону”, “Дудук Келин” спектаклдерин даярдашты.

Бабур атындагы өзбек драмалык театры – Борбор Азиядагы алгачкы маданий жайлардын бири. Ал 1918-жылы ачылган, 2004-жылы президенттин жарлыгы менен ага академиялык деген макам ыйгарылган. Учурда театрдын чыгармачыл курамында 60тай адам бар.

Евробиримдик Кыргызстандын санариптештирүү тармагын өнүктүрүүгө 3 млн. евро бөлөт

Европа биримдиги (ЕБ) Кыргызстандын санариптештирүү тармагын өнүктүрүүгө 3 миллион евро бөлөт. Бул тууралуу өлкөнүн Тышкы иштер министрлигинин (ТИМ) басма сөз кызматы билдирди.

Мекеменин маалыматына караганда, тиешелүү чечим тышкы иштер министринин орун басары Айбек Молдогазиев менен Европа комиссиясынын эл аралык кызматташтык боюнча башкы директору Петерис Устубстун жолугушуусунда кабыл алынды.

“Жолугушууда көп жылдык индикативдик программанын алкагындагы долбоорлорду улантуу, ошондой эле санариптештирүү тармагындагы долбоорлордун алкагында 3 миллион евро колдоо көрсөтүү боюнча макулдашуулар жетишилди”, – деп жазылган министрликтин билдирүүсүндө.

Кыргызстандын бийлиги бир нече жылдан бери мамлекеттик мекемелерге санариптештирүү киргизилип жатканын билдирип келет. Президент Садыр Жапаров бир канча жолу мамлекеттик органдарды кеңсе кагаздарын колдонууну кыскартып, электрондук документ жүргүзүүгө өтүүгө чакырган. Министрлер кабинетинин маалыматына караганда, мындай чара кагаз колдонууну 50% кыскартып, жылына 112 миллион сом үнөмдөөгө мүмкүндүк берет.

Сузакта киши колдуу болгон кыздын жакындары жол тосушту

Жалал-Абад облусунун Сузак районуна караштуу Сасык-Булак айылында бүгүн 21-ноябрда адам өлтүрүүгө шектелип кармалган жергиликтүү тургунга каршы акция өттү.

Журналисттер жеринен маалымдагандай, акцияга Базар-Коргон районунан барган элүү чакты адам катышты. Коопсуздукка милиция кызматкерлери көз салып турду.

Акциянын катышуучулары шектүүнүн үй-бүлөсү менен чогуу башка жакка көчүп кетүүсүн, аны өмүрүнүн аягына чейин эркинен ажыратууну талап кылып кылышты.

Алар талаптарын аткарууну өтүнүп, маселеге коомчулуктун жана бийликтин көңүлүн бурдуруу максатында Бишкек-Ош жолунун ошол айылдын тушундагы тилкесин тороо аракетин көрүштү. 5-10 мүнөттөн кийин жол кайра ачылды.

Окуя Ноокен районунда 8-ноябрда болгон. Милициянын маалыматына караганда, суу аккан сайдан 19 жаштагы кыздын киши колдуу болгон сөөгү табылган. Кыз Базар-Коргон районунун тургуну болгону аныкталып, аны өлтүрүүгө шек саналган 58 жаштагы адам кармалган жана Кылмыш-жаза кодексинин 122-беренеси (Адам өлтүрүү) менен кылмыш иши козголгон.

Окуяны иликтөөгө Жалал-Абад, Ноокен, Базар-Коргон, Сузак райондук бөлүмдөрдүн кызматкерлери тартылып, шектүү катары кармалган киши буга чейин зордуктоо жана башка иштер үчүн бир нече жолу соттолгону, 2021-жылы баңгизатка байланыштуу кылмыш жоопкерчилигине тартылганы аныкталган.

Тергөө учурунда шектүү кылмыш жасаганын айтып, окуя кандай болгонун жеринен көрсөтүп бергени да айтылган.

Кыргызстанда бир жылда 250дөн ашык ала качуу фактысы катталды

25-ноябрдан тарта “Сезим” кризистик борбору зордук-зомбулукка каршы 16 күндүк өнөктүк баштайт. Анын максаты – аялдардын укуктарын коргоп, зордук-зомбулукту токтотууга коомчулукту чакыруу.

Борбор 2020-жылы аялдардын укугун коргогон бир катар мыйзамдар кабыл алынганы менен өлкөдө үй-бүлөлүк зомбулук көбөйгөнүн белгилейт.

Ички иштер министрлигинин маалыматына таянсак, былтыр 604 сексуалдык зомбулук фактысы катталып, анын 53% “кылмыштын курамы жок” деген негизде кыскартылган. Никеге туруу максатында 254 ала качуу болуп, алардын 84% сотко жеткен эмес. Жалпысынан 10 миң 151 зомбулук болгону катталып, 9038 убактылуу коргоо ордери (8463 аял, 264 бала) берилген.

Быйыл беш айда 3988 үй-бүлөлүк зомбулук фактысынын бети ачылган. Милиция жылына 8-10 миң үй-бүлөлүк чыр-чатакты телефондон каттайт. Бишкектеги ооруканаларга айына үй-бүлөсүнөн запкы жеген 40-50 аял кайрылат.

“Сезим” кризистик борборуна жылына зомбулукка кабылган 1500 киши жардам сурап кайрылса, анын 93% аялдар.

Камчыбек Ташиев УКМКнын Кара-Буура райондук бөлүмүнүн жаңы имаратын ачты

Бүгүн,  21-ноябрда Кыргыз Республикасынын УКМКнын Талас облусу боюнча башкармалыгынын Кара-Буура райондук бөлүмүнүн жаңы имаратынын расмий ачылышы болуп өттү.

Ачылыш аземине Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасынын орун басары – Кыргыз Республикасынын УКМК төрагасы генерал-лейтенант Камчыбек Ташиев, Президенттин Талас облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлү Бактыбек Нарбеков, Кара-Буура районунун башчысы Бектур Сагымбаев, ошондой эле ошондой улуттук коопсуздук органдарынын ардагерлери катышты.  

Жаңы курулган имарат кызматкерлердин иштөө шарттары үчүн талапка жооп берген жана керектүү заманбап жабдуулар менен толук камсыздалган 

КР УКМК төрагасы К.Ташиев кызматкерлерди куттуктап, Кыргызстандын бардык област, райондору боюнча УКМК кызматкерлерине шарттар түзүлүп жатканын, кызматтык милдеттерди так аткаруу зарылдыгын эскертти.

Кыргызстандагы кумарканаларга келе турган чет элдиктер үчүн виза талабын жоюу сунушталды

Чет элдиктерге Кыргызстандагы кумарканаларга визалык каттоого турбастан келип-кетүүгө уруксат берүү сунушталууда. Мындай жеңилдик каралган мыйзам долбоору бүгүн 21-ноябрда коомдук талкууга коюлду.

Министрлер кабинети демилгелеп, Экономика жана коммерция министрлиги иштеп чыккан долбоордун негизги максаты Кыргызстандагы атайын оюн-зоок аймактарына келүүнү каалаган чет элдик жарандардын тоскоолдуксуз жүрүүсүн камсыздоо жана ошол аркылуу инвестиция тартуу, кошумча жумуш орундарын түзүү экени маалымдалды.

Эгер сунуш колдоо таап, президент кол койсо, “Тышкы миграция жөнүндө”, “Кыргызстандагы оюн-зоок иши жөнүндө” мыйзамдарына өзгөртүү киргизилип, кумарканага келген чет элдиктер виза толтурбай, документин каттатпай 15 күн бою жүрө алышат.

Мыйзам долбоорунда “Атайын оюн-зоок зонасы – Министрлер кабинети аныктаган жана/же түзгөн, оюн-зоок уюштуруу жана жүргүзүүгө арналган, аймагында атайын укуктук, валюталык жана башка режимдер иштеши мүмкүн болгон аймак же инфраструктура” экени жана ал аймакта оюн-зоок ишин түзүүнүн жана жүзөгө ашыруунун тартибин Министрлер кабинети белгилей турганы да жазылды.

Кыргызстанда казинолордун ишине 2012-жылы тыюу салынган эле. Мындай чечимди кабыл алууга кумар оюндарынын кесепетинен үй-жайынан, колдо бар мүлкүнөн ажыраган адамдардын жакындарынын кайрылуулары себеп болгону айтылган.

Кумарканалардын чет өлкөлүктөр үчүн иштөөсүнө уруксат берген мыйзам быйыл 22-июнда парламентте экинчи окууда беш жолу добушка коюлуп, дароо эле үчүнчү окууда да добуш берилип, 58 депутат “макул”, тогузу “каршы” болгон. “Бүтүн Кыргызстан” фракциясынан беш депутат добуш берген эмес.

Президент Садыр Жапаров ал мыйзамга 30-июнда кол койгон. 25-июнда мыйзамды колдоп берген депутаттарга алкышын айткан, ал эми каршы чыккандарды “саясий упай топтоп, элдин диний ишенимдерине ойноп, өздөрү эптеп бийликке келүүнү эңсеген күчтөр” деп атаган.(

Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан темир жолун куруу документтери апрелде даяр болот

Министрлер кабинетинин төрагасы Акылбек Жапаров 21-ноябрда Жогорку Кеңеште Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан темир жол долбоорунун техникалык-экономикалык негиздемеси (ТЭО) тууралуу учкай маалымат берди.

Ал Бюджет, экономикалык жана фискалдык саясат комитетинин жыйынында Кытайдын Долборлоо институту бул документтерди эмдиги жылдын апрель айында толугу менен бүтүрүп берерин маалымдады.
Өткөн айда үч өлкө темир жол долбоорунун техникалык-экономикалык негиздемесин иштеп чыгууну каржылоогого байланыштуу макулдашканы маалым болгон. Парламентте “Кыргыз темир жолу” ишканасынын директору Азамат Сакиев биринчи этапта Кыргызстан жалпы сумманын 20% төгөрүн, экинчи этапта Кыргызстан 10, Өзбекстан 30% берерин, үчүнчү этапта Кытай 30% төлөрүн маалымдаган. Ошондой эле, төртүнчү этапта ар бир өлкөгө бирдей үлүш туура келерин бидлдирген. Азырынча негиздемени иштеп чыгууга канча каражат кетери белгисиз.
Расмий маалыматка ылайык, учурда “Кыргызтемиржолу” ишканасы менен Кытай темир жол курулуш корпорациясынын Долбоорлоо-изилдөө институтунун ортосундагы келишимдин негизинде Кыргызстанга 160 адис келип, Нарын жана Жалал-Абад облустарында жер-жерлерде изилдөө иштерин жүргүзүп жатат. Алар топографиялык изилдөөлөрдү жүргүзөт, кыртыштын үлгүсүн сынайт.
Өзбекстандын Самарканд шаарында 14-сентябрда Шанхай кызматташтык уюмунун (ШКУ) саммитинин алкагында Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан темир жолунун долбоору боюнча кызматташууга кол коюлган. Макулдашууларга ылайык, жол тилкеси “Торугарт – Арпа – Макмал – Жалал-Абад” багыты менен өтөт. Бул жолдун узундугу 280 чакырымды түзөт. Буга чейин ички долбоордун болжолдуу баасы 5 млрд. долларга барабар экени кабарланган.

