Menu

Кинорежиссёр Геннадий Базаров дүйнө салды

Кыргыз ССРинин искусствосуна эмгек сиңирген ишмер, Кыргыз Республикасынын Эл артисти, автордук кыргыз киносунун негиздөөчүлөрүнүн бири, режиссёр жана сценарист Геннадий Базаров дүйнө салды. Бул тууралу КР Маданият министрлиги билдирет.
Геннадий Базаров 1942-жылы 14-майда Нарындын Ат-Башы районунда төрөлгөн. Фрунзеде (азыркы Бишкек) орто мектепти аяктаган. 1965-жылы ВГИКтин режиссёрдук бөлүмүн бүтүргөн.
Геннадий Базаровдун ысымы кыргызстандыктарга гана белгилүү эмес – улуттук кинонун чебери тарткан тасмалар көптөгөн өлкөлөрдүн көрүүчүлөрүнүн сүймөнчүлүгүнө ээ. Ал автордук кыргыз киносун түптөөчүлөрдүн бири. Өткөн жылы II даражадагы мамлекеттик “Манас” ордени менен сыйланган.
Анын “Саманчынын жолу”, “Буктурма” жана башка тасмалары өлкөнүн кино хроникасына түбөлүккө жазылган.

УКМК: Жалал-Абаддын тургунун зомбулук менен коркутуп, 2 млн 900 миң сом карызга милдеттендирген Камчы Көлбаевдин уюшкан кылмыштуу тобунун мүчөлөрү кармалды

КР УКМКнын Жалал-Абад областтык башкы башкармалыгы тарабынан 120 миң сом акча каражатын талап кылып жаткан учурда К.Көлбаевдин уюшкан кылмыштуу топтун мүчөсү А.Р.Б. пара алып жаткан жеринен кармалган. 

Такталгандай, кармалган адам физикалык зомбулук көрсөтөм деп коркутуу жолу менен кысым көрсөтүп, Жалал-Абад шаарынын тургунуна 2 млн 900 миң сом карызга милдеттендиргенин билдирген.  

Бул факты боюнча облустун башкы башкармалыгы тарабынан Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 208-беренесинин 3-бөлүгүнүн 2-пунктунда (Опузалап талап кылуу) боюнча каралган кылмыштын негизинде кылмыш иши козголгон. 

 Учурда кармалган жаранга Жалал-Абад шаардык сотунун чечими менен КР УКМКнын Жалал-Абад областтык тергөө камак жайына 2023-жылдын 12-мартына чейин камакка алуу түрүндөгү баш коргоо чарасы тандалып алынган. 

 Кыргыз Республикасынын УКМК өз компетенциясынын чегинде уюшкан кылмыштуу топторго жана жамааттарга каршы аракеттенүүнү улантууда.

 Ошондой эле, Жалал-Абад облусу боюнча башкы башкармалыгы облусунун тургундарын уюшкан кылмыштуу топтор тарабынан мыйзам бузуунун бардык фактылары боюнча байланышууга жана билдирүүгө чакырат.

Тергөө иштери жүрүп жатат.

Журналист Ыдырыс Исаков милицияга сурак берип чыкты

Эркин журналист, блогер Ыдырыс Исаков Ош шаардык ички иштер башкармалыгына сурак берип чыкты. Бул тууралуу ал социалдык түйүндөрдөгү баракчаларына жазды.

Күн мурун Исаков милицияга аны оозеки чакырышканын, колуна чакыруу тие электигин билдирген. Анын айтымында, алгач ага Ички иштер министрлигинен байланышып, кийин шаардык милициянын тергөөчүсү телефон чалган. Алар журналисттин интернетте тарап жаткан видеосуна байланыштуу түшүндүрмө берүүнү талап кылышкан.

Журналист өзү кеп болуп жаткан видео азыркы президент тууралуу болушу мүмкүн деп болжоп жатканын айткан. Анда Ыдырыс Исаков Садыр Жапаров камакта жаткан маалдагы видеолорунун биринде сыпаттама берип сүйлөгөн. Ал видеону белгисиз адамдар кыркып, жаңылап, кайрадан Тик-Ток жана башка социалдык түйүндөргө таратып жиберишкен.

Ыдырыс Исаков “Азаттык” радиосунда бир нече жыл эмгектенип, курч материалдары жана иликтөөлөрү менен таанылган. Учурда өзүнүн аты менен YouTube порталында канал ачып, түрдүү багыттагы материалдарды чыгарып келет. Анын каналында 417 миң катталуучу бар.

Бишкек Тажикстандын учактарына Кыргызстандын үстүнөн учуп өтүүгө уруксат берди

Жарандык авиация мамлекеттик агенттиги Тажикстандын “Сомон Эйр” авиакомпаниясына Кыргызстандын аба мейкиндигин пайдаланууга уруксат берди. Бул тууралуу мекеменин сайтында кабарланды.

Мунун алдында “Сомон Эйр” Кыргызстандын тиешелүү мекемесине кайрылып, 8-февралдан 21-мартка чейинки аралыкта Душанбе – Үрүмчү – Душанбе, 5-февралда Душанбе – Новосибирск – Душанбе авиакаттамдары үчүн аба мейкиндигин пайдаланууну суранган.

Жарандык авиация кызматы тажик тарапка уруксат берүү маселеси каралып жатканын маалымдаган.

Каттамдар Boeing 737-800 жана Boeing 737-900 учактары менен аткарылат.

2021-жылдын апрель-май айындагы кыргыз-тажик чек арасындагы куралдуу жаңжалдан кийин Кыргызстан Тажикстан менен чек арасын бир тараптуу жапкан. Бул чечим чек ара тилкелери толук такталганга чейин күчүндө болору айтылган.

Министрлер кабинетинин 2021-жылдын 21-майдагы токтомуна ылайык, Тажикстандын жарандарынын Кыргызстандын аймагына киришине, өлкөдө болушуна, ары-бери жүрүшүнө жана Кыргызстандын аймагынан транзит аркылуу өтүүсүнө “убактылуу чектөө” киргизилген. Ошол эле жылдын 25-майга караган түнү Душанбеден Бишкекке Тажикстандын “Сомон Эйр” авиакомпаниясы менен учуп келген 200дөй тажикстандыктык Кыргызстанга киргизилбей, артка кайтарылган.

Тажикстан кыргызстандык компаниялардын учактарына өз аба мейкиндигин жапкан эмес. Бишкекте катталган Aeronomad авиакомпаниясынын учактары Индияга жана Пакистанга барып-келүү үчүн Тажикстандын аба мейкиндигин колдонот.

CPJ уюму "Клоопко" басымды токтотууга чакырды

“Журналисттерди коргоо комитети” (The Committee to Protect Journalists – CPJ) эл аралык уюму Кыргызстанда “Клооп” басылмасынын сайтын бөгөттөө аракети көрүлүп жатканын белгилеп, 2-февралда атайын билдирүү таратты. Анда ал өлкө бийлигин мындай кадамга барбоого чакырды.

“Кыргызстандын бийлигинин өлкөдөгү эң абройлуу жаңылык агенттиктеринин бири болгон “Клоопту” цензуралоо аракети эч убакта кабыл алынбашы керек болгон “жалган маалымат” тууралуу мыйзам канчалык абсурд жана чектен чыккандык экенин дагы бир жолу айгинелеп турат. Бийлик “Клооптун” сайты бөгөттөлөт деген коркутуусун токтотуп, “жалган маалымат” жөнүндөгү мыйзамды жокко чыгарып, көз каранды эмес прессага каршы күчөп жаткан репрессияны токтотушу керек”, — деди баш кеңсеси Нью-Йоркто жайгашкан CPJ уюмунун Европа жана Борбор Азия боюнча координатору Гүлноза Саид.

Веб-сайты бөгөттөлүшү ыктымал экени тууралуу өкмөттөн эскертүү алганын “Клооп” (Kloop) басылмасы 1-февралда кабарлаган. Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги менен Байланыш тармагын жөнгө салуу жана көзөмөлдөө кызматы басылмага Коомчулукту өнүктүрүү жана инвестициялоо агенттигине (АРИС) байланыштуу макаланы веб-сайтынан өчүрүү талабы менен кат жолдогон. Расмий катта бул материалда “жалган маалымат” берилгени белгиленген.

“Kлооп” бул талапка макул эмес экенин жана макаланы сайтынан өчүрбөй турганын жазган.

Ушу тапта Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги “Азаттык Медианы” да жабуу аракетин көрүп жатат. Министрлик буга “Эркин Европа/Азаттык” радиосунун дагы бир кызматы – “Настоящее время” телеканалынын сайтына чыккан видео материал негиз болгонун айтууда. “Азаттык” бул материалда журналисттик стандарттар сакталганын жана мыйзамга каршы эч нерсе жок экендигин билдирүүдө.

Министрликтин кадамын бир катар эл аралык жана жергиликтүү уюмдар, коомдук ишмерлер, медиа серепчилер сындап жатышат.

Мирзиёев: Кыргызстан менен Өзбекстан "Түндүк Сох" газ сактоочу жайын чогуу пайдаланууну пландоодо

Кыргызстан менен Өзбекстан “Түндүк Сох” газ сактоочу жайын ишке киргизүү маселесин талкуулайт. Бул тууралуу Өзбекстандын президенти Шавкат Мирзиёев Анжиянда өткөн жыйын учурунда айтты.

Мирзиёевдин билдиришинче, газ кампасы бир нече себептерден улам жабылган. Бирок бул маселе жакында Кыргызстандагы сапардын алкагында президент Садыр Жапаров менен макулдашылган.

“Жакын арада биздин энергетика министрибиз Кыргызстанга барып, техникалык маселелерди макулдашып келет”, – деди Мирзиёев.

Өзбекстандын энергетика министри Журабек Мирзамахмудов УзА агенттигине берген маегинде ал жерде 2,5-3 миллиард куб метр көлөмдө газ бар экенин белгиледи. Анын ичинен 1,3 миллиард куб метр газды колдонууга болот, калганы буфердик аймакта.

“Бул кышкысын күн сайын өрөөнгө 13 миллион куб метр газ жеткире алабыз дегенди билдирет. Газ кампасынын негизги бөлүгү Кыргызстанда жайгашкан, компрессор Өзбекстанда. Объектини чогуу пайдалануу жөнүндө сүйлөшүүлөр жүрүп жатат”, – деди өзбек министри.

Өзбекстандын энергетика министри белгилегендей, жумушчу топ биринчи кезекте техникалык жана экономикалык жактарын иликтеп чыгышат. Себеби имарат көп жылдардан бери колдонулган эмес.

Жалал-Абадда 16 жаштагы өспүрүмдү тоноп кеткен 40 жаштагы жаран кармалды

Жалал-Абад шаардык ички иштер бөлүмүнө Сузак районунун  1961-жылы туулган тургуну М.Г. арыз менен кайрылган, себеби 2022-жылдын 25-август күнү саат 15:00 чамасында Жалал-Абад шаарынын  Токтогул эс алуу багында жайгашкан “Гулзада” кафесинде А.Н. аттуу 16 жаштагы небересинин базар баасы 19000 сомдук “Самсунг” үлгүсүндөгү кол телефонун азият улутундагы жашы болжол менен 35-40 жаштагы жаран чалып алайын деп колунан жулуп алып кетип калган.

Аталган факты боюнча топтолгон материал Жалал-Абад ШИИБдин КБРне катталып,  Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 206-беренесинин (Тоноо) негизинде кылмыш иши козголгон.

Жалал-Абад ОИИБдин кылмыш иликтөө бөлүмүнүн  ыкчам кызматкерлери тарабынан жүргүзүлгөн ыкчам иликтөө иштеринин натыйжасында кылмышка шектүү катары Базар-Коргон районунун тургуну, мурда бир нече жолу соттолгон 1984-жылы туулган А.И. экендиги такталган. 

2023-жылдын 2-февраль күнү облустук кылмыш иликтөө бөлүмүнүн  ыкчам кызматкерлери тарабынан шектүүнүн жүргөн жери аныкталып, Кыргыз Республикасынын ИИМдин атайын багыттагы полкунун Жалал-Абад шаарындагы ротасынын кызматкерлери менен биргеликте шектүү А.И. кармалып, тергөө бөлүмүнө камсыздалган.

Учурда шектүүнүң мындан башка да кылмыштарга тиешеси бар же жоктугу боюнча да кылмыш иштин алкагында тиешелүү тергөө амалдары жүргүзүлүп жатат.

УКМК: Аксы райондук оорукананын акушер-гинекологу төрөй турган аялдарды опузалап, пара алып жаткан жеринен кармалды

КР УКМК тарабынан коррупцияга каршы жүргүзүлүп жаткан иш-чаралардын натыйжасында Аксы райондук жалпы дарыгердик практика борборунун төрөт бөлүмүндө калыптанган паракорчулук жана опузалап акча талап кылуу фактылары аныкталды. 

Тактап айтканда, КР УКМКнын Жалал-Абад областы боюнча башкы башкармалыгына Д.С.М. аттуу жаран кайрылып, Аксы райондук жалпы дарыгердик практика борборунун төрөт бөлүмүнүн акушер-гинекологу 1983-жылы туулган М.А.А. опузалап акча талап кылып жаткандыгына байланыштуу мыйзам чегинде чара көрүлүшүн суранган.

Ыкчам тергөө иш-аракеттеринин негизинде 2023-жылдын 2-февраль күнү М.А.А. өзүнүн иш бөлмөсүндө талап кылган акчаны алып жаткан учурунда кармалды. 

Азыркы учурда аталган факт КР УКМК Жалал-Абад областынын башкы башкармалыгынын тергөө бөлүмү тарабынан Кылмыштардын бирдиктүү реестрине киргизилип, КР Кылмыш-Жаза кодексинин 343-беренесинин 1-бөлүмү (Опузалап пара алуу) менен кылмыш иши козголуп, тиешелүү тергөө иштери жүрүп жатат.

КР УКМК Жалал-Абад областы боюнча башкы башкармалыгы жарандарга опузалап пара алуу жана башка мыйзам бузуу фактылары боюнча (03722) 5-60-49, (03722) 5-49-61 номерлери аркылуу нөөмөт бөлүмүнө кайрылууну эскертет.

Кыргызстан Душанбе-Үрүмчү каттамы үчүн аба мейкиндигин колдонууга уруксат бере элек

Душанбе-Үрүмчү багытындагы аба каттамын ишке ашыруу үчүн Кыргызстандын аба мейкиндигин колдонууга кыргыз тарап азырынча уруксат бере элек. Бул тууралуу Жарандык авиация агенттигинин басма сөз кызматы билдирди.

Аба каттамы 8-февралда иштей баштай турганын “Сомон Эйр” авиакомпаниясынын жетекчиси Абдулкосим Валиев кабарлаган.

Тажикстандын Жарандык авиация агенттигинин башчысы Дилшод Сафарзода бул каттамды аткарууда Кыргызстандын аба мейкиндиги колдонуларын белгилеген.

Кыргызстандын Жарандык авиация кызматынын басма сөз катчысы тажик тарап 8-февралдан 21-мартка чейин аба мейкиндигин колдонууну сураганын, азырынча уруксат бериле электигин, маселе каралып жатканын маалымдады.

