Menu

ИИМ: Алдамчылар өздөрүн ыктыярчы, активист катары көрсөтүп, кыргыз-тажик чек арасында жабыркагандарга жардам берүү шылтоосу менен акча чогултууга аракет кылышууда

Өлкө үчүн оор мезгилде Баткен облусундагы чек ара чыр-чатагынын кесепетинен 62 жараныбыз каза болуп, 198 жаран ар кандай жаракат алып, 430 ашык үй, мектептер, бала бакчалар жана башка административдик имараттар талкаланып, ал эми 136 миң 770 жаран үй-жайын таштап кетүүгө аргасыз болду. Бул тууралуу ИИМдин басма сөз кызматы билдирет.

Тилекке каршы  мындай учурларды пайдаланып, адам баласынын кайгысынан акча табууга аракет кылган алдамчылар дагы бар болууда.
Биз жарандардын көңүлүн өздөрүн ыктыярчы, активист катары көрсөтүп, каражат чогултуу боюнча билдирүүлөрдү таратып жаткан алдамчылардын кылтагына илинип калбоого бурабыз.
Ошол эле учурда алар ар кандай банктык реквизиттерди көрсөтүп, анын үстүнө посттордун бирине Баткен облусундагы соңку окуяда жаракат алган жоокердин сүрөтүн тиркеп коюшкан.
Эскерте кетсек, акча каражаттарын которууга мүмкүн болгон атайын банк эсептер  расмий билдирүүлөрдө гана көрсөтүлөт.

Ташиев Баткенде эвакуация болгондор үйлөрүнө кайтса болорун айтты

Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитеттин (УКМК) төрагасы Камчыбек Ташиев чек арадагы кол салуудан улам убактылуу жер которгон Баткен жана Лейлек районунун тургундарын үйлөрүнө кайта берүүгө чакырды.

Бул тууралуу ал 25-сентябрда Тажикстандын Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитетинин төрагасы Саймумин Ятимов менен жолугушуудан кийин айтты.

“Үйүнө кайтууга мүмкүнчүлүгү жокторго жергиликтүү бийлик, Өзгөчө кырдаалдар министрлиги (ӨКМ) транспорт уюштуруп берет. Көчөгө чыгып, машине издеп кыйналбаңыздар. Бүгүндөн баштап Кудай буюрса мамлекетибизде, чек арабызда тынчтык болот”, – деди Ташиев.

Кыргыз өкмөтү түзгөн Медиа штаб кабарлагандай, эки өлкөнүн атайын кызматтарынын башчылары 25-сентябрда Баткен районундагы “Кызыл-Бел” көзөмөл-өткөрмө бекетинде жолукту. Алар Кыргызстан менен Тажикстандын чек арасындагы айрым чек ара постторун алып салуу, чек араны делимитация жана демаркациялоо боюнча комиссиянын ишин тездетүү тууралуу сүйлөшүштү.

Быйыл 14-17-сентябрда кыргыз-тажик чек арасында кан төгүлгөн окуяны Кыргызстандын Тышкы иштер министрлиги “Тажикстандын алдын ала пландаган куралдуу агрессиясы” деп атаган. Тажикстан да Кыргызстанга ушундай эле айып коюуда.

Чек арадагы бул куралдуу кагылышта Кыргызстан бери дегенде 62 жаранын жоготту, алардын кыркы аскер кызматкери. Жараат алгандардын расмий эсеби 200гө жакындады. Чек арадагы кыргыз айылдарынан коопсуз жайларга убактылуу көчүрүлгөндөр 140 миңден ашты.

Тажикстандын Тышкы иштер министрлиги чек арада 41 жараны каза тапканын билдирди. “Озоди” радиосу жеке булактарына таянып, каза тапкан 74 кишинин тизмесин жарыялады. Мындан тышкары жергиликтүү жашоочуларга шилтеме берип тажик айылдарында да дүкөн, турак жайлар өрттөлүп, талкаланганын жазды. Көз карандысыз булактардан бул маалыматты тактоого мүмкүн болбой жатат.

Кыргыз-тажик чек арасы: эки тараптан сегиз бекет алынмай болду

Кыргызстан менен Тажикстан чек арадагы сегиз чек ара постун алат. Бул тууралуу Кыргызстандын Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитетинин (УКМК) төрагасы Камчыбек Ташиев билдирди.

Кыргыз өкмөтү түзгөн Медиа штаб кабарлагандай, мындай чечим Камчыбек Ташиев жана Тажикстандын Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитетинин төрагасы Саймумин Ятимовдун 25-сентябрдагы жолугушуусунда кабыл алынды.

Баткен районундагы “Кызыл-Бел” көзөмөл өткөрмө жайындагы жолугушууда кабыл алынган чечимдер менен кол коюлган протокол тууралуу Камчыбек Ташиев журналисттерге маалымат берди.

“Конфликтке алып келген негизги постторду алып салдык. Биринчиден, Тажикстан тараптан “Бедак”, Кыргызстан тараптан “Тамдык” чек ара посту толук алынат. Ал жерде аскер кызматкерлери да, жөнөкөй адамдар да болбойт. Экинчиден, Кыргызстандан “Булак-Башы”, Тажикстандан “Кех” бекети толук алына турган болду. Үчүнчү Тажикстандан “Карачикум”, Кыргызстандан “Катта-Туз” чек ара бекети алынат жана бир да аскер, жөнөкөй жарандар болбойт. Андан тышкары, Кыргызстандан “Дача”, Тажикстандан “Шаршара” посту алынат. Ошентип, эки өлкөдөн төрттөн пост алынып, мурдагы конфликттерди жокко чыгарууга мүмкүнчүлүк түзүлдү”, деди Ташиев.

Мындан тышкары ал Кыргызстан менен Тажикстандын чек арасын делимитация жана демаркациялоо боюнча комиссиянын ишин тездетүү тууралуу сүйлөшүү болгонун кошумчалады.

Быйыл 14-17-сентябрда кыргыз-тажик чек арасында кан төгүлгөн окуяны Кыргызстандын Тышкы иштер министрлиги “Тажикстандын алдын ала пландаган куралдуу агрессиясы” деп атаган. Тажикстан да Кыргызстанга ушундай эле айып коюуда.

Чек арадагы бул куралдуу кагылышта Кыргызстан бери дегенде 62 жаранын жоготту, алардын кыркы аскер кызматкери. Жараат алгандардын расмий эсеби 200гө жакындады. Чек арадагы кыргыз айылдарынан коопсуз жайларга убактылуу көчүрүлгөндөр 140 миңден ашты.

Тажикстандын Тышкы иштер министрлиги чек арада 41 жараны каза тапканын билдирди. “Озоди” радиосу жеке булактарына таянып, каза тапкан 74 кишинин тизмесин жарыялады, жергиликтүү жашоочуларга шилтеме берип тажик айылдарында да дүкөн, турак жайлар өрттөлүп, талкаланганын жазды.

Көз карандысыз булактардан бул маалыматты тактоого мүмкүн боло элек.

Кыргызстан менен Мальдив өлкөсү визасыз режим тууралу макулдашууга кол коюшту

Кечээ, 23-сентябрда Нью-Йорк шаарында БУУнун Башкы Ассамблеясынын 77-сессиясынын алкагында Кыргыз Республикасынын Тышкы иштер министри Жээнбек Кулубаев Мальдив Республикасынын Тышкы иштер министри Абдулла Шахид менен жолугушту.
Визасыз режимдин географиясын кеңейтүү максатында жолугушуунун алкагында Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети менен Мальдив Республикасынын Өкмөтүнүн ортосундагы визалык талаптардан өз ара бошотуу жөнүндө макулдашууга кол коюу аземи болуп өттү.
Макулдашууда Кыргыз Республикасынын жана Мальдив Республикасынын – жалпы жарандык, ошондой эле дипломаттык жана кызматтык/расмий паспортторуна ээ жарандары 30 (отуз) күнгө Тараптардын мамлекеттеринин аймактарына кирүүдө, андан чыгууда жана убактылуу жашап турууда визалык талаптардан бошотула тургандыгы көрсөтүлгөн.
Жолугушуунун соңунда, Тараптар эки өлкөнүн ортосундагы достук мамилелерди жана ар тараптуу өз ара аракеттенүүнү өнүктүрүүгө көмөктөшүү ниетин билдиришти.

Сулайман Кайыпов, профессор: Азыр адамзат тирешип, БУЛ ДҮЙНӨДӨ КИМ КАЛАТ ДА, КИМ КАЛБАЙТ деген маселе чечилип жатат

Мени аксакалсын дешти. Анда, ак сакалдын кебине кулак салгыла
Адамзаттын соңку жаңы тарыхы өзүнүн жаңы тилкесин ачып жатат. Кандаш, жатындаш, бир тууган элдер, кудай кошкон миң жылдык кошуна калктар бирин-бири кырып жоготууга даяр турган, опурталдуу күнгө келип такалдык. Жалпы адамзаттан ырк, ыйман, ынсап, боорукерлик ж. б.лар кетип турган чак. Алардын ордун чырлык, тажаалдык, кара мүртөздүк, бузукулук, ач көздүк, тойбостук, ташбоорлук ыкчам ээлеп бара жаткан учур. Дүйнөдө акылмандар, билимдүүлөр канчалык көп чыккан сайын, адамзат үчүн зөөкүрлүк, карасанатайлык жасаган наадандардын саны андан бетер артууда. Адамдын акыл-эси, таланты, жөндөмү өзүнө каршы иштей баштаганын көрүүдөбүз. Тарыхтын өнүгүү жолу ушул күнгө алып келди. Тагдырга чара жок…
Кеңири масштабда ала турган болсок, кептин ачыгы, БУЛ ДҮЙНӨДӨ КИМ КАЛАТ ДА, КИМ КАЛБАЙТ деген маселе чечилип жатат. Мурда сыя калем менен чийилген дүйнөнүн саясый картасы эми кызыл кочкул адам каны менен кайра чийилет окшоп калды. Жаалы катуу жаңы доор дүйнөдөгү ыркы жок, өнүгө албаган, ар-намысы ойгонбогон элдердин мойнуна кебезге оролгон ач албарсын такап туру. Мындайда аёо болбойт… руху күчтүү, уңгусу бекем, акылы тунук, ниети таза элдер гана жаңы мөөнөттө жашоо үчүн мандат алуу акысына ээ болот. Көбүнчө, байлык чечпейт, дух чечет.
Демек, биз тез аранын ичинде эсибизге келип, бар күчүбүздү, акылыбызды бир уучка бириктирип, кадимки, баягы-баягы көөнө кыргыз сыяктуу оңдонуп, окторулуп чыгышыбыз керек. Тез арада… Тез арада! Убакыт бизге каршы иштеп жатат. Мунун эң башкы шарты, чоң-кичине, улуу-кичүү, тияктык-буяктык, мусулман-теңирчи, кызыл-кара, оппозиция-позиция болумуш этип тейтектегенди, майда-чүйдө сөздөрдү кан буугандай токтотушубуз зарыл. Бири-бириңерди чымчылаган сасык сөзүңөрдү, болду эми, токтоткула, кыргыз уулу!
Саясатчы ини-карындаштарым, силердин да оозуңарга келгенди оттоп сүйлөй берген эрке-талтаң дооруңар бүттү, эми өлкөбүздүн бар балушу үчүн башыңарды катыргыла. Ал колуңардан келбесе, орундарды бошоткула, колунан келгендер барып иштесин.
Кыргыздын акчалуу, байсымак уул-кыздары, алкымыңарды тыйып, четке ташып кеткен арам оокатыңарды адал ишке жумшагыла; акчаңар көп болгондугу үчүн эмес, ушул өлкө бар болгондугу үчүн силер барсыңар, ушуну кеч боло электе түшүнгүлө!
Кыргыз коомунун мүчөлөрү, өлкө жетекчилери тууралуу ыйкы-тыйкы ушак сөз сүйлөгөндү таптакыр токтотолу. Аны-муну, жасалма этика-метиканы мындай коюп, ачык айтсам момундай:
1. Садыр Жапаровдун ак көңүлдүгүн, кең пейилдигин, кечиримдүүлүгүн, ачык сөздүүлүгүн, ичи таза ишенчээктигин, ошол эле мезгилде, чечкиндүүлүгүн эч кимден таба албайсыңар! Мурдакы бешөөнүн түбүнө жеткен кекчилдик, трайбализм дегендер мында жок.
2. Камчыбек Ташиевдин тайманбастыгын, жанын канжыгага байлап коюп от кечкен баатырдык сапаттарын, көкжалдыгын, ошол эле мезгилде, калдаңдаган ак көнүлдүгүн эч кимден таба албайсыңар! Мурдакылардын былгытма сценарий түзүп, ак жерден кылтак салчу адаты мында жок.
3. Талант Мамытовдун сабырдуулугун, жети өлчөп бир кескен токтоолугун, калыстыгын, сылыктыгын эч кимден таба албайсыңар! Мурдакылырдын популизми, аша чапкандыгы, дардаңкөйлүгү мында жок.
4. Акылбек Жапаровдун акыл калчоо ылдамдыгын, айлакерлигин, алтернативдүү ойлоо жөндөмүн, кысталышта жол таап кеткен эпчилдигин эч кимден таба албайсыңар! Мурдакылардын иш кылбай эле, процент күтүп молтоюп отура берген адаты мында жок.
5. Курманкулдун кылдаттыгын, ар тараптуу ой жүгүртө билүү сапатын, калыбынан жазбаган калбааттыгын, толеранттуулугун, профессионалдуулугун эч кимден таба албайсыңар! Бир нерсе “өнө турган” жерлерди каттап алып, аларды ирети менен “саап” отуруу мында жок.
Ушул сапаттардын баарынын бир чекитке топтолорун ойлогондо үмүтүм арта түшөт. Баса, “Ай агай апыртып жибериптир” дебегиле, мени билгендер билет – мен “дежур чалдардан” эмесмин. Мени ушул сөздөрүм үчүн “Чоңдорго жагайын деп жаткан экен” деп, ичи бузуктар гана ойлошу мүмкүн. Мен – бирөөгө жагайын деген доордон өтүп кеткен кишимин; болгонун болгондой айтып туруу жарандык милдетине айланып калган адаммын. Менин өлкөмөн, элимен, бала-чакаман башка байлыгым жок, калганы керек да эмес.
Ооба, периште болуп кеткен эч ким жок, чекиликтер жок дейсизби, албетте бар. Бирок азыр аларды териштирип отурчу убак эмес. Тез аранын ичинде, бардык күчүбүздү жыйнап, бир кишинин сөзүнө кулак салып, бир пикирди колдоп, бир гана максатты көздөшүбүз керек болуп туру. Ал максат – Кыргызстаныбыздын бүтүндүгүн коргоп калуу! Биз да бийлигибизди сындай бербей, аны колдоп жатып туура жолго багыттоону, жакшы иштерди жасоого шыктандырууну үйрөнөлү. Кыргыздар, ээн баш, ээн ооз, эсирген эл деген жаман атактан кутулалы.
Сулайман Кайыпов, профессор

Эдил Байсалов: “Өздөн чыккан жат жаман” дегендей куру сын айткан, өзүн-өзү жарнамалаган, мамлекет менен элдин биримдигине доо кетиргендер күчөтүлгөн жоопкерчилик тартат

Министрлер Кабинетинин Төрагасынын орун басары Эдил Байсаловдун төрагалыгы астында Эвакуациялоо комиссиясынын жыйыны өттү.

Жыйындын жүрүшүндө мамлекеттик органдардын өкүлдөрү билдиргендей, учурда Баткен облусундагы 2022-жылдын 14-17-сентябрындагы окуялардын натыйжасында ички көчүрүлгөн адамдардын саны 137 миңге чукул. Алардын көбү – Баткен облусунда, калгандары Ош, Жалал-Абад, Чүй жана Ысык-Көл облустарында, ошондой эле Бишкек шаарында жайгаштырылган.

Эдил Байсалов белгилегендей, жер которууга муктаж болгондорду тез арада туруктуу жашаган жерлерине кайтаруу жана калктуу конуштардын талкаланган инфраструктурасын калыбына келтирүү үчүн шарттарды түзүү бардык бийлик органдарынын негизги милдети болуп саналат.

«Мамлекеттик башкаруунун бүткүл системасынын, ошондой эле аскердик командачылыктын иши бардык эвакуациялангандарды жакынкы күндөрдө туруктуу жашаган жерлерине коопсуз кайтып келишин камсыздоого багытталган. Бузулган үйлөрдү жана мүлктөрдү калыбына келтирүү толугу менен мамлекеттин эсебинен жүргүзүлөт. Бул иш атайын түзүлгөн комиссия тарабынан жүргүзүлөт. Калыбына келтирүү мезгилинде бардык ички көчүрүлгөндөр мамлекет тарабынан ар тараптуу колдоого алынып, өлкө жетекчилигинин көрсөтмөсүнө ылайык тамак-аш, күндө керектелүүчү жана башка буюмдар менен камсыз болушу керек», – деди Эдил Байсалов.

Эвакуациялоо комиссиясынын отурумунун жыйынтыгы боюнча учурда маселелерди ыкчам чечүүгө тоскоолдук кылып жаткан ченемдик укуктук актыларды толуктоо жана тактоо, анын ичинде мамлекеттик бюджеттен жана атайын фонддордон убактылуу жер которгон адамдарды жатакана жана тамак-аш менен камсыз кылуу боюнча жергиликтүү бийлик органдарынын чыгымдарын компенсациялоо үчүн каражат бөлүү жана анын ченемдерин белгилөө тапшырмасы берилди.

Ошондой эле, Эвакуациялоо комиссиясынын төрагасы калк арасында мамлекеттик колдоо алуу үчүн кайрылууга жана убактылуу көчүрүлгөн деп эсептелүүгө укугу жок айрым элементтердин бар экендигине көңүл бурду. Ошондуктан, убактылуу көчүрүлгөндөр үчүн тездетилген тартипте жардам алуу үчүн белгилүү критерийлерди орнотуу милдети коюлду.

Президенттик Администрациянын алдында ведомстволор аралык иштерди координациялай турган атайын жумушчу комиссия түзүлдү. Негизги жоопкерчилик аймактык бийлик органдарына жүктөлөт.

Эдил Байсалов ошондой эле азыркы оор күндөрдө бийликтин ишине болгон ишенимди кетирип, араздашууга аракет кылып жаткан чагымчыл сөздөр бар экенин белгиледи.

«Азыр куру сын айтуу, өзүн-өзү жарнамалоо учуру эмес экенин айткым келет. Азыр мамлекеттин, элдин биримдиги керек, элибизде бекеринен “Өздөн чыккан жат жаман” деп айтылбаса керек. Өзгөчө кырдаал режиминде улуттук биримдикке, элдин ишенимине доо кетирүү жана мамлекеттик бийлик органдарынын иш-аракеттеринин жана коомдун аракеттеринин маңызын бурмалоо максатын көздөп, негизсиз билдирүү жасаган адамдар мыйзам алдында күчөтүлгөн жоопкерчилик тартат. Учурда эң негизги максат – мамлекетибизди бардык тармакта бекемдөө», – деп белгиледи Эдил Байсалов.

УКМК: "Тамдык" чек ара заставасы толук талкаланып, командири каза болгон, бирок азыр застава кыргыз чек арачыларынын көзөмөлүндө

Кыргыз Республикасынын Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитетинин Чек ара кызматынын маалымат жана коммуникация башкармалыгы 2022-ж. 16- сентябры мамлекеттик чек аранын кыргыз-тажик тилкесиндеги куралдуу кагылышуу учурунда тажик тарап Баткен чек ара отрядынын “Тамдык” чек ара заставасын артиллериялык куралдардан аткылап, үстөмдүк кылуучу күчтөр (саны жагынан көптүк кылып) менен заставага кол салгандыгын маалымдайт.

Чек ара заставасынын башчысы өз өмүрүн кыйып, заставанын өздүк курамына үстөмдүк кылган бийиктикке чыгууга мүмкүнчүлүк берип, аскер кызматкерлерине душмандын тең эмес күчтөрү менен салгылашып, андан соң маневр жасоого мүмкүнчүлүк берген.     Массалык аткылоонун натыйжасына “Тамдык” чек ара заставасынын бардык инфраструктурасы талкаланган.

Учурдан пайдаланып тажик тарап заставанын аймагын тазалоого аракет кылган.

КР УКМКнын Чек ара кызматына Тажикстандын жарандарынын “Тамдык” чек ара заставасынын аймагында жүргөндүгү тууралуу маалымат келип түшөрү менен тиешелүү чаралар көрүлүп, натыйжада Тажикстандын жарандары заставанын аймагынан чыгарылган.

Азыркы учурда чек ара заставанын аймагы Кыргыз Республикасынын Баткен багыты боюнча чек ара өкүлдөрүнүн аппаратынын көзөмөлүндө болуп, алар мамлекеттик чек аранын бул тилкесиндеги абалды такай көзөмөлдөп турушат.