HRW кыргыз бийлиги сунуштаган бейөкмөт уюмдар тууралуу мыйзам долбооруна чочулоосун билдирди

Эл аралык Human Rights Watch (HRW) уюму кыргыз бийлиги сунуштаган бейөкмөт уюмдар жөнүндө мыйзам долбоору жарандардын эркин чогулуу укугун чектеп, өкмөттүк эмес уюмдарга басымды күчөтөт деп эсептейт. Мындай билдирүү эл аралык уюмдун сайтына жарыяланды.

Анда HRW жаңы сунушталган мыйзам долбоору бейөкмөт уюмдардын жабылышына алып келет деген чочулоосун билдирген.

“Кыргызстандын өкмөтү жарандык коомдун ишмердигин чектеген пландарынан баш тартып, анын ордуна эркин чогулуу укугун камсыздоо боюнча эл аралык милдеттемелерин аткарышы керек”, – деп билдирген Human Rights Watch уюмунун Борбор Азия өлкөлөрү боюнча изилдөөчүсү Сыйнат Султаналиева.

2-ноябрда президенттик администрация бейөкмөт уюмдар жөнүндөгү мыйзам долбоорун коомдук талкууга чыгарган. Документке ылайык, “чет өлкөлүк бейөкмөт уюм” деген түшүнүк кирип, мамлекеттин көзөмөлдөөчү укуктары көбөйтүлөт. Долбоор колдоо тапса, бардык бейөкмөт уюмдар тизмеге алынат, аларды Башкы прокуратура жана Юстиция министрлиги толук көзөмөлдөйт, каржылык текшерүү күчөйт, айрымдарына мамлекет колдоо көрсөтө алат.

Бийликтин бул сунушун бир катар укук коргоо уюмдары сындап чыгышкан. Бейөкмөт уюм катары көптөгөн жылдан бери укугу бузулган кыргызстандыктарга жардамын берип келаткан “Бир Дүйнө Кыргызстан” кыймылы жана “Дүйнөнү өзгөрткөн адамдар” түйүнү билдирүү таратып, президенттик администрациянын сунушу коррупцияга жана бюрократияга жол ачарын, жарандык уюмдарга жасалма тоскоолдук жаратарын жана ал Конституцияга, эл аралык стандарттарга, Кыргызстандын милдеттенмелерине карама-каршы келерин белгилеген.

19-ноябрда Кыргызстандын Акыйкатчысы Атыр Абдрахматова Европа коопсуздук жана кызматташтык уюмунун (ЕККУ) демократиялык институттар жана адам укугу бюросу менен Венеция комиссиясына кайрылып, бейөкмөт уюмдар жөнүндөгү мыйзам долбооруна биргелешип укуктук баа берүүнү өтүндү.

“Коммерциялык эмес уюмдар” жөнүндөгү азыркы мыйзам 1999-жылы кабыл алынган.

УКМК: Токтогул райондук оорукананын башчысы коррупциялык схеманы түзгөндүгү үчүн кармалды

УКМК тарабынан жүргүзүлгөн ыкчам-издөө иш-чараларынын натыйжасында Токтогул районундагы Жалпы медициналык практика борборундагы коррупциялык схеманын бети ачылып, анын натыйжасында мамлекетке 1 миллион сомдон ашык материалдык зыян келтирилгени ачыкталды.

Токтогул районундагы Жалпы медициналык практика борборунун башчысы Ж.А. кызматтык ыйгарым укуктарын кыянаттык менен пайдаланып, жеке пайда көрүү максатында подрядчы тарабынан келишимдин шарттарын иш жүзүндө аткарбаган иш актыларына кол койгон.

 Бул факты боюнча материалдар Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 337-беренесинин 2-бөлүгүндө (Кызматтык абалынан кыянаттык менен пайдалануу, өзүнө же башка адамдарга же башка жеке кызыкчылыктарга пайда алып келүү максатында) каралган кылмыш белгилери боюнча Кылмыштардын бирдиктүү реестрине катталды. Кармалган Ж.А. КР УКМК тергөө камак жайынын убактылуу кармоочу жайына киргизилди. 

Азыркы учурда тергөө иштери жүрүп жатат.

УКМК: Кыргыз-кытай чек арасында (Үзөнгү-Кууш) мергенчиликте жүргөн "мыйзамдагы ууру" Камчы Асанбай 10 жигити, 8 куралы менен кармалды

Үстүбүздөгү жылдын 16-ноябрында КР УКМК Ысык-Көл облусу боюнча башкы башкармалыгы тарабынан уюшкан кылмыштуулукка каршы күрөшүү боюнча жүргүзүлүп жаткан ыкчам-издөө иш-чараларынын алкагында, Кыргыз-Кытай чек арасына жакын жердеги (Жети-Өгүз району) “Булат-М” мергенчилик талаасынан кайтып  келе жатканда “Карасай” чек ара пунктунан «мыйзамдагы ууру» деп аталган Камчы Асанбек жана анын жакын санаалаш 10 адамы кармалды. 

Текшерүүнүн жүрүшүндө кармалгандар Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдарынан тиешелүү уруксаттары жок чек ара аймагында жүргөндүгү аныкталды. Бул боюнча Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык К.Асанбек жана анын жанындагыларга карата административдик камакка алуу боюнча тиешелүү протоколдор түзүлүп, текшерүүнүн жыйынтыгында 8 даана ок атуучу курал (4 «Сайга» карабини жана 4 даана  «ПМ» жана «Глок» үлгүсүндөгү  тапанча) табылып алынган.

Ошентип, К.Асанбектин жана анын жакын санаалаштарынын иш-аракеттеринде Кыргыз Республикасынын укук бузуулар жөнүндө кодексинин 429-беренесин (Мамлекеттик чек ара режимин, чек арага жакын аймактардагы чек ара режимин жана Кыргыз Республикасынын мамлекеттик чек арасы аркылуу өткөрүү пункттарындагы режимди бузуу) боюнча кылмыш белгилери көрүнгөн. 

Азыркы учурда тиешелүү ыкчам-иликтөө иш-чаралары жүргүзүлүүдө.

Өзбекстанда өзүн электр энергиясы менен толук камсыз кылган алгачкы үй курулду

Ташкент облусундагы Нурафшан шаарында кайра жаралуучу энергия булактарынын эсебинен өзүн электр энергиясы менен толук камсыз кылган үй курулду. Бул тууралуу Өзбекстандын Энергетика министрлигинин басма сөз кызматы билдирди.

Маалыматка караганда, үй БУУнун Өнүктүрүү программасынын долбоорунун алкагында курулуп, 17-ноябрда ачылышы болду.

Үйгө 15 кВт/саат кубаттуулуктагы күн батареялары орнотулган. Бул имаратты энергоресурстар менен толуп камсыз кылууга жетет. Ошондой эле үйгө күндүн энергиясы менен иштей турган 200 литрлик суу жылытуучу жабдык орнотулду.

Мындан тышкары үй ээси ашыкча электр энергиясын аймактагы энергетикалык компанияларга сатып, кошумча киреше табуу мүмкүнчүлүгүнө да ээ болду.

Өзбекстанда күз-кыш мезгилинде калкты электр энергиясы менен камсыз кылуу актуалдуу маселелердин бири бойдон калууда. Буга чейин энергетика тармагындагы көйгөйлөрдөн улам Ташкенттин көчөлөрүн түнкүсүн жарыктандырууга чектөөлөр киргизилгени кабарланган.

Кыйноолорду алдын алуу борбору: Ноокенде шектүү кыйноого кабылган

Кыйноолорду алдын алуу боюнча улуттук борбор Жалал-Абад облусундагы Ноокен райондук ички иштер бөлүмүндө шектүү милиция кызматкерлери тарабынан ур-токмокко алынып, кыйноого кабылганын билдирди.

Мекеменин маалыматына караганда, шектүү райондук милицияга 10-ноябрда алып келинип ал адам өлтүрүү фактысы боюнча коюлган айыпты моюнуна алган. Укук коргоо кызматкерлери башка да кылмыш иштерин жасаганы тууралуу көрсөтмө алыш үчүн аны эки күн сабап, зордук-зомбулук көрсөтүп 12-ноябрда убактылуу кармоочу жайга киргизген.

15-ноябрда Кыйноолорду алдын алуу боюнча улуттук борборго шектүү кыйноого кабылганы боюнча маалымат түшүп борбордун кызматкерлери убактылуу кармоочу жайга барышкан. Ал жерде киши колдуу болгон кыздын жакындары борбордун кызматкерлерин коркутуп ишине тоскоолдук кылган.

Окуяны териштирүү үчүн 17-ноябрда Кыйноолорду алдын алуу боюнча улуттук борбордун директору Бакыт Рысбеков Ноокен райондук ички иштер бөлүмүнө барган. Бирок милиция аны жана “Тез жардамдын” кызматкерлерин шектүүгө жолуктурган эмес.

Бул тууралуу Ноокен райондук ички иштер бөлүмү азырынча комментарий бере элек.

8-ноябрда Ноокен районунда суу аккан сайдан киши колдуу болгон кыздын сөөгү табылган. Райондук милиция бул боюнча Кылмыш-жаза кодексинин 122-беренеси (Адам өлтүрүү) менен кылмыш ишин козгоп, экспертиза дайындалган. Көп өтпөй кыздын өлүмүнө шек саналып, 58 жаштагы адам кармалганы кабарланган.