Канада парламентинин төмөнкү палатасы Шинжаңдан 10 миң уйгурду кабыл алуу резолюциясын колдоду

Канада парламентинин төмөнкү палатасы өкмөттү эки жылдын ичинде Кытайдын Шинжаң аймагынан 10 миң уйгур качкынын кабыл алууга чакырган резолюцияны жактырды.

Сунуш берүү мүнөзүнө ээ жана өкмөттү аткарууга милдеттендирбеген резолюцияны палатадагы 322 депутаттын баары бир добуштан колдоду.

Документте Канада өкмөтүн Шинжаңдан үчүнчү өлкөлөргө качууга аргасыз болгон уйгурлар жана башка түрк тилдүү элдер Кытай бийлигинин басымы менен коркутууларга туш болуп жатканын таануу чакырыктары жазылган.

Reuters агенттиги белгилегендей, резолюция милдеттүү түрдө аткарылышы керек болбосо да анын бир добуштан кабыл алынышы — чечим кабыл алууда премьер-министр Жастин Трюдонун өкмөтүнө басым жасоочу фактор болушу мүмкүн.

“Канада коргоого муктаж адамдарга жардам берүүгө ар дайым өз салымын кошот. Мен палата жактырган резолюциядагы чараларды ишке ашыруу үчүн бардык партиялардын мүчөлөрү менен иштешүүгө даярмын”, – деди Канаданын иммиграция министри Шон Фрейзер.

Укук коргоо уюмдары Бээжинди 2017-жылдан бери ислам динин тутунган уйгур, казак жана кыргыз өңдүү Шинжаңдагы улуттардын миллиондон ашык өкүлүн түрмөлөргө жана “кайра тарбиялоочу лагерлерге” камаган деп айыптап келишет. 2021-жылы февралда Канада парламентинин төмөнкү палатасы Кытай бийлигинин Шинжаңдагы түрк тилдүү мусулман элдерге карата мамилесин геноцид деп тапкан. Ага чейин январь айында АКШнын ошол кездеги мамлекеттик катчысы Майк Помпео да Шинжаңдагы көрүнүштөрдү геноцид деп атаган.

Кытай бийлиги дарегине айтылган бардык айыптоолорду четке кагып, Шинжаңдагы аракеттерин терроризмге жана экстремизмге каршы күрөш деп атап келет.

ТИМ: Кыргыз жарандары үчүн чет мамлекеттерде визасыз режимди ачуу боюнча иштерди жүргүзүп жатабыз

Кыргыз Республикасынын Тышкы иштер министрлиги туруктуу жана системалуу негизде Кыргыз Республикасынын жарандарынын чет мамлекеттерге визасыз каттамдарын кеңейтүү боюнча иштерди жүргүзүүдө.
Чет мамлекеттер үчүн, анын ичинде Эл аралык жарандык авиация уюмунун (ИКАО) эл аралык стандарттарынын алкагында визасыз режимди киргизүүнүн маанилүү талабы биометрикалык паспорттордун болушу болуп саналат.
Белгилүү болгондой, Кыргыз Республикасында электрондук паспорттор 2021-жылы гана киргизилген. Буга байланыштуу бул багыттагы иштер жигердүү кайра жанданды.
Бул этапта, чет мамлекеттер кыргызстандыктар үчүн визасыз режимди киргизүүнүн алкагында негизинен дипломаттык жана кызматтык паспорттор боюнча гана кызматташууда.
2022-жылы Бириккен Араб Эмираттары, Бахрейн, Ливан, Мальдив (анын ичинде жалпы жарандык паспорт) менен дипломаттык жана кызматтык паспорттордун ээлерин визалык талаптардан бошотуу боюнча 4 өкмөттөр аралык макулдашууга кол коюлган.
Муну менен катар, Кыргыз Республикасынын жарандары үчүн визалык талаптар жокко чыгарылды, алар эми Мальдивке жалпы паспорт менен кирип, бул өлкөдө 30 күнгө чейин жүрө алышат.
Учурда бул эл аралык келишимдердин күчүнө кириши үчүн мамлекеттик ички жол-жоболор жүргүзүлүүдө.
Греция жана Таиланд менен 2 өкмөттөр аралык келишим (дипломаттык жана кызматтык паспорттор боюнча) кол коюуга даяр.
Бельгия, Нидерланды, Люксембург, Словакия, Египет (дипломаттык жана кызматтык паспорттор), Доминика (анын ичинде жалпы жарандык паспорт) 6 мамлекет менен 4 өкмөттөр аралык макулдашуунун долбоору активдүү иштелип чыгууда.
2022-жылы Министрликтин сунушу менен дипломаттык паспорт тариздөө үчүн мамлекеттик кызмат орундарынын тизмеси 35 орундан 13 орунга чейин, кызматтык паспорт боюнча 77 орундан 60 орунга чейин кыскартылган. Бул чара башка нерселер менен катар, Кыргыз Республикасынын сүйлөшүү позициясын бекемдөө максатында кабыл алынган.
2023-жылы тиешелүү иштер улантылууда. Кыргызстандын бардык элчиликтери жана консулдуктары Кыргыз Республикасынын жарандары үчүн визасыз кирүү мүмкүнчүлүгү бар өлкөлөрдүн географиясын кеңейтүү боюнча иш-чараларды күчөтүүгө багытталган.

Бегалы Наргозуев, кинорежисcер: “Киностудияда жыйнаган тажрыйбам аябай жардам берди”

-Бегалы мырза, “Жылкычы чымчык” деп аталган жаңы тасмаңыздын бет ачаары болду. Көрүүчүлөр аябай жакшы кабыл алышты. Тасма канча убакта, кайсыл жерлерде  тартылды?

-Бул мен эчактан бери эле кыялданып жүргөн кыялдагы чыгарма  болчу. Ал эми кинону тартууга болсо бир жарым жыл убакыт кетти. Адегенде Алайда тарталы дегенбиз, кино тартуучу топтун айрым мүчөлөрүн алып алып, атайын кыдырып келгенбиз, Кубат акенин үйүндө да болгонбуз. Сары-Могол айылынан жогору Ленин чокусуна кеткен жолдо атайын жерлерди тандаган болчубуз. Бирок, башкы ролду ойногон эжебиз “ден соолугума байланыштуу алыска бара албайм, кан басымым жогору” дегени кайра башка жактарды издөөгө туура келди. Анан Кумтөрдүн жанында Ара-Бел деген жер бар. Ошол жерде тарттык алгачкы сьемкаларды. Алгач бизге бир топозчу 300 топозун киного тартууга  бермек болгон. Бирок, кээ бир “достор” айнытып коюп, ал тартуу үчүн келгенибизде топозун бербей койгондуктан, башка  бир жакшы топозчуну  таптык. Ошол киши аялы экөө жардам беришти. 2022-жылы март-апрелде толуктоочу эпизоддор Кара-Кужурдан тартылды. Себеби, топоз тууп-төлдөгөн маал ошого туш келет экен. Бийик тоонун шартында иштедик. Бир-эки кишибиз кычкылтек жетишпей, түтөктөн жыгылып калган күндөр болду. Дагы бир  нерсе, ошол жылы кар аз түшүп, ал да бизди бир топ түйүшүккө салды.

-Буга чейин кино чөйрөсүндө 10 жыл иштегенсиз да. Ошол кезде жыйнаган тажрыйбаңыз жардам бергендир?

-Албетте. Мен киностудияга барганда Океев, Шамшиевдердин чыгармачылыгы гүлдөп турган маалы эле, каалаган киносун тартышчу. Алардын артында Убукеев, Базаров, Замир Эралиев, Шамил Жапаровдор кезекке турган мезгил эле. Ондон ашуун ВГИКтин режиссерлук факультетин бүтүрүп келгендер бар болчу. Ошон үчүн бизге режиссердун жардамчысы, ассисенти деген сыяктуу гана кызматтар тийчү. Бирок, ошого да кайыл болуп, мэтрлердин кино тартканын көрөм, үйрөнөм деген ниет менен  жүрдүк. Ошол кишилердин жакшы нерсесин алганга аракет кылып, актерлор менен иштешкенди үйрөндүк. Бизди киностудия СССРдин Госкиносунун, ВГИКтин, Жогорку режиссердук курстардын алдындагы киночулардын квалификациясын жогорулатуучу 3 айлык же 6 айлык курстарына жиберип турчу. ”Мосфильмге”, “Ленфильмге” көп жолу командировкаларга бардым. Дүйнөлүк кинолорду ошол жерден көрүп, чыныгы киноискусство деген эмне экенин ошондо түшүндүм. Ошон үчүн кинодо жыйнаган тажрыйбам аябай жардам берди деп ойлойм.

Сыр болбосо, кино тартканга каражат көп кетет бекен?

-Союз тараганда киностудиядан баарыбыз эле “акча жыйнап келип, кино тартабыз” деген ниет менен кеткенбиз да. Ал кезде кино тартуу аябай кымбатка турчу. Мен андан кийин кино тартканга канча акча керек деп көпкө чейин сурап жүрдүм. Чоң суммалар айтылып аткан. Анан былтыр менин алым жете турган суммалар айтылып калды. Себеби, азыр санариптик кинолор келди. Пленка сатып алыштын кереги жок. Камерага флешка салып алып эле тарта бересиң. Пленка жуумай жок, брак болуп калыптыр,  кайра тартабыз деген жок. Азыр 100 миң долларга тартса болот. Мен киностудияда иштеп жүргөндө 1 млн.долларга тартылчу кинолор.

Тартуу процессинде сиз үчүн эң кыйын нерсе эмне болду?

-Мен  дебютант режиссер болгонум үчүн кандай болоор экен деген күдүктөнүү кыйнады. Сен өзүңө өзүң ишенбей жатсаң ал атмосфера жалпы кино тартуучу топко да таркайт экен. Режиссер негизинен мизансцена түзгөндү билип, актерлордун оюнун көзөмөлдөшү  керек. Мен бул маселени кантип чечтим? Өзү дүйнөлүк профессионал кинодо мизансценаны коюучу оператор менен сүрөтчү жасайт. Бирок, бизде сүрөтчү ооруп, катыша албай калгандыктан, мен көбүнчө кинооператорубуз Хасан Кыдыралиевдин тажырыйбасына таяндым. Ал эми актерлор менен иштешүүдө экинчи режиссер катары Бусурманкул Одуракаевди алгам. Ал иштеп атты. Өзүм дагы актерлорго “мен актерлук искусствону окуган эмесмин, силерге кыйын билем деп үйрөтө  албайм. Болгон суранычым, реалдуу турмушта адам ушундай кырдаалда өзүн кандай сезет, ошол образга кирип ойногула” дедим. Алар да дароо эле түшүнүшүп, образга кирип кетишти.

Дегеле биздин кинодо режиссерго аябай көп милдет жүктөлөт. Монтаж да режиссердун мойнунда. А дүйнөлүк практикада кинорежиссер тартып койгонду гана белет. Калганын бүт башка адистер жасайт.

Фильмге өзүңүз канчалык деңгээлде канааттандыңыз? Тасма тартылып бүткөндөн кийин эми жаңы пландар пайда болгондур?

-Мен өзүм каалагандын 70 пайызын гана аткара алдым деп ойлойм. Ага ар түрдүү себептер болду. Шартка, мүмкүнчүлүккө байланыштуу жасайбыз деп туруп жасай албай калып аттык. Бирок, көрөрмандар жакшы кабыл алгандан кийин, айрыкча Кубат аке “ишке ашыптыр” дегенден кийин санаам бир аз тынчып калды.

Пландар албетте, бар. Менин өзүмдүн бир сценарийим бар. Бала менен эненин мамилеси жөнүндө. Быйыл тартам деп ойлодум эле, бирок, үлгүрбөй калып, кийинки жылга өтүп кетет окшойт. Андан сырткары, Кубат акенин мен кызыгып жүргөн эки-үч чыгармасы бар, эгер өзү макул болсо ошону экрандаштырсамбы деп жүрөм. Кокон хандыгынын, Полот хандын, Алымбек датканын, Нүзүп бийдин тагдыры, дегеле хандыктагы кыргыздардын ролу  кызыктырат.

Тасма кеңири экранга качан чыгат?

-Биз  өзүбүз көрсөткөнгө шашып атабыз, бирок, дүйнөлүк кинофестивалдардын бир шарты бар: ар бир фестиваль жаңы кино кеңири тарап кетпесин, биринчи бизден көрсөтүлсүн деген талап коюшат. Экинчи талабы, интернетке чыкпашы керек. Бизге да кинофестивалдарга катышкыла деген сунуштар болуп атат, ошон үчүн бет ачаарын кинотеатрларда эмес, Кино үйүндө өткөрдүк. Алты айдан кийин, кинофестивалдарга катышып келген соң кинотеатрларга чыгарабыз.

Керим Мурас

Булак: “Азия ньюс” гезити

УКМК: Коррупциялык жолдор менен мамлекетке 4,5 миллиард сом зыян келтирген "Керемет Банк" менен Улуттук банктын жетекчилери кармалды

КР УКМК банк тармагындагы коррупциялык көрүнүштөрдү жоюу боюнча жүргүзүлүп жаткан системалуу иштердин алкагында Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын жетекчилигинин, «Керемет Банк» ААКнын жооптуу кызмат адамдарынын мыйзамсыз иш-аракеттери боюнча, 

ошондой эле «Керемет Банк» ААКнын (мурдагы «Росинбанк») 8 миллиард сомдон ашык каражатты мамлекеттик бюджеттен мыйзамсыз инвестиция салууда көрсөтүлгөн, ал эми бул банктын иши пайдасыз эмес болуп, андан мурда мамлекетке 4,5 миллиард сомдон ашык зыян келтирилген.

      Бул факты боюнча кылмыш иши козголуп, анын алкагында комплекстүү тергөө-ыкчам иш-чаралары жүргүзүлүп, натыйжада иш боюнча алынган далилдерди эске алуу менен көзөмөлдөө бөлүмүнүн мурдагы куратору КР Улуттук банкынын башкармалыгынын мүчөсү Ж.Т. КР УКМКнын убактылуу кармоочу жайына киргизилди.

      Учурда бул адамдардын мыйзамсыз аракеттеринен келтирилген зыяндын так өлчөмүн аныктоого, ошондой эле кылмыш жасоого катышкан адамдардын чөйрөсүн аныктоого багытталган ыкчам-иликтөө иш-чаралары активдүү уланып, алардын аракеттерине тергөөнүн жыйынтыгы боюнча юридикалык баа берилет. 

      Тергөө иштери уланууда.

Орусиядан мунай алуудан баш тарткан Германияга Казакстан мунай жөнөтөт

Казакстан 20 миң тоннадан турган мунайдын алгачкы партиясын Германияга февралдын биринчи жарымында жөнөтөт. Бул тууралуу өлкөнүн энергетика министри Болат Акчулаков билдирди.

“Алгачкы партияны январдын аягында жеткирели деп ойлогонбуз, бирок тилекке каршы бир аз техникалык көйгөйлөр жаралып калды”, – деди министр.