Нарын шаарында өспүрүмдөрдү коркутуп, уруп-сабап, опузалап акчасын, телефондорун, буюмдарын тоноп жүргөн рэкетир кармалды

Үстүбүздөгү жылдын 1-сентябрь күнү  Нарын шаарынын тургуну М.К. милицияга арыз менен кайрылган. Арызында ал  2006-жылы туулган М.Н. аттуу инисин  “С” деген жигит коркутуп, уруп сабап,  денесине жаракат келтирип, 35 000 (отуз беш) миң сом өлчөмүндөгү акча каражатын опузалап талап кылып жатканын билдирген.
Аталган факт Нарын ШИИБи тарабынан Кылмыштардын бирдиктүү реестрине каттоого алынып, Кылмыш-жаза кодексинин 208-беренесинин 2-бөлүмүнүн 1-пункту (Опузалап талап кылуу) менен кылмыш иши козголгон.
Ошондой эле Нарын шаарынын 2003-жылы туулган жашоочусу И.Б. милицияга кайрылып, 11-сентябрь күнү саат 11:00 чамасында “С”  аттуу бала ага таандык “Айфон XS”  үлгүсүндөгү  уюлдук телефонун коркутуп, опузалап тартып алганын билдирип, шектүүгө карата мыйзам чегинде чараларды көрүп берүүлөрүн суранган.  Нарын шаарынын 1977-жылы туулган тургуну  М.Г. дагы милицияга арыз менен кайрылып, анын 2006-жылы туулган  М.Н.  аттуу уулунун баасы 3000 сомдук өңү күрөң түстөгү барсеткасын “С”  деген бала 2022-жылдын 31-август күнү эч себепсиз уруп сабап, тартып алгандыгын билдирген.
Аталган фактылар Нарын ШИИБи тарабынан Кылмыштардын бирдиктүү реестрине катталып, Кылмыш-жаза кодексинин 206-беренесинин 3-бөлүмү (Тоноо) менен  кылмыш иштери козголгон.
Ыкчам-иликтөө иштеринин жүрүшүндө 2006-жылы туулган М.Н. аттуу жабырлануучудан алган 12000 сом акча каражаты менен Нарын шаарынын тургуну 2004-жылы туулган М.С. кармалган. Шектүүнү тинтүү учурунда жогорудагы 12000 миң сом акча каражаты,  ал көтөрүп жүргөн өңү күрөң түстөгү барсеткасынан бир даана “Айфон XS”  үлгүсүндөгү өңү ак түстөгү уюлдук телефон жана сабы кара түстөгү бир даана бычак табылып алынган.
Бүгүнкү күндө арыз ээлери шектүү М.С. уруп сабап коркуткандыгын  билдиришкендиктен, аларга карата соттук-медициналык,  мындан тышкары М.С. жанынан чыккан бычакка соттук-криминалистикалык экспертизалар дайындалган.
Шектүү М.С. жогорудагы кылмыштарды жасоого шектелип Нарын шаардык сотунун токтому менен 2 айга камакка алынды.
Бүгүнкү күндө тергөө иштери уланууда.

Жээнбек Кулубаев Деңизге чыгууга мүмкүнчүлүгү жок, өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн тышкы иштер министрлеринин жыйынына катышты

Кечээ, 22-сентябрда Кыргыз Республикасынын Тышкы иштер министри Жээнбек Кулубаев Деңизге чыгууга мүмкүнчүлүгү жок, өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн тышкы иштер министрлеринин жыйынына катышты. Жыйынга деңизге чыгууга мүмкүнчүлүгү жок өлкөлөрдүн тышкы иштер министрлери жана БУУнун эң начар өнүккөн өлкөлөрү, деңизге чыгууга мүмкүнчүлүгү жок өнүгүп келе жаткан өлкөлөр, чакан аралдардын өнүгүп келе жаткан өлкөлөрү боюнча өкүлчүлүгүнүн өкүлдөрү катышты.

Өз сөзүндө Жээнбек Кулубаев Кыргызстандын эл аралык соодага толук кандуу катышууну жана COVID-19 пандемиясынан кийин натыйжалуу калыбына келтирүүнү камсыздоо үчүн транспорттук инфраструктураны өнүктүрүүгө басым жасоо менен, 2014-2024-жылдарга деңизге чыга албаган өлкөлөр үчүн Вена иш-аракеттер программасын ишке ашыруу ниетин ырастады.

Ошондой эле КР Тышкы иштер министри деңизге чыга албаган өлкөлөр менен өнүктүрүү боюнча өнөктөштөрдүн “жашыл” экономика принциптерин жана гидроэнергетика сыяктуу кайра жаралуучу энергия булактарын пайдалануу долбоорлорун ишке ашыруудагы кызматташуусунун маанилүүлүгүн белгиледи.

Жээнбек Кулубаев деңизге чыгууга мүмкүнчүлүгү жок, өнүгүп келе жаткан өлкөлөр тобунун күн тартибинде тоолуу өлкөлөрдүн кызыкчылыктарын эске алуунун маанилүүлүгүн өзүнчө белгиледи. Ошону менен бирге, ал тиешелүү эл аралык демилгелерди илгерилетүү боюнча деңизге чыгууга мүмкүнчүлүгү жок өлкөлөрдүн өздөрүнүн ишинин маанилүүлүгүнө көңүл бурду. Мисал катары, Тышкы иштер министри Кыргыз Республикасынын БУУнун Башкы Ассамблеясынын 77-сессиясынын 2023-2027-жж. тоолуу аймактарды өнүктүрүүнүн 5 жылдык планын ишке ашыруу боюнча резолюциясын кабыл алуу демилгеси тууралуу маалымат берди жана аны колдоп берүүнү өтүндү.

Баткенде жараат алган 198 адамдын 137си ооруканада жатат

Баткенде чек арадагы каргашада жараат алган 198 адамдын 61и азыркы тапта үйдөн дарыланууда, 126сы Бишкектин жана Оштун, калгандары Баткендин ооруканаларында жатышат. Бул тууралуу 23-сентябрда Саламаттык сактоо министрлигинин Жарандык коргонуу секторунун башчысы Кубаныч Калмаматов билдирди.

Анын айтымында, жараат алгандардын 13ү балдар, 14ү аялдар.

Баткенде үй-жайын таштап чыгып кетүүгө мажбур болгондор үчүн төрт мобилдик клиника иштеп жатканын айткан Калмаматов Бишкектен барган 16 медициналык бригада да жардам берип жатканын кошумчалады. Аталган бригадалардын курамында 100дөн ашык хирург, травматолог, психиатр, педиатр, акушер-гинеколог адис бар.

Кант диабетине чалдыккандар инсулин менен толук камсыз болгону да маалымдалды.

Быйыл 14-16-17-сентябрда чек арасындагы кол салуудан 59 кыргыз жараны курман болду. Чек арадагы кыргыз айылдарынан коопсуз жайларга убактылуу көчүрүлгөндөр 140 миңден ашты. Тажик тарап 41 жараны өлгөнүн билдирген. “Озоди” рдиосу өз булактарына таянып чек арада каза болгон 70 адамдын тизмесин чыгарды. 20-сентябрда Бириккен Улуттар Уюмунун Башкы ассамблеясында маалымат берип жатып президент Садыр Жапаров Тажикстанды “бардык макулдашууларга карабай чабуул жасады” деп айыптаган. Тажик тарап окуя үчүн Кыргызстанды айыптоодо.

Депутат чек арага жакын аймактардын тургундарына курал-жарак берүүнү сунуштоодо

Жогорку Кеңештин депутаты Улан Бакасов чек арага жакын аймактардын жашоочуларына курал-жарак берүү сунушталган мыйзам долбоорун демилгеледи. Документ парламенттин сайтына жарыяланып, коомдук талкууга коюлду.

Депутаттын демилгесине ылайык, 20 жашка толгон жарандарга курал-жарак берилип, тышкы коркунуч жаралган учурда аны колдонуу укугу болушу керек. Ошол эле маалда курал колдонууга уруксат ала турган жарандар атайын окуудан өтүп, курал колдонуудагы коопсуздук эрежелери боюнча билимдери текшерилет.

“Чек атага жакын өзгөчө макамдагы аймактардын тургундары сырткы коркунуч жаралган учурда өмүрүн, саламаттыгын жана мүлкүн коргоо үчүн курал-жарак колдонуу укугуна ээ болушу керек”, – деп жазылган документке тиркелген негиздеме-маалымкатта.

2021-жылы май айында да Жогорку Кеңештин депутаттарынан турган топ ушундай эле демилге менен чыгып, бул өлкөнүн аймактык бүтүндүгү менен эгемендигине кол салуулардын алдын алууга жана чек ара коопсуздугун камсыз кылууга жардам берерин билдиришкен. Ал мыйзам долбоору 2021-жылдын апрель-май айларында кыргыз-тажик чек арасында болгон чырдан кийин сунушталган. Анда Кыргызстандын 36, Тажикстандын 19 жараны набыт болгону кабарланган.

Орусияда акыркы 10 жылда жарандык алган борбор азиялыктар аскердик кызмат өтөөгө милдеттендирилиши мүмкүн

Орусияда жарыяланган аскердик мобилизациянын алкагында акыркы 10 жылдын ичинде орус жарандыгын алган борбор азиялыктар бир жыл аскердик кызмат өтөөгө милдеттендирилиши мүмкүн.

Тиешелүү сунуш даярдалып жатканын Орусия президентинин алдындагы Адам укуктары боюнча кеңештин мүчөсү Кирилл Кабанов билдирди.

Анын айтымында, эгер Кыргызстандан, Казакстандан, Өзбекстандан жана Тажикстандан барып жарандык алгандар бир жыл аскердик кызмат өтөөдөн баш тартса, алардын өзүлөрүн жана үй-бүлө мүчөлөрүн орус жарандыгынан ажыратуу пландалууда.

“Бул демилгени ишке ашыруу – жарандарын кылмыш жоопкерчилиги менен коркутуп, ыктыярчы катары атайын аскердик операцияга катышуусуна тыюу салып жаткан аталган өлкөлөрдүн бийликтерине адекваттуу жооп болот”, – деди Кабанов.

Буга чейин Борбор Азия өлкөлөрү өз жарандарын чет өлкөлөрдүн аймактарындагы согуштарга катышпоого жана аскердик түзүмдөргө кошулбоого чакырып, “мындай аракеттер үчүн кылмыш жоопкерчилиги бар экенин” эскертишкен.

Орусия президентинин басма сөз катчысы Дмитрий Песков менен премьер-министр Михаил Мишустиндин уулдары аскерге мобилизациялоого баруудан баш тартышты

Шаршембиде “Популярная политика” YouTube-каналынын алып баруучулары Орусия Федерациясынын жогорку кызматтагы аткаминерлеринин жакын туугандары делген бир нече кишиге түз эфирде чалган.

Алып баруучу өзүн аскердик комиссариаттын кызматкеримин деп тааныштырып, маектештерине мобилизация жараянына тартылууга чакырган.

Орусия президентинин басма сөз катчысы Дмитрий Песковдун уулу Николай катары тааныштырылган абонент аскердик комиссариатка келүүдөн баш тарткан.

“Сиз менин Песков мырза экенимди билсеңиз, менин ал жерге барышым канчалык туура эмес экенин түшүнүшүңүз керек”, -деген ал маселени башка деңгээлде чечүүгө убада берген.

Владимир Путиндин басма сөз катчысы Дмитрий Песков уулу Николай “жалгыз туура тандоону” жасоодон баш тартканына ишенбей турганын айтып, анын сөзү бурмаланганын билдирди. Бирок чалуу түз эфирде көрсөтүлгөн.

Орусиянын премьер-министри Михаил Мишустиндин уулу катары тааныштырылган абонент Алексей Мишустин мобилизацияга кирбей турганын, себеби Жогорку экономика мектебинде магистратурада окуп жатканын айткан. Ошол эле маалда ал согушууга ниети жоктугун жана өз билими менен алектенүүнү каалай турганын кошумчалаган.

Росгвардиянын башчысы Виктор Золотовдун небереси Артём Чечихин ушул тапта аскерде кызмат өтөп жатканын жана командир койгон тапшырмаларды аткарууга даяр экенин, бирок аскердик келишимге кол койбой турганын айткан.

21-сентябрда Орусиянын президенти Владимир Путин жарым-жартылай мобилизация жарыялады. Мунун алкагында согушка запастагы жоокерлер тартылары кабарланган. Коргоо министри Сергей Шойгу мобилизация жарлыгынын алкагында 300 миңдей адам аскерге тартыларын айтып, бул мындан ары да пландуу улантыларын билдирген.

КР тышкы иштер министри Жээнбек Кулубаев Нью-Йоркто “Борбор Азия + АКШ” (С5+1) министрлер жыйынына катышты

Кечээ, 22-сентябрда Нью-Йорк шаарында Кыргыз Республикасынын Тышкы иштер министри Жээнбек Кулубаев “Борбордук Азия+АКШ” (С5+1) кызматташуу форматындагы министрлер жыйынына катышты.
Жолугушууга ошондой эле АКШнын мамлекеттик катчысы Э.Блинкен, Казакстандын, Өзбекстандын, Тажикстандын тышкы иштер министрлери жана Түркмөнстандын АКШдагы элчиси катышты.
Жолугушуунун негизги темасы өлкөлөрдүн эгемендүүлүгүн жана аймактык бүтүндүгүн чыңдоо, азык-түлүк коопсуздугу, ошондой эле экономикалык өз ара аракеттенүү жаатындагы кызматташтык болду.
Катышуучулар бул форматтын алкагындагы өз ара аракеттенүүнү жогору баалашып, С5+1 диалогдук аянтчасын ар тараптуу чыңдоонун маанилүүлүгүн жана кызыгуусун белгилешти.
Кыргыз Республикасынын Тышкы иштер министри Жээнбек Кулубаев өз сөзүндө Борбор Азия өлкөлөрүнүн өздөрүнүн ортосунда да, Америка Кошмо Штаттары менен болгон мамилелеринде да практикалык жана соода-экономикалык кызматташууга басым жасоо менен аймактык кызматташтыкты бекемдөө зарылдыгын белгиледи. Буга байланыштуу ал экономикалык өз ара байланышты чыңдоого көмөктөшүүчү конкреттүү инфраструктураны жана башка долбоорлорду ишке ашыруунун маанилүүлүгүн белгиледи.
Аймактык жана глобалдык күн тартибиндеги маселелерге токтолгон министр Ж.Кулубаев калктын жашоо деңгээлине жана сапатына өтө сезгич таасир этүүчү санкцияларды киргизүү маселелерине өзгөчө көңүл бурду. Санкциялык саясаттын кесепеттерин минималдаштыруу максатында КР ТИМ башчысы тиешелүү органдардын ортосунда санкциялык саясат боюнча диалогду жана консультацияларды уюштурууга чакырды. «Мындай чаралар дүйнөлүк коомчулукка дүйнөлүк экономиканын глобалдык кризиске андан ары жылып кетишинин алдын алууга жардам берет деп ишенебиз», – деп баса белгиледи Ж.Кулубаев.
Жолугушууда америкалык тарап калктын билим деңгээлин, ошондой эле Борбор Азия өлкөлөрүнүн экспорттук потенциалын жогорулатууга багытталган долбоорлорду ишке ашырууга 25 миллион АКШ долларын бөлүү демилгесин көтөрдү.
Жолугушуунун жыйынтыгында тараптар Борбордук Азия өлкөлөрү менен АКШнын ортосундагы кызматташуунун белгиленген форматынын алкагында активдүү өз ара аракеттенүүнү улантуу боюнча макулдашууга жетишти.

ИИМ: Акыркы күндөрү социалдык тармактарда улуттар аралык кастыкты козутууга түрткөн 20га жакын колдонуучулар аныкталып, тергөөгө чакырылды

Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлиги жарандарды социалдык тармактарда расалык, этностук¸ улуттук, диний же региондор аралык кастыкты козутууга (араздашууга) үндөгөн чагымчыл материалдарды бөлүшпөөгө чакырат.
Ички иштер министрлиги өлкөнү туруксуздаштыруу максатында чагымчыл жана башка материалдарды тараткандар мыйзамдын негизинде кылмыш жоопкерчилигине тартыла тургандыгын эскертет. ИИМ жана анын бөлүктөрү мындай чагымчыл материалдарды тараткандарды аныктоо боюнча чараларды көрүп жатат. Акыркы күндөрү социалдык тармактарда улуттар аралык кастыкты козутууга түрткөн билдирмелер активдүү жарыяланууда. Алсак, 20 жакын социалдык тармактын колдонуучулары агрессивдүү түрдө улуттар аралык кастыкты козутууга (араздашууга) алып келген билдирүүлөрдү жарыялашкан.
Кыргыз Республикасынын ички иштер органдарынын кызматкерлери тарабынан социалдык тармактарга мониторинг жүргүзүү учурунда жогорудагы жарандар аныкталып, ички иштер органдарынын тергөө кызматтарына жеткирилишкен.
Алар менен түшүндүрүү иштери жүргүзүлүп, тергөө амалдары өткөрүлүүдө. Учурда өлкөдө жана чек арага чектешкен аймактарда коомдук-саясий абал туруктуу. Күч түзүмдөрү коомдук тартипти жана жарандардын коопсуздугун камсыз кылуу, кылмыштуулук менен күрөшүү боюнча иштерди жогорку деңгээлде жүргүзүп жатат.
Ички иштер министрлиги аймактар жана улуттар аралык кастыкты козутууну көздөгөн жарандар Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 330-беренеси («Расалык, этникалык, улуттук, диний же аймактык кастыкты козутуу») боюнча кылмыш жоопкерчилигине тартылаарын эскертет.
Мыйзам бузууларга, чагымчылдык жасоого аракеттенүүгө, коомдук тартипти бузууга байланышкан жагдайлар аныкталса, мыйзам чегинде чаралар көрүлөт.

Садыр Жапаров: Мурунку бийликтер коңшуларга берип жиберген жерлерди кайра алып жатабыз. Жакында кайсыл жерлер кайтарылганы ачыкка чыгат

Президент Садыр Жапаров Кыргыз улуттук “Кабар” маалымат агенттигине чакан маек куруп, анда Нью-Йоркто БУУнун Башкы ассамблеясынын 77-сессиясынын жалпы дебаттарында сүйлөгөн сөзү, чек ара маселесине байланыштуу айрым суроолорго жооп берди.

— Саламатсызбы урматтуу Садыр Нургожоевич!

— Алгачкы эле суроом БУУдагы сөзүңүзгө байланыштуу. Жогорку трибунада сүйлөгөн сөзүңүз коомчулук тарабынан аябай жылуу кабыл алынды. Тажик тарапты ачык эле агрессор деп атадыңыз. Ушул ассамблеянын жалпы дебаттарында сүйлөгөн сөзүңүздүн текстин ким жазды? Спичрайтерлерби, дипломаттарбы же өзүңүзбү? Коомчулукта бирөөлөр жазып берди да деген сөздөр да болуп жатат?

БУУда сүйлөгөн сөзүмдү өзүм жаздым. Болгондо да учакта кетип бара жатып өтө маанилүү жерлерин толуктадым. Спичрайтерлер чек ара маселесин чечүүдө же кандайдыр бир жолугушууларга мени менен бирге катышкан эмес да. Маселе кандай чечилип же чечилбей жатканынан кабарлары жок. Спичрайтерлер менен президенттин администрациясындагы тиешелүү бөлүмдөр өлкөбүздүн ички иш-чараларда сүйлөй турган сөздөрүмдү гана алдын ала даярдашат. Бирок ошондо да баары бир көпчүлүк жерлерин өзүм оңдойм, алымча-кошумча кылам дегендей. БУУда сүйлөй турган сөзүмдүн ар бир тамгасын «Жети өлчөп, бир кеспесем» болбойт эле. Себеби БУУнун жогорку трибунасы оюнчук эмес да. Анын үстүнө бул маселе жөнөкөй маселе эмес, өтө олуттуу маселе.

— Кандай болсо да, бул сөзүңүз улутту бириктирүүчү мааниге ээ болду десем жаңылышпайм. Ал турсун мурда-кийин сындап жүргөндөр дагы кубаттап, алкап атышты. Эл кадимкидей бир муштумга бириккени көрүндү. Эми ушул биримдикти мындан ары дагы кармап калуу мүмкүнбү? Катуу сындап жүргөндөр да, адатта Адахан Мадумаров, Алмазбек Атамбаевдин кылмыш иши саясий негизде козголду дешкен Ош коогалаңы боюнча жоопко тартылып жатышкан убактылуу өкмөттүн мүчөлөрүнүн тарапкерлери да сизди колдошту. Саясий иш дегендерди жаап салып, түрмөдө жаткан Атамбаевди бошотуп салсаңыз болобу?

— Ушул саясий иш дегендердин баары мен бийлик башына келгенге чейин болгон иштер. Асты 12 жыл, арты 3 жылдан ашкан иштер. Мен сотторго: “Күнөөлүүбү соттогула. Күнөөсү жокпу актагыла. Мурдагыдай сот иштерин Ак үй көзөмөлгө алып турат деген болбосун”,- деп дайыма айтып келем. Соттор ишин так аткарып жатышат. Мисалы, кечээ жакында эле Октябрь окуясы, Калыс-Ордодогу мектеп, түрк жарандарына мыйзамсыз берилген паспорттор боюнча Атамбаевди сот толук актап жиберди го. Эмнеге муну көрбөйсүңөр. Соттоп жиберсе, анда дагы “саясий негизде соттоп жиберди” деп чыкмаксыңар. Актап жиберсе, бирөө дагы «адилет чечим болду» деп айтып чыккан жок. Калыс болуш керек да. 12 жылдан бери «Ош коогалаңы боюнча чекит коюп бергиле» деген элдин талабы бар. Прокуратура тергеп туруп, сотко жиберди. Сот чекитти койсун. Күнөөлүүлөр жазасын алсын, күнөөсүздөр акталып чыгышсын. Биз соттун ишине кийлигишпейбиз. Биз кийлигишпеген үчүн кечээки иштери боюнча акталышты.