КРнын делегациясы Европа Биримдиги – Борбор Азия форматындагы министрлердин 18-жыйынына катышты

Кечээ, 17-ноябрда Самарканд шаарында Кыргыз Республикасынын Тышкы иштер министринин орун басары Айбек Молдогазиев жетектеген Кыргыз Республикасынын делегациясы Европа Биримдиги – Борбор Азия форматындагы министрлердин 18-жыйынына катышты.
Жолугушуунун жүрүшүндө тараптар коопсуздук, соода-экономикалык, инвестициялык, суу-энергетикалык өз ара аракеттенүү, айлана-чөйрөнү коргоо, билим берүү, илим жана инновациялар чөйрөсүндөгү аймактар аралык кызматташуунун кеңири спектри боюнча пикир алышты.
COVID-19 кризисинин кесепеттерин жоюу үчүн соода-экономикалык тармакта өз ара пайдалуу кызматташтыкты чыңдоого даярдыгын ырасташты. Бул максатта сооданын көлөмүн көбөйтүү, “жашыл экономиканы” өнүктүрүү, Борбор Азияга инвестиция тартуу жана ВСП+ программасын натыйжалуу пайдалануу боюнча конкреттүү чаралар жана инструменттер каралды.
Кыргыз тарап эркин соода, инвестиция, транспорттук-транзиттик инфраструктураны өнүктүрүү жана санариптештирүү Борбор Азиядагы өсүштүн кыймылдаткычы болушу керектигин белгиледи. Ошондой эле өлкөдөгү кичи жана орто бизнести өнүктүрүү жана андан ары колдоо, бизнес чөйрөсүн чыңдоо боюнча чаралар тууралуу маалымат берилди. 2021-жылдын 5-ноябрында Бишкекте өткөн биринчи форумдан кийин Кыргызстандын ЕБ-БА Экономикалык форумун түзүү демилгесин Казакстан 2023-жылы улантышы айтылды.
Аймак өлкөлөрү менен Евробиримдик коопсуздук маселелерин, анын ичинде Ооганстандагы кырдаалды, чек араны жөнгө салуу, терроризмге, экстремизмге жана баңги аткезчилигине каршы күрөштү талкуулашты.
Дүйнөдөгү бир топ татаал жана чыңалган геосаясий кырдаалдын, Ооганстандагы туруксуздуктун жана дүйнөнүн ар кайсы бөлүктөрүндө чыңалуунун жаңы очокторунун шартында Кыргыз делегациясы бардык маселелерди саясий жана дипломатиялык жол менен чечүү зарылдыгын жана коопсуздук маселелери боюнча диалогду улантуунун жана пикир алмашуунун жогорку актуалдуулугун белгиледи.
Жолугушуунун катышуучулары климаттын тез жана кайтарылгыс өзгөрүшүнүн маселелери боюнча жалпы тынчсызданууларын билдиришти. Бул маселе боюнча кыргыз тарап кайра жаралуучу энергия, ресурстарды жана энергияны үнөмдөө, “жашыл” транспорт, органикалык айыл чарба калдыктарды башкаруу, токой плантацияларын калыбына келтирүү жана көбөйтүү чөйрөлөрүндө конкреттүү долбоорлорду ишке ашыруу аз көмүртектүү жана жашыл өсүү жолунда чечим болушу мүмкүн экенин билдирди.

Жогорку Кеңеш кыргыз-өзбек чек арасы боюнча келишимди ратификациялады

Жогорку Кеңеш 17-ноябрдагы жалпы жыйынында кыргыз-өзбек чек арасынын айрым тилкелерин делимитациялоо боюнча келишимди ратификациялоо жөнүндөгү мыйзам долбоорун дароо үч окууда карап, кабыл алды. Документти 64 депутат колдоп, 19у каршы добуш берди.

Ошондой эле чек арадагы Кемпир-Абад суу сактагычынын суу ресурстарын биргелешип башкаруу тууралуу келишим да колдоо тапты.

Процедурага ылайык, мыйзам президент кол койгондон кийин күчүнө кирет.

Жыйынга президент Садыр Жапаров катышып: “Эч коркпоңуздар. Биз туура жолдо кетип баратабыз. Жер берип жаткан жокпуз. Тескерисинче, мурдагылар берип жиберген жерлерди кайтарып алуудабыз”,- деп айтты.

Келишимге каршы пикирин билдирген депутат Адахан Мадумаров он мүнөт сөз берүүнү өтүнүп, колунда үч томдук архивдик документтер бар экенин айтты.

“Сабаттуу деген Усубалиев, Сүйүнбаев, Разаков бир да жер бербегенин далилдеген документтер турат… Алардын баарын катып коюп, көзүңүзгө көрсөтпөй жатышат да, урматтуу кесиптештер”, – деди Мадумаров. Бирок ага сөз берилген жок.

Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитеттин төрагасы Камчыбек Ташиев кооптонууга негиз жок экенин, чек араны тактоо иши жеңил болбогонун айтып, келишимге кол коюлса Кыргызстандын аянты 15,5 миң гектарга көбөйөрүн билдирди.

Келишимге ылайык, Кемпир-Абад суу сактагычынын суусун Кыргызстан менен Өзбекстандан 12ден адам (ред: 24 киши) кирген биргелешкен комиссия башкарат. Өзбекстан суу сактагычтын коопсуздугун камсыздайт, техникалык жактан тейлейт жана кыргыз тарап менен макулдашылган көлөмдө сууну агызат. Суунун деңгээлин горизонталь боюнча 900дөн жогору эмес кармап туруу милдетин алат. Бирок буга өзгөчө кырдаалдар – мисалы, суу каптоо, жаратылыш кубулуштары жана форс-мажордук жагдайлар кирбей турганы жазылган.

Кыргызстанда Кемпир-Абад суу сактагычынын жеринин Өзбекстанга берилишине каршы болгон 30га жакын саясатчы, активисттер “жапырт башаламандык уюштурууга даярданган” деген шек менен камакка алынды. Алар муну саясий куугунтук катары баалап жатышат.

Садыр Жапаров кыргыз-тажик чек арасын тактоо сунушу жыл соңуна чейин берилерин айтты

Тажикстан ТИМи Ооганстандагы этникалык тажиктердин укугунун бузулуп жатканына кабатыр болду.

Кыргызстандын Тажикстан менен чек арасын тактоо боюнча документтери өлкө парламентинин кароосуна жыл соңуна чейин сунуш кылынат. Бул тууралуу 17-ноябрда Жогорку Кеңеште кыргыз-өзбек чек арасы боюнча мыйзам долбоору каралып, колдоо тапкандан кийинки жыйынтыктоочу сөзүндө президент Садыр Жапаров билдирди:

“Эми Кудай буюрса, Тажикстан менен чек ара тилкелерибизди бүтүрөбүз. Тоскоолдуктар болбосо жаңы жылга чейин бүтүрүп алып келебиз деп жатабыз. Бүгүн айтылып өттү, 199 миң чарчы чакырым болсо, эми 210 миңден ашыгыраак чарчы чакырым болуп биздин картабыз чоңоюп жатат. Тажикстан менен да бүтүрөбүз”.

Кыргызстан менен Тажикстандын ортосунда жалпысынан 972 чакырым чек ара тилкеси бар. 664 чакырым боюнча орток пикир бар экенин эки өлкөнүн президенттери 2022-жылдын апрель айында ырасташкан.

Чек ара толук тактала элек болгондуктан ортодо түрдүү кагылыштар токтобой келет. Алардын соңкусу быйыл 16-17-сентябрда катталды. Кан төгүлгөн бул окуяны Кыргызстандын Тышкы иштер министрлиги “Тажикстандын алдын ала пландаган куралдуу агрессиясы” деп атаган. Расмий Дүйшөмбү кайра Бишкекти күнөөлөгөн.

Кыргызстан кол салуудан бери дегенде 63 жаранынан айрылды. Жараат алгандардын расмий эсеби 200гө жакындады. Тажикстандын Тышкы иштер министрлиги чек арада 41 жараны каза тапканын, 200 чукулу жаракат алганын билдирген. “Озоди” радиосу өз булактарына таянып 81 кишинин тизмесин жарыялаган.

Садыр Жапаров Төрт-Көчө тилкесине нейтралдуу, статус-кво макамы берилерин айтты

Президент Садыр Жапаров Жогорку Кеңештин 17-ноябрдагы жыйынында Төрт-Көчө тилкесине статус-кво берилип жатканын билдирди. Өлкө башчы анын алкагында Тажикстандан 20га жакын, Кыргызстан тараптан үч-төрт турак жай алынарын кошумчалады.

“Сиз кол коюп жиберген (ред: Адахан Мадумаров) протокол боюнча “ал мыйзамсыз” деп айтып атасыз. Бирок тигил тарап барбайт экен. “Мына” деп эле көрсөтүп туруп алат экен. Бир нече жолу көрсөттү. Өткөндө Астанада да үч тараптуу жолугушууда “кол коюп берип эле аткарбайт” деп көрсөтүштү. Андан бери Камчыбек Кыдыршаевич эки жолу сүйлөшүп келди. Биз эми аны кайра кайтарып, нейтралдуу, статус-кво бердиртип атабыз. Андай болсо сеники да, меники да эмес болсун деп ушуга макул кылдык. Эгерде айнып кетпесе эле. Нейтралдуу аймак. Биз Лейлекке түз өтөбүз. Алар Ворухга түз кетет. Ортодо нейтралдуу зона болот”, – деди Садыр Жапаров.

Жогорку Кеңештин депутаты Адахан Мадумаров 2009-жылы Коопсуздук кеңешинин катчысы болуп турган кезде Ош – Баткен – Исфана жолун оңдоого жана көпүрө куруу үчүн 275 метр узундуктагы беш гектар жерди тажик тараптан 49 жылдык мөөнөткө ижарага алуу боюнча протоколго кол койгон. Депутат документ юридикалык күчкө ээ эмес экенин кайталап келет.

Президент Садыр Жапаров 17-январда “Вечерний Бишкек” басылмасына курган маегинде 2009-жылы Баткендеги Төрт-Көчө тилкеси боюнча кол коюлган протоколду “чыккынчылык” деп атаган.

Жогорку Кеңеш ушул тапта Кыргызстан менен Өзбекстандын чек арасынын айрым участоктору жөнүндө келишимди жана Кемпир-Абад суу сактагычынын суусун биргелешип башкаруу жөнүндө кыргыз-өзбек өкмөттөр аралык макулдашууну ратификациялоо жөнүндө мыйзам долбоорун карап жатат.

Бишкекте Кемпир-Абад боюнча нааразылык акция өтүүдө

17-ноябрда Бишкектеги Максим Горький атындагы гүлбакта Кемпир-Абад суу сактагычынын жеринин Өзбекстанга берилишине каршы нааразылык акция өтүп жатат.

Жыйырма чакты киши Жогорку Кеңештин депутаттарына кайрылып, кыргыз-өзбек чек арасы боюнча мыйзам долбоорун ратификациядан өткөрбөөгө чакырышты.

Ушундай эле талап коюлган акция Ош облусунун Өзгөн районунун акимчилигинин алдында да өтүп жатат.

Жогорку Кеңеш Кыргызстан менен Өзбекстандын чек арасынын айрым участоктору жөнүндө келишимди жана Кемпир-Абад суу сактагычынын суусун биргелешип башкаруу тууралуу кыргыз-өзбек өкмөттөр аралык макулдашууну ратификациялоо боюнча мыйзам долбоорун карап жатат.

Президент Садыр Жапаров менен Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитетинин төрагасы (УКМК) Камчыбек Ташиев Өзбекстан менен чек араны тактоодо Кыргызстан утушта экенин айтышты.

Макулдашууга ылайык, Кемпир-Абад суу сактагычынын суусун Кыргызстан менен Өзбекстандан 12ден адам (ред: 24 киши) кирген биргелешкен комиссия башкарат. Өзбекстан суу сактагычтын коопсуздугун камсыздайт, техникалык жактан тейлейт жана кыргыз тарап менен макулдашылган көлөмдө сууну агызат. Суунун деңгээлин горизонталь боюнча 900дөн жогору эмес кармап туруу милдетин алат. Бирок буга өзгөчө кырдаалдар мисалы, суу каптоо, жаратылыш кубулуштары жана форс-мажордук жагдайлар кирбей турганы жазылган.