Буга чейин Казакстан 2023-жылдын биринчи кварталында “Транснефть” орус компаниясынын мунай-куур системалары аркылуу Германияга 300 миң тонна мунай жеткирери кабарланган. Анда “КазТрансОйл” компаниясы Орусиянын аймагы аркылуу Германияга мунай ташууга бул өлкөнүн Энергетика министрлигинен уруксат алганын билдирген.

Казакстандан Германияга мунайдын алгачкы партиясын быйыл январда “Атырау – Самара” жана “Дружба” мунай куурлары аркылуу жеткирүү пландалган.

Мурдараак Акчулаков Казакстан 2023-жылы Германияга 1,5 миллион тонна мунай экспорттоону көздөп жатканын билдирген. “Зарыл болсо казак тарап бул көлөмдү 6-6,5 миллион тоннага чейин жеткире алат. Бирок Германиянын суроо-талабы андан да кыйла көп”, – деген министр.

Өткөн жылы ноябрда Казакстан 1-январдан тарта Каспийден Жер ортолук деңиздин жээгиндеги Түркия портуна бара турган түтүк аркылуу 1,5 миллион тонна мунай экспорттоону пландап жатканы кабарланган.

Казакстандын өкмөтү 2023-жылы 90,5 миллион тонна мунай өндүрүп, анын 71 миллионун экспорттоону пландап жатканын маалымдаган.

Садыр Жапаров ОСАГО полистерин берүү укугу мамлекеттик компанияларда болорун билдирди

Президент Садыр Жапаров мамлекеттик “Кабар” маалымат агенттигине курган кезектеги маегинде автоунааларын милдеттүү камсыздандыруудан өткөрбөгөн айдоочуларга айып пул салуунун мөөнөтү эмнеге жылдырылганы боюнча түшүндүрмө берди.

Мамлекет башчысы долбоорду “чийки” деп атап, автоунааларды камсыздандыруу менен мамлекеттик компания алектене турганын билдирди.

“Бул долбоорду мамлекет өзү колго алыш керек. Эч кандай жеке жактарга бербеш керек. Эл азыр жеке жактарга ишенбейт. Кайсы бир чиновниктин бизнеси деп түшүнүшөт. Ошол үчүн эл каршы чыгып жатат. Ошондуктан бул долбоорду өзүм көзөмөлгө алып, бардык жагын бышырып, эл өз эрки менен киргендей кылам. Себеби бул долбоор негизинен элге пайдалуу эле долбоор. Өнүккөн өлкөлөрдүн баарында автомобилдер камсыздандырууда турат. Болгону камсыздандырууну туура, адилеттүү, калыс иштетиш керек. Эрежелерин толук иштеп чыгуу үчүн убакыт керек. Жакшы иштеп кетсе, балким, кийинчерээк жеке жактарга да уруксат берсек болот. Элге тандоого мүмкүнчүлүк болот”, – деди Жапаров.

Ошол эле маалда президент долбоорду ишке ашыруу мөөнөтү кайсы убакытка чейин жылдырылганын тактап айткан жок.

Кыргызстанда “Автотранспорт каражаттарынын ээлеринин жарандык-укуктук жоопкерчиликтерин милдеттүү камсыздандыруу жөнүндө” (ОСАГО) мыйзам 2015-жылы эле кабыл алынган. Документ 2016-жылы иштей башташы керек болчу, бирок камсыздандыруу полисинин баасы, төлөнө турган кенемте жана анын шарттары так аныкталбай, айдоочулардын каршылыгынан улам жети жылдан бери ишке ашпай келет.

2023-жылдын 1-январында мыйзам күчүнө кирип, апрелден тарта автоунаасын милдеттүү камсыздандыруудан өткөрбөгөн жарандарга айып пул салына баштамак.

Бирок Жогорку Кеңештин 25-январдагы жыйынында бир нече депутат Министрлер кабинетине кайрылып, 1-апрелге чейин айдоочулар полистерди сатып алууга жетишпей каларын, айып пул төлөтүү мөөнөтүн жылдырууну сунуштаган. 26-январда парламенттин төрагасы Нурланбек Шакиев Министрлер кабинетинин төрагасы Акылбек Жапаров депутаттардын сунушуна макул болгонун билдирген. Бирок өкмөт айып пул салуу мөөнөтүнүн жылдырылганы боюнча расмий билдирүү жасаган жок.

УКМК: Аламүдүн РЭСинин начальниги кызматына дайындалуу үчүн 350 000 сом пара берип жаткан жеринен башкы инженери кармалды

КР УКМК тарабынан КР Кылмыш-жаза кодексинин 345-беренеси (Пара берүү) боюнча Кылмыштардын бирдиктүү реестрине катталган сотко чейинки өндүрүш иштери боюнча тергөө амалдары жүрүп жатат..

Кечээ, 31-январда атайын жүргүзүлгөн ыкчам-иликтөө иш-чараларынын негизинде, 350 000 сом акча каражатын пара катары берип жаткан жеринен Чүй электр тармактар ишканасынын башкы инженери Т.М.З. кармалды.

Т.М.З. Аламүдүн РЭСинин начальниги кызматына дайындоо үчүн Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлигинин кызмат адамдарына бир нече жолу акчалай сыйлык түрүндө пара сунуштаган.

Учурда тергөө иштери жүрүп жатат.

ИИМ Бишкек шаарынын бардык райондоруна адамдарды жүздөрүнөн тааный турган видеокамераларды орнотууну баштады

Ички иштер министрлиги санариптештирүүнун алкагында республика боюнча видеобайкоо камераларынын борборлоштурган бирдиктүү тутумун түзүү боюнча иш-чараларды турмушка ашырууда. Бул тууралу ИИМдин басма сөз кызматы билдирет.
Ички иштер министрлигинин демилгеси менен жакында Бишкек шаарынын Свердлов, Биринчи май, Октябрь жана Ленин райондук мамлекеттик админстрацияларынын башчылары-акимдери, аталган райондук ички иштер башкармалыктарынын начальниктери жана Бишкек ШИИББнын начальниги Азамат Ногойбаев менен министрликте жыйын өткөрдү.
Аталган жыйында Бишкек шаарындагы санариптештирүүнүн негизги көйгөйлөрү ортого салынып, видеокамералардын иштөө принциптери кеңири каралып, коомдук тартипти сактоо, кылмыштуулук менен күрөшүү жана укук бузууларды алдын алуу маселелери талкууга алынган.
Ички иштер министрлиги жыйындын жыйынтыгы менен Бишкек шаарынын Свердлов, Биринчи май, Октябрь жана Ленин районунун аймактарында адамдарды жүздөрүнөн тааный турган видеобайкоо камераларын орнотуу керектиги тууралуу демилге көтөрүп чыккан. Бишкек шаарында орнотулуп, андан соң ишке кире турган жаңы видеобайкоо камералар үч айдан кийин ИИМдин борборлоштурулган бирдиктүү тутумуна киргизиле тургандыгы, андан аркы ишмердүүлүгүн толугу менен ички иштер министрлиги мойнуна ала тургандыгы жыйында айтылган. Мына ошол ИИМ көтөргөн демилгенин негизинде Биринчи май райондук администрациясы райондогу коомдук жайларга атайын видеокамераларды орното баштады.
ИИМдин мындай демилгесинин негизинде Бишкек шаарынын Свердлов, Октябрь жана Ленин райондорунда ушул багытта иштер колго алына баштады. Анткени, адамдарды жүздөрүнөн тааный турган видеобайкоо камераларын колдонуунун башкы максаттарынын бири – шаардын тургундарынын, меймандарынын коопсуздугун сактоо жана коомдук жайларда тартиптин сакталышын толук көзөмөлгө алуу болуп эсептелет.
Азыркы учурда республика боюнча коомдук тартипти сактоо, укук бузууларды аныктоо жана ыкчам чараларды көрүү максатында коомдук жайларда 2 миң 177 видеокамера иштеп жатат. Алардын ичинен 519 видеокамера коомдук коопсуздук кызматынын алдындагы Ыкчам башкаруу борборуна онлайн көзөмөлдөө үчүн кошулган.

Былтыр алты айда 11 миңге жакын кыргызстандык орус жарандыгын алды

2022-жылдын январь-июнь айларынын аралыгында дээрлик 10 632 киши кыргызстандык Орусиянын жарандыгын алганы белгилүү болду.

Бул тууралуу Орусиянын Ички иштер министрлигинин расмий сайтына жарыяланган маалыматта жазылган.

Кыргызстандын Тышкы иштер министрлигинин маалыматына караганда, жыл сайын 9 миңдей кыргызстандык орус жарандыгын алат. Отуз жыл ичинде Орусиянын жараны болгон кыргызстандыктардын саны расмий эсепте 650 миңден ашкан.

Борбор Азия чөлкөмүндө Орусиянын паспортун алгандардын сап башында Тажикстан турат. Алты ай ичинде 74 160 тажикстандык, 21 647 казакстандык, 13 099 өзбекстандык, 1 549 түркмөнстандык атуул Орусиянын жарандыгын алган.

Расмий маалыматка ылайык, ушул тушта миллиондон ашык кыргызстандык Орусияда жашап-иштеп жүрөт.

"Талибан" кыз-келиндердин жогорку окуу жайларда окуусуна тыюу салгандан кийин Европа биримдиги ооган кыздарын Казакстан, Өзбекстан жана Кыргызстанда окута баштады

“Талибан” кыймылы ооган кыз-келиндеринин жогорку окуу жайларда билим алуусуна тыюу салгандан кийин Европа биримдигинин (ЕБ) каржылоосу менен алардын Борбор Азия өлкөлөрүндө окуусуна жол ачкан долбоор кайрадан иштей баштады.

Уюштуруучулардын айтымында, бүгүнкү күндө беш жылдык стипендияларды алган 105 ооганстандык кыз Борбор Азия өлкөлөрүнө келип, окууларын баштаганы турушат.

Долбоорду жетектеп жаткан БУУнун Өнүктүрүү фондунун Казакстандагы өкүлчүлүгү өлкөнүн жогорку окуу жайлары 50 ооган студентин кабыл аларын билдирди. Калган 30 кыз Өзбекстандын, 25 кыз Кыргызстандын ЖОЖдорунда билим алышат. Алар окуусун 2027-жылы аякташат.

ЕБ ооган кыздарын окутуу боюнча академиялык долбоордун биринчи жана экинчи баскычтарына 5,5 миллион доллар бөлгөн. Азырынча долбоор мындан ары уланар-уланбасы белгисиз.

Долбоордун биринчи баскычы Ооганстанда бийликке талибдер келгенге чейин башталып, 50 кызга 2025-жылга чейин Казакстан менен Өзбекстанда билим алууга толук стипендиялар берилген.

Эгер долбоор пландагыдай уланса, 155 ооганстандык кыз Борбор Азия өлкөлөрүндө түрдүү багыттар боюнча дипломдорду алышат: айыл чарба, каржы, кен казуу, инженерия, маркетинг жана информатика.

Бакыт Төрөбаев: Быйыл 50гө жакын чакан ГЭС курушубуз керек

Министрлер кабинетинин төрагасынын орун басары Бакыт Төрөбаев быйыл Кыргызстанда 50гө жакын чакан ГЭС куруу зарыл экенин билдирди. Бул тууралуу ал Энергетика министрлигинин коллегиясынын жыйынында айтканын өкмөттүн басма сөз кызматы 31-январда кабарлады.

Маалыматка ылайык, 2022-2023-жылдын күз-кыш мезгилинен өтүш үчүн 1-апрелге карата Токтогул суу сактагычына 8,6 млрд м³ суу топтоо пландалууда. Быйыл 2,2 млрд. кВт саат электр энергиясын импорттоо каралган.

Кыргызстандын суу ресурстарынын энергетикалык мүмкүнчүлүгү 162 млрд. кВт саат, бул Борбор Азиядагы энергокордун 38% түзөт. Бирок эсептөөлөр боюнча, Кыргызстан бул мүмкүнчүлүктүн 10% жетпегенин гана колдонот.

Кыргызстанда жылына 14-15 млрд. кВт/саат электр энергиясы өндүрүлөт. Бирок ал жалпы керектөөнү жаппайт. Ушундан улам өкмөт жыл сайын Казакстандан, Өзбекстандан жана Түркмөнстандан электр жарыгын сатып алат.

Президент Садыр Жапаров 21-январда май айынан тарта электр энергиясынын тарифи 77 тыйындан бир сомго көтөрүлө турганын билдирген.

Азыр калк 700 кВт саатка чейинки электр жарыгы үчүн 77 тыйындан, андан ашса 2 сом 16 тыйындан, мекеме-ишканалар 1 сом 68 тыйындан 5 сом 4 тыйынга чейин төлөйт.ө

ИИМ: Жалал-Абадда жарандарды уруп-тепкилеп, бычак такап, ири суммадыгы акчаларын карактап жүргөн тургун кармалды

Үстүбуздөгү жылдын 24-январь күнү Сузак районунун 29 жаштагы тургуну М.М. Жалал-Абад ШИИБге арыз менен кайрылган. Бул тууралу Жалал-Абад ОИИБдин басма сөз кызматы билдирет.

Арыздануучунун айтуусунда, 2023-жылдын  21-январь күнү саат 19:30 чамасында Жалал-Абад шаарынын Курманбек көчөсүндө “Бека”  аттуу жигит  эки досу менен уруп тепкилешип, бычак менен коркутуп, 29 000 сомдук “Поко М4” үлгүсүндөгү телефонун тартып алган. Ошондой эле, жабырлануучуга “15 000 сом менен дагы бир телефон берсең, телефонуңду берем” – деп  “Бека”  аттуу жигит дагы акча каражатын талап кылган.
Чогултулган материал 2023-жылдын 24-январь күнү Жалал-Абад ШИИБдин КБРне катталып, Жалал-Абад ШИИБдин Тергөө кызматынын тарабынан Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 207-беренесинин (Каракчылык) негизинде кылмыш иши козголгон.
Кылмыш иши боюнча берилген тергөө тапшырмасынын негизинде ыкчам-иликтөө иш-чаралары жүргүзүлүп, натыйжасында “Бека” аттуу жигиттин өздүгү такталган. Ал  мурда бир нече соттолгон Сузак районунун тургуну 2000-ж.т. Т.Б. экендиги такталган.
Жалал-Абад ШИИБдин кылмыш иликтөө бөлүмчөсүнүн жана  ИИМдин Атайын багыттагы полкунун кызматкерлери менен биргеликте жүргүзүлгөн ыкчам-иликтөө иштеринин натыйжасында 2023-жылдын 24-январь күнү болжол менен саат 21:40 чамаларда Жалал-Абад шаарынын аймагында “ДЭУ Матис” үлгүсүндөгү автоунаасына тинтүү жүргүзүү жана кылмышка шектүү 2000-ж.т. Т.Б. кечиктирилгис түрдө кармоо иштери жүргүзүлүп, шектүүнүн колунан талап кылган акчалар жана 1 даана кайышка салынган бычак табылып алынган.
Жабырлануучу менен шектүүнүн ортосунда карама-каршылыктар болгондуктан, аларды беттештирип, далил буюмдарга кароо жүргүзүлүп, далил буюм деп табылып кылмыш ишине тиркелген.
Ал эми  шектүү Т.Б. Жалал-Абад ШИИБдин убактылуу кармоочу жайына киргизилген.