Ал эми «Атамбаевди бошотуп ийбейсизби» деген сурооңуз боюнча:

Сот иштери бүткүчө мен кийлигише албайм. Азыр чыгарып жиберүүгө укугум да жок. Кой-Таш окуясы боюнча сот иши бүткөндөн кийин гана менин чыгарууга укугум пайда болот. Кечээ жакында Рустам балам: «Ата, Алмазбек Атамбаевдин балдарын кабыл алып коюнузчу, суранып атышат. Биз деле Атамбаевге кире албай канча чуркаганбыз. Биз алардын катасын кайталабай эле коелучу» деп, Атамбаевдин балдарын ээрчитип келиптир. «Аа балам, сен да менден бетер боорукер экенсин да» деп ичимден күлүп койдум. Балдарын кабыл алдым. Түшүндүрдүм. “Сот иштери бүтсүн, андан кийин менин укугум” дедим.

Биз мамлекет катары мыйзамдардын ар бир беренесин сыйлашыбыз керек.

— Биздин Куралдуу күчтөрдүн абалы, даярдыгы кандай? Кудай сактасын, тыштан агрессия болуп калса, алардын чабуулунун мизин кайтарганга күч жетеби? Жетет десеңиз, анда буга чейин эмнеге биздин айылдарга чейин тебелеп-тепсеп, аралап кирип келишти?

— Билесизби, чынын айтайын, мен бийликке келгенде армиябыз, башка күч органдарыбыз «итке минип» калыптыр. Бул сөзүмдү күч органдарында иштегендер дагы тастыктап беришет. Чынын айтсам, былтыр апрелде Тажикстан кол салганда аскерлерибиздин автоматтарынан башка эч нерсеси жок экен. 10 танкасы болсо, экөө от алат. Анда дагы беш чакырымга жетпей өчүп калышты. Калганы жүрмөк түгүл, от албайт. 70-80-жылкы танкалар, аккумуляторлору жок. Бир истребителибиз, бир тик учагыбыз жок. Эмнесин айтайын, мына ушундай итке минген армияны өткөрүп алыптырмын. Бир жыл ичинде колдон келишинче күчтөдүм. Тамак-аштары да эптеп эле экен. Дароо эки эсеге көтөрүп бердим. Бир жыл ичинде колдон келишинче, акчабыздын жетишинче заманбап курал-жарактар менен камсыз кылдым. Азыр эми Кудайга шүгүр, күчтүү болуп калдык. Душмандын мизин кайтарганга күчүбүз жетет. Өзүбүз катылбайбыз, катылгандын катыгын беребиз. «Итке минген» армиябыз эми «атка минип» турат десек болот. Бирок муну менен токтолуп калбайбыз. Коргонуу үчүн дагы күчтөп жатабыз.

Ал эми “биздин айылдарды тебелеп кетти” деген сөзүңүзгө жооп берейин. Тажикстан менен Кыргызстандын чек араларындагы айылдарда үйлөр шахматтын бетиндей болуп жайгашып калган. Союз чачыраганы биздин элдерибиз үйлөрүн сатып, Бишкекке же Россияга мигрант болуп кетишкен. Биз жакка алардын чабуулу башталганда ошол шахмат бетиндей болуп калган айылдарда жашаган калкыбызды былтыркыдай болбосун деп эвакуация кылып кеттик. Айыл бош калды. Алар бош калган үйлөрдү өрттөп, мектепке желегин илишти. Бирок кийин жооп катары сокку уруп, баарын бошотуп, кууп чыктык.

— Сиз 17 жыл мурун, биринчи жолу депутат болуп келгенде Жогорку Кеңеште чек ара маселесине жаныңыз күйүп, кийин кеч болуп калат деп чырылдап өтө эмоционалдуу түрдө көзү ачыктай эле билдирүү жасаптырсыз. Эми чек ара маселеси кандай болот? Сиз миллиарддаган акчаларды талап кылат деген экенсиз. Ал кезде президент Курманбек Бакиевге сунуштарды бериптирсиз. Азыр ошончо көп акча керекпи? Чек ара маселеси кантип чечилет? Же талаш жерлерди алар айткандай кылып берип салабызбы? Мүмкүн ошону менен талаш-тартыш да токтойт, курмандыктардын алдын алабыз (айла кеткенде айткан сөз да)

— 17 жыл мурун мен маселе көтөргөндө азыркы шахмат бетиндей болуп жайгашып калган үйлөрдү акырындап сатып алышып, уламдан улам бери жылып келе жатышканын көрүп айткам. Бирок ал кезде мени эч ким уккан эмес. Мен көзү ачык эмесмин. Терең ойлонгон адамга азыркы күнү болуп жаткан окуяларды талдап туруп эле 10-15 жылдан кийин кандай болоорун туюп-билип койсоң болот. «Кумтөр» темасын көтөргөндө деле ошол жылдары бизге өтпөсүнө көзүм жеткен. Анткени мафия күчтүү эле. Бирок 10-15 жылдан кийин акыры бизге өтөөрүн ошондо эле көргөм. Курманбек Бакиевге чек ара маселеси менен эле эмес, “Ошту убактылуу борбор кылып, чек ара маселелери чечилгенге чейин президент, өкмөт, парламент баш болуп беш-алты жыл ошол жакка барып иштеп туралы” деген сунуш айткам. Бул сунушумду парламентте да көтөргөм. Ошондо мени түндүктүк туугандар «түштүктүктөргө жагынып атат» деп жаман көрүшкөн. Бирок менин максатым ал кезде түштүктүктөргө жагыш керек эмес эле. Жалпы мамлекетибиздеги проблема алдын ала чечилсе деген ой-максатым бар болчу. Ошондо Курманбек Бакиев: «Садыр, мен өзүм түштүктөн болсом, Акаевдин ордуна келип олтурсам, анан борборду Ошко көчүрүп кетсем, түндүктүктөр туура эмес түшүнүшөт, бул маселени көтөрбөй эле койчу, суранам», – деп болбой койгон.

Ал эми талаш жерлерди берип эле салып маселени чечип салбайсызбы деген сурооңузга:

Мен мурдагылардай жерлерибизди бере салып эле маселе чечип салгыдай, аттарын атагандан да жийиркенип турам, саткын эмесмин. Тескерисинче, алар берип жиберген жерлерди кайра алып жатабыз. Жакында кайсыл жерлер кайтарылганы ачыкка чыгат.

Ар бир сантиметр жер үчүн ар бирибиз кашык каныбыз калганча күрөшүүбүз керек.

Кыргызстандын жерлери сен экөөбүздүн менчик жерлерибиз эмес. «Ме» деп эле кармата салгыдай. Бул жерлерибиз үчүн ата-бабаларыбыз дагы канын, жанын аяган эмес. Биз дагы аябайбыз. Келечек муун дагы аябаш керек. Анткени биз ата-бабалардан ар бир карыш жерди келечек муунга мурас катары өткөрүп беребиз деп карызга алганбыз. Сенин да, менин да жерим эмес. Миңдеген жылдарга учугу улана турган келечектеги Кыргыздардын жери.

 Интернетке сиздин уулуңуз Рустам жана УКМК төрагасы Камчыбек Ташиевдин уулу Тай-Мурастын Баткенде жүргөн сүрөттөрү чыкты. Ал жакка кандай максатта барышты? Депутаттар дагы аскер кийимдерин кийип Баткенде жүргөн сүрөттөрү чыккан, бул ошондой пиар эмеспи?

— Рустам менен Тай-Мурас пиар кылгыдай, бийликке жетпей жүргөндөрдөн эмес, эптеп элге көрүнө калып, эртең депутат же президенттикти алалы дегидей. Жөн гана: «Силердин карапайым балдардан эмнеңер кем? Баргыла, алдыда жүргүлө. Аскерлердин кем-карчы болсо, так маалыматты бизге жеткирип тургула», – деп биз өзүбүз жибердик. Барышты, колдорунан келген жардамдарын берип жүрүшөт.

— Баткенде акыркы окуяларда жабыркагандардын үйлөрүн калыбына келтирүү иштери кандай жүрөт? Суукта сыртта калып калышпайбы?

— Колдон келишинче тездетип бүтүрүп бергенге бардык күчүбүздү жумшайбыз. Жаңы жылга чейин бүткөнгө аракет кылабыз. Каражат жетиштүү. Казынабыз куру эмес. Андан сырткары, каза болгондордун баарынын жакындарына да жардам берилет. Баарын тактап чыгып жардам беребиз. Балдарын кароосуз калтырбайбыз. Үйлөнбөй кеткендерге ата-энесине беребиз. Кыскасы баатыр балдарыбыздын эрдиги бааланбай калбайт.

— Бишкекте ар кандай талаптар менен митингдер өттү. “Бийликтин колунан келбесе, биз баралы” деген сөздөр жаңырды. Бирок, унаалар келсе, бирөө дагы отурбаптыр. Сиз катардагы жарандардын баруусунун кереги жоктугун айттыңыз. Анан ушундай талаптар менен чыккандар тууралуу тийиштүү органдар сизге маалыматтарды берип турса керек, мисалы, алар кимдердин тарапташтары, максаттары эмне дегендей?

— Эң кызыктуу суроо бердиниз. Алар чыныгы мекенчилдер эмес. Учурдан пайдаланып өздөрүнүн арам максаттарына жетели дегендер. Эмне максаттары бар экенин баарын билебиз. Баарын тааныйбыз. Бирок тийбейбиз. Бизде демократия. Эркин сүйлөй беришсин. Бирок сөз эркиндиги деп эле жалган маалыматтарды тарата бербеши керек.

«Баткенге биз баралы» деген «жалган баатырларыбызды» өзүңүздөр көрдүңүздөр го. «Баткенге барсаң, мына сага унаа, жөнө» деп унаа коюп бергенде бирөөсү да олтурган жок. Эгер чыныгы мекенчил болсо, баатыр болсо Ак үйдүн алдына кыйкырып келбей, түз эле Баткенге кете бермек.

Учурдан пайдаланып ушундай «жалган патриотторго» айтып коеюн. Азырынча армиянын, күч түзүмдөрүнүн күч-кубаты жетиштүү. Эгер армиябыздын күчү жетпей баратса, силерди митингге чыгарып убара кылбай эле жылуу төшөктө жаткан жериңерден сууруп чыгып кетебиз. Бул –мамлекеттин толук укугу. Ошондо чыныгы мекенчил экениңер көрүнөт. Бирок Кудай ага жеткирбесин деп тилейли.

Ошону менен бирге жөнөкөй жарандарыбызга кайрылып кетейин. Агрессия башталганда «эвакуацияга чыккыла» дегенде, бириң калбай чыгып кетишиңер керек. Чек арачылар жана аскер адамдары гана калыш керек. Былтыр бизге Башкы суу бөлүштүрүүчү жайга (Головной водозабор) кол салуу болгондо, Баткенден жөнөкөй жаштарыбыз барып, таш ыргыта башташкан. «Баары кайтсын, аскер адамдарыбызга тоскоол болуп жатасыңар!», – деп буйрук бергенимде укпай коюшкан. 17 киши бир эле жерден гранатаметтун жарылуусунан каза болуп калышты. Жалаң жаш балдар.

— Көпчүлүк арасында “Президенттин айлана-чөйрөсүн тазалаш керек, ошолор артка тартып атат” деген сөздөр бар. Айланаңызда кимдер? Алар өздөрүнүн алдындагы милдеттерин толук аткара албай жатат дегенге кошуласызбы? Кимдерди кетириш керек?

— Ушундай сөздөрдү токтотуш керек. Ким кандай иштеп жатканы Президент катары мага даана көрүнүп турат. Албетте кемчиликтер бар. Бирок «Көч бара-бара түзөлөт» дейт. Иштей албаган кадрларды четинен алмаштырып жатабыз. Эскилери да бар. Ушул жерден жалпы журтчулук бир нерсени так билип коюшу керек. Эсиңиздердеби, Октябрь окуясынан кийин жалаң жаштарды алып келе баштагам. Жарым жылга жакын иштешти. Тажрыйба болбогондон кийин өздөрү да кыйналат экен, мамлекетти да кыйнайт экен. Министр болгондордун арасында “штаттык расписание” деген эмне экенин билбегендер болду. Анан кантип килейген министрликти башкарат? Күнөскана ачып, бадыраң өстүрүп алса эле «ии, мен министр болууга даяр экем» деп ойлобош керек. Министрлик бир теплица менен эле чектелбейт.

Ал эми эски кадрларды, Акылбек Жапаровду баш кылып иштеп бергиле деп өзүм чакырып келдим. Так сүйлөшүп алдык. “Буга чейин кандай иштегениңер, эмне кылганыңар мени кызыктырбайт. Мындан аркы мени менен иштеген ишиңер таза болбосо капа болбогула, бир гана эмгек акыга иштейсинер, бир сом уурдасаңар же жеке кызыкчылыгыңарга пайдалансаңар камаласыңар” деген келишим бар ортобузда.

Акылбек Үсөнбековичке: “Экөөбүздүн тең фамилиябыз – Жапаров. Фамилиябызды булгабайлы. Тарыхта ак тамгалар менен жазылып калалы. Балдарыбызды жер каратпайлы”, – деп айтып атам.

Жаман команда болсок, бир жылда бюджетти 280 миллиарддан 411 миллиардка кантип көтөрөт элек? Кантип эмгек акыларды 3 эсеге көтөрөт элек? Кантип жөлөкпулдарды көтөрөт элек? Кантип армиябызды күчтөп алат элек?

“Курал-жарак жана жаңы технологияларды сатып алабыз, бергиле”, – десек, өнөктөш өлкөлөрдүн жетекчилери: “Мурда бекер бергилечи деп суранып жүрчү элеңер. Азыр акчаны кайдан таап атасыңар?”, – деп таң калып сурап атышат.

Начар команда болсок, итке минген бойдон олтура берет элек. Мектептерди салбайт элек. Жалпы республика боюнча 37 мектеп, 3 бала бакча бүттү. Жылдын аягына чейин дагы 48 мектеп, 8 бала бакча, 1 саламаттык сактоо имараттары курулуп бүтөт, буюрса.

Жолдор асфальтталып жатат. Быйыл 600 километрге жакын жолду асфальт кылып атабыз.

Ошондуктан, «айланасын тазалаш керек» деген дежур сөздөн алыс боло тургулачы. Жаштарды алып келип койсок, тажрыйба топтогончо жөн эле эки-үч жыл убакытты жоготуп коебуз. Азыр аз аздан ар кайсы жумуштарга тажрыйба топтошсун деп Улуттук кадрдык резервден тандап алып, жаштарды аралаштырып жатабыз. Акырындык-акырындык менен чоң кызматтарга көтөрүп, бара-бара жашартабыз.

Ооба, аймактардагы өкүлдөрдүн, жергиликтүү бийликтегилердин, анча-мынча министрлер арасында жакшы иштей албай жаткандар бар. Оңолбосо, алмаштырабыз.

Азыр баары менин көзөмөлүмдө. Ар бир кыймыл-аракетин карап, отчёт алып турам. Эл-журттан суранарым, мага ишенип, беш жыл президент кылдыңарбы, аягына чейин ишенгиле. Беш жылдан кийин жыйынтык чыгарасыңар.

Анан блогер, акылдуусунуп акыл үйрөткөн жаштардан суранарым, акыл үйрөтпөй эле койсоңор. Айрымдары ансыз деле жасалып жаткан иштерди «минтип койбойсуңбу же тигинтип койбойсуңбу» деп акыл үйрөтүп киришет, өзүнөн сурасаң же жогорку билими, же тажрыйбасы жок. Сүйлөсө эле Москва, Лондондон кеп кылат. Анан эле интернетте олтуруп алып, акыл үйрөтүшөт. Баткен боюнча канча акыл үйрөтүштү. Анын баары ансыз деле жасалып бүткөн же жасалып жаткан иштер болчу.

— Владимир Путин менен акыркы жолугушууңузда ал «Кыргызстанга техникаларды бердик» деди. Кечээ жакында эле “ӨКМге техникаларды өзүбүз сатып алдык” деген маалымат тарады эле. Ошондо өзүбүз алганыбыз калппы, түшүндүрүп ачыктап берсеңиз.

— Мен келгени Россиядан ӨКМге бир да техника ала элекпиз. Владимир Владимирович бир тик учак жана өрт өчүргүч унааларга кол коюлган, эми беребиз деген сөздү айтты. Тагыраагы, жакын арада жиберебиз деди. Анын сөзүн «недоброжелателдер» бурмалап жатышса керек. Өткөндө ӨКМге алынган бир тик учак жана башка техникалар 100 пайыз өзүбүздүн бюджеттин эсебинен сатылып алынды.

— «Алтындарыбыз уурдалып жатат» деген кеп-сөздөрдүн аягы дагы деле токтой элек. Буга эмне деп жооп бересиз?

Өткөндө эле айттым эле, учурдан пайдаланып, дагы бир жолу айтып коеюн. Жогорку Кеңеш тиешелүү комиссия түзүп, текшерип келгенге толук укугу бар. Эч ким бут тоспойт. Төрагага айтам, комиссия түзүшсүн. Текшерип келип, жалпы элге чын экен же калп экен деп жарыя кылып коюшсун. Комиссияга коомчулуктун өкүлдөрүнөн дагы кошуп алышсын. Алтындын «А» тамгасын түшүнбөгөн блогер чалыштарды сөзсүз кошуп алышсын. Билип алышса, анан ар кандай сөздөр токтойт эле.

Мен айтып коеюн, тонналаган алтынды биякка коелу, 1 кг алтын уурдаган болсо, жакыным же досум экенине карабай каматам. Уурдаганын он эселеп кайтартабыз.

Андыктан, мен президент болуп турганда «алтын уурдалат» деген түшүнүктөн таптакыр эле алыс болгула.

— Чоң рахмат Садыр Нургожоевич, бизге убакыт бөлүп, суроолорубузга жооп бергениңиз үчүн. Иштериңизге ийгилик каалайбыз!

— Чоң рахмат, сиздерге да ийгилик каалайм.

Булак: Kabar.kg

Тажикстан өз жарандарын Украинада согушка катышуудан оолак болууну эскертти

Тажикстандын Орусиядагы элчилиги Орусияда убактылуу жашаган жана иштеп жүргөн мекендештерин чет өлкөнүн аймагында согуштук аракеттерге катышуу үчүн кылмыш жоопкерчилиги каралганын эскертти.

Элчилик кошумча маалымат алуу үчүн Тажикстандын Екатеринбург, Новосибирск, Санкт-Петербург жана Уфа шаарларындагы консулдуктарына да кайрылууну сунуштады.

20-сентябрда Москва мэри Сергей Собянин “Сахарово” миграциялык борборунда чет өлкөлүктөрдү армияга каттоо үчүн шарт түзүлөрүн билдирген. Ал Орусиянын Куралдуу күчтөрүнүн катарында бир жыл кызмат өтөө үчүн келишим түзгөн эмгек мигранттары орус жарандыгын кыска мөөнөттө жана бюрократиялык тоскоолдуктарсыз ала аларын айткан.

Тажикстандын Жаза кодексинде чет өлкөдө согуштук аракеттерге катышкан жарандарды 12ден 20 жылга чейин эркинен ажыратуу каралган. Буга чейин Сирияда согушуп келген бир нече тажикстандык узак мөөнөткө эркинен ажыратылган.

Өзбекстандын Башкы прокуратурасы: Россиянын куралдуу күчтөрүнө кошулуп, Украинага каршы согушкандар 10 жылга чейин соттолот

Орусияда жарым-жартылай аскердик мобилизация башталгандан кийин Өзбекстандын Башкы прокуратурасы өзбек мигранттарына чет өлкөлүк армиянын катарында согушка катышуу үчүн 10 жылга чейин эркинен ажыратуу жазасы бар экенин эскертти.

Мекеменин билдирүүсүндө Өзбекстандын Кылмыш кодексинин 154-беренесинин биринчи бөлүмүндө согуштук аракеттерге катышуу үчүн жалдангандарга беш жылдан 10 жылга чейин эркинен ажыратуу жазасы каралганы белгиленген.

Аталган беренеде башка мамлекеттердин армиясында, коопсуздук кызматтарында, полициясында, аскердик юстициясында же башка органдарында кызмат өтөгөн Өзбекстандын жараны 300 базалык эсептик көрсөткүч өлчөмүндө айып пул төлөп же үч жыл коомдук жумуштарды аткарууга милдеттендириле турганы жазылган. Эгер жаран аталган чет өлкөлүк түзүмдөргө жалданма болсо беш жылга чейин эркинен ажыратылат.

“Мындан улам чет өлкөлөрдө жашаган өзбек жарандарын куралдуу күчтөрдүн катарына кошулбоого, аскердик аракеттерге катышпоого чакырабыз. Мындай аракеттер үчүн кылмыш жоопкерчилиги каралган”, – деп жазылган Башкы прокуратуранын билдирүүсүндө.

21-сентябрь күнү эртең менен Орусиянын президенти Владимир Путин өлкөдө жарым-жартылай мобилизация жарыяланганын билдирген. Путиндин артынан эле мамлекеттик медиаларга маек курган Орусиянын коргоо министри Сергей Шойгу мобилизациянын алкагында 300 миңдей адам аскерге тартыларын айтты. Министр армияга негизинен запастагылар жана аскердик кызматтан өткөндөр чакырыларын, алар кошумча даярдыктан өткөрүлөрүн кошумчалады.