Кыргызстанда Кемпир-Абад суу сактагычынын жеринин Өзбекстанга берилишине каршы болгон 30га жакын саясатчы, активисттер “массалык башаламандык уюштурууга даярданган” деген шек менен камакка алынды. Алар муну саясий куугунтук катары баалап жатышат.

Садыр Жапаров: Кемпир-Абаддын жерин кийин Өзбекстан менен алмашып алсак болот

Президент Садыр Жапаров Кемпир-Абад суу сактагычы жайгашкан (ред: Камчыбек Ташиев 4485 гектар жер экенин айтты) гектар жерди Кыргызстан кийин Өзбекстан менен алмашып алса болорун айтты.

Бул тууралуу ал Жогорку Кеңештин 17-ноябрдагы жыйынында айтты. Өлкө башчы Кыргызстан Өзбекстан менен баш-аягы 1500 чакырымга жакын чек ара тилкесин тактоо алдында турганын айтып, депутаттарды мыйзам долбоорун ратификациядан өткөрүүдө жоопкерчиликтүү болууга чакырды.

“Макул, суу түгөнүп суу сактагыч кургап кетти дейли. Ордуна теңме-тең башка жерден жер берип алмашып алсак болот. “Айланайын” деп алмашат. Анткени аларга суудан бошогон таш, кум баскан сайдын кереги жок. Ал жерге пахта эге албайсың же шалы эге албайсың. Кыйкыргычтар “Өзбекстанга башка жерден жер берип суунун алдындагы жерди алып бергиле” дешет. Өзбек туугандардын башы жакшы иштейт. Ошондуктан 30-40 жыл алдыга кетишти. Биз болсо дагы деле кыйкырыктан башыбыз чыкпай жүрөбүз. Бүгүн ушундай алмашуу кылалы чек аралаш жерден 4000 га айдоо жерди берели суу кургап кетсе суунун алдындагы жер Өзгөнгө калсын десек “айланайын” деп макул болушат. Анткени суу 100-200 жыл, керек болсо дагы бир нече кылым жатарын билишет алар. Ага чейин бул жерди колдоно берели деп макул болушат. Ошондуктан өзгөндүк туугандар шашпай тургула. Ошол суу астындагы жерди бир, 10 же 100 жылдан кийин алмашып алабыз. Ага чейин өзүбүз иштетип туралы”, – деди Жапаров.

Жогорку Кеңеш Кыргызстан менен Өзбекстандын чек арасын тактоо жана Кемпир-Абад суу сактагычынын суусун биргелешип башкаруу тууралуу кыргыз-өзбек өкмөттөр аралык макулдашуусу жөнүндө мыйзам долбоорун ратификациядан өткөрүү маселесин карап жатат.

Мунун алдында Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитеттин төрагасы (УКМК) Камчыбек Ташиев чек араны тактоо боюнча маалымат берип, баяндама жасады.

15-ноябрда Жогорку Кеңештин Эл аралык иштер, коргоо, коопсуздук жана миграция боюнча комитети Өзбекстан менен Кыргызстандын чек арасын тактоо жана Кемпир-Абад суу сактагычынын суусун биргелешип башкаруу тууралуу кыргыз-өзбек өкмөттөр аралык макулдашуусу жөнүндө мыйзам долбоорун дароо үч окууда жактырган. Документти кабыл алууда кворум маселеси талаш жаратты.

“Кемпир-Абадды коргоо комитети” Жогорку Кеңештин депутаттарына кайрылып, мыйзам долбоорун ратификациядан өткөрбөөгө чакырды.

Макулдашууга ылайык, Кемпир-Абад суу сактагычынын суусун Кыргызстан менен Өзбекстандан 12ден адам (ред: 24 киши) кирген биргелешкен комиссия башкарат. Өзбекстан суу сактагычтын коопсуздугун камсыздайт, техникалык жактан тейлейт жана кыргыз тарап менен макулдашылган көлөмдө сууну агызат. Суунун деңгээлин горизонталь боюнча 900дөн жогору эмес кармап туруу милдетин алат. Бирок буга өзгөчө кырдаалдар мисалы, суу каптоо, жаратылыш кубулуштары жана форс-мажордук жагдайлар кирбей турганы жазылган.

Кыргызстанда Кемпир-Абад суу сактагычынын жеринин Өзбекстанга берилишине каршы болгон 30га жакын саясатчы, активисттер “массалык башаламандык уюштурууга даярданган” деген шек менен камакка алынды. Алар муну саясий куугунтук катары баалап жатышат.

УКМК: «Бишкек жүргүнчүлөр автотранспорт ишканасынын» бөлүм башчысы пара алып жаткан жеринен кармалды

Кыргыз Республикасынын УКМК Бишкек шаарынын жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарында коррупцияга каршы күрөшүү жана ага бөгөт коюу боюнча жүргүзүлүп жаткан иштердин алкагында, маршруттук таксилердин айдоочуларынан системалуу түрдө опузалап акча каражатын талап кылууда көрсөтүлгөн туруктуу коррупциялык схема аныкталды.

 Кезектеги 15 миң сом өлчөмүндө пара алып жаткан жеринен «Бишкек жүргүнчүлөр автотранспорт ишканасы» мамлекеттик мекемесинин эксплуатация бөлүмүнүн башчысы М.К.Ж. кармалды.

 Тергөөнүн жүрүшүндө, кармалган М.К.Ж., мыйзамсыз киреше алуу жана баюу максатында кызмат абалынан кыянаттык менен пайдаланып, линиялык жүргүнчү ташуучу автобустардын айдоочуларынан акча өндүрүү боюнча коррупциялык схеманы уюштургандыгы аныкталды.

 Мындан тышкары, М.К.Ж. айдоочуларга дайыма психикалык кысым көрсөтүү жана коркутуу жолу менен, ошондой эле каттамдан четтетүү же жумуштан кетирем деп айдоочулардан акча каражатын талап кылып турган.

2022-жылдын 15-ноябрында козголгон кылмыш ишинин алкагында, КР Кылмыш-жаза кодексинин 343-беренесинин 1-бөлүмү (Пара талап кылуу) боюнча М.К.Ж. кармалып, шектүү катары Кыргыз Республикасынын УКМКнын убактылуу кармоочу жайына киргизилди.

  Тергөө иштери жүрүп жатат.

100гө жакын жаш сценаристтер, кинорежиссерлор, продюсерлер америкалык сценарист Памела Рибон менен жолугушту

Бишкек, 2022 жылдын 17 ноябрь –  2022 жылдын 14-16-ноябрында 100гө жакын жаш, чыгармачыл жолун баштап жаткан сценаристтер, кинорежиссерлор, продюсерлер жана креативдүү индустриянын башка өкүлдөрү америкалык сценарист Памела Рибондон сторителлинг ыкмаларын жана сценарий жазуу чеберчилигин үйрөнүштү.

Бул иш чара АКШнын Кыргыз Республикасындагы элчилигинин колдоосу менен ”Sun People” Фонду тарабынан ишке ашырылып жаткан АКШнын Мамлекеттик департаментинин “American Film Showcase” долборрунун алкагында болуп өттү.

”American Film Showcase” программасында адамдардын өз ара түшүнүүсүн жана кызматташуусун бекемдөөдө, диалог менен дебат жүргүзүүдө кинонун мааниси чоң экени баса белгиленет. Рибон айым Кыргыз Республикасына болгон иш сапарынын алкагында Novotel мейманканасында башталгыч сценаристердин потенциалын жогорулатууга багытталган “Өз жолуңду башта!” аттуу семинар өттү.

Ошондой эле, ал кесипкөй креативдүү адистер үчүн мастер-класс өткөрдү жана Согуш менен тынчтыкты чагылдырган институт (IWPR) тарабынан уюштурулган #GoNight панелдик талкууга катышты. Жогорудагы иш-чаралардын катышуучулары аңгеме жана тасмалар аркылуу маанилүү социалдык маселелерди чагылдырууга жана изилдөөгө үйрөнүштү.

Памела Рибон – сценарист (белгилүү чыгармалары – “Моана”, “Ральф интернетке каршы”, “Аюлар”); аткаруучу, “МУ BOYFRIEND IS A BEAR, SLAM!” комикстеринин автору, бестселлер-романист жана кинематографист. Ошондой эле, Памела өзүнүн комедиялык мемуарынын анимациялык адаптациясын жазган жана жараткан, South by Southwest (SXSW) и Annecy сыйлыктарга ээ болгон.

Орусиялык "секс-насаатчы" Алекс Леслинин Казакстанга кирүүсүнө тыюу салынды

Казакстандын полициясы Алекс Лесли деген каймана ысым менен белгилүү орусиялык “секс-насаатчы” Александр Кирилловдун өлкөгө кирүүсүнө бир жылга тыюу салды. Бул тууралуу казак жалпыга маалымдоо каражаттары кабарлады.

Буга чейин Лесли Казакстандын ири шаарларында “казак кыздарын кызыктыруу, азгыруу боюнча” тренингдерди өткөрөрүн жарыялаган. Анын мындай жарыясына казакстандык активисттер кыжырдануусун билдирип, Леслинин өлкөгө келүүсүнө каршы чыгышкан.

Консервативдик көз караштагы коомдук ишмер Мухамеджан Тазабек “казак кыздарын баш аламан байланыштарга үйрөтүүнү” пландаган орусиялыкты “кандай гана жол менен болбосун өлкөгө киргизбөөгө” чакырган.

Полиция Леслинин өлкөгө кирүүсүнө тыюу салуу чечими коомдук резонанстан кийин кабыл алынганын ырастады.

Лесли 2019-жылы Орусияда камакка алынгандан кийин элге таанылган. Анын өнөктөшү Настя Рыбка аларда Орусиянын АКШдагы шайлоолорго кийлигишкенин далилдеген аудио жана видеожазуулар бар экенин билдирген. Рыбканын айтымында, Кошмо Штаттардагы шайлоого кийлигишүүнү миллиардер Олег Дерипаска менен Орусиянын өкмөт башчысынын орун басары Сергей Приходько яхтадагы эс алуу маалында анын көзүнчө талкуулашкан.

Анда Алексей Навальныйдын командасы иликтөө жарыялап, Рыбка менен Леслини куугунтуктоону Дерипаска демилгелегенин билдирген. Көп өтпөй алар эркиндикке чыгарылган.

Парламент "Азаттыктын" журналисттеринин аккредитациясын убактылуу токтотту

Жогорку Кеңештин Жалпыга маалымдоо каражаттарын (ЖМК) аккредиттөө комиссиясы “Азаттык Медиа” мекемесинин кызматкерлерине берилген аккредитациялык ырастамаларды 17-ноябрдан тартып чакыртып алды.