ДССУ COVID-19 пандемиясы аяктады деп жарыялоодон баш тартты

Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюму (ДССУ) COVID-19 пандемиясы аяктады деп жарыялоодон баш тартып, ага байланыштуу эл аралык маанидеги өзгөчө абал макамы каларын билдирди. Тиешелүү чечим ДССУ комитетинин 30-январда өткөн чукул жыйынында кабыл алынды.

Бул жыйын COVID-19 пандемиясынын башталганынын үч жылдыгына арналып өткөрүлдү – уюм коронавирусту 2020-жылы 30-январда глобалдык коркунуч деп жарыялаган.

Жыйындын жүрүшүндө пандемияны аяктады деп жарыялоо керекпи-жокпу деген маселе талкууланды. Комитет мүчөлөрү COVID-19га каршы күрөштөгү көрүнүктүү ийгиликтерди белгилеп, бирок пандемиянын аяктаганы жөнүндө айтуу азырынча эрте деген чечимге келишти. Буга жакында эле Кытайдагы карантиндик чектөөлөрдүн көбү алынгандан кийин коронавирус жуктургандардын саны кескин көбөйгөнү себеп болду.

COVID-19га чалдыккандар тууралуу алгачкы кабарлар 2019-жылы декабрда Кытайда пайда болгон. Көп өтпөй вирус тездик менен дүйнөнүн башка өлкөлөрүнө жайылган. Акыркы үч жылдын ичинде коронавирус 670 миллион кишиге жугуп, алардын 6,8 миллиону көз жумду. Бүгүнкү күнгө карата дүйнөдө COVID-19га каршы 5 миллиард киши эмдөөдөн өттү.

Быйыл Улуу Британияга Кыргызстандан эки миң жумушчу жөнөтүлөт

Улуу Британияга Кыргызстандан өкмөт аркылуу быйыл да жумушчулар жөнөтүлөт. Бул тууралуу Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлиги кабарлады.

Маалыматка караганда, тиешелүү келишимге 30-январда Бишкекте мекеме менен Улуу Британиянын өкмөтүнүн ыйгарым укуктуу өкүлү кол койду. Ага ылайык, быйылкы жыл ичинде 2 миң кыргыз жараны Улуу Британияга барып, айыл чарбасында иштеп келе алат.

Ар бир жумушчу менен келишим алты айга чейинки мөөнөткө түзүлөт, маянасы саатына 10 фунт стерлинг болот.

Каалоочуларды тандоо иштери Бишкекте жана Ошто жүрүп жатат.

2022-жылы кыргыз өкмөтү Улуу Британиянын “Агро HR” компаниясы менен келишим түзүп, 1,5 миң жаранын жөнөткөн.

Бүгүнкү күндө мындай келишимдер расмий түрдө Корея Республикасы жана Перс булуңундагы өлкөлөр менен түзүлүп жатканы маалымдалды.

Жети миллион калкы бар Кыргызстандын 1,5 миллиондой жараны бүгүнкү күндө чет мамлекеттерде эмгек мигранты болуп жүрөт, алардын көбү Орусияда.

Убактылуу депутаттык комиссиянын мүчөлөрү жана Министрлер Кабинетинин башчысы Акылбек Жапаров Кумтөр кенине барышты

«Кумтөр Голд Компани» жабык акционердик коомунун Кыргыз Республикасынын менчигине өткөндөн берки ишин, алтындын казып алынышын жана сатылышын иликтөө боюнча убактылуу депутаттык комиссиянын мүчөлөрү Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасы Акылбек Жапаров менен биргеликте Ысык-Көл облусундагы Кумтөр кенине барды.

Иш сапардын жүрүшүндө алар негизги карьердин, Петров көлүнүн, калдык сактоочу жайлардын абалы менен таанышып, ошондой эле алтынды бөлүп алуу фабрикасында болушту.

Эл өкүлдөрүнө ишканада жүргүзүлүп жаткан иштер, өндүрүштөгү абалды реалдуу убакыт режиминде көзөмөлдөөчү жана алтынды өндүрүүнүн технологиялык чынжырчасынан уурдоо жана алтынды кенден тышкары уруксаатсыз алып чыгуу мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарган коопсуздук жана көзөмөл системасы тууралуу маалымат берилди.

«Алтындын ар бир граммы көзөмөлдө», – деп белгиледи ишкананын жетекчилиги.

2022-жылы алтынды бөлүп чыгаруучу фабрика 17,3 тонна алтын өндүргөн. 2023-жылы 14 тонна алтын өндүрүү планы коюлган.

Чүй милициясы: Бишкек менен Чүйдө колунда бар кишилерди граната жана тапанча менен коркутуп, акча талап кылып жүргөн жаран кармалды

Үстүбүздөгү жылдын 27-январында Чүй облусунун ИИББге жаран “А” Чүй облусунун жана Бишкек шаарынын аймагында курал-жаракты, жардыргыч заттарды жана ок-дарыларды мыйзамсыз сактап, колунда бар жарандардын мүлкүн жана акчасын опузалап талап кылып жаткандыгы тууралуу маалымат келип түшкөн.
Аталган факт Токмок ШИИБге катталып, Кыргыз Республикасынын КЖКнин 267-беренесинде көрсөтүлгөн (куралды, ок-дарыларды мыйзамсыз жүгүртүү) кылмыштын белгилери менен кылмыш иши козголгон.
2023-жылдын 28-январында Чүй облусунун ИИББнын жана Токмок шаарынын ИИБнүн тергөөчүлөрү жана ыкчам кызматкерлери тарабынан Аламүдүн районунун Аламүдүн айылында жайгашкан үйдү тинтүү учурунда 1986-жылы туулган Б.А. кармалып, андан 1977-жылы чыгарылган, 9 мм калибрдеги “Макаров” үлгүсүндөгү тапанчасы, 17 даана 9х18 мм калибрдеги ок-дарысы, “РГД-5” гранатасы табылган. Табылып алынган “РГД-5” гранатасын ИИМдин Ички аскерлеринин аскер кызматчылары тарабынан зыянсыздандыруу иштери жүргүзүлгөн.
Мындан тышкары, кармалган жаран 1986-жылы туулган Б.А. мурда бир нече жолу соттолгон, ошондой эле Бишкек шаарынын Ленин райондук ички иштер башкармалыгы тарабынан опузалап акча талап кылгандыгы үчүн издөөдө жүргөндүгү аныкталган.
Кылмышка шектүү жаран 1986-жылы туулган Б.А. Токмок шаарынын ички иштер бөлүмүнүн убактылуу кармоочу жайына киргизилген.
Учурда кылмыш иши боюнча тергөө амалдары жүргүзүлүүдө.

Кыргызстан менен Өзбекстандын жарандары чек арадан ID-карта менен өтө башташат

Өзбекстан менен Кыргызстан өз жарандары үчүн чек арадан өтүү эрежесин жеңилдетет.

Тиешелүү өзгөртүүлөр жана толуктоолор 2006-жылдын 3-октябрындагы кыргыз-өзбек өкмөттөрүнүн ортосундагы жарандардын өз ара сапарлары жөнүндө макулдашууга киргизилди. Протоколдорду алмашуу аземи 27-январда Шавкат Мирзиёевдин Бишкектеги сапарынын алкагында өттү.

Эми Өзбекстандын жарандары Кыргызстанга ID-карта менен кире алат. Ушундай эле тартип Өзбекстанга бараткан кыргызстандыктарга да тиешелүү болот.

Чек арадан өткөн жарандар жөнүндө маалымат электрондук түрдө белгиленип, паспортторго штамп коюлбайт.

Бул тартип транспорттун бардык түрү – учак, поезд, автоунаа, автобус менен өтүү учурунда күчүндө болот. Протокол эки өлкө тарабынан бекитилген күндөн баштап күчүнө кирет. Бул эки айлык мөөнөттү алышы мүмкүн.

Агенттик бул Өзбекстандын эксклавы болгон Сох, Шахимардан, Чунгара райондорунун тургундарынын жашоосун жеңилдетип, “чек арадан өтүүдөгү бюрократия аяктай турганын” белгилейт.

УзА агенттигинин маалыматына караганда, Өзбекстан үчүн Кыргызстан ID-карт менен чек арадан өтүү тарбин жөнгө салган алгачкы өлкө болуп калды.

Нефтетрейдерлер: күйүүчү майдын арзандашы сезондук көрүнүш

Кыргызстандын нефтетрейдерлер ассоциациясынын президенти Канат Эшатов өлкөдөгү күйүүчү-майлоочу май рыногундагы кырдаалга түшүндүрмө берди.

Бишкекте 30-январда өткөн басма сөз жыйынында ал Орусиядан күйүүчү майларды ташып келүүдө үзгүлтүк жок экенин белгилеп, баалардын арзандашын убактылуу деп баалады.

“Декабрдан тартып Орусиялык компаниялар бизге берген дүң бааларга сезондук арзандатуу кылышты. Ошол себептүү биздин компаниялар дагы чекене бааларды 1-2 сомдон 3-4 сомго чейин түшүрдү. Бирок бул сезондук гана арзандатуу. Биздеги запастар бир-эки айга жетет. Азыр ноябрдагы-декабрдагы запастар сатылып жатат. Орусиялык компаниялар февралда кайра 10% жогорулатышат. Ошондо баа дагы бир аз көтөрүлүшү мүмкүн. Дизель отуну боюнча Орусиядагы баалар түшпөй жатат. Себеби Украинадагы кырдаалга байланыштуу ал жактын өзүндө дизел тартыш. Биздин компаниялар тескерисинче, зыянга сатып, кирешесин бензин менен баланстап жатышат”, – деди Эшатов.

Өкмөттөр аралык келишимдерге ылайык, 2022-жылдагы бажы төлөмүсүз 650 миң тонна бензин, 550 миң тонна дизел ташып келүүгө уруксат берилген. Быйыл бензинге 460 миң тонна, дизелге 480 миң тонна гана чек коюлду.

Кыргызстандык компаниялар Орусиядагы заводдордон 2020-жылы бензиндин тоннасын 300 доллардан алса, 2021-жылы 700 долларга, 2022-жылы 790-800 доллардын тегерегинде сатып алып жатышкан.

Дизел отунунун тоннасы 2020-жылы 350-360 доллардан болсо, 2021-жылы 600 доллардан, 2022-жылы орточо 800 доллардан келип жаткан.

2023-жылдын башында бензиндин тоннасы дүңүнөн 400-500 доллардын тегерегинде бааланса, дизелдин чыгыш баасы 1000 доллар болууда.
Расмий маалыматка ылайык, Кыргызстанда күйүүчү майга болгон жылдык керектөө 1 млн. 300 миң тоннадан 1 млн. 500 миң тоннага чейин жетет. Бул сумма ар кандай жагдайларга карап өйдө-ылдый болуп турушу мүмкүн.
Улуттук статистика комитетинин мониторингинде көрсөтүлүп тургандай, орточо баа былтыркыга караганда бир аз төмөндөдү.

Учурда бензиндин А-95 үлгүсү 64,25 сомдон, А-92 үлгүсү 58,83 сомдон, А-80 үлгүсү 55,80 сомдон сатылууда. Дизелдин баасы көтөрүлүп, 74,80 сомдон бааланууда.

Бул орточо баалар. Май куюучу жайлардын жайгашкан жерине карата айырмачылыктар чыга берет.

Монополияны жөнгө салуу мамлекеттик агенттиги күйүүчү майды арзандатуу боюнча иш-аракет жүрүп жатканын кабарлаган эле.

Орусияда абакта отурган кыргызстандык Украинада согушта каза болду

Кыргызстандын жараны, Ноокен районундагы Рахманжан айылынын 30 жаштагы тургуну Аян Алишеров Украинадагы согушта каза болгонун апасы Рахатай Абдивалиева журналисттерге ырастады.

Ал Орусияда абакта отурган баласы кантип Украинадагы согушка барып калганы түшүнүксүз болуп жатканын билдирди.

“Балам жок жерден жалган жалаа менен камалып кеткен. Мен сотуна да барып, катышып турчу элем. Акыркы сотунда өзүнүн күнөөсүз экенин айтып, мага ыйлаган эле. Жети жылга кесилип, Мордовияда түрмөдө мөөнөтүн өтөп жаткан. Телефондон сүйлөшүп турчубуз. 2-октябрда мага телефон чалып, “апа мен Кыргызстанга кете турган болдум, буюрса алты айда бошонуп чыгам. Анан үйлөнөм, той кылабыз” деген эле. Ошондо ал мени кыжалат болбосун деп, согушка баратканын айтпай койгон окшойт”, – деди Рахатай Абдивалиева.

Украинанын Бахмут шаарына жакын жердеги салгылашта 24-ноябрда каза тапкан 30 жаштагы Аян Алишеровдун сөөгү 23-январда Кочкор-Атага жеткирилип, жерге берилди.

Маркум 2019-жылы Москвада “адам уурдоо” жана “опузалап акча талап кылуу” беренелеринин негизинде шек саналып, камакка алынган. Апасы Аян Алишеровду мекенине экстрадициялоону өтүнүп, Кыргызстандын Москвадагы элчилигине бир нече жолу кайрылганын айтты.

Аян Алишеровду Кыргызстанга экстрадициялоо чечими, аны ишке ашыруу болгон-болбогонун тактап, Башкы прокуратурага кайрылдык. Көзөмөл органынын маалымат катчысы Сирожиддин Камолидинов жеке адамдар тууралуу маалымат журналисттерге берилбей турганын билдирди.

Жогорку Соттун сайтында Аян Алишеровду Кыргызстанга экстрадициялоо боюнча иш соттук кароого коюлганы тууралуу жазылган. Бирок иш каралганы, кандай чечим чыкканы тууралуу маалымат жок.

“Вагнер” компаниясы жалдаган миңдеген согушкер Украинадагы урушка тартылган. Компаниянын негиздөөчүсү Евгений Пригожин жалданмалардын майдандагы эрдигин таанууну талап кылып Орусиянын аскер жетекчилигине ачык талап койгон. Путиндин “ашпозчусу” деген каймана аты бар олигархтын орус түрмөлөрүн кыдырып, жаза өтөп жаткандарды согушка азгырып жүргөн видеолору тараган.

Бул кыргыз жаранынын орус армиясынын катарында Украинадагы согушка барып каза тапкан биринчи учуру эмес. Өткөн жылы жай айында орусиялык армиянын катарына кошулган эки кыргыз жараны – Аманбек Курбанбаев жана Руслан Полотов Украинада окко учканы белгилүү болгон.

Андан тышкары Кыргызстанда төрөлүп, кийин Орусиянын жарандыгын алган бир нече аскердин сөөгү кичи мекенине жеткирилген.

Бишкек Астанадан кыргыз жарандарынын Казакстанда жүрүү эрежесин жөнөкөйлөштүрүүнү сурады

Кыргызстандын тышкы иштер министринин орун басары Алмаз Имангазиев Казакстандын Бишкектеги элчиси Рапил Жошыбаев менен жолугушту. Бул тууралуу тышкы саясат мекемесинин басма сөз кызматы кабарлады.