20-сентябрда Мамлекеттик дума өлкөнүн Кылмыш-жаза кодексин “мобилизация”, “аскердик абал”, “аскердик мезгил” деген түшүнүктөр менен толуктап, дезертирлердин жазасын катуулата турган, өз ыктыяры менен туткунга түшкөндөргө, талап-тоноочулукка баргандарга жана коргонуу тармагындагы мамлекеттик буйрукту аткаруудан баш тарткандарга жаза мөөнөттөрүн аныктаган. Анда бул мобилизацияга даярдык катары сыпатталган.

Орусия Украинага кол салгандан бери көптөгөн аскердик эксперттер Владимир Путин армиянын алдына койгон максаттарга кошумча мобилизациясыз жетүү мүмкүн эмес экенин айтып келишкен. Кремль буга чейин бир нече жолу жалпы мобилизация жарыяланбай турганын билдирген.

Орусияда аскердик мобилизацияга каршы акцияларда 1400дөн ашык киши кармалды

Орусиянын Москва жана Санкт-Петербург шаарларында өткөн мобилизацияга каршы акцияларда жүздөгөн киши кармалды.

Москвада Старый Арбатка, Санкт-Петербургда Исаакиев соборунун алдына чогулгандар “Балдарыбызга жашоо”, “Путинди окопко” жана “Согушка каршыбыз” деп кыйкырышты.

“ОВД-Инфо” укук коргоо уюмунун Москва убактысы боюнча саат 01:00гө карата жарыялаган маалыматына ылайык, Санкт-Петербургда мобилизацияга каршы акцияга чыккан 537, Москвада 535 киши кармалды. 21-сентябрда мындай акциялар Орусиянын 38 шаарында өтүп, өлкө боюнча кармалгандардын жалпы саны 1410 жетти.

21-сентябрь күнү эртең менен Орусиянын президенти Владимир Путин өлкөдө жарым-жартылай мобилизация жарыяланганын билдирген. Путиндин артынан эле мамлекеттик медиаларга маек курган Орусиянын коргоо министри Сергей Шойгу мобилизациянын алкагында 300 миңдей адам аскерге тартыларын айтты. Министр армияга негизинен запастагылар жана аскердик кызматтан өткөндөр чакырыларын, алар кошумча даярдыктан өткөрүлөрүн кошумчалады.

20-сентябрда Мамлекеттик дума өлкөнүн Кылмыш-жаза кодексин “мобилизация”, “аскердик абал”, “аскердик мезгил” деген түшүнүктөр менен толуктап, дезертирлердин жазасын катуулата турган, өз ыктыяры менен туткунга түшкөндөргө, талап-тоноочулукка баргандарга жана коргонуу тармагындагы мамлекеттик буйрукту аткаруудан баш тарткандарга жаза мөөнөттөрүн аныктаган. Анда бул мобилизацияга даярдык катары сыпатталган.

Орусия Украинага кол салгандан бери көптөгөн аскердик эксперттер Владимир Путин армиянын алдына койгон максаттарга кошумча мобилизациясыз жетүү мүмкүн эмес экенин айтып келишкен. Кремль буга чейин бир нече жолу жалпы мобилизация жарыяланбай турганын билдирген.

Иманкадыр Рысалиев, мамлекеттик ишмер: "Тез арада аймактык өзүн өзү коргоо жөнүндө мыйзам кабыл алуу зарыл"

Кыргызстанда кайрадан согуш…

 Мекенибизде кайрадан алаамат согуш кайталанып, коңшу Тажикстан менен чектешкен чек арабыздын бардык периметри боюнча жайгашкан айылдарыбыз тажик душмандын кокус чабуулуна кабылды, адам каны төгүлдү, жаш балдарыбыз өлүмгө учурап, энелер чыркырады, кырчындай эр азамат жигиттерибиздин күлгүндөй өмүрлөрү кыйылып, солкулдаган жубайлары артында калды… Канчалаган үйлөр, ишкана-мекемелер, көпүрөлөр жардырылып, өрттөлүп бырын-чырыны чыкты.

Бул тапта кыргыз бийлиги элин тынчтанууга, чыдамдуулукка чакырып, тажик тарап менен ок атышууну токтотолу деп тынымсыз сүйлөшүүлөрдү жүргүзүүдө… Ага карабай, бир аз убакыт өтпөй кайрадан душмандын огу жаап жатты. Октон, минометтун тарсылдагынан эси чыгып, балдар мектептен, эл, баса албаган кары-картаңдар үйлөрүнөн, иштеринен дүрбөп, ага чейин даярдап койгон документтерин  гана алганга үлгүрүп, жөөсү жөө, машинеси бары машине менен кырды көздөй качып, ушу күнгө чейин талаалап жүршөт.  Кан басымы жогору, жүрөк оорусу барлардын арасынан канчасы көз жумушту… Мунун баары качан токтойт, канчага чейин чыдоого болот, ким, качан бейпил турмушту алып келет?

Баткендин эли дайыма кийинки чабуулдан коркуп, тарс эткен добуштан чоочуп, коркуу менен жашагандан тажады. Колунда курал-жарагы жетиштүү, согушууга ар качан даяр турган мындай кошуна мамлекетке ишенчилик жок болгондон кийин, тез арада АЙМАКТЫК ӨЗҮН ӨЗҮ КОРГОО ЖӨНҮНДӨ МЫЙЗАМЫН кабыл алуу зарыл.

Тез арада, кечиктирилгис тартипте эмнелерды аткаруу керек?

Биринчиден, аталган мыйзамда согуш чыккан учурда жергиликтүү бийликтин жана өзүн өзү коргоо отряддарынын иш-аракет алгоритми жазылышы керек.

Экинчиден, өзгөчө кырдаал режими дайыма сакталып турган милитаризациялык аймакты түзүп, анын чектерин тактоо керек.

Үчүнчүдөн, аталган мыйзамда жергиликтүү өзүн өзү коргоочу куралдуу отряддарды түзүү жана иштетүү тартиби жазылышы керек. Аларды окутуп, контрактниктерге төлөгөндөй төлөп берүү зарыл. Буларда жабдууланган позициялары даяр турушу керек, гранатаметтор  жана абадан урулган соккуларга каршы согуш каражаттары болушу керек.  Бул өзүн өзү коргоо отряддары чабуул башталып кетсе, аскердик бөлүктөр жана оор курал-жарактар жетип келгенче, согуштун алгачкы күндөрү өз айылдарынын чектерин коргоп туруу мүмкүндүгүнө ээ болушу керек.

Төртүнчүдөн, чек арадагы ар бир айылда бомбалоодон коргонуучу жай курулууга тийиш. Өтө эле кооптуу жана корголбогон аймактарга миналар көмүлүп, жергиликтүү калк  бул аймакта миналар бар экенин  билиши үчүн тикенек зымдар менен тосулушу керек, ал эми муну билген душман чоң жолго түшкөндө өзүн өзү коргоо отряддарынын чабуулуна дуушар болушу керек.

Милитаризацияланган аймактын туурасы он — он беш километрдей болуп, бекем чепке айландыруу керек. Тынчтыкты каалайсынбы — анда согушка даярдан дейт эмеспи.

Мындан ары тургундары жаналакет качып кеткен айылдарыбызга душман кирип, каалаганындай элдин мүлкүн талап-тоноп, анан ал үйлөрдү пайдубалына чейин эч нерсесин калтырбай өрттөп, айылда калып калган бирин-экин адам болсо кармап алып кыйнап өлтүрүп, жазасыз каалаганын кылуусуна жол бербөө керек! Жетишет!

Аймактык коргонуу жөнүндө мыйзамдар дүйнөнүн көп өлкөлөрүндө кабыл алынган, алар жергиликтүү реалийлерге жана улуттук өзгөчөлүктөрүнө жараша (Израиль, Украина, Косово) ар кандай варианттарда жазылганы белгилүү.

Баткен эли көп жылдан бери чек ара аймагын баатырларча коргоп, кирип келген душманга туруштук берип  жашап келет, аларга жардам көрсөтүү керек. Алар мамлекети бар экенин, аларды согушка кызыкдар экстремисттик күчтөрдөн коргоп ала турган мыйзам бар экенин сезиши керек.

Карапайым калк сөз жүзүндө гана эмес, иш жүзүндө мамлекеттин калкынын өмүрүн кандай болбосун акчадан жана бийликтен да артык койгон саясатчылар, жетекчилер Кыргызстанда бар экенин сезип, өзүнүн мамлекетине жана өзү шайлап алган бийликке ишенүүгө тийиш.

Иманкадыр Рысалиев, экс-министр

Президенттик администрация Bombardier Global Express XRS учагын сатып алууну пландоодо - фото

Кыргызстан өлкө жетекчилигинин чет элдик сапарлары үчүн жаңы учак сатып алуу боюнча сүйлөшүүлөрүн аяктай электигин 22-сентябрда президенттин басма сөз катчысы Эрбол Султанбаев билдирди.

Анын айтымында, Bombardier Global Express XRS учагын лизингге сатып алууга байланыштуу акыркы чечим кабыл алына элек.

Султанбаев Кыргызстан чет элдик сапарлар үчүн жаңы учак сатып аларын быйыл жыл башында билдирген болчу.

Анын айтымында, 20-сентябрда президент Садыр Жапаров АКШга Bombardier Global Express XRS учагы менен акысыз, тесттик режимде барып келди, кыргыз тарап күйүүчү майын гана камсыздап берди.

“Эгер кыргыз тарапты бардыгы канааттандырса, анда бул учакты лизингге сатып алуу тууралуу макулдашылган. Учак “№1 борт” катары чет өлкөлүк сапарларга чакан делегация менен чыгууга пайдаланылат. Бул учактын чыгымдары учурда колдонулуп жаткан ТУ-154кө караганда өтө аз, үнөмдүү келет. Анын үстүнө ТУ-154 күйүүчү майды көп сарптаганы аз келгенсип, эскилигинен улам Европага, Америкага жете албайт. Учууга жарамдуулук мөөнөтү да аяктаган”, – деди Султанбаев.

20-сентябрда президент баштаган кыргыз делегациясы Нью-Йоркко барып, Бириккен Улуттар Уюмунун (БУУ) Башкы Ассамблеясынын 77-сессиясына катышкан. Анда президент Жапаров кыргыз-тажик чек арасындагы окуя боюнча маселени көтөргөн. Делегация учуп барган учак кымбат турары айтылып, коомчулук арасында кызуу талкуу жараткан.

 

Бишкекте пилоттук негизде Түштүк Кореядан келген “New Pioneer Co., LTD” компаниясынын жол тосмолору орнотулду

Пилоттук долбоордун алкагында Чүй проспектисинде “Россия” кинотеатрынын маңдайында шлагбаум тибиндеги жол тосмосу пайда болду. Бул тосмо Түштүк Кореядан келген “New Pioneer Co., LTD” компаниясы тарабынан “Бишкекасфальтсервис” МИнин жардамы менен орнотулган, узундугу 100 метр, тосмо бышык материал поливинилхлоридден жасалган.
Бул пилоттук аймак жол кыймылынын жана жөө жүргүнчүлөрдүн көптүгүнө байланыштуу шаар жолдорунун ичинен тандалып алынган.
Белгилей кетсек, Биринчи Май районунун жол инфраструктурасын өнүктүрүү максатында аталган ишкана менен меморандум түзүлгөн.
Маалымдама: “New Pioneer Co., LTD” Түштүк Кореяда жайгашкан жана аккредитацияланган компания жол капталындагы тосмолорду жана жолдордун огуна орнотулган бөлүүчү тосмолорду, ошондой эле үн өткөрбөй турган тосмолорду чыгарууга адистешкен. Аталган компаниянын продукциялары көптөгөн сыноолордон ийгиликтүү өткөн.

Тажикстандын куралдуу агрессиясынан талкаланган Баткен облусундагы объектилер боюнча дипломаттар жана ЖМК өкүлдөрү үчүн пресс-тур өткөрүлдү

Тажикстан Республикасы тарабынан 2022-жылдын 14-17-сентябрында орун алган куралдуу агрессиянын натыйжасында талкаланган Кыргыз Республикасынын Баткен облусунун аймагындагы социалдык жана инфраструктуралык объектилер боюнча дипломаттар жана жалпыга маалымдоо каражаттарынын өкүлдөрү үчүн пресс-тур өткөрүлдү.

Дипломатиялык өкүлчүлүктөрдүн жетекчилери жана эл аралык уюмдардын, ошондой эле массалык маалымат каражаттарынын өкүлдөрү Тажикстан Республикасынын куралдуу агрессиясынан эң көп жабыркаган Лейлек жана Баткен райондорунун Интернационал, Максат, Достук жана Капчыгай айылдарында болушту.

Жергиликтүү тургундар жана мамлекеттик органдардын кызматкерлери болгон окуялар жана Тажикстан Республикасы тараптан келген куралдуу топтордун мыйзамсыз аракеттери тууралуу айтып берип, талкаланган жана тонолгон турак-жайларды, мектептерди, бала-бакчаларды, базарларды, административдик жана социалдык объектилерди, милициянын пункттарын жана башка инфраструктуралык объектилерди көрсөтүштү.

Эске салсак, Тажикстан Республикасы тарабынан пландалган куралдуу кол салуунун натыйжасында Кыргыз Республикасынын 59 жараны курман болуп, 198 адам ар кандай оордуктагы жаракаттарды алышкан жана 140 миңден ашуун жергиликтүү тургун эвакуацияланган. Ошондой эле 374 турак-жай, 171 чарбалык объект, 10 социалдык объект (5 мектеп, 2 бала бакча, 3 медициналык мекеме), 153 турмуш-тиричиликти камсыздоо объектилери талкаланган жана жабыркаган.

Кыргыз Республикасынын Президентинин Администрациясы жана Кыргыз Республикасынын Тышкы иштер министрлиги тарабынан уюштурулган иш-чарага Франция Республикасы, Улуу Британия жана Түндүк Ирландия Бириккен Королдугу, Украина, Кытай Эл Республикасы, Америка Кошмо Штаттары, Венгрия Республикасы, Корея Республикасы, Иран Ислам Республикасы, Беларусь Республикасы, Монгол Эл Республикасы, Пакистан Ислам Республикасы, Катар Мамлекети, Индия Республикасы, Россия Федерациясы жана Азербайжан Республикасы сыяктуу өлкөлөрдүн аккредитацияланган дипломатиялык өкүлчүлүктөрүнүн жетекчилери жана өкүлдөрү катышты.

Мындан тышкары, пресс-турга Европа Биримдиги, Европадагы Коопсуздук жана Кызматташтык Уюму, БУУнун Адам укуктары боюнча Жогорку Комиссарынын башкармалыгы, БУУнун Дүйнөлүк азык-түлүк программасы, Эл аралык Кызыл Крест, Бириккен Улуттар Уюмунун Калкты жайгаштыруу фондусу сыяктуу эл аралык уюмдардын өкүлдөрү, ошондой эле Чили Республикасынын, Сан-Марино Республикасынын, Португалия Республикасынын жана Кипр Республикасынын ардактуу консулдары катышты.

ИИМ: Тажикстандын Тышкы иштер министрлиги бурмаланган жана жалган маалыматтарды таратууда

22-сентябрь күнү Тажикстан Республикасынын Тышкы иштер министрлиги Кыргызстандын аймагына келишкен Тажикстандын жарандарын жана этникалык тажиктерди кысымга алуу. коркутуу, кемсинтүү жана аңдуу учурлары акыркы күндөрү болушу мүмкүн деген билдирүүсүн жарыялаган.
Коңшу өлкөнүн Тышкы иштер министрлиги дүйнөлүк коомчулуктун алдында биздин өлкөнү атайылап каралоо аракетин көрүп, аны менен кошо өздөрүнө өздөрү карама-каршы пикир жаратып жатканын белгилейбиз.
Тажикстандын Тышкы иштер министрлигинин билдирүүсүндө Кадамжай районунда этникалык тажиктердин соода-сатык дүкөндөрү жабылып, чек арага чектеш райондордогу Кыргызстандын жарандарын атайылап этникалык тажиктердин үйлөрүнө жайгаштырып жатышат деп айтылган. Бул маалыматты текшерүү учурунда дүкөндөрдүн жабылышы тастыкталган жок. Ал эми коопсуз жайларга көчүрүлгөн жарандарды этникалык тажиктер  үйлөрүнө өз ыктыярлары менен киргизишкен. Коомчулукта алар активдүү позицияны ээлеп тургандары үчүн аларды эч ким талкулоого укугу жок.
Ош облусунда белгисиз адамдар улуттук  касташуу (араздашуу) максатында “АзаттыкРадиосу” кыргыз кызматынын кабарчысы этникалык тажик Насибахон Давронбекованын сабалганы жөнүндө маалымат чындыкка дал келбейт.
Социалдык тармактарда жаран Давронбек Насибхонов өзүнүн пикирин билдирген. Ал билдиргендей, Тажикстандын Тышкы иштер министрлиги өзүнүн сайтында анын атын дагы кошуп, этникалык тажик (аял киши катары) катары көрсөтүп, “Азаттык Радиосу” кыргыз кызматынын кабарчысы деп белгилешкен.
“Бирок мен эркекмин жана бул жалпыга маалымдоо каражатына эч кандай тиешем жок.  Тажикстандын Тышкы иштер министрлиги менин атымды саясий максатта колдонуусун каалабайм. Бул өлкө менен мени эч нерсе байланыштырбайт”,-деп ал өзү жазган.
Кыргызстандын укук коргоо органдары тарабынан Ош облусундагы жогорку окуу жайларында билим алышкан 500 студентти-Тажикстан Республикасынын жарандарын өз өлкөсүнө депортациялоо пландалып жатат деген маалымат тастыкталган жок. Кыргыз—тажик чек арасындагы куралдуу чыр-чатак башталгандан баштап  укук коргоо органдары тарабынан Бишкекте жана башка шаарларда жогорку окуу жайларда билим алып жатышкан тажик улутундагы жарандардын коопсуздугу камсыздалууда. Ички иштер органдарынын кызматкерлери жогорку окуу жайлардын мугалимдери жана студенттери менен тынымсыз байланышып жатышат. Чет өлкөлүк элчиликтерди, анын ичинде Тажикстандыкын кайтаруу күчөтүлгөн тартипте жүргүзүлүүдө.
2022-жылдын 19-сентябрында Бишкек шаарынын Ленин РИИБдин шаардык милиция бөлүмчөсүнө Тажикстандын жараны А.Алиевдин жеткирилгени жана ал суракка алынганы жөнүндө маалымат тастыкталган жок.
Баткен облусунда жабырлануучуларга акча которууга мажбурлоо максатында өлкөбүздүн аймагында убактылуу иштеп жүргөн Тажикстандын жарандарына карата кысым жана коркутуулар болуп жатканы жөнүндө маалыматтар чындыкка дал келбейт. Жабыркагандарга акча чогултууга катышуу же катышпоо ар бир жарандын укугу, аларды мажбурлоого эч кимдин укугу жок.
Ошондой эле, тажик улутундагы жарандардын куугунтукталганы тууралуу башка маалыматтар дагы тастыкталган жок.
Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлиги Кыргызстандын аймагына келишкен Тажикстандын жарандарын жана этникалык тажиктерди кысымга алуу.
коркутуу, кемсинтүү жана  аңдуу учурлары катталбаганын билдирет.  Бул билдирүү жалган болуп саналат. Ошону менен бирге акыркы убактарда Тажикстандын Тышкы иштер министрлиги жалган маалыматтарды атайылап таратуу менен алектенип жатканын баса белгилейбиз.
Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлиги Тажикстандын Тышкы иштер министрлигинин улуттук белгилер боюнча кысымга алуу  билдирүүлөрүн жалган экенин билдирет. Биз, дүйнөлүк коомчулук Тажикстандын тышкы саясий түзүмү тараткан бурмаланган маалыматтарды эмес, тастыкталган маалыматтарды алуулары керектигин эске салабыз.

«Манас» аэропортунда баасы 2 млн 116 миң сомдук «Iphone 14 PRO» үлгүсүндөгү 15 уюлдук телефонду жашырып өтүп бараткан Россиянын жараны кармалды

Евразия экономикалык бирлигинин жана Кыргыз Республикасынын бажы мыйзамдарын бузууларды аныктоого жана бөгөт коюуга багытталган иш-чараларды жүргүзүүдө «Манас» бажысынын кызматкерлери 2022-жылдын 17-сентябрында саат 04:50 чамасында бажы контролун жүргүзүү учурунда Дубай-Бишкек каттамы боюнча NoFZ1461 рейси менен келген жүргүнчүлөрдүн арасында Россия Федерациясынын М.Г.О. аттуу жараны Iphone 14 PRO маркасындагы 15 уюлдук телефонду мыйзамсыз алып кирүүгө аракет кылган.  Бул тууралу КР Бажы кызматынын басма сөз кызматы билдирет.

Кармалган телефондордун болжолдуу баасы 2 116 500 сомду түзгөн. Материалдар КБР АДС МКЖга катталып, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык тиешелүү органга өткөрүлүп берилген.