Бул тууралуу парламенттин басма сөз кызматы билдирип, мындай чектөө Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги “Азаттыктын” сайтын эки айга бөгөттөгөнүнө байланыштуу кабыл алынганы менен түшүндүрдү.

Жогорку Кеңештин ишмердигин чагылдыруу үчүн журналисттер парламенттин маалымат кызматынан аккредитациялык ырастамаларды алат.

26-октябрда Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги “Азаттык Медиа” мекемесинин веб-сайтын эки айга жабуу чечимин чыгарган. 31-октябрда радионун “Демирбанктагы” эсеби эч кандай эскертүүсүз жана түшүндүрмөсүз бөгөттөлгөн. Биринчи радио техникалык себептерден улам деген жүйө менен “Азаттыктын” берүүлөрүн обого чыгарууну 23-октябрдан баштап токтоткон. 13-ноябрдан тартып НТС каналы “Азаттыктын” теле жана радиоберүүлөрүн обого чыгарбай калган.

“Эркин Европа/Азаттык” радиосунун президенти Жейми Флай “Азаттык” радиосу ишенимдүү маалымат булагы экенин жана ага тоскоолдуксуз иштөөгө уруксат берилиши керектигин айткан.

Бир катар эл аралык уюмдар кыргыз бийлигин “Азаттык Медианын” сайтына жана банк эсебине коюлган бөгөттү тезирээк алып салууга чакырды.

Жогорку Кеңештин 17-ноябрдагы жыйынында Өзбекстан менен Кыргызстандын чек арасын тактоо жана Кемпир-Абад суу сактагычынын суусун биргелешип башкаруу тууралуу кыргыз-өзбек өкмөттөр аралык макулдашуусу жөнүндө мыйзам долбоору каралат деп күтүлүүдө. Жыйынга президент Садыр Жапаров да катышары айтылды.

Кыргыз-тажик чек арасындагы жаңжалда жарадар болгон тажик чек арачысы каза болду

Кыргыз-тажик чек арасындагы куралдуу жаңжалда оор жаракат алган 22 жаштагы тажик аскер кызматкери Окилжон Одиназода каза болду.

Жоокердин сөөгү 15-ноябрда өзү туулуп-өскөн Тажикабад районундагы Сафедмун айылында жерге берилди.

Одиназода Тажикстандын Куралдуу күчтөрүнүн катарына 2021-жылы жазында чакырылып, Исфарадагы чек ара бөлүктөрүнүн биринде кызмат өтөп келген.

Ал быйыл сентябрда кыргыз-тажик чек арасындагы атышуу учурунда оор жаракат алып, эки айдан бери ооруканада жаткан.

14-17-сентябрь күндөрү кыргыз-тажик чек арасындагы жаңжалда Кыргызстандын 63 жараны курман болгон. Анын 48и аскер кызматкери, 15и жергиликтүүлөр. Андан тышкары 206 киши ар кандай жараат алган.

Тажикстандын Тышкы иштер министрлиги 41 жараны каза тапканын, 200гө чукулу жаракат алганын билдирсе, “Озоди” радиосу өз булактарына таянып, каза болгон делген 80ден ашык кишинин тизмесин жарыялаган.

Чечмеде булакты Өзбекстанга берүүгө каршылар бийликке кайрылды

15-ноябрда Кадамжай районундагы Чечме айылынын тургундары кыргыз-өзбек чек арасындагы Чечме булагынын жанына чогулушту.

Алар Кыргызстан менен Өзбекстандын чек арасын тактоо жөнүндө эки тараптуу келишимде “Чечме булагы Өзбекстанга берилет” деген маалыматка нааразы болуп чыгышканын айтып, булакты берүүгө каршы пикирлерин айтышты.

Акциянын катышуучусу, Чечме айылдык кеңешинин төрагасы Садык Саламовдун журналисттерге билдиргени боюнча, Чечме булагы жайгашкан жер талаштуу тилкеде эмес:

“Бул биздин жер. Коңшу Өзбекстандын эли Чечменин суусунан каалашынча эле пайдаланып келишкен. Бир тыйын акы сураган эмеспиз. Жогорку Кеңештеги депутаттарыбыз өзүнүн кызыкчылыгы үчүн иштебесин, эртең элдин алдына келерин ойлосун. Биз аларды “жер сат же жер ал” деп шайлаган эмеспиз, “биздин мекендин бүтүндүгүн коргоп бер” деп шайлаганбыз. Биздин бул жерге, сууга, ата-бабаларыбыздын сөөгү жаткан көрүстөндүн, бул жерде бир нече кылымдан бери иштеп келе жаткан тегирменге чейин мыйзамдаштырылып, мамлекеттик акт түзүлгөн”, – деди Саламов.

Жергиликтүү элдин маалыматына караганда, аймакта 1,5 миңдей адам жашайт.

Чогулгандар мамлекет башчы Садыр Жапаровго, Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитеттин төрагасы Камчыбек Ташиевге жана Жогорку Кеңештин депутаттарына кайрылуу жолдошту. Анда бийликтен өлкөнүн бүтүндүгү үчүн туура чечим кабыл алууну суранышты.

15-ноябрда Жогорку Кеңештин тармактык комитети Кыргызстан менен Өзбекстандын өз ара чек ара тактоо, Кемпир-Абад суу сактагычынын суусун биргелешип башкаруу жөнүндө мыйзам долбоорун карап жактырды.

Депутаттарга Жер ресурстары мамлекеттик агенттигинин жетекчиси Абдулат Мырзаев мыйзам долбоору тууралуу маалымат берди.

Андан бир күн мурда өзбек парламентинин Мыйзам чыгаруу палатасы бул долбоорлорду үч окууда бир карап, колдоп берген. Өзбекстандын премьер-министри Абдулла Арипов Фергана облусундагы Сох районунда жайгашкан, өз убагында эки өлкөнүн ортосунда катуу чырга себеп болгон Чечме булагы боюнча өкмөттөр аралык бүтүм чыгаруу макулдашылганын, анда булакты бирге пайдалануу, тазалоо жана башка маселелер жөнгө салынат деп белгилеп, аны тараптар өзүнчө макулдашарын айткан.

Кадамжайдын Чечме айылы Кыргызстанда анклав болуп жайгашкан Өзбекстандын Сох району менен чектешет. Анклавда 80 миңдей киши жашайт.

2020-жылы, 31-майда Кадамжайдын Чечме айылы менен Өзбекстандын Сох районунун Чашма айылынын жашоочуларынын ортосунда булак талаштын айынан жаңжал чыккан. Эки тараптан ондогон кишилер жабыркаганы кабарланган.

Орозайым Нарматова абакта калтырылды

Бишкек шаардык соту бүгүн 16-ноябрда Жогорку Кеңештин мурдагы депутаты, активист Орозайым Нарматованын бөгөт чарасын өзгөртүү тууралуу өтүнүчтү карап, канааттандырган жок.

Ошентип, шаардык сот Биринчи Май райондук сотунун Нарматованы эки айга камоо тууралуу чечимин күчүндө калтырды.

Судья соттук отурумду видеого жана сүрөткө тартууга да тыюу салды. Буга Нарматованын жактоочусу каршылыгын айтып, судьяларга ишенбөөчүлүк көрсөткөн, бирок сот адвокаттын мындай өтүнүчүн четке каккан чечимин жарыялады.

Нарматова Кемпир-Абад ишине байланыштуу “жапырт башаламандык уюштурууга даярданды” деген шек менен Москвада кармалып, 27-октябрда Бишкекке алынып келинген.

Биринчи май райондук соту Нарматованы жана аны менен чогуу ушундай эле шек менен Москвадан алынып келинген активист Илгиз Шаменовду эки айга Бишкектин №1 тергөө абагына (СИЗО-1) камаган.

Шаменовдун бөгөт чарасы шаардык сотто кайсы күнү каралары азырынча айтыла элек.

23-24-октябрда Кыргызстанда оппозициялык маанайдагы бир топ саясатчы, укук коргоочу, активист жана блогер, жалпысынан 26 адам жапырт кармалган.

Ички иштер министрлиги алар Жазык кодексинин “Жапырт башаламандык уюштурууга даярдык” беренесинин негизинде кармалганын билдирген.

Кылмыш ишин козгоого алардын Бишкектеги кафелердин биринде Кемпир-Абад суу сактагычы боюнча 22-октябрда өткөргөн жыйыны негиз болгону айтылган.

Милиция кармалгандар жапырт башаламандык уюштурууга аракет кылганын, айыбы боюнча далилдер жетиштүү экенин билдирүүдө, ал эми камалгандар күнөөсү жок экенин айтып, мунун баарын саясий куугунтук деп атап жатышат.

Кыргыз-өзбек чек арасындагы Кемпир-Абад суу сактагычы Өзбекстанга негизсиз өтүп кетиши ыктымал деген кооптонуусун айрым саясатчылар жана активисттер бул маселе парламенттик комитетте жабык каралганда ачык айта башташкан. Президент Садыр Жапаров кыргыз-өзбек чек арасындагы талаш жерлердин дээрлик 99% Кыргызстанга өткөнүн билдирген.

Кемпир-Абадга байланыштуу мыйзам долбоору Жогорку Кеңештин тийиштүү комитетинде 16-ноябрда колдоо тапты. Каршылыгын билдирген беш депутат добуш берүүгө катышкан жок.

Баткен облусунда 3 айыл аймактын жана 10 айылдын аталышы өзгөртүлдү

Кыргыз Республикасынын Президенти Садыр Жапаров «Кыргыз Республикасынын Баткен облусунун айрым айыл аймактарын жана айылдарын кайра атоо жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына кол койду.

Мыйзам Жогорку Кеңеш тарабынан 2022-жылдын 20-октябрында кабыл алынган.

Министрлер кабинетине караштуу Мамлекеттик кызмат жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу иштери боюнча мамлекеттик агенттик тарабынан иштелип чыккан бул мыйзамда Баткен облусунун 3 айыл аймагы жана 10 айылынын аттары өзгөртүлдү.

Документтин максаты — айыл аймактарына жана айылдарга мурдагы жана азыркы учурда кеңири белгилүү болгон, учурда жашоочулар тарабынан колдонулуп келген, ошондой эле мамлекеттик, тарыхый жана улуттук кызыкчылыктарды эске алуу менен, аталыштарды кайтарып берүү болуп саналат.

Мыйзам улуттук идеологияны бекемдөөгө жана жарандарды патриоттук духта жана улуттук, тарыхый салттар менен баалуулуктардын негизинде рухий-адептик тарбиялоону андан ары жакшыртууга багытталган.

Айыл аймактарынын жана айылдардын атын кайра атоо боюнча чечимдер ошол айылдардын тургундарынын чогулуштарында кабыл алынып, тиешелүү айылдык кеңештердин чечимдери, райондук мамлекеттик администрациялардын жана Президенттин Баткен облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн чечимдери менен бекитилип, Жогорку Кеңеш тарабынан бекитилген.