Имангазиев кыргызстандыктардын Казакстандын аймагында жүрүүсүн тескеген жаңы эрежеге тынчсыздануусун билдирген. Кыргыз тарап айрыкча күн сайын чек арадан өткөн жүк ташуучулар, такси айдоочулар жана курулуш, тамак-аш тармагында иштегендерге тоскоолдук жараларын белгилеген.

Казак дипломаты чек арадан өтүү жана чет өлкөлүктөрдүн Казакстанда жүрүү эрежелери мыйзамсыз миграцияга каршы чаралар экенин түшүндүргөн. Элчи Жошыбаев бул маселени тийиштүү органдын өкүлдөрү менен эки тараптуу жолугушууда талкуулоону сунуштады.

27-январдан тарта Кыргызстандын, Орусиянын, Беларустун жарандары Казакстанда жарым жыл ичинде 90 күн гана жүрө алат.

Мурда Евразия экономикалык биримдигине мүчө мамлекеттердин жарандары Казакстанда чек арадан чыгып-кирип коюп, каалашынча жүрө берчү. 30 күнгө чейин эч кандай каттоосуз, 60 күн жашаган жеринде каттоого туруп жүргөнгө укуктуу болчу. Андан кийин чек арадан чыгып, кайра кирип, дагы 90 күн жүрө алышчу.

Эми Казакстанда узак мөөнөткө калууну пландаган чет элдиктер бир жылдык виза же убактылуу жашоого уруксат алууга милдеттүү. Виза чет элдик паспорту барларга гана берилет.

Мигранттардын маселесин Жогорку Кеңештин төрагасы Нурланбек Шакиев Казакстандын Сенатынын төрагасы Маулен Ашимбаев менен сүйлөшкөнүн парламенттин шаршембидеги жыйынында айтты.

Азырынча Астана бул маселе боюнча комментарий бере элек.

Орусияда былтыр күздө армияга мобилизация жарыялангандан бери аскерге милдеттүү жарандардын көбү Казакстанга кире качкан. ФСБнын чек ара кызматынын маалыматына караганда, былтыр үчүнчү кварталда 1,3 миллион орус жараны Казакстанга кеткен.

Садыр Жапаров: Биз кыргыз-өзбек чек арасын делимитациялоо процессин аяктап жатабыз. Бул чынында тарыхый окуя

«Бүгүн биз кыргыз-өзбек мамлекеттик чек арасын делимитациялоо процессин аяктап жатабыз. Бул чынында эле тарыхый окуя. Биз чек ара маселелери боюнча диалогго жана өз ара алгылыктуу чечимдерди издөөгө даяр экенибизди көрсөттүк.

Чек ара маселелерине чекит коюу менен биз келечек муундарыбыздын туруктуу, ишенимдүү өнүгүүсү жана гүлдөп-өсүшү үчүн бекем пайдубалды түптөйбүз деп ишенем”,- деп Кыргыз Республикасынын Президенти Садыр Жапаров бүгүн, 27-январда, Өзбекстан Республикасынын Президенти Шавкат Мирзиёев менен анын өлкөгө болгон мамлекеттик сапарынын алкагында, кеңири форматта жолугушуусунда баса белгиледи.

Президент Садыр Жапаров өз сөзүндө төмөнкүлөрдү белгиледи:

«Урматтуу Шавкат Миромонович,

Урматтуу Өзбекстан Республикасынын делегациясынын мүчөлөрү,

Дагы бир жолу Бишкекке кош келиңиздер. Меймандос кыргыз жергесине Сиздин мамлекеттик сапар менен келишиңиз бизге зор кубаныч тартуулайт.

Кыргызстан боордош Өзбекстан менен кызматташууну өнүктүрүүгө ар дайым өзгөчө маани берет. Биз үчүн Өзбекстан ынак коңшу, чыныгы дос жана ишенимдүү стратегиялык өнөктөш.

Муну салт болуп келгендей өз ара түшүнүшүү жана конструктивизм духунда абдан жылуу, ачык жана достук маанайда өткөн биздин бүгүнкү жолугушуубуз дагы бир жолу далилдейт.

Баарынан мурда бүгүнкү күндө биздин өлкөлөр ортосундагы эки тараптуу мамилелер жогорку, стратегиялык деңгээлде экендигин дагы бир жолу абдан кубануу менен белгилегим келет.

Биздин мамлекеттердин ортосунда эч кандай саясий карама-каршылыктар жок. Биргелешкен күч-аракеттер менен биз достуктун, бир туугандыктын жана ынак коңшулуктун негизинде эки тараптуу кызматташтыктын бүткүл чөйрөсүн мындан ары да кеңейтүүнү камсыз кыла турганыбызды так түшүнүп турабыз.

Мамлекеттер аралык мамилелерде маанилүү роль ойногон эки өлкөнүн парламенттер аралык байланыштары барган сайын алдыга өнүгүүсүн улантууда.

Бүгүн биз кыргыз-өзбек мамлекеттик чек арасын делимитациялоо процессин аяктап жатабыз. Бул чынында эле тарыхый окуя.

Биз чек ара маселелери боюнча диалогго жана өз ара алгылыктуу чечимдерди издөөгө даяр экенибизди көрсөттүк.

Чек ара маселелерине чекит коюу менен биз келечек муундарыбыздын туруктуу, ишенимдүү өнүгүүсү жана гүлдөп-өсүшү үчүн бекем пайдубалды түптөйбүз деп ишенем.

Урматтуу Шавкат Миромонович, кыргыз-өзбек мамлекеттик чек арасын делимитациялоо боюнча маанилүү маселелерди чечүүдө Сиздин баа жеткис ролуңузду белгилегим келет.

Өзгөчө көңүл бура турган нерсе – ушул мамлекеттик визиттин алкагында Келишимди ратификациялоо грамоталарын алмашуу менен бул маанилүү окуя бекемделет.

Ошондой эле Кыргыз Республикасы менен Өзбекстан Республикасынын ортосундагы ар тараптуу стратегиялык өнөктөштүк жөнүндө Декларацияга кол коюу менен өз ара мамилелерибизди кызматташтыктын болуп көрбөгөндөй деңгээлине чыгарабыз.

Урматтуу Шавкат Миромонович,

Үстүбүздөгү жыл Кыргызстан менен Өзбекстандын ортосундагы эки тараптуу мамилелердеги мааракелик жыл катары өтөт. Тагыраагы келерки айда, 16-февралда биз өлкөлөрүбүздүн ортосунда дипломатиялык мамилелердин орнотулгандыгынын 30 жылдыгын белгилейбиз.

Мааракелик жылда союздаштык мамилелер жөнүндө Келишимге кол коюу менен мамлекеттер аралык мамилелердин статусун көтөрүүнү жана мамлекет башчыларынын деңгээлинде Жогорку мамлекеттер аралык кеңешти түзүү маанилүү деп эсептейм.

Тиешелүү документтерди даярдоону эки өлкөнүн тышкы иштер министрликтерине тапшырууну сунуштайм.

Урматтуу Шавкат Миромонович,

Биз соода-экономикалык кызматташтыкты активдештирүү жана эки тараптуу товар жүгүртүүнү көбөйтүү боюнча биргелешкен ишибизди улантууну көздөп жатабыз.

Акыркы жылдары өз ара соодада оң динамика байкалууда. Ошону менен бирге биз бул жаатта бизде пайдаланылбай жаткан олуттуу потенциал бар экендигин моюнга алышыбыз керек.

Буга чейин жетишилген макулдашуулардын алкагында бүгүн биргелешкен ири инвестициялык долбоорлорду ишке киргизүүнү караштырган эки тараптуу документтерге кол коюлат.

Биздин өлкөлөрдүн Вице-премьер-министрлери баш болгон ыйгарым укуктуу органдар тоо-кен тармагында, өнөр жай кооперациясында, айыл чарба продукциясын кайра иштетүүдө, энергетикада, курулушта, инфраструктурада жалпы суммасы бир жарым миллиарддан ашык АКШ долларына биргелешкен долбоорлорду иштеп чыгуу боюнча чоң иштер аткарылды.

Биздин өлкөлөр биргелешип ишке ашыра турган долбоорлордун акча суммасы таасир калтырат.

Пландаштырылган долбоорлор жакынкы аралыкта толугу менен ишке ашат деп ишенем.

Албетте, инвестициялык долбоорлорду иш жүзүндө ишке ашыруу үчүн каржылоо талап кылынат. Бул багытта Өзбек-Кыргыз Өнүктүрүү фондунун мүмкүнчүлүктөрүн колдонсок болот.

Өзбек-Кыргыз Өнүктүрүү фондунун алкагында Жалал-Абад облусунда пахтаны кайра иштетүү, текстиль өндүрүшүн, соода-логистикалык борборлорду түзүү, анын ичинде Кызыл-Кыя шаарында, ошондой эле бир катар чакан ГЭСтерди куруу боюнча биргелешкен ишкананы каржылоонун маанилүүлүгүн белгилегим келет.

Фонд өлкөлөрүбүздүн ортосундагы эки тараптуу кызматташтыкты илгерилетүү үчүн натыйжалуу аянтча болуп калат деп күтөбүз.

Биргелешкен долбоорлор биздин өлкөлөрдүн чек арага жакын аймактарынын калкынын жана өнөр жайынын керектөөлөрүн камсыздайт, ошону менен бирге логистикалык чынжырды өнүктүрүү жана башка тармактардын өнүгүү потенциалын ачуу менен эки тараптуу кызматташууга жаңы дем берет, деп ишенем.

Биз ошондой эле ишкерлер менен өлкөлөрүбүздүн аймактарынын ортосундагы түз бизнес байланыштарды кубаттайбыз.

Бир күн мурун, 26-январда биздин өлкөлөрдүн бизнес-коомчулугунун 200дөн ашык өкүлдөрүнүн катышуусунда “Кыргызстан-Өзбекстан” чоң бизнес-форуму өтүп, анда кызматташуу маселелери талкууланып, келечекке чоң милдеттер коюлду.

Ушуга байланыштуу мен Сардор Уктамович менен Акылбек Үсөнбековичтин бул форумга катышканы үчүн ыраазычылык билдиргим келет.

Кыргыз Республикасы өзбек ишкерлери үчүн ар дайым ачык жана алардын демилгелерин жана долбоорлорун ар тараптуу колдоого, аларды ишке ашырууга максималдуу жардам көрсөтүүгө жана инвестицияларды коргоого даяр.

Урматтуу Шавкат Миромонович,

Учурдагы дүйнөлүк тартиптин шарттарында Борбордук Азия өлкөлөрүнүн транспорттук-логистикалык инфраструктурасын глобалдык транспорттук түйүндөргө жана коридорлорго интеграциялоо үчүн күч-аракеттерди жумшоо өтө маанилүү.

Кыргызстан эл аралык маанидеги автомобиль жолдорун жакшыртуунун үстүндө иштеп жатат. Күн тартибинде өлкөнүн ичиндеги темир жолдорду реконструкциялоо жана трансконтиненталдык магистралдарга жеткирүү маселеси турат.

Муну айтуу менен Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан темир жолун биргелешип куруу боюнча биздин пландарыбыздын актуалдуулугун белгилегим келет.

Региондун өлкөлөрүн бириктирүүчү жаңы транспорттук-коммуникациялык коридорлорду түзүү – биздин мамлекеттердин региондук соода тармактарын деңиз жолдору менен дүйнөлүк соода рынокторуна туташтыруу жагынан мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтет.

Урматтуу Шавкат Миромонович,

Аймакта чек ара ортолук туризми популярдуу болуп жатканын да белгилей кетүү керек. Бул чет элдик туристтерге нукура жашоо образына сүңгүп, биздин өлкөлөрдүн калкынын маданиятын, улуттук табитин жана салттарын туюп-билүү үчүн уникалдуу мүмкүнчүлүк берүүнүн эң мыкты жолу.

Бул максатта эс алуу зоналарын (Ысык-Көл, Жалал-Абад), ошондой эле кышкы (Чуңкурчак, Каракол) жана руханий туризмди (Самарканд, Бухара, Хива) өнүктүрүү жаатында биргелешкен туристтик продукцияларды жасоону сунуштайм.

Кыргыз тарап жаңы туристтик маршруттардын келечегин изилдөө үчүн биргелешкен экспедицияларды уюштуруу, бирдиктүү виза алуу, заманбап Улуу Жибек Жолунун боюнда биргелешкен туристтик продукцияларды жаратуу, геопарктарды түзүү сыяктуу биргелешкен демилгелерди ишке ашыруу жаатында кызматташууну өнүктүрүү – маанилүү деп эсептейт.
Урматтуу Шавкат Миромонович,

Маданий-гуманитардык чөйрөдөгү кызматташтыктын активдүү динамикасын канааттануу менен белгилегим келет .

Быйылкы жылы Кыргызстан менен Өзбекстандын маданият күндөрүн өткөрүү пландалып, бул өлкөлөр ортосундагы гуманитардык байланыштарды чыңдоого чоң салым кошот.

Жакынкы арада Бабур атындагы Ош мамлекеттик өзбек музыка-драма театрынын 100 жылдыгына карата капиталдык оңдоо иштери аяктайт.

Анын ачылышын биздин өлкөлөр ортосундагы дипломатиялык мамилелердин орнотулганынын 30 жылдыгын майрамдоого карата ылайыкташтыра алабыз.

Учурдан пайдаланып Кыргызстандын Баткен облусунда эки орто мектептин курулушу аяктагандыгына байланыштуу Сизге ыраазычылык билдирем .

Бул мектептердин курулушу – биздин элдерибиздин достугунун жана ынак кошуналыктын ачык-айкын далили, муну Кыргызстандын туштүк аймагынын жашоочулары чоң ыраазылык менен кабыл алышты.

Мындай социалдык маанидеги долбоорлорду ишке ашыруу биздин элдерибиздин ортосундагы достукту жана жалпы эле кыргыз-өзбек мамилелерин чыңдоого жардам берет деп ишенем.

Урматтуу Шавкат Миромонович,

Сөзүмдүн аягында эки өлкөнүн элдеринин ортосунда калыптанып калган, жалпы тарыхка жана маданиятка, өз ара түшүнүшүүгө жана ишенимге негизделген достук жана боордоштук байланыштар биздин алдыга, жалпы максатка — элдерибиздин өсүп-өнүгүшүнө жана жыргалчылыгына карай биргелешип жылууга жардам берерине терең ишенгенимди билдиргим келет.

Көңүл бурганыңыздарга рахмат!».

Кыргыз-өзбек бизнес форуму: 168 млн. долларлык 11 документке кол коюлду

Бишкекте 26-январда Өзекстандын президенти Шавкат Мирзиёевдин эки күндүк мамлекеттик сапарын утурлай уюштурулган кыргыз-өзбек бизнес форумунун алкагында 11 документке кол коюлду.