ИИМ: Айдоочунун күбөлүгүн сатуу боюнча интернет-дүкөн уюштуруп, кызуу иштеп жаткан алдамчы кармалды

Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлигинин Баңгизаттарды мыйзамсыз жүгүртүүгө каршы күрөшүү кызматына Мамлекеттик каттоо кызматында расмий катталган айдоочулук күбөлүк сатып жүрүүчү белгисиз жактар боюнча маалымат келип түшкөн.
Аталган маалымат Бишкек шаарынын Биринчи май районунун ИИБнын Тергөө кызматына КР КЖКнын 209-беренесинин 1-п. 2-бөл. (алдамчылык) каралган кылмыштын белгилери боюнча катталган.
2022-жылдын 19-сентябрында атайын тергөө аракеттерин өткөрүү учурунда 22.10.2003-ж.т. И.А. аттуу жаран аныкталап кармалган. Ал алдамчылык аракеттер, атап айтканда, социалдык мессенджерлерде «TOPDARKNET» интернет дүкөнүн түзүп алып, ар кандай пабликтерде МККда расмий катталган айдоочулук күбөлүктүн бардык категорияларын даярдоо мүмкүнчүлүгү тууралуу кулактандырууларды таратуу менен алектенгендигин айткан.
Ошону менен бирге акча каражаттар «О-Деньги» электрондук капчыгына түшүп, андан ары банктык картага чыгарылып турган.
Кароонун жүрүшүндө кармалган жак банктык картаны, ошондой эле «TOPDARKNET» интернет-дүкөнүнүн баракчаларына кошулган уюлдук телефонду өз ыктыяры менен берген.
Белгилей кетсек, И.А. аттуу жаран аталган интернет-дүкөндүн  уюштуруучусу жана ээси болгон, азыркы учурда ал Бишкек шаарынын ИИББнын Убактылуу кармоочу жайына киргизилген.
ИИМдин БМЖКККнын кызматкерлери тарабынан кармалган жарандын кылмыштарынан жабыр тарткан башка адамдарды аныктоо боюнча иштер жүргүзүлүүдө.
Бул интернет-дүкөндөн жабыр тарткан жарандарды КР ИИМдин БМЖКККга жана Бишкек шаарынын Биринчи май районунун ИИБнын Тергөө кызматына кайрылуусун суранабыз.

КР Тышкы иштер министри Жээнбек Кулубаев ЖККУга (ОДКБ) мүчө-мамлекеттердин тышкы иштер министрлерине кыргыз-тажик чек арасындагы кырдаал тууралу айтып берди

Нью-Йорк шаарында Кыргыз Республикасынын Тышкы иштер Министри Жээнбек Кулубаев армян тараптын төрагалыгы алдында өткөн ЖККУга мүчө-мамлекеттердин тышкы иштер министрлеринин жумушчу жыйынына катышты. Бул тууралу ТИМдин басма сөз кызматы билдирет.

Жолугушуунун жүрүшүндө БУУнун Башкы Ассамблеясынын 77-сессиясынын күн тартиби боюнча ЖККУга мүчө-мамлекеттердин позицияларын координациялоо боюнча конструктивдүү пикир алмашуу болду.

Министр ошондой эле Тажикстан Республикасынын мыйзамсыз, чагымчыл жана деструктивдүү аракеттеринин натыйжасында кескин начарлап кеткен кыргыз-тажик мамлекеттик чек арасындагы кырдаалга токтолду.

Ж.Кулубаев БУУнун Уставында жана ЕККУнун Корутунду актысында, ошондой эле башка эл аралык документтерде бекитилген аймактык бүтүндүк, мамлекеттик чек аралардын кол тийбестиги, эл аралык талаш-тартыштарды тынчтык жолу менен чечүү, күч колдонбоо жана күч колдонуу менен коркутпоо сыяктуу фундаменталдык эл аралык принциптер одоно түрдө бузулганын белгиледи. Министр тажик тарапты 1991-жылдын 8-декабрындагы КМШ түзүү жөнүндө макулдашуунун жана 1991-жылдын 21-декабрындагы Алма-Ата декларациясынын алкагында аймактык бүтүндүктү жана учурдагы чек аралардын кол тийбестигин сыйлоо боюнча эл аралык милдеттенмелерди сактоого чакырды.

Мындан тышкары Армения Республикасынын Уюмда төрагалык кылган учурда ЖККУ ишмердүүлүгүнүн артыкчылыктуу багыттары, ошондой эле ЖККУнун Жамааттык коопсуздук кеңешинин үстүбүздөгү жылдын төртүнчү кварталында боло турган сессиясына даярдыктын жүрүшү боюнча талкууланды.

Тышкы иштер министрлигинин Башчысы Кыргызстандын эл аралык демилгелерин жарыялады. Тактап айтканда, ал быйыл кыргыз тарап БУУнун Башкы Ассамблеясынын 77-сессиясынын 2023-2027-жылдарды «Тоолорду өнүктүрүү боюнча иш-аракеттердин беш жылдыгы» жана «Куралсыздануу жана таркатпоо үчүн маалымдуулуктун эл аралык куну» деп жарыялоо боюнча резолюцияларынын долбоорлорун алдыга жылдырып жатканын билдирди. Ошондой эле, Кыргызстан 2023-2025-жылдарга БУУнун Адам укуктары боюнча кеңешинин мүчөлүгүнө талапкерлигин койгондугу тууралуу маалымдап, катышуучулардан аталган демилгелерди колдоону суранды.

Евробиримдик ПЖС+ мониторинги миссиясынын жүрүшүндө негизги беш багыт боюнча ийгиликтерди жана көйгөйлөрдү белгиледи

12-сентябрдан 17-сентябрга чейин Европа Биримдигинин кызматкерлеринин делегациясы Евробиримдиктин “Туруктуу өнүгүү үчүн атайын стимул берүүчү келишим” Преференцияларынын жалпыланган схемасынын (ПЖС+) алкагында колдонулган 27 эл аралык конвенцияны ишке ашыруунун жүрүшүнө мониторинг жүргүзүү үчүн Кыргыз Республикасына иш сапары менен келди. 2016-жылдан бери ПЖС+ бенефициары катары Кыргызстан Евробиримдикке экспорттолуучу соода преференцияларын жана бардык товарлардын 66%ына тарифтерди толугу менен алып салууга ээ болуп, 27 конвенцияны натыйжалуу ишке ашырууга милдеттенет.

Мониторинг миссиясы 2022-жылдын 15-сентябрында өткөн Евробиримдик менен Кыргыз Республикасынын адам укуктары боюнча жылдык диалогуна параллелдүү жүргүзүлдү.

Иш сапарда адамдын негизги укуктарын жана эркиндиктерин сактоо, эмгек укуктарын сактоо, айлана-чөйрөнү жана климатты коргоо, туура башкаруу сыяктуу көптөгөн суроолор каралды.

Жуманын ичинде миссиянын мүчөлөрү мамлекеттик органдардын, анын ичинде Тышкы иштер министрлигинин, Экономика жана коммерция министрлигинин, Эмгек жана социалдык өнүгүү министрлигинин жана Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлигинин өкүлдөрү менен жолугушту. Мындан тышкары, Акыйкатчы, кесиптик биримдиктер, иш берүүчүлөр уюмдары, ишканалар, адам укуктары жана айлана-чөйрөнү коргоо маселелери менен алектенген жарандык коом уюмдары, БУУнун агенттиктери жана башка эл аралык өнөктөштөр менен пикир алмашуу болду.

Мониторингдин жүрүшүндө белгиленгендей, ПЖС+ти эффективдүү пайдалануу дагы эле чектелүү болгону менен, бул схема өкмөт, жарандык коом жана бизнес тарабынан жакшы белгилүү жана жогору бааланат.

Евробиримдик баңгизаттарды көзөмөлдөө чөйрөсүндөгү позитивдүү динамиканы белгилеп, анда өкмөт зыянды кыскартууга негизделген гумандуу мамилени колго алып, Париж макулдашуусу боюнча кайра каралып чыккан Улуттук максаттуу салымдар (УМС) боюнча Кыргызстандын амбициялуу милдеттенмесин жогору баалады.

Мындан тышкары, мониторинг миссиясы Кесиптик биримдиктер федерациясы жана эмгек укуктарына тиешелүү улуттук мыйзамдар боюнча иш алып барган иш берүүчүлөр уюму менен активдүү үч тараптуу социалдык диалогду белгиледи. Бирок алар Кесиптик биримдиктер жөнүндө мыйзамга байланыштуу маселелердин чечилбей, талкуу уланып жатканын белгилешти.

Жыйынтыгында, Евробиримдиктин өкүлдөрү беш негизги багыт боюнча конвенцияларды ишке ашырууда бир нече көйгөйлөрдү аныкташты: жарандык коомго жана массалык маалымат каражаттарынын эркиндигине басымдын күчөшү, аялдардын укуктары, дискриминацияга каршы күрөшүү, коррупция менен күрөшүү, кыйноо жана пенитенциардык системадагы шарттар. Жүргүзүлүп жаткан улуттук мыйзамдарды инвентаризациялоо – бул мыйзамдарды конвенцияларга толук шайкеш келтирүү жана коомдук талкуулоо үчүн кайра карап чыгуу мүмкүнчүлүгүнүн терезеси экендиги белгиленди. 

Мониторинг жана Кыргызстандын өкмөтү менен өз ара аракеттенүү, ошондой эле жетишилген прогресстер ушул жылдын аягында Европа парламентине жана Европа Биримдигинин Кеңешине сунуштала турган ПЖС боюнча алдыдагы отчетто чагылдырылат.

Бул отчет уланып жаткан ПЖС+ укуктук базасын карап чыгуу жана Кыргыз Республикасынын схемага кайра кошулуу контекстинде маанилүү чекит болуп калат. Учурдагы ПЖС жобосу 2023-жылдын 31-декабрында бүтөт. Экономикалык субъектилерине жана үчүнчү өлкөлөрдүн бенефициарларына ыңгайлашууга мүмкүнчүлүгүн берүү үчүн жаңы жобо 2024-жылга чейин макулдашылат.

Евробиримдиктин ПЖС+ схемасы – туруктуу өнүгүүнү колдогон, орточо киреше деңгээлинен төмөн өлкөлөрдөн Евробиримдикке кирген товарлардын импортуна бажы алымдарын жокко чыгарган, бир тараптуу соода инструменти болуп саналат.

ПЖС жөнүндө кошумча маалымат: https://europa.eu/!uc37xg

Садыр Жапаров Түркиянын Президенти Режеп Тайып Эрдоган менен жолугушту

Кыргыз Республикасынын Президенти Садыр Жапаров Нью-Йорк шаарында (АКШ) өтүп жаткан БУУнун Башкы ассамблеясынын 77-сессиясынын алкагында Түркия Республикасынын Президенти Режеп Тайып Эрдоган менен жолугушту.

Мамлекет башчылары эки жана көп тараптуу кыргыз-түрк кызматташтыгынын учурдагы абалы менен келечегин жана өз ара аракеттенүүнүн башка актуалдуу маселелерин талкуулашты.
Мындан тышкары, кыргыз-тажик мамлекеттик чек арасындагы соңку каргашалуу окуяларга байланыштуу пикир алмашышты.

Президент Садыр Жапаров тажик тарап Кыргызстандын чек арасына аскерлерин алдын ала алып чыгып, куралдуу күчтөрүн жана оор аскердик техникасын колдонуу менен Кыргызстандын аймагындагы чек ара жана жарандык объектилерге, калктуу конуштарга чыккынчылык менен кол салганын баса белгиледи. Ошол эле учурда ал күжүрмөн аракеттер кыргыз аймагында болгонун баса белгиледи.

Садыр Жапаров тажик тараптан түзүлгөн кырдаал карапайым калк арасында, аскер кызматкерлеринин арасында орду толгус жоготууларга алып келгенине, аскердик жана жарандык инфратүзүмгө олуттуу зыян келтиргенине көңүл бурду.

Режеп Тайып Эрдоган Садыр Жапаровго адамдар курман болгонуна байланыштуу терең кайгыруу менен көңүл айтып, жабыркагандардын тезирээк сакайып кетишин каалады.

Өлкө лидерлери өз ара кызыкчылык туудурган бардык багыттар боюнча активдүү кызматташууну улантууну макулдашышты.

УКМК: Бүгүн, 18:20дан 18:50гө чейин Кыргызстандын Достук айылынынын жанында Тажикстандын аймагында эки жолу ок атылган

УКМКнын Чек ара кызматынын маалымат жана байланыш башкармалыгы 2022-жылдын 21-сентябры саат 19:00гө карата мамлекеттик чек арасынын Баткен облусундагы кыргыз-тажик тилкесиндеги кырдаалды курч бойдон деп мүнөздөйт.

Бүгүн, 18:20дан 18:50гө чейин Кыргызстандын Баткен облусунун Лейлек районундагы Достук айылынынын жанында Тажикстан Республикасынын аймагында эки жолу ок атылган.

Лейлек районунун Максат айылында жарандардын унааларына ок атылды делген жана Лейлек районунун Достук айылында ок атылды деген маалымат чындыкка дал келбейт.

КР УКМКнын Чек ара кызматы жарандарды социалдык түйүндөрдөгү такталбаган басылмалардын маалыматын жана ар кандай ушак-айың кептерди тиешелүү органдардан тактап, коомчулуктун тынчын албоого чакырат.

Путин Орусияда ата мекенди коргоо үчүн жарым-жартылай аскердик мобилизация башталганын билдирди

Орусиянын президенти Владимир Путин 21-сентябрда эртең менен орусиялыктарга кайрылып, өлкөдө жарым-жартылай аскердик мобилизация башталганын билдирди.

“Ата мекенибизди коргоо жана анын бүтүндүгү үчүн жарым-жартылай мобилизациялоону колдоо зарыл деп эсептейм”, – деди президент.

Путин шаршемби күнү кол койгон тиешелүү жарлыкка ылайык, армияга аскердик кызмат өтөгөн запастагы жарандар гана чакырылат. Аларга келишимдик негизде кызмат өтөгөн аскерлердин макамы, төлөмдөр жана социалдык кепилдиктер берилет.

Мобилизациялык иш-чаралар бүгүн, 21-сентябрда башталды.

Орусиянын Коргоо министри Сергей Шойгу жарым-жартылай мобилизациянын алкагында армияга 300 миң киши чакырыларын билдирди.

Шойгу бир нече айдан бери алгачкы жолу орус армиясынын Украинадагы жоготууларын расмий билдирди. Анын айтымында, февралдан бери Украинадагы согушта 5937 орус аскери өлгөн. Бул батыш өлкөлөрүнүн чалгын кызматтары берген сандардан, ошондой эле “Медаизона” жана “Би-Би-Си” басылмаларынын иликтөөлөрүндө айтылган жоготуулардан бир нече эсе аз. Басылмалар өз иликтөөлөрүндө ачык булактар аркылуу Украинада 6 миңден ашык орус аскери каза болгонун аныктап чыгышкан.

Шойгунун айтымында, мобилизациянын жүрүшүндө студенттер армияга чакырылбайт – бул армияда кызмат өтөгөн жана аскердик адистиги барларга гана тиешелүү болот.

20-сентябрда Мамлекеттик думанын депутаттары Кылмыш кодексине сунушталган өзгөртүүлөрдү дароо экинчи жана үчүнчү окууда жактырган. Өзгөртүүлөр менен кодекс “мобилизация”, “аскердик абал” жана “согуш маалы” деген түшүнүктөр менен толукталып, армиядан качуу үчүн жаза күчөтүлүп, өз каалоосу менен туткунга түшүп бергендер, коргоо тармагындагы мамлекеттик буйрутмаларды аткаруудан баш тарткандар жана мародерлук кылгандар үчүн кылмыш жоопкерчилиги киргизди.

Күн мурун Украинанын чыгышындагы жикчил республикаларда, ошондой эле Орусиянын көзөмөлүндөгү Херсон жана Запорожье облустарында Орусияга кошулуу тууралуу референдумдардын даталары дайындалганы белгилүү болду. Оккупациялык бийликтер добуш берүүнү 23-27-сентябрь күндөргө белгилешти.

Референдумдар Харьков облусундагы шаарлар орус аскерлеринен бошотулган украин армиясынын ийгиликтүү контрчабуулдары жүрүп жаткан маалда жарыяланды.

Орусия Украинага кол салгандан бери көптөгөн аскердик эксперттер Владимир Путин армиянын алдына койгон максаттарга кошумча мобилизациясыз жетүү мүмкүн эмес экенин айтып келишкен. Кремль буга чейин бир нече жолу жалпы мобилизация жарыяланбай турганын билдирген.

Садыр Жапаров БУУнун Башкы катчысы менен чек арадагы кагылышууну талкуулады

Кыргызстандын президенти Садыр Жапаров 20-сентябрда Нью-Йорк шаарында Бириккен Улуттар Уюмунун (БУУ)Баш катчысы Антониу Гутерриш менен жолугушту.

Жолугушууда Антониу Гутерриш Садыр Жапаровго БУУнун Башкы Ассамблеясынын 77-сессиясына катышуу үчүн келгенине кубанычта экенин белгилеп, кыргыз-тажик чек арасындагы кырдаалда мерт болгондор үчүн Садыр Жапаровго көңүл айтты.

Кыргызстан менен Тажикстандын ортосундагы чек ара маселесинин чечилишин чыдамсыздык менен күтүп жатканын билдирди.

Президент Садыр Жапаров БУУнун алкагында кызматташуунун күн тартибиндеги актуалдуу маселелерди талкуулоо мүмкүнчүлүгү үчүн ыраазычылык билдирди. Мамлекет башчы Кыргызстандын БУУга мүчө болгонуна 30 жыл болгонун, бул аралыкта Кыргызстандын демилгеси менен көтөрүлгөн маселелер Башкы Ассамблеянын эл аралык күн тартибинин эң актуалдуу маселелерине айланганын белгиледи.

Кыргызстан БУУнун алдында жоопкерчиликтүү мүчө катары, өзүнө алган милдеттерин жана Уюмдун Уставын жактай турганын айтты.

Кыргызстандын президенти Баш катчы менен жолугушуу кыргыз-тажик чек арасындагы “негизсиз агрессиянын” фонунда өтүп жатканына өкүнүчүн билдирди.

14-15-16-сентябь күндөрү тажик тарап мурда жетишилген бардык макулдашууларды бузуп, кыргыз-тажик мамлекеттик чек арасынын бардык периметри боюнча чек ара жана жарандык объектилерге ок атканын эске салды.

Садыр Жапаров Баш катчынын Кыргызстанга өзгөчө көңүл бөлүүсүнө жана көрсөтүп жаткан колдоосуна терең ыраазычылыгын билдирди.

20-cентябрда Кыргызстандын президенти Садыр Жапаров Нью-Йоркто Улуттар Уюмунун Башкы ассамблеясынын 77-сессиясында сөз сүйлөп, кыргыз-тажик чек арасындагы соңку окуялар тууралуу маалымат берген.

Быйыл 14-17-сентябрда кыргыз-тажик чек арасында кан төгүлгөн окуяны Кыргызстандын Тышкы иштер министрлиги “Тажикстандын алдын ала пландаган куралдуу агрессиясы” деп атады.

Анын алдында Тажикстандын Тышкы иштер министрлиги ушундай эле мазмунда айыптаган билдирүү жарыялаган.

Кыргыз-тажик чек арасындагы соңку куралдуу кагылышта Кыргызстан 59 жаранынан айрылды, алардын кыркы аскер кызматкери экени айтылды, жараат алгандардын расмий эсеби 200гө жакындады. Чек арадагы кыргыз айылдарынан коопсуз жайларга убактылуу көчүрүлгөндөр 140 миңден ашты.

Тажикстандын Тышкы иштер министрлиги чек арада 41 жараны каза тапканын 19-сентябрда расмий билдирди. “Озоди” радиосу өз булактарына таянып, 59 кишинин тизмесин жарыялады, жергиликтүү жашоочуларга шилтеме берип тажик айылдарында да дүкөн, турак жайлар өрттөлүп, талкаланганын жазды.

Жараат алгандар, канча турак жай талкаланганы тууралуу маалыматтарды көз карандысыз булактардан тактоого азырынча мүмкүн болбой турат.

БУУнун баш катчысы Антониу Гутерриш 17-сентябрда Кыргызстандын тышкы иштер министри Жээнбек Кулубаев менен телефондон сүйлөшүп, кыргыз-тажик чек арасындагы кырдаалга тынчсыздануусун билдирген жана президент Жапаров менен жеке жолугушууга даяр экенин айткан.

Алмаз Бейшеналиев, министр: Биз планетанын нугуна тоскоолдук жаратып, анын ден соолугуна зыян келтирсек, ал кайтып биздин ден соолугубузга сокку урат

“Биз планетанын нугуна тоскоолдук жаратып, анын ден соолугуна зыян келтирген болсок, ал кайтып биздин ден соолугубузга сокку урат”.

Мындай пикири менен Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министри Алмазбек Бейшеналиев Нью-Йорктогу БУУнун билим берүүнү трансформациялоо боюнча саммитинде кошумча талкуу уюштуруп, коомчулукка кайрылуу жасады. 

Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлиги алгачкы жолу БУУнун деңгээлинде “Дени сак планета, дени сак мектептер, дени сак муун: Планетардык ден соолук түшүнүгүнүн негизинде билим берүүнү трансформациялоо” темасында атайын кошумча иш-чара өткөрдү. Анда Гарвард, Колумбия жана Стэнфорд университеттеринин профессорлору баяндама жасады.