Мыйзамга ылайык, төмөнкү айыл аймактарынын жана айылдарынын аталыштары өзгөртүлдү:

— Баткен облусунун Кадамжай районунун Марказ айыл аймагы Айрыбаз айыл аймагы деп;

— Баткен облусунун Кадамжай районунун Марказ айыл аймагынын Марказ айылы Айрыбаз айыл аймагынын Айрыбаз айылы деп;

— Баткен облусунун Кадамжай районунун Үч-Коргон айыл аймагынын Валакиш айылы Үч-Коргон айыл аймагынын Тегирмеч айылы деп;

— Баткен облусунун Кадамжай районунун Халмион айыл аймагы Исхак-Полотхан айыл аймагы деп;

— Баткен облусунун Кадамжай районунун Халмион айыл аймагынын Ноогардан айылы Исхак-Полотхан айыл аймагынын Ак-Өргө айылы деп;

— Баткен облусунун Кадамжай районунун Халмион айыл аймагынын Халмион айылы Исхак-Полотхан айыл аймагынын Жеңиш айылы деп;

— Баткен облусунун Лейлек районунун Маргун айыл аймагы Кең-Талаа айыл аймагы деп;

— Баткен облусунун Лейлек районунун Маргун айыл аймагынын Даргаз айылы Кең-Талаа айыл аймагынын Кереге-Таш айылы деп;

— Баткен облусунун Лейлек районунун Маргун айыл аймагынын Дархум айылы Кең-Талаа айыл аймагынын Жети-Таш айылы деп;

— Баткен облусунун Лейлек районунун Маргун айыл аймагынын Маргун айылы Кең-Талаа айыл аймагынын Мурас айылы деп;

— Баткен облусунун Лейлек районунун Маргун айыл аймагынын Чурбек айылы Кең-Талаа айыл аймагынын Үч-Булак айылы деп;

— Баткен облусунун Лейлек районунун Раззаков шаарынын Мурза-Патча айылы Раззаков шаарынын Ак-Босого айылы деп;

— Баткен облусунун Лейлек районунун Сумбула айыл аймагынын Коммуна айылы Сумбула айыл аймагынын Сары-Дөбө айылы, деп кайра аталды.

Мыйзам 2023-жылдын 1-январынан тартып күчүнө кирет.

Кыргыз элчиси Өмүрбек Текебаев Германияда кыргыздарды 2023-жылкы кулпунай жана спаржа өстүрүү сезондук жумуштарына тартууга аракет кылууда

Кечээ, 15-ноябрда Берлин шаарында Кыргыз Республикасынын Германия Федеративдʏʏ Республикасындагы Элчиси Ө.Ч.Текебаев Германиянын Тюрингия Федералдык аймагында жайгашкан кулпунай жана спаржаны ɵстурʏʏ, чогултуу жана сатуу боюнча «Erdbeerhof Gebesee GmbH» компаниясынын Аткаруучу директору Андреа Лееферс менен жолугушту.
Бул компаниянын аткаруучу директору А.Лееферс 2023-жылы Кыргызстандан жумушчуларды сезондук жумушка тартууга өзүнүн компаниясы кызыкдар экенин билдирди.
Элчи Ө.Ч.Текебаев Германияда Кыргыз Республикасынын жарандарын уюшкандыкта ишке орноштуруу боюнча системалуу жана узак мөөнөттүү кызматташуунун маанилүүлүгүн белгилеп, Элчилик Кыргыз Республикасынын жарандарын аталган компанияга ишке орноштурууга көмөк көрсөтүүгө даяр экендигин билдирди.
Маалымат: «Erdbeerhof Gebesee GmbH» – бул кулпунай жана спаржа өстүрүү, чогултуу жана сатуу боюнча адистешкен айыл чарба компаниясы болуп эсептелет. Компания жыл сайын жайында кулпунай жана спаржа чогултуу жана сатуу боюнча жумушчуларды ишке тартат. Сезондук жумуш апрелден июлга чейин созулат.

Ысык-Көлдө бирөөнүн 235.000 сомун жана 4000 долларын карызга алып, 10 жылдан бери кайтарып бербей жүргөн алдамчы "Манас" аэропортунда кармалды

Үстүбүздөгү жылдын 14-апрель күнү Жети-Өгүз РИИБне 1964 жылы туулган Каракол шаарынын К. Б. аттуу жараны арыз менен  кайрылып, 2012-жылдын февраль айында Жети-Өгүз районуна карштуу Оргочор айылынын 1987-жылы туулган К.У. аттуу тургуну ишенчине кирип, Бишкек шаарындагы үйүнүн документин, 4000 АКШ доллар жана 235 миң сом акча каражатын алып, 10 жылдан бери кайтып бербей келгенин билдирген. Ошондой эле, арыз ээси алышып-беришүү процесси Ак-Суу районуна караштуу Теплоключенко айылында болгондугун кошумчалаган.  

Арыз Жети-Өгүз РИИБдин МЭЖне катталып, окуя Ак-Суу районунун Теплоключенко айылында орун алгандыктан, арызды текшерүү Ак-Суу РИИБне өткөрүлүп берилип, КЖКнын 209 (алдамчылык) берененсинин негизинде кылмыш иши козгологон. 

Тергөө-ыкчам иш-чараларын жүргүзүүдө, кылмыш иликтөө бөлүмчөсүнүн кызматкерлери тарабынан шектүүнүн өздүгү аныкталып, аны  25-октябрь күнү Манас аэропортунан башка өлкөгө кетип бара жаткан жеринен колго түшүрүлгөн. 

Шектүү, алгачкы суракта күнөөсүн толук моюнуна алган.  Ак-Суу райондук сотунун чечими менен шектүүгө карата, 2-айга камака алуу баш коргоо чарасы кабыл алынган. 

Тергөө амалдары уланууда. 

Бажычылар Ошто аткезчилик менен келе жаткан 2.000.000 сомдук импорттук тамекилерди кармашты

Түштүк-Батыш бажысынын Контрабандага жана бажы эрежелерин бузууга каршы күрөшүү башкармалыгынын кызматкерлери ЕАЭБ жана Кыргыз Республикасынын бажы мыйзамдарын бузуулардын алдын алуу, бөгөт коюу жана аныктоо боюнча иш-чараларды жүргүзүүдө Ош шаарында «Хонда Stepwgn» үлгүсүндөгү унааны текшерүүгө алышкан.

Унаа каражатын текшерүү учурунда акциздик маркалары жана жүк коштоочу документтери жок 20 кутуда 50 блок (10 000 пачка) көлөмүндө «111 Gold» маркасындагы тамеки табылган.

Баалоочу компаниянын экспертинин корутундусуна ылайык, кармалган товардын баасы 500 миң сомду түзгөн.

Ушундай эле контрабанда фактысы «Mercedes-Benz Atego» үлгүсүндөгү унааны текшерүү учурунда аныкталган.

Жүк ташуучу унааны текшерүү учурунда төмөнкү маркадагы акциздик маркалары жана жүк коштоочу документтери жок тамеки табылган:

– “Oris Hi Tech Hollow Filter”, 50 блоктон (4500 таңгак) 9 куту өлчөмүндө;

– “Oris Elite”, 50 блоктон 30 куту өлчөмүндө (15 000 таңгак);

– “MG Carbon”, 50 блоктон 10 куту өлчөмүндө (5000 таңгак);

– “Milano New York”, 50 блоктон 12 куту (6000 таңгак).

Баалоочу компаниянын экспертинин корутундусуна ылайык, кармалган товардын баасы 1 510 000 миң сомду түзгөн.

Көрсөтүлгөн фактылар КБР МЭЖ АМСта катталып, материалдар Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык караштуулуга боюнча өткөрүлүп берилген.

HRW Европа Биримдигин Борбор Азиядагы тынч митингдерди күч менен басууларга жана кыргыз-тажик чек арасындагы жаңжалдарга көңүл бурууга чакырды

Human Rights Watch эл аралык укук коргоо уюму Европа Биримдигин тынч нааразылык акцияларына көрсөтүлүп жаткан кысымга жана Борбор Азиядагы чек ара жаңжалдарына көңүл бурууга чакырды.

Уюмдун билдирүүсү ЕБ дипломатиясынын башчысы Жозеп Боррелдин Борбор Азия өлкөлөрүнүн – Казакстан, Кыргызстан, Тажикстан, Түркмөнстан жана Өзбекстандын тышкы иштер министрлери менен 17-18-ноябрда Самаркандда белгиленген жолугушуусунун алдында жарыяланды.

Human Rights Watch уюму 15-ноябрдагы билдирүүсүндө Евробиримдикке Казакстан, Тажикстан жана Өзбекстандагы тынч демонстранттарга каршы репрессия маселесин көтөрүү сунушун берген.

Быйыл бул өлкөлөрдө ири нааразылык акциялары болуп, бирок күч кызматкерлери митингдерди күч менен басып, ондогон кишилер өлдү.

Human Rights Watch мындан тышкары Кыргызстан менен Тажикстандын ортосундагы куралдуу кагылышты да талкуулоого үндөйт.

Жогорку Кеңештин комитети кыргыз-өзбек чек арасы боюнча мыйзам долбоорун жактырды

15-ноябрда Жогорку Кеңештин Эл аралык иштер, коргоо, коопсуздук жана миграция боюнча комитети Өзбекстан менен Кыргызстандын чек арасын тактоо жана Кемпир-Абад суу сактагычынын суусун биргелешип башкаруу тууралуу кыргыз-өзбек өкмөттөр аралык макулдашуусу жөнүндө мыйзам долбоорун үч окууда жактырды.

Документ эми парламенттин жалпы жыйынына чыгарылат.

Өзбекстан менен Кыргызстандын чек арасын тактоо боюнча мыйзам долбоорун ратификациядан өткөрүү боюнча документке добуш берер алдында комитеттин жыйынынан төрт депутат – Адахан Мадумаров, Нуржигит Кадырбеков, Чыңгыз Айдарбеков жана Нилуфар Алимжанова чыгып кетишти. Ал эми Эрулан Көкүлов жыйындын башында кетип калган. Депутаттар Айбек Осмонов менен Миргүл Темирбаева отурумга келген жок.

Мадумаров мындай кадам кворум түзүп бербөө үчүн кабыл алынганын айтты.

“Биздин абийирибиз ушуга түртүп атат. Урматтуу кыргызстандыктар, биздин күчүбүз жетпейт. Комитеттин беш мүчөсү добуш берердин алдында кворум кылбай чыгып кетүүнү чечтик”, – деди ал.

Эл аралык иштер, коргоо, коопсуздук жана миграция боюнча комитетинин 14 мүчөсү бар. Комитеттин юристи мыйзам долбооруна добуш берүүдө кворум бар экенин билдирип, натыйжада калган депутаттар аны ратификациялоого макул болушту.