Алар:

  • Эки мамлекеттин айыл чарба министрлеринин агроөнөр жай жаатында кызматташуусунун жол картасы;
  • Жалал-Абад облусунда текстиль өндүрүү жаатында кызматташуу тууралуу макулдашуу;
  • Нарында терини кайра иштетүү жана картошка өндүрүү боюнча агрокластер уюштуруу жөнүндөгү макулдашуу;
  • Мал чарбасы жана картошка өндүрүү боюнча агрокластер түзүү тууралуу макулдашуу;
  • “Кыргызстанда карбид жана кальций өндүрүү боюнча комплекс куруу боюнча макулдашуу;
  • Кыргызстандан Өзбекстанга жүгөрү данын жөнөтүү тууралуу макулдашуу;
  • Кыргызстанда электр энергиясын эсептеген жабдууларды куроону уюштуруу боюнча кызматташуу меморандуму;
  • Базальт таштарын өндүргөн завод тууралуу меморандум;
  • Өзбек компаниялары өндүргөн азык-түлүктү Кыргызстанда сатуу жаатында кызматташуу тууралуу макулдашуу;
  • Кыргызстандан Өзбекстанга айыл чарба өнүмүн ташуу тууралуу келишим.

Кыргызстандын Министрлер кабинетинин төрагасы Акылбек Жапаров бул форумда эки өлкөнүн ортосундагы товар жүгүртүүнүн көлөмү былтыр мурдагы жылга салыштырмалуу 21% өскөнүн, 2022-жылдын 11 айында 543 миллион доллардан ашканын билдирген.
Мирзиёевдин 26-27-январдагы Бишкек сапарынын алкагында эки өлкөнүн башчылары өз ара алака-катышты талкуулап, чек ара баштаган бир катар документтерге кол коюлары айтылган.

Экс-вице-премьер Жеңиш Разаков экс-депутат Арзыбек Буркановдун 1.000.000 АКШ долларын алдап алып, бербей койгондугу үчүн камакка алынды

Ички иштер министрлиги Кыргыз Республикасынын мурдагы вице-премьер-министр Жеңиш Разаков алдоо жолу менен 1.000 000 АКШ долларын алган факты боюнча  козголгон кылмыш ишин тергеп жатат.
2022-жылдын 20-сентябрында ИИМдин Тергөө кызматына жаран Б.А.  кайрылып, мурдагы вице-премьер-министр Жеңиш Разаковго мыйзамдуу чара көрүп берүүнү суранып, арызын жазган. Жабырлануучунун жазган арызында 2017-жылдын ноябрь, декабрь айларында кызмат абалынан пайдалануу менен анын ишенимине кирип, ишкердик ишмердүүлүк жүргүзөбүз деп 1 000 000  АКШ долларын алып бербей койгондугун билдирген.
2022-жылдын 1-октябрында ИИМдин Тергөө кызматы тарабынан Кылмыш-жаза кодексинин 209-беренесинин 4-бөлүгү (алдамчылык)  менен иш козголгон.
ИИМдин кызматкерлери тарабынан 2023-жылдын 24-январында Жеңиш Разаков кармалып, Бишкек шаарынын ИИББдин  убактылуу кармоочу жайына киргизилген.
Бүгүн, 26-январда ага Кылмыш-жаза кодексинин 209-беренесинин 4-бөлүгү (алдамчылык) жана 337-беренесинин 4-бөлүгү (кызмат абалын кыянаттык менен пайдалануу) менен айыбы угузулду. Ушул эле күнү Бишкек шаарынын Биринчи май райондук сотунун чечими менен анын баш коргоо чарасы аныкталып, 2023-жылдын 24-февралына чейин №1 тергөө абагына камакка алынды. Козголгон кылмыш иши боюнча тергөө процесстери уланууда.

Редакциядан: Биздин жеке булактардын айтымында арыз берген Б.А. – бул экс-депутат Бурканов Арзыбек.

УКМК: Президенттин Администрациясына караштуу мекемени опузалап коркутуп, ири суммадагы пара алып жаткан чиновник кармалды

Кыргыз Республикасынын УКМКнын Жалал-Абад облусу боюнча башкы башкармалыгы тарабынан КР Кылмыш-жаза кодексинин 343-беренесинин 1-бөлүмү (Опузалап пара талап кылуу) туралуу козголгон кылмыш иши боюнча ыкчам-издөө иш-чараларынын натыйжасында, КР Экономика жана коммерция министрлигине караштуу Монополияга каршы жөнгө салуу мамлекеттик агенттигинин Жалал-Абад облустук башкармалыгынын башкы адиси Ж.Н.Ы. акча каражатын алып жаткан жеринен кармалды. 

Такталгандай, кармалган адам Кыргыз Республикасынын Президентинин Администрациясына караштуу «Жалал-Абад мамлекеттик резиденциясы» мамлекеттик мекемесинен айрым кызматтарга прейскурант (тариф) макулдашуу жол-жобосунан өтүү үчүн акча талап кылгандыгы аныкталган.

Тергөө жүрүп жатат.

Бекешев: “Азаттыкты” жабышса коррупция тууралуу жазган башкалар этияттап калышат

Жогорку Кеңештин депутаты Дастан Бекешев эгер “Азаттык” жабыла турган болсо өлкөдөгү бардык жалпыга маалымдоо каражаттары (ЖМК) коррупцияны ашкерелеген макала жарыялоодо этияттап калышат деп эсептейт. Мындай пикирин депутат 25-январда “Фейсбуктагы” баракчасына жазды.

Депутаттын пикиринде, ушундай эле ыкма дагы бир ЖМКга каршы колдонулгандан кийин баары унчукпай калат.

“Жада калса социалдык түйүндөргө жазып жүргөндөр да унчукпай калышат. Медианы оңой эле жаап жатышкан жерде эркиндик менен мүлктү да оңой эле тартып ала беришет”, – дейт Бекешев.

Былтыр 26-октябрда Кыргызстандын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги “Азаттык Медиа” мекемесинин веб-сайтын бөгөттөө чечимин чыгарган. Буга “Эркин Европа/Азаттык” радиосунун дагы бир кызматы – “Настоящее время” телеканалынын сайтында кыргыз-тажик чек арасындагы 14-17-сентябрдагы окуялар тууралуу видео материалы негиз болгону маалымдалган.

“Азаттык Медиа” бул материалдарда журналисттик стандарттар сакталганын жана мыйзамга каршы аракет жок экендигин белгилеп келет.

Ал арада министрлик “Азаттык Медианын” ЖМК катары ишмердигин токтотуу өтүнүчү менен Бишкектин Ленин райондук сотуна кайрылганы 23-январда белгилүү болду.

Министрликтин кадамын бир катар коомдук ишмерлер, медиа серепчилер сындап чыгышты.

Монополияны жөнгө салуу агенттиги күйүүчү май арзандашы мүмкүн экенин билдирди

Монополияны жөнгө салуу мамлекеттик агенттиги күйүүчү майды арзандатуу боюнча иш-аракет жүрүп жатканын кабарлады.

Агенттиктин маалыматына ылайык, 2023-жылдын башынан тартып бензиндин дүң баасы арзандап жатат. Мындан улам жакынкы айларда бензин 5-6 сомго арзандайт деп божомол бар.

Кыргызстандын нефтетрейдерлер ассоциациясы азырынча арзандоо жөнүндө маалымат тарата элек.

Учурда Бишкек шаарында бензиндин А-95 үлгүсүндөгү бензиндин литринин орточо баасы 62 сомдун тегерегинде.

А-92 бензининин литри 57 сомдун тегерегинде сатылып жатат. Дизелдинбаасы орто эсеп менен 73 сомдун айланасында. Аймактарда мындан жогору болушу мүмкүн.

Күйүүчү майдын баасы Кыргызстанда акыркы жылдары кескин кымбаттап жатат. Маселен, 2020-жылдары А-92 үлгүсүндөгү бензиндин 1 литри 35 сом болчу. Кыргызстан күйүүчү майды Орусиядан алат.

Мурдагы вице-премьер-министр Жеңиш Разаков кармалды

Мурдагы вице-премьер-министр Жеңиш Разаков алдамчылыкка шектелип кармалды.

Ал Бишкек шаардык ички иштер башкы башкармалыгынын убактылуу кармоочу жайына киргизилген. Ички иштер министрлиги Разаковдун кармалышы боюнча расмий маалымат бере элек.

Жеңиш Разаков 2012-2016-жылдары Баткендин губернатору, андан кийин өкмөттө вице-премьер-министр кызматын аркалаган. 2017-жылы Коопсуздук кеңешинин катчысы, 2018-жылы президенттин кеңешчиси, 2018-2020-жылдары вице-премьер-министр болуп иштеген. 2020-жылы февралда үй-бүлөлүк шартына байланыштуу деген жүйө менен кызматтан кеткенин билдирген.

УКМК: Таластын Бекмолдо айылынын башчысы 5 млн сомдук жол оңдоо иштеринен 3,5 млн сомду кымтып алгандыгы үчүн кармалды

КР УКМКнын Талас облусу боюнча башкармалыгы тарабынан КР Кылмыш-жаза кодексинин 337-беренесинин 2-бөлүгүндө (Кызмат абалын кыянаттык менен пайдалануу, өзү же болбосо башка адамдар үчүн пайда көрүү жана артыкчылык алуу максатында же башка жеке кызыкчылыктар үчүн жасалган жосун) боюнча козголгон кылмыш ишинин алкагында, Талас районунун «Бекмолдо» айыл аймагынын ишмердигинде жергиликтүү инфраструктураны жакшыртууга бөлүнгөн бюджеттик каражаттарды өздөштүрүү менен байланышкан коррупциялык схема аныкталды.

2021-жылы Талас районунун “Бекмолдо” айылында ички чарбалык жолдорду оңдоо жана асфальттоо иштерине 24 млн сомго тендер өткөрүлгөн. Тендерден кийин “Календер Курулуш” ЖЧКсы менен келишим түзүлүп, аталган подряддык уюмдун эсебине 5 млн 186 миң сом (биринчи транш) акча каражаты которулган.

Андан кийин подрядчы тарабынан которулган каражаттардын толук өздөштүрүлгөнүн көрсөтүүчү аткарылган иштердин актысы берилген. Мындан тышкары, “Календер курулуш” ЖЧКсы күйүүчү-майлоочу майларга жана башка материалдарга болгон баанын көтөрүлүшүнө таянып, негизги суммага кошумча төлөө зарылчылыгы боюнча талаптарды коюп, ишти убактылуу токтоткон. Ошол эле учурда жогорудагы аткарылган иштер стандартка жооп бербей, аткарылган иштин өздүк наркы бир топ жогорулаган.

Ыкчам-издөө иш-чараларынын жүрүшүндө “Бекмолдо” айыл аймагынын башчысы Б.С.С., “Календар курулуш” ЖЧК подряддык уюмунун жетекчиси И.М.А. жана техникалык көзөмөлдөөчү Д.К. менен кылмыштуу көмүскө бүтүмгө барып, жогорулатылган баада аткарылган иштердин актысына кол коюшканы аныкталды.

Жогорулатылган баанын ашыкча көлөмүн аныктоо жана тактоо максатында аткарылган иштердин иш жүзүндөгү көлөмүн 19-жол тейлөө мекемесинин, Талас райондук архитектура-курулуш көзөмөл башкармалыгынын, Капиталдык курулуш жана архитектура башкармалыгынын адистерин тартуу менен контролдук эсептөө жүргүзүлдү.

Жыйынтыгында иш жүзүндө аткарылган иштердин көлөмү (шагыл төшөө, асбест суу түтүктөрүн монтаждоо жана пандустарды жана айланма жолдорду оңдоо) 1,5 млн сомдон ашпаганы аныкталып, жыйынтыгында жалпы суммасы 3,5 млн сомдон ашык зыян келтирилген.

Бул кылмыш ишинин алкагында Талас районунун “Бекмолдо” айыл аймагынын башчысы Б.С.С. жана “Календер-Курулуш” ЖЧКсынын директору И.М.А. кармалып Талас облусунун ИИБнын убактылуу кармоочу жайына киргизилди.

Болот Назаровдун иши кыскарып, эркиндикке чыкты

Чүйдүн Москва райондук соту 24-январда төкмө акын Болот Назаровго карата “тоноо” фактысы боюнча козголгон кылмыш ишин жабырлануучу тарап менен жарашуу келишиминин негизинде өндүрүштөн кыскартты.

Отурумда адвокаттын жарашуу келишимин ишке тиркөө өтүнүчү канааттандырылган. Ал документте жабырлануучу тарап Болот Назаровго эч кандай доосу жок экенин жазып берген.

Чүй облустук ички иштер башкармалыгы Назаровду былтыр 9-ноябрда “Беловодское айылынын тургунунун айгырын күч менен тартып алган” деген шек менен кармаган. Ал ошондон бери Бишкектеги тергөө абагында (СИЗО-1) камакта жаткан.

Төкмө акын өзү 7-ноябрда Беловодское айылында ат оюндары менен коштолгон чоң той болгонун, ага айылдын жашоочусу ат мингизгенин айтып, жылкыны кайтарып бергенин билдирген.

Кылмыш-жаза кодексинин “Тоноо” беренеси менен шек саналып жаткан Назаровдун иши боюнча алгачкы соттук жараянда жабыркаган тарап көрсөтмө бергенде доосу жок экенин айткан жана ишти кыскартууну суранган.

“Ютуб” каналына жемкорлукту ашкерелеген чыгармаларын жарыялап жүргөн Назаровго бир жыл мурда да иш козголгон. Ал боюнча тергөө аяктай элек. Былтыр 23-январда милиция аны иликтөөчү журналист Болот Темиров менен кошо кармап, кийин үй камагына чыгарган.

Ошол эле күнү Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитеттин (УКМК) төрагасы Камчыбек Ташиев журналисттерге брифинг уюштуруп, мамлекетке зыян келтирбегенин жана коррупцияга аралашпаганын айткан.

Анын алдында Болот Темировдун “Ютубдагы” Temirov LIVE каналына жемкорлук тууралуу иликтөө жарыяланып, анда Ташиевдин аты аталган.

Назаровго жана Темировго карата иш Кылмыш-жаза кодексинин “Баңгизат каражаттарын, психотроптук заттарды жана алардын аналогдорун сатып өткөрүү, маңзатты мыйзамсыз даярдоо” беренеси менен козголгон. Темировго башка да беренелердин негизинде айып тагылган. Анын иши өзүнчө каралды. Жогорудагы берене боюнча Темиров соттон акталып чыккан.

"Пирамида" телеканалын "Кумтөрдүн", "Бишинчи каналды" Бишкек мэриясынын башкаруусуна берүү каралууда

Мамлекеттик мүлктү башкаруу фонду “Пирамида” жана “Бешинчи канал” телеканалдарын башка мамлекеттик мекемелердин балансына өткөрүү маселесин карап жатат. Бул тууралуу фонддун төрага орун басары Медер Машиев билдирди.

Анын айтымында, “Пирамида” телеканалы “Кумтөрдүн” же “Кыргыз алтын” мамлекеттик ишканасынын, “Бешинчи канал” Бишкек мэриясынын башкаруусунда болот.

Машиев телеканалдарды башка мекемелерге өткөрүп берүүнүн себептеринин бири – Мамлекеттик мүлктү башкаруу фонду тарабынан каржылоонун жетишсиз болуп жатканы экенин билдирди.

“Жогорку Кеңеш азыр менчиктештирүү боюнча программаны карап жатат. Уставдык капиталдын программасына бул эки телеканал да киргизилген. Тактап айтканда, телеканалдардын ээси башка мамлекеттик мекемелер болот. Биз бул маселени чарбалык субъектилер телеканалдарды жакшыраак өнүктүрсүн деген максатта карап жатабыз”, – деди Машиев.