БУУнун деңгээлиндеги иш-чараны уюштурууда Өзбекстан Республикасынын Билим берүү жана илим министри Агриппина Шин алгачкылардан болуп колдоого алды.

Алмазбек Бейшеналиев атайын иш-чарада планетанын ден соолугун билим берүү системасына интеграциялоо боюнча жеке демилгесин көтөрүп, аны дүйнөлүк күн тартипке киргизүү үчүн иш-аракеттерди жасоону улантарын билдирди.

Ошондой эле министр бул тема Кыргызстанга демилге жана имидж (бедел) алып келерин кошумчалады.

Дүйнө боюнча билим берүү тармагынын өкүлдөрү катышкан саммиттин талкуусу учурунда Алмазбек Бейшеналиев планетанын ден соолугу менен адам ден соолугунун ортосундагы байланыш жана ал байланыштын маанилүүлүгү тууралуу кеп кылды. 

Министр акыркы учурдагы кырсык, оорулардын баары адамдардагы планетанын ден соолугу тууралуу маалымат-билимдин жоктугунан, илимий чөйрө, саясий коом жана жөнөкөй жарандар арасында бул жааттагы биргелешкен иш-аракеттердин болбогондугунан келип чыкканын белгиледи.

“Өтө тездик менен өнүгүп жаткан дүйнө айлана-чөйрөгө канчалык деңгээлде зыянын тийгизип жатканы тууралуу ойлонбой калды. Биз биргеликте илимий, саясий жана жарандык коомдун адамдарын чогултуп, өсүп келе жаткан муунга планетанын ден соолугунун маанилүүлүгү тууралуу маалымат берүүбүз керек. Ал эми муну ишке ашыруу үчүн бизде бир гана күчтүү курал бар. Ал – билим берүү”, – деди министр. 

Бейшеналиев “Covid-19” пандемиясынын да келип чыгуусу адамдар тарабынан табиятка аёосуз жасалган мамиленин натыйжасы катары аныкталганын баса белгиледи. 

Билим берүү жана илим министри акыркы убактарда окумуштуулардын изилдөөсү боюнча суудан, абадан, топурактан, жада калса балыктан чыккан желимдин адам канынан да табылып жатканын айтып тынчсыздануусун билдирди.

“Кыргыз элинде табият эненин көөдөнү, эненин курсагы менен салыштырылат. Эгерде энеси дени сак болбосо, бала кантип дени сак төрөлөт? Табияттын өзгөрүүсү эң алгач жарандардын ден соолугуна таасир этет. Айлана-чөйрөнүн кыйроосун токтотуу боюнча аракеттер өнүккөн өлкөлөр тарабынан эффективдүүрөөк колдоого алынат. Анткени алар бул жаатта тажрыйбага алгачкылардан болуп ээ болушат. Биз бул коркунучтарды азыр чечим кабыл алуу менен алдын алып, келечекте болтурбоого кепил боло алабыз жана биз муну планетанын ден соолугу тууралуу билим аркылуу жасай алабыз. Ушул себептен улам, биз Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлиги жана Планетардык ден соолук альянсы катары, планетанын ден соолугу тууралуу билим берүү жаатында министрликтин демилгесин пландаштырып жатабыз. Айткыбыз келгени: Эгерде биз дени сак келечекти, дени сак келечек муундарды жана дени сак адамзатын максат кылып жатсак, анда дени сак планетаны артыкчылык катары коюшубуз керек. Бул максатка бир гана билим берүү аркылуу жете алабыз”, – деген пикирин билдирди Бейшеналиев.

Иш-чаранын жыйынтыгы менен КРдин Билим берүү жана илим министрлиги менен планетардык ден-соолук боюнча Альянстын ортосунда өз ара түшүнүшүү жөнүндө Меморандумга кол коюлду.

«Кытай - Кыргызстан - Өзбекстан – Ооганстан» мультимодалдык жүк ташуу каттамы иштеп баштады

«Кытай – Кыргызстан – Өзбекстан – Ооганстан» мультимодалдык каттамын ишке ашыруунун алкагында Кыргызстанга Кытайдан 12 контейнер жүк келип, темир жол аркылуу Ооганстанга жөнөтүлгөн.

«Кытай – Кыргызстан – Өзбекстан – Ооганстан» жаңы транспорттук коридору – бул жүктөрдү Кытайдан Ооганстанга Кыргыз Республикасы аркылуу комбинацияланган түрдө ташуучу мультимодалдык маршрут. Жүк Кытайдан унаа жолу менен келип, “Ош” станциясында вагондорго жүктөлүп, андан ары Өзбекстанга темир жол аркылуу жөнөтүлөт.

Бул мультимодалдык маршрутту ишке ашыруу 2022-жылдын 8-9-сентябрында Өзбекстан Республикасынын Ташкент шаарында  Кытайдын эл аралык логистикалык компаниясынын катышуусунда Кыргызстандын, Өзбекстандын, Ооганстандын темир жол администрацияларынын  өкүлдөрүнүн төрт тараптуу жолугушуусунун алкагындагы сүйлөшүүлөрдүн жыйынттыгында мүмкүн болду.

Кошумчалай кетсек, “Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан темир” жолунун курулушу өзүнчө долбоор, учурда техникалык-экономикалык негиздемени даярдоо стадиясында экенин эскертебиз. 2022-жылдын 14-сентябрында Самарканд шаарында (Өзбекстан Республикасы) Шанхай кызматташтык уюмунун (ШКУ) саммитинин аянтчасында Кыргыз Республикасынын Транспорт жана коммуникациялар министрлиги, Өзбекстан Республикасынын Транспорт министрлиги, Кытай Эл Республикасынын Өнүгүү жана реформа боюнча мамлекеттик комитетинин ортосунда “Өзбекстан-Кыргызстан-Кытай” темир жолунун курулуш долбоору боюнча кызматташуу боюнча Макулдашууга кол коюлду (Кыргызстандын аймагындагы тилке).

ИИМ: Нурлан Мотуевди өзү менен абакта чоогу олтурган таанышы сабап кеткен

Бишкек шаарынын Свердлов райондук милициясына Нурлан Мотуев арыз менен кайрылган. Ал өз арызында ушул жылдын 18-сентябрында Москва жана Гоголь көчөлөрүнүн кесилишинде болжол менен саат 12:40 чамасында белгисиз 3 адам ага карата күч колдонуп, уруп сабап, кара түстөгү барсеткасын тартып алганын, ал барсетканын ичинде  көк түстөгү “Самсунг А31”үлгүсүндөгү уюлдук телефону, 32 000 сом өлчөмүндөгү акча каражаты, паспорту жана арыз ээсинин пенсиялык күбөлүк болгонун билдирген.  Андан кийин кылмыш болгон жерден шектүүлөр изин жашырып качып кеттишкенин дагы маалымдаган.
Аталган факт Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 207-беренеси (Каракчылык)  боюнча   кылмыш иши козголгон.
ИИМдин Кылмыш иликтөө башкы башкармалыгынын  3-Башкармалыгынын Бишкек шаары боюнча уюшкан кылмыштуулукка каршы күрөшү бөлүмү тарабынан Бишкек шаарынын аймагында жүргүзүлгөн ыкчам  издөө иш-чаралардын алкагында кылмышка шектүү катары мурда бир нече жолу кылмыш жоопкерчилигине тартылган Жалал-Абад облусунда 1987-жылы туулган Б.И. аттуу жаран кармалган. Ал унаа уурдагандыгы үчүн жана каракчылык кылгандыгы үчүн жоопко тартылып,  2014-жылы Бишкек шаарындагы Кызыл-Аскердеги  №32 отурукташ колониясына чыгарылган. Ал Нурлан Мотуев менен 2016-жылы Кызыл-Аскердеги №32 отурукташ колониясынан таанышкандыгы белгилүү болду.
Алгачкы ыкчам  тергөө процессинин жүрүшүндө кармалган Б.И. менен Н.Мотуевдин ортосунда келишпестик пайда болуп, андан өч алуу максатында эки тааныш баласы менен келип, Москва жана Гоголь көчөлөрүнүн кесилишинен  Н. Мотуев келе жатканда сабап,  барсеткасын алып кеткендигин суракта билдирди. Кармалган кылмышка шектүү жаран Н.Мотуевди алты жылдан бери абдан жакшы тааныгандыгы, жашаган жерин билгендиги, аны сабап кетүүгө Нурлан Мотуев өзү себепкер экени, негизгиси маселе ортодогу келишпестиктен улам өч алуу максатында сабап кеткендиги аныкталды. Кармалган шектүү жаран айдап жүргөн “Део-Нексия” үлгүсүндөгү автоунаасы Бишкек шаарынын Свердлов РИИБдин короосуна киргизилип жана кылмышка шектүү катары кармалган жаран  Б.И. Бишкек шаарынын убактылуу кармоочу жайына киргизилди. ИИМдин КИББнын 3-Башкармалыгынын Бишкек шаары боюнча уюшкан кылмыштуулукка каршы күрөшүү бөлүмү тарабынан калган эки шеригинин жүргөн жерин аныктоо жана  кармоо максатында ыкчам иш-аракеттер жүргүзүлүүдө.

Садыр Жапаровдун БУУнун Башкы Ассамблеясынын 77-сессиясынын жалпы дебаттарында сүйлөгөн сөзү

Кыргыз Республикасынын Президенти Садыр Жапаров бүгүн, 20-сентябрда, Нью-Йорк шаарында (АКШ) БУУнун Башкы Ассамблеясынын 77-сессиясынын жалпы дебаттарында сөз сүйлөдү.

Мамлекет башчысынын сөзү:

“Урматтуу Төрага мырза,

Урматтуу делегация башчылары,

Урматтуу Башкы катчы мырза,

Боордош Венгрияны Бириккен Улуттар Уюмунун Башкы Ассамблеясынын жетимиш жетинчи сессиясынын Төрагасы болуп анын жогорку өкүлүнүн шайланышы менен чын жүрөктөн куттуктайм.

Урматтуу Чаба Кёрёши мырзага ушундай маанилүү эл аралык кызматта албан-албан ийгиликтерди каалайм.

Кыргыз Республикасы Сиздерге ар тараптуу колдоо көрсөтүүгө дайым даяр экендигин билдирем.

Ушуну менен бирге, БУУнун Башкы Ассамблеясынын мурунку сессиясынын Төрагасы, урматтуу Абдулла Шахид мырзага дүйнөлүк коомчулук үчүн оор мезгилде талыкпай эмгектенгендиги, ошондой эле биздин өлкөнүн эл аралык демилгелерин дайыма колдогондугу үчүн ыраазычылык билдиргим келет.

Урматтуу айымдар жана мырзалар,

Мындан 77 жыл мурда адамзаттын тарыхындагы эң айыгышкан Экинчи дүйнөлүк согуш аяктагандан кийин Бириккен Улуттар Уюму түзүлгөн.

Балким, 1945-жылы Сан-Франциско шаарында уюмду түзүү боюнча эл аралык келишимге кол койгон БУУнун негиздөөчү мамлекеттери согуштар, кыйроолор, ачарчылык, азап-тозоктор биротоло токтойт деген ойдо болушкандыр?

Мен андай деп ойлобойм.

Эгерде талаш-тартыштарды жана пикир келишпестиктерди компромисстин жана ак ниеттүүлүктүн маанайында чечүү зарыл деген өз ара түшүнүшүү болсо, анда ар дайым ийгиликке жетишсе болот.

Албетте, БУУнун тарыхында көптөгөн маанилүү жеңиштер жана ийгиликтер болду.

Чыр-чатактар жана кагылышуулар дүйнөнүн ар кайсы аймагында ар кандай даражадагы ургаалдуулук менен болгонуна карабастан, БУУ моралдык авторитет болуп, тынчтыкты жана коопсуздукту сактоодо, адамдардын керектөөлөрүн жана муктаждыктарын камсыз кылууда маанилүү бириктирүүчү ролду ойноду.

Тынчтыкта жашоонун фундаменталдуу негиздери бузулат жана чоң согуш болушу мүмкүн деген коркунучтан улам дүйнөлүк коомчулукта тынчсыздануу пайда болуп, дүйнөдөгү геосаясий кырдаал болуп көрбөгөндөй татаалдашкан шартта: “эл аралык тынчтыкты жана коопсуздукту сактоо, ушул максатты көздөп тынчтыкка каршы коркунучтарды болтурбоо жана жоюу, агрессияны же тынчтыкты бузган башка аракеттерди токтотуу боюнча натыйжалуу жамааттык чараларды көрүү, эл аралык талаш-тартыштарды же тынчтыкты бузушу мүмкүн болгон кырдаалдарды адилеттүүлүктүн жана эл аралык укуктун принциптерине ылайык тынчтык жолу менен жөнгө салуу же чечүү, элдердин тең укуктуулук жана өзүн таануу принцибин урматтоонун негизинде улуттар арасында достук мамилелерди өнүктүрүү” деп БУУнун Уставында жазылган бийик максаттарды жана милдеттерди баарыбыз эстен чыгарбай, өзгөчө маани берип, милдеттерди аткарышыбыз керек.

Биздин өлкө мамлекеттүүлүктү түзгөндөн баштап эле БУУнун Уставын ырааттуу жана катуу сактап, өзүбүздүн милдеттерибизди ак ниет аткарып келүүдөбүз.

Ушул жылдын март айында өлкөбүздүн Бириккен Улуттар Уюмуна киргенине туура отуз жыл болду, ал эми Кыргыз Республикасынын эгемендүүлүгүнүн отуз бир жылдыгын жакында эле, 31-августта белгиледик.

Биз дайыма “эл аралык талаш-тартыштарды тынчтык жолу менен чечүүгө” умтулабыз.

Биз эл аралык мамилелерде “кандайдыр бир мамлекеттин аймактык бүтүндүгүнө же саясий көз карандысыздыгына каршы күч колдонуудан же коркунуч келтирүүдөн” дайыма алыспыз.

Өлкөбүздүн басып өткөн татаал жолуна көз чаптырып, Кыргызстандын көз карандысыз жана эгемендүү мамлекет, эл аралык коомчулуктун тең укуктуу жана жоопкерчиликтүү мүчөсү катары калыптанышына БУУнун кошкон көп кырдуу салымын абдан жогору баалайбыз.

Саясий, коомдук жана жарандык институттарды калыптандырууда, демократияны чыңдоодо, рыноктук экономиканы өнүктүрүүдө БУУнун колдоосун жана жардамын элибиз эч качан унутпайт.

Өзүнүн эгемен мамлекетин түзүү жөнүндө кыргыз элинин кылымдардан бери келе жаткан асыл максатын ишке ашырууга чын ыкластан жана жан-дили менен жардам берген БУУнун системасынын бардык жетекчилерине жана кызматкерлерине айкөл элибиздин жана жеке өзүмдүн атымдан терең ыраазычылык билдирем.

Сиздерге чоң рахмат!

Урматтуу Төрага мырза, Учурдан пайдаланып, ушул бийик трибунадан дүйнө коомчулугунун назарына кыргыз-тажик чек арасындагы кырдаалдын кезектеги курчушуна байланыштуу соңку окуяларды эске алып, өлкөбүздүн түштүк чек арасында түзүлгөн жагдайларды билдиргим келет.

Адегенде, тарыхка кыскача токтоло кетейин.

1991-жылдын декабрында Советтер Союзу тарагандан кийин талаштуу аймактар жана чек ара көйгөйлөрү келип чыккан.

Алардын айрымдары ушул күнгө чейин жөнгө салына элек.

Совет-кытай чек арасынын бүткүл периметри боюнча жыйырмадан ашык талаш жер болсо, анын ичинде Кыргызстанда беш талаш жер болгон.

Биз алгач ирет 1996-жылы Кытай Эл Республикасы жана 1999-жылы Казакстан Республикасы менен үч өлкөнүн мамлекеттик чек араларынын тогошкон жерин, чек араны жөнгө салуу маселелерин ийгиликтүү бүтүргөнбүз.

Биз азыр Өзбекстан Республикасы менен биргелешкен иштерди дээрлик толугу менен аяктап, Мамлекеттик чек ара жөнүндө келишимге кол коюуга киришип жатабыз.

Аталган үч коңшу өлкө менен мамлекеттик чек арабыз тынчтыктын, ынак коңшулуктун, достуктун жана өз ара пайдалуу кызматташтыктын чек арасына айлангандыгын зор кубаныч менен баса белгилеп кетем.

Тажикстан Республикасы менен болгон мамилебиз боюнча төмөнкүлөрдү билдирем.

Биздин ынак коңшу элдерибиз илгертен бери өтө жакын жашайт.

Бизди жалпы баалуулуктарыбыз, маданиятыбыз, каада-салтыбыз бириктирип турат, биздин динибиз бир.

Биздин элдерибиз туугандык байланыштар менен чырмалышкан.

Айтылуу Манас атабыз тажик канышасы Каныкейге үйлөнгөн.

Советтер Союзу юридикалык жактан 1991-жылдын 21-декабрында Казакстан Республикасынын Алма-Ата шаарында тараган, мында 11 көз карандысыз мамлекеттин башчылары “Көз карандысыз Мамлекеттер Шериктештигин түзүү жөнүндө” Алма-Ата Декларациясын кабыл алышкан.

Декларацияда көз карандысыз мамлекеттер бири-биринин аймактык бүтүндүгүн жана учурдагы чек араларынын бузулбастыгын тааныйт жана урматтайт деп белгиленген.

Алар «достук, ынак коңшулук жана өз ара пайдалуу кызматташтык мамилелеринин терең тарыхый тамырын бекемдөө элдердин негизги кызыкчылыктарына жооп берет, тынчтык жана коопсуздук ишине кызмат кылат» деп көрсөтүшкөн.

Өлкөлөр «жарандык тынчтыкты жана улут аралык ынтымакты сактоо үчүн өзүнүн жоопкерчилигин» сезет деп жазылган.

Бул юридикалык документке Көз карандысыз Мамлекеттер Шериктештигинин 11 мамлекетинин президенттери, анын ичинде Тажикстан Республикасынын Президенти да кол койгон.

Андан кийин 1994-жылдын 15-апрелинде “Көз карандысыз Мамлекеттер Шериктештигине катышкан мамлекеттердин суверендүүлүгүн, аймактык бүтүндүгүн жана чек араларынын кол тийгистигин сактоо жөнүндө” Москва Декларациясында бул принципти Тажикстандын Президенти Эмомали Рахмон өзү да ырастаган.

Кол койуп, макул болгон.

Бирок азыр ал принциптен тайып жатканы өкүнүчтүү.

Ал Тажикстандагы кандуу жарандык согуш аяктагандан кийин 1998-жылы биринчи расмий иш сапарын Кыргыз Республикасына жасаган.

Кийин Кыргыз Республикасы менен Тажикстан Республикасынын ортосундагы эки тараптуу мамлекеттер аралык эки келишим:

1996-жылдын 12-июлундагы Мамлекеттер аралык мамилелердин негиздери жөнүндө келишим жана 2004-жылдын 26-майындагы Ынак коңшулук жана өнөктөштүк мамилелер жөнүндө келишим түзөлгөн.

Эки келишим тең Дүйшөмбү шаарында кол коюлгандыгын белгилеп кетким келет.

Урматтуу Төрага мырза,

Эки мамлекеттин ортосундагы чек ара маселелерин жөнгө салуу боюнча иш башталгандан тартып кыргыз тарап дайыма өзүнө алган эл аралык милдеттенмелерге, анын ичинде эки тараптуу милдеттенмелерге ылайык иш жүргүзүп, өз ара пайдалуу компромисстерди сунуштоого аракет кылып, конструктивдүү маанайдагы сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп келебиз.

Белгилей кетсем, 2021-жылдын апрелинде Тажикстандын куралдуу күчтөрү биздин аймагыбызга негизсиз эле масштабдуу агрессия жасады, анын кесепетинен 36 жараныбыз курман болуп, олуттуу материалдык зыян келтирилди.

Кыргыз калкымдын сынына кабылсам да, ортолук аянтта жолук деген талапты коюшкан 2021-жылдын июнунда Дүйшөмбү шаарына учуп барып, Чек ара боюнча өз ара пайдалуу чечимди табууга аракет кылып, Президент Рахмон менен жолугуштум.

Элим үчүн мен сүйлөшүүлөргө, Ошол күндөгүдөй он саат гана коротпостон, бул маселени биротоло чечүү үчүн канча болсо да убактымды дагы деле коротууга даярмын.

Албетте, кандай чечим болсо дагы өз ара эки тарапка пайдалуу чечим болушу керек.

Ал эми ушул жылдын 14-, 15- жана 16-сентябрында Кыргызстандын түштүгүндө масштабдуу аскердик кагылышуу болгондугун терең кайгыруу менен кабарлайм.

Мурда сүйлөшүлгөн бардык макулдашууларга карабай, тажик тарап, кыргыз-тажик мамлекеттик чек арасынын бардык периметри боюнча чек аралык жана жарандык объекттерге чабуул жасады.

140 миңге жакын жараныбыз чек арага жакын калктуу конуштардан эвакуацияланды.

Аларга керектүү жардамдар көрсөтүлүп жатат.

Ушуга байланыштуу тилектештик жана моралдык колдоо көрсөткөндүгү үчүн БУУ системасына, досторубузга, өнөктөштөрүбүзгө ыраазычылык билдирем.