3-ноябрда Бишкекте Кыргызстандын тышкы иштер министри Жээнбек Кулубаев менен Өзбекстандын тышкы иштер министри Владимир Норов кыргыз-өзбек чек арасынын айрым участоктору жөнүндө келишимге, Кемпир-Абад суу сактагычынын суусун биргелешип башкаруу жөнүндө макулдашууга, суу чарба маселелери боюнча кызматташуу жөнүндө макулдашууга кол коюшкан.

Президент Садыр Жапаров кыргыз-өзбек чек арасындагы Кемпир-Абад суу сактагычын биргелешип башкаруу боюнча макулдашуу тууралуу мамлекеттик “Кабар” агенттигине курган маегинде кош башкарууда “кыргыз тарап эч кандай чыгым көтөрбөй турганын” билдирген.

Макулдашууга ылайык, Кемпир-Абад суу сактагычынын суусун Кыргызстан менен Өзбекстандан 12ден адам (ред: 24 киши) кирген биргелешкен комиссия башкарат. Өзбекстан суу сактагычтын коопсуздугун камсыздайт, техникалык жактан тейлейт жана кыргыз тарап менен макулдашылган көлөмдө сууну агызат. Суунун деңгээлин горизонталь боюнча 900дөн жогору эмес кармап туруу милдетин алат. Бирок буга өзгөчө кырдаалдар мисалы, суу каптоо, жаратылыш кубулуштары жана форс-мажордук жагдайлар кирбей турганы жазылган.

Кыргызстанда Кемпир-Абад суу сактагычынын жеринин Өзбекстанга берилишине каршы болгон 30га жакын саясатчы, активисттер “массалык башаламандык уюштурууга даярданган” деген шек менен камакка алынды. Алар муну саясий куугунтук катары баалап жатышат.

Бийлик кыргыз-өзбек чек арасына байланыштуу чагымчылдар элге туура эмес маалымат берип жатканын билдирип келет.

Милиция Азиза Абдирасулова менен Сапар Аргымбаевди төрт сааттан кийин бошотту

15-ноябрда Бишкектеги Ак үйдүн алдындагы акция учурунда кармалган укук коргоочу Азиза Абдирасулова жана Сапар Аргымбаев төрт сааттан кийин бошотулду.

Алар кармалгандан кийин Биринчи Май райондук милиция бөлүмүнө жеткирилген. Абдирасулованы шаардык ички иштер башкармалыгынын башчысынын орун басары Тилек Түкөбаев баш болгон милиция кызматкерлери кармап кеткен.

Экөөнө тең Укук бузуулар кодексинин 128-беренеси, “Милиция кызматкерлеринин мыйзамдуу талаптарына баш ийбөө” беренесинин негизинде протокол толтурулгандан кийин кое берилген.

Сапар Аргымбаев “спирт ичимдигин ичти” деген жүйө менен Республикалык наркология борборунан текшерүүдөн өткөнүн, бирок жыйынтыгы терс чыкканын маалымдады.

Абдирасулова кармоону өзүнүн позициясы менен байланыштырды, милиция бөлүмүндө отурганда кан басымы көтөрүлүп кеткенин, кант диабети оорусу да козголгонун айтууда. Ага “Тез жардам” кызматы чакыртылып, биринчи жардам көрсөтүлдү.

“Мага бир күн мурун укук коргоо кызматкери кезигип, эскертүү берген. Мындан улам Кемпир-Абад боюнча бүгүнкү акцияга катышуу ниетим жок эле, нааразы болгондор Ак үйдүн алдынан кеткенден кийин гана ошол жерден өтүп бараткам. “Мен акцияга катышкан жерим жок” дегениме карабай, Түкөбаевдин көрсөтмөсү менен мени күчтөп кармап, милицияга алып келишти. Төрт саат ичинде сурак да болбоду. Эмне себептен мени кармаганын тыңгылыктуу түшүндүрүшкөн да жок. Себебин мен билип эле турам, “ПолитКлиника” сайтына бийликти сындап маек кургам, ал кечээ чыгары менен келип эскертүү беришти, бүгүн күч колдонуп кармашты”,- деди Азиза Абдирасулова.

Ал 14-ноябрдын кечинде Бишкек шаардык ички иштер башкармалыгынын (ШИИБ) 10-бөлүмүнүн башчысы Шумкарбек Сулайманов аңгемелешүүгө чакырып, Фейсбукта жазган билдирүүлөрү үчүн эскертүү бергенин жарыялаган.

15-ноябрда парламенттин алдында Кемпир-Абад суу сактагычынын жерин Өзбекекстанга берүүгө каршы акцияга 30дай киши чыкты. Милиция ал жерде акция өткөрүүгө соттун чечими менен тыюу салынганын билдирип, акция Максим Горький атындагы гүл бакта уланды.

Кыргызстанда Кемпир-Абад ишине байланыштуу “массалык башаламандык уюштурууга даярданды” деген шек менен буга чейин 26 киши камакка алынган. Алар муну саясий куугунтук катары баалап жатышат.

Бийлик кыргыз-өзбек чек арасына байланыштуу чагымчылдар элге туура эмес маалымат берип жатканын билдирип келет.

БУУ дүйнө калкынын саны 8 миллиардга жеткенин билдирди

Бириккен Улуттар Уюмунун (БУУ) маалыматы боюнча 15-ноябрда дүйнө калкынын саны 8 миллиард кишиге жетти. Мындай маалымат World Population Prospects 2022 баяндамасында жазылган.

“15-ноябрда дүйнө калкынын саны 8 миллиард кишиге жетет деп күтүлүүдө жана ал адамзат өнүгүүсүндөгү эң маанилүү учурлардын бири болуп калат. Бул өсүүнүн болуп көрбөгөндөй жогорку деңгээли адамдардын тамак-ашы, жеке гигиенасы жана медицинасы оңолуп, саламаттыгы жакшыргандан кийинки жашоо узактыгынын көбөйгөнүнө байланыштуу”, – деп жазылган баяндамада.

БУУнун маалыматына караганда, дүйнө калкы 7 миллиарддан 8 миллиардга жетиши үчүн 12 жыл талап кылынган. 9 миллиардга жетиши үчүн 15 жыл керек деп болжолдонууда. Бул дүйнө калкынын санынын өсүүсү жайлап калганын көрсөтүүдө.

Баяндамага ылайык, дүйнө калкынын саны 8,5 миллиард кишиге 2030-жылы, 9,7 миллиардга 2050-жылы жана 10,4 миллиард кишиге 2080-жылы жетет деп күтүлүүдө.

Маданият министрлиги "Жалган маалыматтан коргоо" мыйзамын толуктоону сунуштоодо

Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги “Анык эмес (жалган) маалыматтан коргоо” жөнүндө мыйзамга өзгөртүү киргизүүнү сунуштоодо. Мыйзам долбоору Министрлер кабинетинин сайтына жарыяланды.

Документтин негиздемесинде мыйзамдын азыркы редакциясында кемчиликтер бар экени, нормативдик-укуктук актыны аткаруу учурунда кедергилер жаралып жатканы белгиленген. Мыйзамга өзгөртүү киргизүүнү сунуштагандар жалган маалымат тууралуу арыз берген адам ЖМК, уюм же физикалык жак чындап эле жалган маалымат таратканы тууралуу далилдерди кошо көрсөтүшү керек деп эсептешет.

Сентябрдын ортосунда Жогорку Кеңештин депутаттар тобу “Анык эмес (жалган) маалыматтан коргоо” жөнүндө мыйзамды өзгөртүүнү демилгелешкен. Эл өкүлдөрү экинчи тарапка да укук берүүнү, алардан арыз түшө турган болсо сайтты бөгөттөөнү токтото туруу керектигин сунуш кылышкан.

Жогорку Кеңештин экс-депутаты Гүлшат Асылбаева автор болгон “Анык эмес (жалган) маалыматтан коргоо жөнүндө” мыйзам бир топ талаш-тартыштардан кийин 2021-жылдын август айында кабыл алынган, ага жарандык активисттер жана укук коргоочулар каршы болушкан. Мыйзамды аткаруу милдети Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлигине жүктөлгөн.

Ага ылайык, эгер кимдир бирөө кайсы бир сайт фейк маалымат жарыялаганын айтып арызданса, ал сайт соттун чечимисиз эле бөгөттөлүп коюлат.

Азиза Абдирасулова менен Сапар Аргымбаевди милиция кармап кетти

15-ноябрда “Кылым шамы” бейөкмөт уюмунун негиздөөчүсү, укук коргоочу Азиза Абдирасулованы милиция кызматкерлери наркологияга алып кетти. Укук коргоочу бир нече адам менен Жогорку Кеңештин имаратынын алдында турган. Алар эч кандай акция өткөрбөгөнүн, жөн гана отурушканын айтышты.

Милиция Азиза Абдирасулова ичимдик ичип алганын билдирип, аны текшерүү үчүн наркологияга алып кетти. Тартип кызматкерлери аны коё берүүнү талап кылган укук коргоочу Сапар Аргымбаевди да кармады.

Азиза Абдирасулова Бишкек шаардык ички иштер башкармалыгынын (ШИИБ) 10-бөлүмүнүн башчысы Шумкарбек Сулайманов тарабынан 14-ноябрда, кечинде аңгемелешүүгө чакырылганын жарялаган. Укук коргоочу анын Фейсбукта жазган билдирүүлөрү боюнча сын айтылганын билдирген.

15-ноябрда парламенттин алдына 30дай киши Кемпир-Абад суу сактагычынын жеринин Өзбекстанга берилишине каршы акцияга чыгышкан. Милиция Ак үйдүн алдында акция өткөрүүгө соттун чечими менен тыюу салынганын билдирип, акция Максим Горький атындагы гүлбакта уланганы калды.

15-ноябрда Жогорку Кеңештин Эл аралык иштер, коргоо, коопсуздук жана миграция комитети кыргыз-өзбек чек арасынын айрым участокторун делимитациялоо боюнча макулдашуунун долбоорун карайт. Маселе күн тартибине киргизилген.

3-ноябрда Бишкекте Кыргызстандын тышкы иштер министри Жээнбек Кулубаев менен Өзбекстандын тышкы иштер министри Владимир Норов кыргыз-өзбек чек арасынын айрым участоктору жөнүндө келишимге, өкмөттөр ортосундагы Кемпир-Абад суу сактагычынын суу ресурстарын биргелешип башкаруу жөнүндө макулдашууга, суу чарба маселелери боюнча кызматташуу жөнүндө макулдашууга кол коюшкан.

Кемпир-Абад суу сактагычынын суусун биргелешип башкаруу тууралуу кыргыз-өзбек өкмөттөр аралык макулдашуусунун долбоорун Жогорку Кеңештин Эл аралык иштер, коргоо, коопсуздук жана миграция комитети 31-октябрда көпчүлүк добуш менен жактырган.

Президент Садыр Жапаров кыргыз-өзбек чек арасындагы Кемпир-Абад суу сактагычын биргелешип башкаруу боюнча макулдашуу тууралуу мамлекеттик “Кабар” агенттигине курган маегинде кош башкарууда “кыргыз тарап эч кандай чыгым көтөрбөй турганын” билдирген.