Ал мамлекеттик телеканалдарды башка мекемелерге өткөрүп берүү маселеси бир нече айдын ичинде чечилерин кошумчалады.

“Бешинчи канал” 2005-жылы “КООРТ” телеканалынын базасында түзүлгөн. 2010-жылы Убактылуу Өкмөттүн декрети менен улутташтырылган. 2011-жылы Жогорку Кеңештин ишин чагылдыруу максатында “Бешинчи канал” жабык акционердик коому жөнүндө” мыйзам кабыл алынган.

Кыргызстанда туңгуч эркин телеканал катары таанылган “Пирамида” мурдагы бийликтин тушунда колдон колго өтүп, 2010-жылдагы апрель окуяларынан кийин мамлекеттин карамагына берилген.

Алишер Усманов Орусиянын ишкерлер биримдигинен чыгууга арыз берди

Бизнесмен, Forbes журналынын версиясында Орусиянын эң бай адамдарынын бири Алишер Усманов Өнөр жайчылар жана ишкерлер биримдигинин мүчөлүгүнөн чыгууга арыз берди.

Ал муну “пенсияга чыкканы жана ишмердигин токтотуп жатканы” менен түшүндүргөн. Бул тууралуу РБК агенттиги аталган бирикмедеги булакка таянуу менен билдирди.

Усмановдун Өнөр жайчылар жана ишкерлер союзу башкармалыгынын бюросуна жазган арызынын скриншотун “Короче” Телеграм каналы жарыялады.

Маалыматтарга караганда, арыз 25-январда каралат. Усманов же анын өкүлдөрү азырынча комментарий бере элек.

Forbes журналынын 2022-жылдагы маалыматына ылайык, теги өзбекстандык миллиардер Алишер Усмановдун байлыгы 16,3 миллиард долларга барабар.

Путинге жакын деп сыпатталган Усманов Орусия Украинага басып киргенден кийин Батыштын санкциялык тизмесине илинген.

Ноябрда Өзбекстандын өкмөтү Евробиримдиктен ага салынган санкцияларды алып салууну суранганын Британияда чыккан Financial Times гезити жазган.

Украинада өлгөн дагы бир тажикстандыктын сөөгү жерге берилди

19-январда Тажикстандын Жайхун районунун Паянж жамаатында 47 жаштагы Шамсиддин Кодировдун сөөгү жерге берилди. Ал Орусияда соттолуп, түрмөдөн Украинадагы согушка жиберилген.

Маркумдун туугандарынын айтымында, ал эки жыл мурун Орусияда мыйзамсыз түрдө маңзат каражаттарын сактоо айыбы менен 14 жылга кесилген.

“Шамсиддин Волгограддагы колонияда жазасын өтөп жаткан, былтыр майда аны Украинадагы согушка жөнөтүшкөн”, – деди 23-январда маркумдун бир тууганы Рахмиддин Кодиров.

Жакындары ал согушка өз эрки менен барганын же күч менен жөнөтүлгөнүн билишпейт.

Бир тууганынын айтымында, Шамсиддин Кодиров 2022-жылы ноябрда эле өлтүрүлгөн, бирок анын сөөгү Тажикстанга эки айдан кийин жөнөтүлгөн. Кодиров жаракат алып, эки буту тең тизесинен ылдый ампутациялангандан кийин көз жумган.

Соңку эки айда орус түрмөлөрүндө жазасын өтөп жатып, Украинадагы согушка жөнөтүлгөн тажикстандыктардын ичинен кеминде төртөө өлгөнү кабарланды.

Талибдер Өзбекстандын Ооганстанга электр кубатын берүүнү токтотконун сындады

Кабул Өзбекстандын Ооганстанга кыш ортосунда электр энергиясын берүүнү токтотконун сындады.

Талибдердин убактылуу өкмөтүндөгү Ооганстан ИИМинин башчынынын милдетин аткаруучу Амир Хан Муттаки Ташкентте Айыл чарба продукцияларын өнүктүрүү фондунун ачылыш аземинде өзбек өкмөтүн электр кубатын Ооганстанга келишимде көрсөтүлгөн көлөмдө жеткирүүгө чакырды.

“Өзбекстан бийлиги өз убадасын аткарып, Ооганстанды электр кубаты менен камсыздоосу керек. “Брешна” компаниясы менен түзүлгөн келишимге ылайык, Өзбекстан Ооганстанга кышында 450 мегаватт электр кубатын жеткирүүгө милдеттүү. Бирок Өзбекстан электр кубатын өчүрдү, кишилер көйгөйлөргө туш болду”, – деди Муттаки.

“Брешнка” компаниясынын башчысы Хикматулло Аханзаде “Озоди” радиосуна электр энергиясын берүү Өзбекстандагы техникалык маселерге байланыштуу токтотулганын айтты.

Өзбекстан 13-январда Ооганстанга электр энергиясын берүүнү токтоткон. Ташкент муну техникалык маселелер менен байланыштырган.

Тышкы иштер министри Жээнбек Кулубаевдин өлкөдө аккредитацияланган дипломатиялык корпустун мүчөлөрү менен жыл сайынкы жолугушуусу болду

Үстүбүздөгү жылдын 20-январында Бишкек шаарында Кыргыз Республикасынын Тышкы иштер министри Ж.М. Кулубаевдин өлкөдө аккредитацияланган дипломатиялык корпустун мүчөлөрү менен жыл сайынкы жолугушуусу болду.
Жолугушуунун максаты – чет мамлекеттердин элчилери жана эл аралык уюмдардын өкүлчүлүктөрүнүн жетекчилерине 2022-жылдагы тышкы саясий ишмердүүлүктүн жыйынтыктары жөнүндө маалымат берип, аларды Кыргыз Республикасынын Президенти С.Н. Жапаров тарабынан коюлган негизги тышкы саясий тапшырмалар менен тааныштыруу болду.
Өз билдирүүсүндө Министр Ж.М. Кулубаев дипломатиялык корпустун мүчөлөрүнө Мамлекет башчысынын Кыргыз Республикасынын тышкы саясаты ырааттуу, алдын ала айтууга боло турган, прагматикалык бойдон калгандыгы, көп тараптуу жана эки тараптуу дипломатиянын алкагында улуттук кызыкчылыктарды илгерилетүүгө багытталгандыгы тууралуу билдирүүсүн эске салды. Бул биринчи кезекте мамлекеттин коопсуздугун жана коргонуу жөндөмдүүлүгүн чыңдоо, эгемендүүлүктү жана аймактык бүтүндүктү коргоо, финансылык жана экономикалык туруктуулукту, азык-түлүк жана энергетикалык өзүн-өзү камсыздоо маселелерине тиешелүү. Муну менен катар КР Тышкы иштер министрлигинин жетекчиси элчиликтерди жана эл аралык уюмдарды мамлекет башчысынын «жашыл» демилгелерин, өзгөчө тышкы карызды туруктуу өнүктүрүү боюнча долбоорлорго алмаштыруу жаатында колдоого чакырды.
Жолугушуунун соңунда тышкы саясий ведомствосунун жетекчиси элчилерге жана эл аралык уюмдардын өкүлчүлүктөрүнүн жетекчилерине эки тараптуу саясий мамилелерди чыңдоо жана көп кырдуу кызматташтыкты өнүктүрүүдөгү биргелешкен иштери үчүн ыраазычылык билдирди. Министр Ж.М. Кулубаев ошондой эле чет элдик дипломаттарды Жаңы 2023-жыл менен куттуктап, жооптуу кызматында ийгиликтерди каалады.

Маданият министрлиги "Азаттык Медианын" ишмердигин токтотуу өтүнүчү менен сотко кайрылды

Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги “Азаттык Медианын” жалпыга маалымдоо каражаты катары ишмердигин токтотуу өтүнүчү менен Бишкектин Ленин райондук сотуна кайрылды.

Бул тууралуу министрликтин “Азаттыкка” жөнөткөн маалымкатында айтылат. Катта сотко мекеме качан кайрылган датасы көрсөтүлгөн эмес.

Сотко жолдогон доо арызында министрлик кыргыз-тажик чек арасындагы окуя тууралуу жарыяланган видеоматериал өчүрүлө электигин жана ал социалдык түйүндөр аркылуу тарап жатканын белгилеген. Дал ушуну негиз кылып, Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги “Азаттык Медиа” “Жалпыга маалымдоо каражаттары жөнүндө” мыйзамдын 23-беренесинин “согушту, зомбулукту жана ырайымсыздыкты, улуттук, диний обочолонууну жана башка элдерди жана улуттарды жек көрүүнү насаттоого тыюу салынат” деген пункту бузуп жатканын көрсөткөн.

Былтыр 26-октябрда Кыргызстандын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги “Азаттык Медиа” мекемесинин веб-сайтын бөгөттөө чечимин чыгарган. Буга “Эркин Европа/Азаттык” радиосунун дагы бир кызматы – “Настоящее время” телеканалынын сайтында кыргыз-тажик чек арасындагы 14-17-сентябрдагы окуялар тууралуу видео материалы негиз болгонун маалымдашкан. Министрлик өз арызын Кыргызстанда былтыртан бери иштеп баштаган “Анык эмес (жалган) маалыматтан коргоо жөнүндө” мыйзамга негиздеп жатат.

“Азаттык Медиа” бул материалдарда журналисттик стандарттар сакталганын жана мыйзамга каршы аракет жок экендигин белгилеп келет. Буга чейин радионун юристтери аталган чечимди жокко чыгаруу өтүнүчү менен алгач Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлигине, андан соң Бишкектин административдик сотуна кайрылган. Бул маселе боюнча алгачкы соттук процесс 26-январга белгиленген.

“Эркин Европа/Азаттык” радиосунун президенти Жейми Флай “Азаттык” – ишенимдүү маалымат булагы экенин белгилеп, ага тоскоолдуксуз иштөөгө уруксат берилиши керектигин айткан.

Сайтты жабуудан тышкары былтыркы жылдын 31-октябрында радионун “Демирбанктагы” эсеби эч кандай эскертүүсүз жана түшүндүрмөсүз бөгөттөлгөн. “Биринчи радио” техникалык себептерден улам деген жүйө менен “Азаттыктын” берүүлөрүн обого чыгарууну 23-октябрдан баштап токтоткон. 13-ноябрдан тартып НТС каналы “Азаттыктын” телерадио берүүлөрүн эфирден алган.

Бир катар эл аралык уюмдар кыргыз бийлигин “Азаттык Медианын” сайтына жана банк эсебине коюлган бөгөттү тезирээк алып салууга чакырып келет. Соңку жолу 20-январда АКШ Сенатынын Эл аралык байланыштар боюнча комитетинин төрагасы Боб Менендес жана комитеттин мүчөсү Жим Риш Кыргызстандагы сөз эркиндигинин абалына жана “Азаттык” радиосу туш болгон чектөөлөргө тынчсыздануусун билдирип, президент Садыр Жапаровго кат жолдошту. Алар “Анык эмес (жалган) маалыматтан коргоо жөнүндө” мыйзам көз карандысыз медианы чектөө үчүн, өзгөчө “Азаттык” радиосунун сайттарын жана банк эсебин бөгөттөө үчүн колдонгонун айыпташкан.

Буга президент Садыр Жапаровдун басма сөз катчысы Эрбол Султанбаев 22-январда Фейсбуктагы баракчасы аркылуу жооп берип, өлкөдө сөз эркиндигине кысым жок экендигин жана “Азаттык Медиа” боюнча чечим мыйзамдын талабына ылайык кабыл алынганын белгилеген.

Ага чейин Human Rights Watch уюму, “Журналисттерди коргоо комитети” жана Евробиримдиктин адам укуктары боюнча өкүлү Эймон Гилмор, кыргыз бийлигин “чектен чыккан цензурадан баш тартып, сөз эркиндигин коргоого” чакырышкан. АКШнын, Британиянын, Германиянын, Франциянын элчиликтери жана Европа Биримдигинин өкүлчүлүгү кыргыз бийлигине кайрылуу жолдогон.

Эрбол Султанбаев АКШ сенаторлорунун кайрылуусуна жооп берди

Президент Садыр Жапаровдун басма сөз катчысы Эрбол Султанбаев 22-январда Фейсбуктагы баракчасы аркылуу АКШ сенаторлорунун “Азаттык Медиа” тууралуу кайрылуусуна жооп берди.

“Бүгүн жалпыга маалымдоо каражаттары аркылуу АКШнын эки сенатору “Азаттык медиа” айланасындагы кырдаалга байланыштуу президент Жапаровго кайрылуу жолдоп, анда өлкөдө сөз эркиндигине кысым болууда дегендей тынчсыздануусу айтылганы белгилүү болду. Бул сөз эркиндигине жана басма сөзгө өлкөнүн Конституциясы берген кепилдикке каршы келген сыңары белгиленет. “Азаттык Медианын” ишин эки айга хостинг-провайдер менен токтотуу чечимин 2022-жылдын 14-17-сентябрында Баткен облусундагы окуялар тууралуу анык эмес маалымат бергендигине байланыштуу Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги кабыл алганын эске салгыбыз келет. Бул чечимди кабыл алганга чейин, иинистрлик “Азаттык медиа” редакциясына бир нече жолу кат жөнөткөн. Өз укугун пайдалануу менен сайттын иши иштеп жаткан мыйзамдарга ылайык токтотулган”, – деп жазылган анда.

20-январда АКШ Сенатынын Эл аралык байланыштар боюнча комитетинин төрагасы Боб Менендес жана комитеттин мүчөсү Жим Риш Кыргызстандагы сөз эркиндигинин абалына жана “Азаттык” радиосу туш болгон чектөөлөргө тынчсыздануусун билдирип, президент Садыр Жапаровго кат жолдошкон.

Америкалык сенаторлор кыргыз өкмөтүн өзүнүн “Анык эмес (жалган) маалыматтан коргоо жөнүндө” мыйзамын көз карандысыз медианы чектөө үчүн, өзгөчө “Азаттык” радиосунун сайттарын жана банк эсебин бөгөттөө үчүн колдонгонун айтышкан.

Алар Кыргызстандын басма сөз эркиндигин камсыз кылуу тууралуу милдеттемеси АКШ менен мамиледеги маанилүү элемент экенин белгилеп, 2022-жылдын октябрь айында “Азаттык” радиосунун имаратынын алдында өткөн митингде журналисттерге зордук-зомбулук көрсөтүүгө үндөгөн чакырыктарга, коркутууларга кабатырланып жатышканын билдиришкен. АКШ сенаторлору Садыр Жапаровдун 2020-жылдагы сөз эркиндигине байланыштуу айткандарын эске салышкан.

Ошол эле кезде алар кыргыз өкмөтүнүн “Талибан” кыймылынан (Кыргызстанда тыюу салынган) улам Бишкекке жер которууга аргасыз болгон “Азаттык” радиосунун ооган кызматынын журналисттерине көрсөткөн колдоосун кубатташкан.