Жарандык жана аскердик объекттерге: үйлөргө, административдик имараттарга, мектептерге, чек ара тозотторуна чоң материалдык зыян келтирилди.

Кандай гана болбосун материалдык зыяндын ордун толтурса болот экен.

Бирок өз өмүрүн аябастан Мекени үчүн согушуп курман болгон биздин эр жүрөк жоокерлерибиздин, аткылоого кабылган жарандарыбыздын ордун толтура албайт экенсиң.

Биз каарман жоокерлерибиздин эрдиктерин эч качан унутпайбыз.

Тажикстан тараптын эч кандай себепсиз эле жасаган ушундай куралдуу агрессиялык жүзүкаралык акциялары бизди өтө капа кылууда, анткени биздин өлкөлөрдүн ортосунда эл аралык келишимдер жана милдеттенмелер түзүлгөн болчу.

Пакта сунт серванда (Pacta sunt servanda) – “Келишимдер сакталышы керек” деп латын макалында айтылат.

Биз тажик кошунабыз менен кандай гана форматта болбосун, эл аралык эрежелердин негизинде, цивилизациялуу юридикалык жолдор менен сүйлөшүү процессин улантууга даярбыз.

Коңшубуздун мыйзамга каршы соңку аракеттеринин кесепетинен биздин ишенимибиз солгундап кеткендигин эске алып, биз сүйлөшүүлөрдү улантууга эл аралык, анын ичинде БУУ, Европа Кызматташтык жана Коопсуздук Уюму, Жамааттык Коопсуздук Кызматташтык Уюму сыяктуу уюмдардын ортомчулугуна да даярбыз.

Бизде тажик тараптын өткөн жылдарда жана кечээки жасаган укукка каршы биринчилерден болуп кол салган иш-аракеттеринин документтештирилген далилдери бар.

Биз эч качан биринчи болуп кол салган эмеспиз жана кол салбайбыз.

Ар дайым курал колдонуудан алыс болууга аракет жасап келебиз жана эч качан куралсыз жай тургундарды атпайбыз!

Бизге дайыма тажик тараптын жасаган агрессиясына адекваттуу жооп кайтаруу менен гана чектелип жатабыз

Ушуга байланыштуу төмөнкүлөрдү баса белгилейм:

кыргыз тарап бөтөн жерге көз артпайбыз, бирок бир да сантиметр оз жерибизди бирөөгө бербейбиз.

Биз бардык чек ара жана чарба маселелери сүйлөшүүлөр менен гана чечилиши керек деп эсептейбиз.

Бүгүнкү күндө чек арага жакын райондордо коопсуздукту жана туруктуулукту камсыз кылуу боюнча кечиктирилгис чараларды көрүү, жергиликтүү калк арасында чыңалууну күчөтүүгө багытталган ар кандай аракеттерге бөгөт коюу, эки мамлекеттин ортосундагы ишенимди бекемдөө маселелери абдан маанилүү болуп турат.

Ошондуктан биз сүйлөшүүлөргө,  чек ара тилкелерибизди тез арада такташып бүтүүгө дайым даярбыз.

Урматтуу Төрага мырза,

Жалпы БУУнун проблематикасына токтолуп, төмөнкүлөрдү белгилегим келет.

Быйыл биз БУУнун 2030-жылга чейин Туруктуу өнүгүү максаттарын ишке ашыруу мезгилинин жарымына келдик, ушуга байланыштуу азыркы абалды объективдүү баалай алабыз.

2015-жылы Туруктуу өнүгүү максаттарынын “Эч кимди артта калтырбоо” деген ураан менен кабыл алынышы биздин жана кийинки муундарыбыздын кызыкчылыгы үчүн дүйнөлүк коомчулуктун конструктивдүү бир пикирге келе ала тургандыгын айгинеледи.

Ошол эле учурда объективдүү жагдайлар боюнча, анын ичинде коронавирус пандемиясынан улам, өнүгүп келе жаткан мамлекеттерде, анын ичинде биздин өлкөдө да Туруктуу өнүгүү максаттарын ишке ашыруу басаңдагандыгы, ал эми адекваттуу эл аралык каржылоо болбосо, алардын көпчүлүгү Туруктуу өнүгүү максаттарынын көрсөткүчтөрүнө жете албай калышы мүмкүн экендиги айкын болду.

Кыргыз Республикасы Туруктуу өнүгүү максаттарын колдоорун жана аны улуттук мүмкүнчүлүктөрдү эске алып, этабы менен ишке ашырууга умтуларын ырастайм.

Өлкөбүздүн өздүк потенциалы туруктуу өнүгүүнү камсыз кылуунун негизги булагы жана кыймылдаткычы болушу керек деп эсептейм.

Бул максатта биздин аракеттерибиз экономиканы ылдам, сапаттуу өстүрүүгө, анын ичинде ага өз ара пайдалуу региондук жана эл аралык соода-инвестициялык кызматташуу аркылуу жетишүүгө багытталат.

Мисалы, Кыргызстан интеграциялык жана кооперациялык процесстерге, анын ичинде Евразия экономикалык бирлигинин жана Кытай Эл Республикасынын “Бир алкак – бир жол”демилгесинин алкагында активдүү катышууда.

Биз бардык кызыкдар тараптар менен ишкердик кызматташууга жана инвестициялык өнөктөштүккө ачыкпыз.

Белгилүү болгондой, Борбордук Азиянын деңиз менен байланышы жок, ушуга байланыштуу Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан темир жолун куруу маанилүү региондук долбоор болуп саналат.

Аны ишке ашыруу Улуу Жибек Жолунун каттамында жайгашкан Борбордук Азия үчүн эл аралык соода-инвестициялык, транзиттик жана туристтик мүмкүнчүлүктөрдү кеңейтет.

Жүргүзүлүп жаткан саясаттын алкагында “жашыл”, “санариптик” жана “креативдүү”экономиканы өнүктүрүүгө артыкчылыктуу көңүл бурулат.

Өлкөдө “жашыл экономика” локомотиви болгон гидроэнергетика тармагы активдүү өнүгүүдө, чакан жана орто ГЭСтер пайдаланууга киргизилүүдө.

Эң ири Камбарата ГЭСин курууга биздин ынак коңшуларбыз – Казакстан жана Өзбекстан катышат, анткени бул регионду энергетика менен камсыз кылууну бекемдейт жана суу ресурстарын пайдаланууну оптималдаштырат.

Эки ай мурда Чолпон-Ата шаарында Кыргызстандын төрагалыгы менен Борбордук Азия мамлекеттеринин башчыларынын Төртүнчү консультациялык жолугушуусу болуп өттү, ал өз ара биримдик, түшүнүшүү, ишеним жана колдоо бар экенин көрсөттү.

Чолпон-Ата шаарындагы “Жыйырма биринчи кылымда Борбордук Азияны өнүктүрүү максатында достук, ынак коңшулук жана кызматташтык жөнүндө келишимге” бардык тараптардын кол коюусу мамлекеттер аралык алакабыздын жаңы барагын ачат деп ишенем.

Биз ушул форматтагы ишти улантууга даярбыз.

Урматтуу Башкы катчы,

Урматтуу айымдар жана мырзалар,

Сөзүмдүн аягында, Кыргызстан адамзаттын алдында пайда болуп туруучу чакырыктарды чечүүгө БУУнун мүчө мамлекеттери тарабынан ыйгарым укук берилген бирден-бир универсалдуу түзүм катары БУУун бекем колдойт деп ишендирем.

БУУу өзүнүн бардык функцияларын тийиштүү түрдө аткара берет жана мүчө мамлекеттерге маанилүү глобалдык көйгөйлөрдү чечүүдө жана терс корунушторду жеңүүдө көмөк көрсөтөт деп ишенем.

Ушул татаал эл аралык мезгилде бардык мүчө мамлекеттерди Уюмга тилектештик жана саясий колдоо көрсөтүүгө чакырам.

Урматтуу айымдар жана мырзалар, көңүл бурганыңыздар үчүн рахмат.”

Чек ара кызматы: Тажик тарап Чоң-Алайдагы “Карамык” чек ара  заставасын аткылап, кырдаал кайрадан чыңала баштады

Кыргыз Республикасынын Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитетинин Чек ара кызматынын маалымат жана коммуникация башкармалыгы 2022-жылдын 17-сентябры саат 18:20га Ош облусунун Чоң-Алай районундагы кыргыз-тажик мамлекеттик чек ара тилкесинде кырдаал кайрадан чыңалып жаткандыгын маалымдайт.

Ок атышууну токтотуу жана чек ара сызыгынан аскерлерин жана күчтөрүн чыгаруу боюнча бардык келишимдерди дагы бир жолу бузуп, тажик тарап КР УКМКнын Чек ара кызматынын “Карамык” чек ара  заставасынын чек арачыларына ок атуучу жана топтук куралдардан ок чыгарган.

КР УКМКнын Чек ара кызматынын Чоң-Алай районундагы тарамдарынын өздүк курамы аймактардагы абалды турукташтырууга багытталган иш-чараларды жүргүзүүдө.

КР ИИМдин Россиядагы Өкүлчүлүгү мекендештерди такталбаган маалыматтарды таркатпоого жана чагымчылдыкка алдырбоого чакырат

Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлигинин Россия Федерациясындагы Өкүлчүлүгү Россия Федерациясынын аймагында эмгек ишмердүүлүгүн жүргүзүү максатында жүргөн мекендештерди мессенжерде жана социалдык тармактарда, такталбаган жалган маалыматтарды таратпоого, анын ичинде улуттук маселелерди козгобоого чакырып жана кылмыш-жаза жоопкерчилигин эскерте кетет.
Убактылуу иштеп жүргөн мекендештер келген өлкөнүн мыйзамдарын, адеп-ахлактык жүрүм-турум эрежелерин сактоо зарыл. Коомчулукка терс баа берген укук бузуулар же башка аракеттер акыр аягында биздин өлкөнүн, Кыргызстандын аброюна терс таасирин тийгизет.
Кыргыз-тажик чек арасындагы соңку окуяларга байланыштуу КР ИИМдин Россия Федерациясындагы Өкүлчүлүгү мекендештерди сабырдуулукка, кырдаалды курчутуу максатын көздөгөн чагымчылдарга жана чыр-чатак фактыларын колдонуучу маалыматтык айла-амалдарга, ар кандай шыкактоолорго жана провокацияларга алдырбоого чакырат.

Баткендеги тажик баскынчыларынын кол салуусунан кийин 32 калктуу конуш (9609 үй) электр жарыксыз калган

Баткен облусунун Баткен жана Лейлек райондорунда 6-10 кВ аба чубалгыларынын 15 линиясы авариядан өчүрүлгөн. Бул тууралуу маалымат жыйында энергетика министринин милдетин аткаруучу Таалайбек Ибраев билдирди.

Анын айтымында 32 калктуу конуш (9609 үй) электр жарыгысыз калган, анын ичинен Баткен районунда 26, Лейлек районунда 6. Баткен электро тармагы ишканасы оңдоо иштерине 60 адам тартылган.

“Мындан тышкары республиканын башка областтарынын жана областтарынын энергетика ишканаларынын персоналынан 42 адам тартылган,” – деп билдирди Таалайбек Ибраев.

Бригадалар керектуу материалдар, куйуучу май, жабдуулар, запастык бөлүктөр жана транспорт менен жетиштуу өлчөмдө жабдылган.

Энергетика системасынын негизги жана стратегиялык объектилеринде эксплуатациялоочу-ремонттук жана инженердик персоналдын күзөтү күчөтүлдү. Жеринде түзүлгөн оор кырдаалдан улам оперативдүү топторго аскер күчтөрү тарабынан авариялык-калыбына келтирүү иштерин жүргүзүүгө уруксат бериле элек.

Келтирилген зыяндын көлөмү кийин аныкталат.

Акылбек Жапаров Баткен облусундагы куралдуу кагылышууда жаракат алган жарандардын абалынан кабар алды

Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасы Акылбек Жапаров кыргыз-тажик мамлекеттик чек арасындагы куралдуу кагылышууларда жаракат алган балдардын жана жарандардын абалынан кабар алды.

Акылбек Жапаровго Эне жана баланы коргоо улуттук борборунда тийиштүү дарылануу жана психологиялык жардам алып жаткан 7 баланын абалы тууралуу маалымат берилди.

Андан соң Министрлер Кабинетинин башчысы Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин Улуттук госпиталында дарыланып жаткан жарадар болгон жарандарга жана аскер кызматкерлерине барды. Учурда медициналык мекемеде 36 адам дарыланууда, жабыркагандардын абалы орто жана оор деп мүнөздөлөт.

Министрлер Кабинетинин Төрагасы бардык жабырлануучулар тийиштүү дарылануу жана андан ары ден соолугун калыбына келтирүү менен камсыздалаарын баса белгиледи.

Акылбек Жапаров жабыркагандардын тез арада сакайып кетишин каалады.

Финансы министрлиги: Кыргыз-тажик чек арасындагы чыр-чатактан жапа чеккендерди колдоого кыргыз жарандары жана башка ыктыярчылар 3,5 млн сомдон ашык каражат чогултушту

Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги маалымдайт.  2022-жылдын 17-сентябрында саат 15:30га карата Борбордук казыналыгы кыргыз-тажик мамлекеттик чек арасындагы чыр-чатактын жүрүшүндө калкты колдоо максатында Кыргыз Республикасынын жарандарынан акча каражаттары алынганын билдирет. Учурда Кыргыз Республикасынын жарандары жана башка ыктыярчылар жиберген сумма 3 598 430,23 сом болду.

Белгилей кетсек, атайын эсеп Баткен облусунун калкын колдоо, ошондой эле абийирсиз жарандардын каржылык көз боемочулугуна бөгөт коюу максатында ачылган.

Эскерте кетсек, акча каражаттарын “кайрымдуулук” негизде жөнөтүү үчүн 4409021103005073 – “КР Өкмөтүнүн Баткен облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппараты” атайын эсеби ачылган.

Эсептин реквизиттери улуттук валютада (сомдо):

Бенефициар банк: Борбордук казыналык

БИК 440001 (банк аркылуу);

БИК 440902 (ВКП, МКП);

ИНН 01312199910086

Эсеп номери № 4409021103005073 «КРнын Баткен облусу боюнча ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппараты»

Төлөм коду 14411100 – “Учурдагы жардам”

«Айыл Банк» ААКсында улуттук валютадагы (сомдогу) эсептин реквизиттери:

Алуучу: ЭФКР Борбордук Комитети

Бенефициар банк: «Айыл Банк» ААК ИНН 01803199710084

БИК 135001

Эсептин номери № 1352119929762602 “2021-жылдын апрель айында Баткен окуясында жабыркаган калкка жардам көрсөтүү үчүн ЭФФКБ Борбордук Комитетинин транзиттик эсеби. (сомдо).

Төлөм коду 14411100 – “Учурдагы жардам”

Чет өлкөлүк валютадагы мультивалюталык эсептин реквизиттери (юридикалык жактар үчүн)

(АКШ доллары, евро, орус рубли, казак теңгеси менен):

“РСК Банк” ААКдагы эсептин реквизиттери АКШ долларында (жеке адамдар үчүн).

Көк-Таш - Ак-Сай унаа жолунун 7 км аралыгындагы көпүрө минометтук аткылоодон жараксыз абалга келгендигине байланыштуу жабылды

Баткен облусундагы кырдаал тууралуу  КР Транспорт жана коммуникациялар министрлиги 17-сентябрдын саат 15:00гө карата маалымат таратты;

2022-жылдын 17-сентябрынын 15:00гө Баткен облусунун Ош-Баткен-Исфана унаа жолунун 211-220 км (Развилка Чоң-Талаа) жабык,

265 км (Кара айыл бөлугү) жабык,

272 км (Төрт-Көчө бөлугү) жана Баткен-Кара-Бак, Баткен-Кызыл-Бел, Көк-Таш-Ак-Сай унаа жолунун 7 км аралыгындагы көпүрө минометтук аткылоодон жараксыз абалга келгендигине байланыштуу унаа жолдору каттам үчүн жабылган!

Ошондой эле, Лейлек районунун Кайрагач-Кулунду-Арка унаа жолу жабык.

Эски багыттагы Ош-Баткен-Исфана жолунун 340-346 км аралыгы жабылган.

Ал эми Төрт-Көл-Достук (Кара-Бак айылы), Ак-Сай-Рават, Миң-Булак-Чорго-Ак-Сай, Көк-Таш-Ак-Терек эвакуациялык жолдор ачык, каттамдар бар.

ӨКМ: Тажикстан менен чектешкен Чоң-Алай районунун Жекенди айыл аймагынан 5034 адам эвакуацияланды

Ош облусунун Чоң-Алай районунун Жекенди айыл аймагынан бүгүнкү күнгө чейин жалпы 5034 адам эвакуацияланган. Анын ичинен 92 адам убактылук жайгашуу пунктуна калган 4942 жаран жакындардыкына жайгаштырылды. Учурда тамак-аш жергиликтүү бийлик тарабынан берилүүдө.
Чон-Алай району боюнча эвакуациялоо иш-чараларына Жарандык коргонуу кызматтарынан, Өзгөчө кырдаалдар министрлигинен жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынан жалпы 185 кызматкер, 12 техника жана ошондой эле жергиликтүү тургундардан 673 жаран, 149 техника тартылган.
ӨКМдин Ош облустук башкармалыгынан Чоң-Алай районуна матрац 80, жаздык 44, жууркан 500 даана башкармалык тарабынан бөлүнүп берилди.

КР Президенти Садыр Жапаровдун кыргыз-тажик чек арасындагы кырдаалга байланыштуу кыргызстандыктарга кайрылуусу

КР Президенти Садыр Жапаров кыргыз-тажик чек арасындагы акыркы кырдаалга байланыштуу социалдык тармактагы баракчасы аркылуу кайрылуу жасады:

“Урматтуу мекендештер!
Кымбаттуу калайык-журт!
Өзүңүздөргө белгилүү болгондой, тилекке каршы, Баткен жергебизде коогалаңдуу окуя – курал-жарак колдонулган жана кан төгүүлөргө алып келген чыр-чатак кайталанды.
Кыргыз-тажик чек ара аймактарында болуп өткөн бул-куралдуу чыр-чатакта мекендештерибиз курман болду.
Мен Мекенибиздин чегинде курман болгон мекендештерибиздин үй-бүлөсүнө, ата энелерине жана ага-туугандарына терең кайгыруу менен көңүл айтам.
Курман болгон бир туугандарыбыз бир чарчы метр жерди бербей, Мекен чегин көздүн карегиндей сактоо деген ыйык милдетти аткарып жатып курман болушту.
Жаткан жерлери жайлуу болсун, Жараткан бейишинен орун берсин! Алардын үй-бүлөлөрү ар тараптан камкордукка алынарына сөз берем.
Урматтуу агайын-туугандар, курман болгон ар бир жараныбыз – жалпы кыргызстандыктардын сыймыктуу уул-кыздары.
Ошондуктан, эл-журтубузга дагы кайрат айтаар элем. Куралдуу кагылыштарда, тилекке каршы, кырчындай өмүрлөр кыйылбай койбойт экен. Кечээги окуяларда биздин эр жүрөк чек арачыларыбыздын жааган октон жалтанбаган эрдигине, душман мизин кайтарган баатырдыгына чоң ыраазычылык билдирем.
Манас атабыздын каны айланган ар бир азаматыбыз үстөккө-босток атылып жаткан октон жалтанбай, чек арадан артка чегинип бербей, бекем туруп беришти.
Мына ушундай эр жигиттерибиз турганда Кыргызстандын аймактык бүтүндүгү бекем сакталат деп ишенем.
Бул куралдуу кагылышта жалаң эле биздин жарандарыбыз өлүмгө кирептер болгон жок. Ыкчам маалыматтарга ылайык, тажик тарап дагы оор жоготууларга учурады.
Урматтуу агайын-туугандар, өткөн тарыхка көз чаптырсак, чек ара маселеси жөнгө салынбай, жер талашкан учурлардын баары чыр-чатактар менен коштолуп, жоготуулар сөзсүз болгондугуна күбө болобуз.
Бирок, кандай болгон күндө дагы ата-бабаларыбыздан мурас болуп калган жерибиздин бир чарчы метр жерин да башкаларга бербейбиз.
Улуттук кызыкчылыгыбызды бекем коргойбуз!
Сиздерге белгилүү, Өзбекстан менен чек ара тилкерибиздин баары такталды, аларды кагазга түшүрүп, тариздөө маселелери гана калды.
Ал эми кыргыз-тажик чек арасын тактоо маселелери дагы деле күн тартибинде турат.
Тарых тастыктап келе жаткандай, чек ара маселеси өтө кылдаттыкты, сабырды талап кылган оор маселе.
Ошентсе да биз кыргыз-тажик чек арасын ыкчамдатып чечүүгө аракетибизди бир мүнөт дагы токтотпойбуз”.