Макулдашууга ылайык, Кемпир-Абад суу сактагычынын суусун Кыргызстан менен Өзбекстандан 12ден адам (ред: 24 киши) кирген биргелешкен комиссия башкарат. Өзбекстан суу сактагычтын коопсуздугун камсыздайт, техникалык жактан тейлейт жана кыргыз тарап менен макулдашылган көлөмдө сууну агызат. Суунун деңгээлин горизонталь боюнча 900дөн жогору эмес кармап туруу милдетин алат. Бирок буга өзгөчө кырдаалдар мисалы, суу каптоо, жаратылыш кубулуштары жана форс-мажордук жагдайлар кирбей турганы жазылган.

Кыргызстанда Кемпир-Абад ишине байланыштуу “массалык башаламандык уюштурууга даярданды” деген шек менен камакка алынгандардын саны 30га жакындады. Алар муну саясий куугунтук катары баалап жатышат. Буга чейин Кемпир-Абад суу сактагычына жакын жайгашкан Өзгөн районунда нааразылык акциялары өткөн.

Бийлик кыргыз-өзбек чек арасына байланыштуу чагымчылдар элге туура эмес маалымат берип жатканын билдирип келет.

УКМК: Баасы 4.000.000 сомдон ашык контрабандалык дары-дармектер кармалды

 КР УКМК тарабынан жүргүзүлгөн ыкчам-издөө иш-чараларынын жүрүшүндө УКМК чек ара кызматынын “Чоң-Капка унаа жол” көзөмөл-өткөрүү пунктунун кызматкерлери менен биргеликте Казакстан Республикасынан Кыргыз Республикасынын аймагына товардык-материалдык баалуулуктарды мыйзамсыз алып кирүү аракетине бөгөт коюлду.

Тактап айтканда, 2022-жылдын 14-ноябрында “Чоң-Капка унаа жол” постунда Кыргыз Республикасынын жараны А.Б.А. башкаруусундагы “Мерседес-Бенц” үлгүсүндөгү  “02 KG 314 ABR” мамлекеттик номуру жүк ташуучу унаа кармалган. 

Айдоочу көрсөткөн документтерде жүк үй буюмдары катары көрсөтүлгөн. Бирок, жогоруда аталган унааны дыкаат текшерүүдө тиешелүү уруксат кагаздары жана коштоочу документтери жок болгон, болжол менен баасы 4 000 000 сомдон ашык дары-дармектер жана башка товарлар табылган.

Азыркы учурда бул факты боюнча салык төлөөдөн качуу түрүндөгү зыяндын өлчөмүн аныктоого багытталган сотко чейинки өндүрүш иштери жүрүп жатат.

Душанбе шаарында кыргыз-тажик чек арасы боюнча сүйлөшүү болду

14-ноябрда Тажикстандын борбору Душанбе шаарында кыргыз-тажик чек арасы боюнча өкмөттөр аралык делегациянын биргелешкен отуруму болду. Жыйынга Кыргызстандын улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитетинин (УКМК) төрагасы Камчыбек Ташиев жана Тажикстандын УКМКнын төрагасы Саймумин Ятимов катышты.

Натыйжада тиешелүү протоколго кол коюлду. Бул тууралуу Тажикстандын мамлекеттик “Ховар” агенттиги маалымдады. Кол коюлган документтердин мазмуну ачыкталган жок.

Маалыматка ылайык, жолугушуу достук жана өз ара түшүнүшүү маанайында өткөнү, өкмөттөр аралык комиссиянын кезектеги жыйыны Кыргызстанда болору кабарланды.

Жолугушуу тууралуу Кыргызстандын расмий органдары маалымат бере элек.

Кыргыз-тажик чек арасынын узундугу 972 чакырымды түзөт. Анын 300 чакырымдан ашыгы тактала элек. Андан улам эки өлкө ортосунда утур-утур жаңжал чыгып келген. Акыркы 14-17-сентябрдагы жаңжал эң масштабдуу болуп, ондогон адамдын өмүрүн алды.

Чек арадагы кан төгүлгөн окуя үчүн эки тарап бири-бирин “агрессияга” айыптады.

Кыргызстан кол салуудан бери дегенде 62 жаранынан айрылды, жараат алгандардын расмий эсеби 200гө жакындады. Чек аралаш айылдардан коопсуз жайларга убактылуу көчүрүлгөндөр 140 миңден ашты.

Тажикстандын Тышкы иштер министрлиги чек арада 41 жараны каза тапканын билдирди. “Озоди” радиосу өз булактарына таянып, 83 кишинин тизмесин жарыялады.

Эки тараптан тең кагылышуудан каза тапкандардын арасында балдар бар.

Шавкат Мирзиёев кызын президенттик администрацияга кызматка дайындады

Өзбекстандын президенти Шавкат Мирзиёев кызы Саида Мирзиёеваны президенттик аппараттын коммуникациялар жана маалыматтык саясат бөлүмүнүн башчысы кызматына дайындады. Бул тууралуу өлкө башчысынын басма сөз катчысы Шерзод Асадов билдирди.

Жаңы түзүлгөн бул бөлүм маалыматтык саясат жана коомдук пикирди изилдөө менен алектенет. Мындан тышкары маданият, билим берүү жана социалдык тармактардагы реформалардын жүрүшүн көзөмөлдөйт.

Өзбек лидеринин улуу кызы Саида Мирзиёева 2019-2022-жылдар аралыгында президенттик администрацияга караштуу Маалымат жана массалык коммуникациялар боюнча агенттиктин жетекчи орун басары кызматында иштеген. 2022-жылдан тарта Улуттук масс-медианы колдоо жана өнүктүрүү фондунун камкорчулар кеңешинин төрага орун басары кызматында иштей баштаган.

2021-жылы ноябрда Өзбекстандын Коррупцияга каршы күрөшүү кызматы мамлекеттик кызматта чогуу иштөөгө тыюу салынган туугандардын тизмесин кеңейткен мыйзам долбоорун иштеп чыккан. Ага ылайык, мамлекеттик кызматкер тууганы менен бир мекемеде иштеп жатканын билгенден кийин 10 күндүн ичинде ал тууралуу жетекчилигине маалымат бериши керек болот. Бул талапты аткарбаган кызматкерлер үчүн 375-500 доллар өлчөмүндө айып пул каралган. Эгер кызматкер бул тууралуу маалымат бергенден кийин жетекчилик алардын бирөөнү башка кызматка которуу боюнча чараларды көрбөсө, ал 600-750 доллар өлчөмүндө айып пул төлөйт.

Өзбек парламентинин Мыйзам чыгаруу палатасы кыргыз-өзбек чек арасы боюнча мыйзам долбоорун жактырды

14-ноябрда Өзбекстан парламентинин Мыйзам чыгаруу палатасы Өзбекстан менен Кыргызстандын чек арасын тактоо жана Кемпир-Абад суу сактагычынын суусун биргелешип башкаруу жөнүндө мыйзам долбоорун ратификациядан өткөрдү.

Жыйын палатанын “Ютубдагы” каналына жарыяланды. Документти парламенттин 100дөн ашык депутаты дароо үч окууда колдоду. Долбоор тууралуу Өзбекстандын премьер-министри Абдулла Арипов маалымат берип, чек ара боюнча сүйлөшүүлөр оңой болбогонун айтты.

“Кошуна мамлекеттер менен чек ара маселесинде сүйлөшүү оңой болбой жатат. Узакка созулган талаш-тартыш жана машакаттуу жолдор менен чек араны кадамдап өлчөп, бир канча жолу өкмөттөр аралык жолугушууларды өткөрүп, архивдик документтерди карап, ошондон кийин сунуштар даярдалууда. Урматтуу президентибиздин кошуна Кыргыз Республикасы менен өз ара достук алаканы бекемдөө жаатындагы демилгелеринин негизинде чечими табылбай жаткан 35 участканы, жалпы узундугу 302 чакырымды тактоо жараяны акыркы баскычка жетти. Бул келишимге жетүүгө беш жылдан ашуун убакыт короттук. Бүгүн силерге сунушталган мыйзам долбоору менен тастыкталып жаткан келишимге оңой жетишилген жок. Кол коюлган макулдашууда республикабыз үчүн стратегиялык мааниге ээ бир катар зарыл көйгөйлөр чечилүүдө”, – деди Абдулла Арипов.

Эми мыйзам долбоору Сенатка жөнөтүлөт.

3-ноябрда Бишкекте Кыргызстандын тышкы иштер министри Жээнбек Кулубаев менен Өзбекстандын тышкы иштер министри Владимир Норов кыргыз-өзбек чек арасынын айрым участоктору жөнүндө келишимге, өкмөттөр ортосундагы Кемпир-Абад суу сактагычынын суу ресурстарын биргелешип башкаруу жөнүндө макулдашууга, суу чарба маселелери боюнча кызматташуу жөнүндө макулдашууга кол коюшкан.

Кемпир-Абад суу сактагычынын суусун биргелешип башкаруу тууралуу кыргыз-өзбек өкмөттөр аралык макулдашуусунун долбоорун Жогорку Кеңештин Эл аралык иштер, коргоо, коопсуздук жана миграция комитети 31-октябрда көпчүлүк добуш менен жактырган.

Бул комитет 15-ноябрда кыргыз-өзбек чек арасынын айрым участокторун делимитациялоо боюнча макулдашуунун долбоорун карайт деп күтүлүүдө.

Президент Садыр Жапаров кыргыз-өзбек чек арасындагы Кемпир-Абад суу сактагычын биргелешип башкаруу боюнча макулдашуу тууралуу мамлекеттик “Кабар” агенттигине курган маегинде кош башкарууда “кыргыз тарап эч кандай чыгым көтөрбөй турганын” билдирген.

Макулдашууга ылайык, Кемпир-Абад суу сактагычынын суусун Кыргызстан менен Өзбекстандан 12ден адам (ред: 24 киши) кирген биргелешкен комиссия башкарат. Өзбекстан суу сактагычтын коопсуздугун камсыздайт, техникалык жактан тейлейт жана кыргыз тарап менен макулдашылган көлөмдө сууну агызат. Суунун деңгээлин горизонталь боюнча 900дөн жогору эмес кармап туруу милдетин алат. Бирок буга өзгөчө кырдаалдар мисалы, суу каптоо, жаратылыш кубулуштары жана форс-мажордук жагдайлар кирбей турганы жазылган.

Кыргызстанда Кемпир-Абад ишине байланыштуу “массалык башаламандык уюштурууга даярданды” деген шек менен камакка алынгандардын саны 26га жетти. Алар муну саясий куугунтук катары баалап жатышат. Буга чейин Кемпир-Абад суу сактагычына жакын жайгашкан Өзгөн районунда нааразылык акциялары өткөн.

Бийлик кыргыз-өзбек чек арасына байланыштуу чагымчылдар элге туура эмес маалымат берип жатканын билдирип келет.

Меню