Баткен облусуна гуманитардык жардамдарды чогултуу пункттарынын даректери

Баткен облусуна гуманитардык жардамдарды чогултуу пункттарынын даректери

Райондун жана шаарлардын аталышы  Чогултуу   пункттарынын даректери Жооптуу кызматкердин

ФАЖ 

Тел. номери
Бишкек шаары 
Бишкек шаары Кожомкул атындагы спорт сарайы Кутманов Алтынбек Аскарович 0773 703 003
Чүй облусу
Кемин району Кемин райондук  маданият үйүнүн имараты

Кемин шаары, Ленин көчөсү, 23

Курманалиева Айгуль Зарылбековна 0703 752 745
Чүй району Чүй райондук мамлекеттик администрациясы

Чүй айылы, Ибраимов көчөсү, 33

Базарбеков Улан Максатбекович 0500 480 490
Ысык-Ата району Ысык-Ата районудук маданият үйүнүн имараты

Кант шаары, К.Абдраимов көчөсү, 95

Джумалиев Алмасбек Джекшенбаевич 0550 588 569
Аламүдүн району Аламүдүн райондук мамлекеттик администрациясы

Лебединовка айылы, Ленин проспекти, 354А

Абдугулов Бактыбек Нурбекович 0556 790 179

0700 510 037

Сокулук району Сокулук райондук мамлекеттик администрациясы

Сокулук айылы, Фрунзе көчөсү, 116

Закирова Мээрим Бактыбековна 0557 557 060
Москва району Москва райондук мамлекеттик администрациясынын бет мандайы (борбордук аянт)

Белеводск айылы

Мамаджанова Мунара Мамаджановна 0553 160 250

0703 160 250

Жайыл району 1) Жайыл райондук мамлекеттик администрациясы

Кара-Балта шаары, Т.Кожомбердиев көчөсү, 102

2) Кара-Балта шаардык мэриясы, Кара-Балта шаары, Т.Кожомбердиев  көчөсү, 14

Дуйшенов Нурбек Искенович

Абдимиталипова

Кызжибек

Абдимиталиповна

0552 103 511

0550 600 046

Панфилов району Панфилов райондук мамлекеттик администрациясы

Кайынды шаары, Садовый көчөсү, 7

Колсариева

Кулуйпа Шаршенбековна

0551 312 483
Токмок шаары
  1. Токмок шаарынын балдар менен өспүрүмдөрдүн олимпиадалык резервдеги спорт мектебинин имараты

Токмок шаары, Сарыбагышев көчөсү, 84

2) Борбордук базарындагы  «Саквояж» соода борборунун имаратынын алдында

Токмок шаары

Осмон кызы Асель

Шаршекеев Токтосун Еркинбекович

0558 260 895

0555 433 443

Облустук пункттун дареги Аламүдүн районунун Лебединовка айылындагы № 1 Лебединовка мектеп-гимназиясы,

Аламүдүн району, Лебединовка айылы, Ленин проспект, 366

Жаамбаев Жолой Замирович 0706 323 443
Ош облусу
Кара-Кулжа району Кара-Кулжа райондук    өзгөчө кырдаалдар бөлүмүнүн имараты (пожарный)

Кара-Кулжа айылы, Ч.Пазылов көчөсү, 40

Пазылов Нурлан

Абдырахманов

Бекмамат

Ташматова Батма

0222 611 117

0777 777 084

0776 612 373

0770 142 093

Араван району Араван районунун мамлекеттик администрациясы

Араван айылы, Ленин көчөсү, 1

Сатыбалдиев Т.А. 0555 649 616
Кара-Суу району Кара-Суу райондук мамлекеттик администрациясы

Кара-Суу шаары, Ж.Аматов көчөсү, 2

Абдураимова Элнура 0777 777 180
Ноокат шаары Мэриянын имараты Тиллаев Жолой Арапбаевич 0558 020 558
Өзгөн шаары Өзгөн райондук ички иштер бөлүмүнүн спортзалы

Өзгөн шаары, Ленин көч., 312

Сагынбаева Уулкан Сартбаевна 0555 600 238
Ош шаары 
Ош шаары Борбордук аянт Жунусбаев Сонунбек 0553 326 505
Жалал-Абад облусу
Аксы району Кербен шаарынын борбору Уметалиев көчөсү, 1 Стамбеков Алтынбек Жакшыбекович 0556 019 003

0222 830 084

Ала-Бука району Ала-Бука райондук мамлекеттик администрациясынын имараты

Ибраимов көчөсү, 37

Курманбаева Гулназ Эшенкуловна 0995 003 901

0995 003 908

Базар-Коргон району Базар-Коргон райондук мамлекеттик администрациясынын  имаратынын алдындагы борбордук аянт

Б. Осмонов көчөсү, 170

Досов Эмил Исмаилович 0559 870 005

0773 611 034

 Ноокен району Ноокен райондук мамлекеттик администрациясынын имараты

Масы аыйылы, Турдумбетов көч., 37

Жармаматов Бегелы Жармаматович 0222 385 261
Сузак району Сузак райондук мамлекеттик администрациясынын имараты

Сузак айылы, Сатыпалды Палван  көч, 108

Маматжанов Азамат Кабылбекович 0552 062 506
Тогуз-Торо району Райондук мад үйү

Казарман айылы, Жээналинев көч, 56

Карагулова Токтобүбү

Дүйшенбековна

Нургазиева Наргиза Аскатовна

0772 831 742

0702 210 888

Токтогул  району Токтогул шаары борбордук аянт А.Суөркулов көч, 1 Намазалиева Роза Мокушовна-жооптуу 0700 639 010
Чаткал району Чаткал РМАнын имараты Т. Айдаров көчөсү, 17 Асанбаев Рустам Асанбаевич-жооптуу 0997 014 151
Жалал-Абад шаары Жалал-Абад шаары

Эркиндик аянты

Шайбеков Кыяз Жанабекович 0770 000 586
Кара-Көл шаары Мэриянын имараты

Ленина көч, 1

Усонова Нурбү Арыкбаевна 0779 053 550
Майлуу-Суу шаары Борбордук мечит Ленина көчөсү Абдиганиев Нурахмед Арапбаевич 0556 899 089
Таш-Көмүр шаары Мэриянын имараты

Ш.Сыдыков көч., 24

Абдымомунов Талантбек Омуралиевич 0770 776 655
Нарын облусу 
Ат-Башы району Ат-Башы райондук эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция башкармалыгы

Ат-Башы айылы, М.Өмүракунов көчөсү, 133

А.Жанышов

Ж.Кермакунов

0502 555 675

0703 768 884

Ак-Талаа району райондук эмгек жана миграция башкармалыгынын имараты

Баетов айылы Т.Жолдубаев көчөсү 32

Э.Качкынбаев

А.Сейитказиев

0706 774 133

0708 896 381

Жумгал району райондук эмгек жана миграция башкармалыгынын имараты

Чаек айылы М.Алыбаев көчөсү, 39

Э.Тариель уулу

Э.Садыгалиев

А.Какенов

0705 957 894

0708 270 304

0707 451 541

Нарын шаары Т.Усубалиев атындагы аянт Нарын шаардык мэриясы

Нарын шаардык кеңеши

0500 535 430
Нарын шаары Нарын шаары ДЭУ-8 ишканасынын имараты Т.Кулешов

А.Орозказиева

0703 010 981

0701 600 655

Кочкор району Кочкор айылынын борбору Э.Тойтоев 0706 151 517
Каракол шаары Ч. Айтматов атындагы борбордук аянт Бапаев Чынгыз Арстанбекович 0700 531 414
 Тоң району Бөкөнбаев а. Тоң райондук мамлекеттик администрациянын имараты Мамбетов Болот Ѳмүрбекович 0701 360 651
Балыкчы шаары Ж. Абдрахманов көчөсү, 252

(мэриянын имараты)

Асаналиев Азис Асанкадырович 0706 980 002
Чолпон-Ата шаары Чолпон-Ата шаарынын мэриясынын имараты

Чолпон-Ата шаары, Совет кѳчѳсү, 75

Акматова Динара Асангуловна 0559 221 276
Жети-Өгүз району райондук мамлекеттик администрациясынын имараты

Кызыл-Суу айылы Манас

Көчөсү, 95

Дүйшембиев Адилет Керезбекович 0501 250 101
Ак-Суу району Теплоключенка айылы, Ленин көчөсү

«Тазалык» муниципалдык ишканасы

Дорбаев Максат Кудаваевич 0778 900 655
Түп району Түп айылы, Боронбай-Бий көч. 53, Маданият үйү Дуйшебаева Эрмекан Асанакуновна 0709 090 269

Бишкектеги Медиа-штаб Баткендеги тастыкталган маалыматтарды ыкчам берип, чет өлкө ЖМКларына англис, түрк, орус тилдеринде маалыматтарды таркатууда

Баткен облусундагы кыргыз-тажик чек арасынынын тилкесиндеги кырдаалдын курчушуна байланыштуу Бишкекте Медиа-штаб иш алып барууда ( https://t.me/media_shab).

Штабдын башкы милдети күч органдарынын, тармактык министрликтердин жана ведомстволордун расмий өкүлдөрү тарабынан тастыкталган, окуя болгон жерден маалыматтарды ыкчам берүү болуп саналат.

Чындыкка дал келбеген маалыматтарды аныктоо жана аларды четке кагуу максатында  маалымат талаасына туруктуу негизде мониторинг жүргүзүлүүдө.

Мындан тышкары, КР Президентинин Администрациясынын Маалыматтык саясат кызматынын жетекчилигинде иштеп жаткан Штабдын милдетине жакынкы жана алыскы өлкөлөрдүн ЖМКларына англис, түрк жана орус тилдериндеги расмий маалыматтарды даярдап, таркатуу кирет.

Иштин бир бөлүгү социалдык түйүндөрдөгү платформаларга ыкчам маалымдоону колдоого багытталат.

Көрүлүп жаткан күч-аракеттердин негизги максаты өз убагындагы жана ишенимдүү маалымдоону камсыз кылуу, борбордук жана жергиликтүү аткаруу бийлигинин мамлекеттик органдарынын, башка мамлекеттик органдардын, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын алдындагы маалымат кызматтарды түзүү жана алардын ишин координациялоо болуп саналат.

Белгилүү болгондой, үстүбүздөгү жылдын 16-сентябрында Баткен облусунун кыргыз-тажик чек арасынын тилкесиндеги кырдаал чыңалган бойдон калууда.

Коңшу өлкөнүн аймагынан куралдуу топтордун массалык басып кирүүсүнүн натыйжасында курман болгондор жана жабыркагандар бар.

КР Чек ара кызматы: Тажик тарап Ош облусунун Чоң-Алай районундагы Тешик-Таш, Карамык жана Кароол-Дөбө айылдарын миномет жана артиллерия менен аткылай баштады

КР УКМКнын Чек ара кызматынын маалымат жана байланыш башкармалыгы билдирүүсү боюнча, 2022-жылдын 17-сентябрында саат 11:30да КР УКМКнын Чек ара кызматынын бөлүмдөрү Республика Тажикстандын аскер кызматкерлеринин Достук айылына минометтук чабуулун басышты.

Андан кийин саат 12:30дан 12:35ке чейин тажик тарап Баткен районунун Төрт-Көчө аймагында Кыргызстандын Ички иштер министрлигинин Ички аскерлеринин позицияларын жана бөлүктөрүн аткылашты.

Учурда атышуу токтотулду.

Окуя боюнча иликтөө иштери башталды.

Ок атышууну токтотуу келишимин бузуп, саат 12:37де тажик тарап Ош облусунун Чоң-Алай районундагы Тешик-Таш, Карамык жана Кароол-Дөбө кыргыз чек арачыларынын айылдагы позицияларын миномет жана артиллериялык түзүлүштөр менен аткылай баштады. КР УКМКнын Чек ара кызматынын Ош облусуна жайгаштырылган бөлүктөрү жооп иретинде ок атышты.

Бирок окуяны басаңдатуу үчүн Кыргызстандын аскер кызматкерлери биринчилерден болуп ок атууну бир тараптуу токтотушкан.

Кыргызстан менен Тажикстандын чек ара өкүлдөрүнүн сүйлөшүүлөрү күтүлүүдө.

Куралдуу кагылыш болгон жерден эвакуацияланган Баткен облусунун тургундарын Бишкектеги бир нече мейманканаларга жайгаштырууга мүмкүн

Кыргыз-тажик мамлекеттик чек арасындагы куралдуу кагылыш болгон жерден эвакуацияланган жана Бишкек шаарында жүргөн Баткен облусунун тургундары борбордогу бир нече мейманканаларга убактылуу жайгаша алышат.

– “Достук” мейманканасы, Бишкек ш., Фрунзе көч., 429 «б» дарегинде жайгашкан, 10 жаранды кабыл алууга даяр. Кошумча орундар даярдалууда (байланыш телефону: 0500 61 18 06, Рустам).

– «Семетей» мейманканасы, Бишкек ш., Токтогул көч., 125, 20га чейин жаранды кабыл алууга даяр (байланыш телефону: 0555 65 22 22, Чыңгыз).

– «Ата-Түрк Ала-Тоо» мейманканасы, Бишкек ш., Исакеев көч. 2а/2, 15ке чейин жаранды кабыл алууга даяр (байланыш телефону: 0507 77 77 24, Өмүрбек).

Кыргыз-тажик чек арасындагы окуялардын хронологиясы (14-17 сентябрь)

14.09.2022-жылы 

 08:00

Мамлекеттик чек аранын кыргыз-тажик тилкесинде курал колдонуу боюнча окуя болгон. Булак-Башы аймагында КР УКМКнын чек ара кызматынын эки аскер кызматкери жаракат алды. Аларга медициналык жардам көрсөтүлгөн.

12:40 

Мамлекеттик чек аранын Булак-Башы бөлүгүндөгү  кыргыз-тажик тилкесинде кырдаал курчуп турат. Бирок атышуу токтоп калды.

14:40

Баткен облусунун Как-Сай аймагында тараптардын чек ара бөлүмдөрүнүн ортосунда ок атышуу токтотулду.

16:20

Баткен районунун Радар аймагында Тажикстандын Согди облусунун Кыргызстандын Баткен облусунун жетекчилери баштаган Кыргызстан менен Тажикстандын делегацияларынын жолугушуусу башталды.

16.09.2022-жылы

 06:00

Тажик тарап Эки-Таш, Чыр-Дөбө жана Кум -Мазар жана Орто-Боз аймактарында КР УКМКнын чек ара отряддарын жана кыргыз тараптын позицияларын аткычтардан жана топтук куралдардан аткылай баштады.

06:30

Тажик тарап Баткен чек ара отрядынын Көк-Таш чек ара заставасынын жооптуу бөлүгүн миномёттон аткылоого киришти.

08:25

Тажик тарап Баткен облусунун Лейлек районундагы Кулунду, Максат жана Жаңы-Жер аймактарын аткылай баштады.

10:15 

Ок атышууну токтотуу жана чыр-чатактын күчөшүнө жол бербөө максатында КР УКМКнын Чек ара кызматынын директору генерал-майор Уларбек Шаршеев менен телефон аркылуу сүйлөшүүсү болуп өттү. Тажикстан Республикасынын Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитетинин Чек ара аскерлеринин командачысы генерал-полковник Раджабали Рахмонали ок атышууну токтотуу боюнча жолугушууга катышты. Сүйлөшүүнүн жүрүшүндө чек ара ведомстволорунун жетекчилери эртең мененки саат 10:00дөн тарта ок атышууну токтотууну макулдашты.

Саат 8:30 да, 10:00 да тажик тарап келишимдерди аткарган эмес.

14:00

Тажикстандын аскер кызматкерлери Баткен районунун Достук айылындагы мектептин имаратын басып алышты.

Тажикстандын аскер кызматкерлери карапайым калкты “адамды” калкан катары пайдаланып, чек ара айылдарынын конуштарынан ок чыгарып, тажик тарап карапайым калк арасында чоң жоготууга учурады. КР УКМКнын чек ара кызматы  Тажикстан Республикасынын УКМКнын «Ляккан» жана «Богдари» чек ара заставаларын аткылап, тажик тараптын олуттуу өлчөмдөгү оор техникасын жок кылган.

17.00

Кагылышууга  Тажикстан Республикасынан белгисиз формачан жана кандайдыр бир куралдуу түзүмгө тиешелүү белгилери жок адамдар катышууда.

17:04

Кыргызстандын Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитеттеринин (УКМК) жетекчилери – Камчыбек Ташиев менен Тажикстандын – Саймумин Ятимов жолугушуусунун жыйынтыгында мамлекеттик чек ара тилкесинде ок атышууну толук токтотуу боюнча макулдашууга жетишилди.

17.10

Президент Садыр Жапаров Самаркандда (Өзбекстан) өткөн Шанхай кызматташтык уюмунун саммитинин алкагында Тажикстандын президенти Эмомали Рахмон менен мамлекеттик чек аранын кыргыз-тажик тилкесиндеги кырдаал боюнча сүйлөшүүлөрдү өткөрдү. Эки өлкөнүн лидерлери ок атышууну токтотуу жана ок атышуу линиясынан куралдуу күчтөрдү жана каражаттарды чыгаруу боюнча тиешелүү түзүмдөргө тапшырма берүүнү макулдашты.

17.54 

Баткенде аткылоодон 15 жаштагы кыз каза болду.

21:00

Баткен облусунда 136 миң адам эвакуацияланды. Булар Баткен жана Раззаков шаарларынын, Баткен жана Лейлек райондорунун тургундары.

Ош облусунун Чоң-Алай районундагы Жекенди айылынын тургундары да эвакуацияланууда.

Баткен облусунун мамлекеттик материалдык резервинен күйүүчү-майлоочу майлар, май, ун, кумшекер жана башкалар бөлүнгөн.

22:20

Тажикстандын аскер кызматкерлери КР УКМКнын «Тамдык» чек ара заставасын аткылай башташты.

23:30

Мамлекеттик чек аранын кыргыз-тажик тилкесинде кырдаал курч бойдон калууда.

Тажик тараптан кыргыз тараптын позицияларын аткылоо уланып, айрым аймактарда айыгышкан салгылашуулар жүрүүдө.

23:30

Тажикстандын аймагында Кыргыз Республикасынын чек арасына кошумча күчтөрдүн жана каражаттардын, оор жана автотехниканын өтүшү катталууда.

00:10дон 00:40ка чейин «Гулистон-автодорожный» көзөмөл-өткөрүү пунктунда (Таджикистан) Кыргыз Республикасынын Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитетинин Чек ара кызматынын төрагасынын биринчи орун басары – директору генерал-майор У.Шаршеев менен Чек ара кызматынын төрагасынын жолугушуусу болуп өттү.

Тажикстан Республикасынын Улуттук коопсуздук кызматынын генерал-полковниги Р.Рахмонали катышуусунда.

Жолугушуунун жыйынтыгында төмөнкүдөй макулдашууларга жетишилди:

🔻2022-жылдын 17-сентябрында саат 09:00гө чейин түн ичинде мамлекеттик чек аранын Баткен облусундагы кыргыз-тажик тилкесинде провокациялардын жана ок атышуулардын алдын алуу боюнча иштерди чек ара ведомстволорунун аймактык башкармалыктарынын жетекчилери жеке өзү уюштурушу керек;

🔻аракеттерди координациялоо максатында курамына УКМКнын Кыргызстандын Баткен облусу жана Тажикстандын Согди облусу боюнча аймактык бөлүмдөрүнүн, чек ара ведомстволорунун жана укук коргоо органдарынын жетекчилери кирген биргелешкен ыкчам штаб өз ишин улантат. Гулистон-автодорожный постунда иштешет.

01:30

Тажикстан тараптан аткылоо учурунда 24 кыргызстандык набыт болгон.

Саламаттыкты сактоо министрлигинин оперативдүү маалыматы боюнча, Баткен облусунун саламаттыкты сактоо уюмдарына ушунча адамдын сөөгү келип түшкөн.

17-сентябрь, 2022-жыл 

02:30

Мамлекеттик чек аранын Баткен облусундагы кыргыз-тажик тилкесинде кырдаал курчуду.

02:35

Тажик тарап ок атышпоо учурунда Богдари айылында Тажикстандын жарандары өз үйлөрүн өрттөй башташкан.

08:00

Мамлекеттик чек аранын кыргыз-тажик тилкесиндеги кырдаал турукташтыруу тенденциясы менен чыңалган деп мүнөздөлүүдө.

Түн эч кандай окуясыз, тынч өттү.

08:50

Буга чейин жетишилген макулдашууларды бузуп, тажик тарап конушка миномёттон ок чыгарган. Паскы Арык, Баткен району.

8:55

Атышуу токтотулду.

09:00

Чек арадагы куралдуу кагылышуудан жабыр тарткан кыргызстандыктардын саны 87ге жетти.

Жарааттар негизинен сыныктар жана ок атуулар болгон.

09:00 

Мамлекеттик чек аранын кыргыз-тажик тилкесинде кырдаал курчуду.

Чек ара кызматы: Бүгүн саат 08:50дөн 08:55ке чейин тажик тарап Баткен районунун Паскы-Арык жерлигине миномёттон ок чыгарды

Кыргыз Республикасынын Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитетинин Чек ара кызматынын маалымат жана коммуникация башкармалыгы 2022-жылдын 17-сентябры саат 09:00гө карата мамлекеттик чек аранын кыргыз-тажик тилкесинде абал чыңалуу бойдон сакталып тургандыгын маалымдайт.
Буга чейин жетишилген макулдашууларды бузуп, саат 08:50дөн 08:55ке чейин тажик тарап Баткен районунун Паскы-Арык жерлигине миномёттон ок чыгарган.
Саат 8:55те аткылоо токтотулду.
КР УКМКнын Чек ара кызматынын Баткен облусунда жайгашкан тарамдарынын өздүк курамы учурдагы кырдаалды турукташтыруу боюнча иш-чараларды жүргүзүүдө
Меню