Былтыр 26-октябрда Кыргызстандын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги “Азаттык Медиа” мекемесинин веб-сайтын бөгөттөө чечимин чыгарган. 31-октябрда радионун “Демирбанктагы” эсеби эч кандай эскертүүсүз жана түшүндүрмөсүз бөгөттөлгөн. Биринчи радио техникалык себептерден улам деген жүйө менен “Азаттыктын” берүүлөрүн обого чыгарууну 23-октябрдан баштап токтоткон. 13-ноябрдан тартып НТС каналы “Азаттыктын” телерадио берүүлөрүн эфирден алган.

Бир катар эл аралык уюмдар “Азаттык” радиосуна байланыштуу кыргыз бийлигинин бул чектөөлөрүн сындап, билдирүүлөрдү таркаткан. Кыргызстандын бир катар маданий жана коомдук ишмерлери радиого каршы кысымды токтотуу жана сөз эркиндигин сактоо өтүнүчү менен бийликке кайрылган.

Кыргыз бийлигинин өкүлдөрү өлкөдө эркин медианын иши чектелгени тууралуу маалыматтарды четке кагып келатышат.

Бишкекте Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан темир жол долбоорун тескеген кеңсе ачылды

Бишкекте Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан темир жолу долбоорунун курулушун тескей турган кеңсе ачылганы белгилүү болду. Бул тууралуу “Өзбекстан темир жолдору” мекемеси расмий маалымат таратты.

Билдирүүдө кеңсени ачуунун максаты долбоордун ишке ашуусун тездетүү экени белгиленген.

“Темир жолду куруу долбоорунун техникалык, экономикалык негиздемеси быйыл 1-июнга чейин даярдалат. Тараптар азыркы учурда долбоорду башкаруу тартиби, эл аралык финансы уюмдарынан каражат тартып келүүнүн үстүндө иштеп жатат”, – деп билдирет “Өзбекстан темир жолдору” ишканасы.

Алдын ала эсептөөлөр боюнча Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан темир жолу бул үч өлкөнүн Жакынкы Чыгыш, Түштүк Европага барчу жолун дээрлик 900 чакырымга кыскартат.

Темир жол куруу менен катар Борбор Азиядагы мамлекеттердин инфратүзүмүн жакшыртуу да каралган.

2022-жылы ноябрь айында Кытайдын илим изилдөө институту тарабынан темир жол курулушунун алгачкы талаа изилдөөлөрү жүргүзүлгөн.

Былтыр Өзбекстандын Самарканд шаарында 14-сентябрда өткөн Шанхай кызматташтык уюмунун (ШКУ) саммитинин алкагында Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан темир жолунун долбоору боюнча кызматташууга кол коюлган. Макулдашууларга ылайык, жол тилкеси Кыргызстандын аймагында “Торугарт – Арпа – Макмал – Жалал-Абад” багыты аркылуу өтүүгө тийиш.

Торугарт – Арпа – Макмал – Жалал-Абад темир жолунун узундугу 280 чакырымды түзөт. Ички долбоордун болжолдуу баасы 5 млрд. долларга барабар экени буга чейин кабарланган.

Башкы прокуратура: $15.000 пара алып жаткан жеринен УКМКнын тергөөчүсү кармалды

Үстүбүздөгү жылдын 19-январында Кыргыз Республикасынын Башкы прокуратурасына О.А. аттуу жаран КР УКМКнын Ош шаары жана Ош облусу боюнча башкармалыгынын Т.Ы. аттуу тергөөчүсүнө жана аталган башкармалыктын башка кызмат адамдарына карата чара көрүү арызы менен кайрылган.
Арызда, ага карата козголгон кылмыш ишин кыскартуу үчүн жогоруда аты аталган кызматкерлер 20 миң АКШ доллары өлчөмүндө пара талап кылышкандыгы көрсөтүлгөн.
Аталган арыздын негизинде КР Башкы прокуратурасынын Тергөө башкармалыгы тарабынан КР Кылмыш-жаза кодексинин 343-беренеси (“Өзгөчө ири өлчөмдө пара талап кылуу”) боюнча кылмыш иши козголгон.
2023-жылдын 20-январында Кыргыз Республикасынын Башкы прокуратурасы тарабынан КР УКМКсынын Ош шаары жана Ош облусу боюнча башкармалыгынын имаратында тергөөчү Т.Ы. 15 миң АКШ доллары өлчөмүндө пара алып жаткан учурунда кармалды.
Азыркы тапта бул иш боюнча башка кызмат адамдарынын кылмышка катыштыгы бар экендигин аныктоо максатында ыкчам-иликтөө иш-чаралары жана тергөө амалдары жүргүзүлүүдө.
Аталган иш-аракет Башкы прокуратуранын, УКМКнын жана ИИМдин жетекчилеринин көзөмөл, укук коргоо органдарындагы кызмат абалынан кыянаттык менен пайдаланган кызматкерлерди тазалоо боюнча макулдашуусунун негизинде жүргүзүлдү.
Бул багыттагы иш-аракеттер улантылууда.

ТИМ 2022-жылы ата мекендик 154 продукцияны чет мамлекеттердин рынокторуна экспорттоого багытталган экономикалык иш-чараларды өткөрдү

Кечээ, 19-январда «Кабар» КУМАнын басма сөз борборунда 2022-жылдагы тышкы саясий ишмердиктин жыйынтыгы боюнча Кыргыз Республикасынын Тышкы иштер министри Ж.М. Кулубаев менен жергиликтүү жана чет элдик массалык маалымат каражаттарынын өкүлдөрүнүн катышуусунда маалымат жыйыны болуп өттү.

Пресс-конференциянын жүрүшүндө КРдин Тышкы иштер министрлигинин башчысы министрликтин 2022-жылы аткарган иштери боюнча кеңири баяндама жасады. Тактап айтканда, министр жалпыга маалымдоо каражаттарынын өкүлдөрүнө тышкы саясий ведомство тарабынан жакынкы жана алыскы чет өлкөлүк өнөктөштөр менен кызматташууну өнүктүрүү жана бекемдөө, мамлекеттик чек араны делимитациялоо жана демаркациялоо, суу дипломатиясы, чет өлкөдө Кыргыз Республикасынын жарандарынын укуктарын жана кызыкчылыктарын коргоо, ошондой эле өлкөнүн улуттук кызыкчылыктарына тиешелүү башка маселелер боюнча жүргүзүлүп жаткан иштер тууралуу маалымат берди.

Министр белгилегендей, 2022-жыл Кыргызстан үчүн маанилүү тышкы саясий жана конструктивдүү дипломатиялык байланыштарга бай болду, тактап айтканда, бийик жана жогорку деңгээлдеги 116 сапар жана иш-чара ишке ашырылып, 972 көп тараптуу эл аралык келишим менен документке, 82 эки тараптуу эл аралык келишим менен документке кол коюлду. Мындан тышкары, министр Борбордук Азия мамлекеттеринин башчыларынын IV Консультативдик жолугушуусу ийгиликтүү өткөндүгүн, Бишкекте Жогорку Евразия экономикалык кеңешинин жыйынынын өткөндүгүн, 2023-2025-жылдарга БУУнун Адам укуктары боюнча кеңешине Кыргыз Республикасынын шайлангандыгын, ошондой эле биздин өлкөнүн катышуусу менен уюштурулган башка тышкы саясий иш-чараларды белгилеп кетти.

Кыргыз Республикасынын Тышкы иштер министрлигинин башчысынын жалпыга маалымдоо каражаттары менен жолугушуусу 1,5 саатка созулуп, анда министр Кыргызстандын коңшу мамлекеттер менен өз ара аракеттенүүсү, Кыргызстандын чет өлкөлөрдөгү мекемелеринин жетекчилеринин ишмердүүлүгү, транспорттук-логистикалык долбоорлор, ошондой эле чет өлкөлөрдө Кыргыз Республикасынын жарандарынын укуктарын жана кызыкчылыктарын коргоо сыяктуу суроолорго кеңири жооп берди.

Эмгек мигранттарына укуктук жардам көрсөтүү боюнча суроого жооп берүүдө министр Ж.Кулубаев Россия Федерациясынын Федералдык миграция кызматынын “кара тизмесине” кирген 47 миңден ашык кыргызстандык чыгарылып, Украинадагы аскердик аракеттерге байланыштуу Кыргыз Республикасынын 300дөн ашуун жаранын эвакуациялоого көмөк көрсөтүлүп, Казакстандагы январь окуясында Кыргыз Республикасынын 300дөн ашык жаранын бошотууга жардам көрсөтүлгөндүгүн белгиледи.

Мындан тышкары, журналисттерди министрлик жүргүзгөн экономикалык дипломатиянын жыйынтыгы тууралуу маселелер кызыктырды. КРдин Тышкы иштер министрлигинин башчысы жалпыга маалымдоо каражаттарына 2022-жылы 465 экономикалык иш-чара өткөрүлгөндүгү, анын 230у чет элдик инвестицияларды тартууга көмөктөшүүгө, 154ү ата мекендик продукцияны чет мамлекеттердин рынокторуна экспорттоого, 61и туризмди өнүктүрүүгө багытталгандыгы тууралуу маалымдады.

Тышкы иштер министрлигинин башчысы ошондой эле 2023-жылга пландаштырылган иш-чараларга жана өлкөнүн тышкы саясатынын жакынкы жана узак мөөнөттүү келечектеги артыкчылыктуу багыттарына токтолду.

Иш-чарага 30дан ашуун жергиликтүү жана чет элдик басылмалардын өкүлдөрү катышты.

Өлкөдө нак акча чыгарууга чектөө киргенден бери долларга суроо-талап азайды

Кыргызстанда долларды тышка чыгарууга тыюу салуу – азырынча өз жыйынтыгын берүүдө. Улуттук банк кабарлагандай, өткөн суткада банк аралык соодада америка валютасына болгон суроо-талап 90% төмөндөгөн.

Эксперттер бул чара биринчи кезекте орусиялык валюта диллерлерине тоскоол болорун боолгошууда. Буга чейин алар Кыргызстанда жапырт түрдө рублди долларга алмаштырышып, сумка жана чемодандар менен тышка чыгарып кетип турушкан.

Кыргызстан бийлиги ички валюта рыногунда доллардын тартыштыгын ооздуктоого кайрадан аракет жасоодо. Эгер былтыр марттан бери коммерциялык банктарга жана акча алмаштыруу бюролоруна америка валютасын тышка чыгарууга тыюу салынса, эми чектөө жеке диллерлерге да тиешелүү болуп калды. Мындан ары чет өлкөлүктөр өзү менен кошо Кыргызстандан 5 миң долларга чейин, өлкө жарандары 10 миң долларга чейин тышка алып кете алышат.

“10 ай мурун, валюта кризиси башталганда эле ушундай кылуу керек эле”, – деп эсептейт экономист Арсланбек Кененбаев.

Анын пикиринде, Кыргызстанда накталай доллардын жетишсиздиги эң биринчи кезекте орусиялык факторго байланыштуу. Бир нече айдан бери өлкөгө жапырт түрдө рубль которулуп, тышка болсо доллар чыгарылып кетип жаткан. Эң эле кызыгы – легалдуу жана чоң көлөмдө. Кыргызстан өзү чыгым тартуу менен орусиялык диллерлер үчүн офшордук-валюталык зонага айланып калган. Эксперттин пикиринде, чектөөлөрдүн кириши менен эми ири суммадагы акчаны аткезчилик жол менен гана алып чыгууга мүмкүн.

“Миллион, эки, беш миллионду аткезчилик менен алып чыга тургандар аз болсо керек – бул коркунучтуу, себеби эки чек ара бар. А буга чейин учактын бизнес-классында доллар салынган сумкасын кучактап баратканын кишини өзүм да көргөм”, – дейт экономист.

Министрлер кабинетинин валюта базарында маселени чечүүгө көрүп жаткан аракетин депутат Дастан Бекешов да кубаттайт. Бирок чектөөнү америка долларына эмес, орус рублине киргизүү керек болчу деп эсептейт.

“Долларды ким чыгарып кетип жатат? Бул жакка ири көлөмдө рубль алып кирип жаткандар долларды чыгарып кетүүдө. Бул Орусия Федерациясынын бизнесмендери. Ошондуктан мен долларды чыгарууга чектөө киргизүүнүн ордуна рублди кабыл алууга чектөө киргизүүнү сунуштайм”, – дейт ал.

Депутат долларды тышка чыгарууга чектөө киргизүү чет өлкөгө дарыланууга же окууга бараткандарга кыйынчылык жаратышы мүмкүн деп тынчсызданууда. Бирок чет өлкөлүктөр мындай кооптонуу негизсиз деп эсептешет.

“Менимче, легалдуу түрдө акча тапкан киши аны банк аркылуу алат же банкка салат жана банк аркылуу аны алып чыгып кетет. Башкача айтканда, мен АКШга акча жөнөтө алам, бирок физикалык түрдө өзүм менен кошо купюраны алып чыгып кете албайм”, – дейт Compass College мекемесинин башчысы Эндрю Вахтель.

Эми өлкөдөн канча доллар чыгарылып кетип жатканын чек арачылар көзөмөлгө алат. Алардан өлкөнүн валюталык балансы көз каранды. Эгер алар валюта аткезчилерин ооздуктай алышса, чектөө эффективдүү болот деп белгилешет эксперттер.

"Кумтөр Голд Компанинин" издөөдө жүргөн мурдагы аткаруучу директору Канат Курманов кармалды

“Кумтөр Голд Компани” ишканасынын мурдагы аткаруучу директору Канат Курманов кармалып, камакка алынды.

Бул маалыматты Башкы прокуратуранын басма сөз катчысы журналисттерге ырастады.

Курманов 14-январда “Манас” эл аралык аэропортунан кармалып, Башкы прокуратуранын Тергөө башкармалыгына жеткирилген. Учурда ал Бишкектеги №1 тергөө абагына (СИЗО-1) киргизилгени айтылды.
Былтыр сентябрда Башкы прокуратура “Кумтөр Голд Компани” ишканасындагы коррупциялык кылмыштар боюнча козголгон иштин алкагында анын мурдагы аткаруучу директору Канат Курманов Кылмыш-жаза кодексинин 246-беренеси (“Акционердик коомдор жөнүндө мыйзамдарда белгиленген чектөөлөрдү бузуу”) менен шек саналып жатканын кабарлаган.
Башкы көзөмөл органы Курмановго карата камакка алуу бөгөт чарасы тандалып, издөө жарыяланганын билдирген.
Интернеттеги маалыматта Канат Курманов “Кумтөр Голд Компани” ишканасына аткаруучу директор болуп 2022-жылдын январында дайындалганы айтылат.
Азырынча Курмановдун өзү же жакындары үн ката элек.
Буга чейин Кумтөр кениндеги коррупцияга байланыштуу “Улуу көчмөндөр мурасы” улуттук холдингинин башчысы Тенгиз Бөлтүрүк дагы камалган. Бөлтүрүк сот залында журналисттерге учкай комментарий берип, өзүнө козголгон кылмыш ишин “акылга сыйбаган иш” деп атап, коррупциялык иштерди ага шылтоо негизсиз экенин билдирген.
Буга чейин Башкы прокуратура “Кумтөрдү” текшерүүдө, ишкананын кызмат адамдарынын коррупциялык схемасынын натыйжасында мамлекетке бир миллиард сомго жакын зыян келтирилгени аныкталганын маалымдаган.
Башкы прокуратура “Кумтөрдү” августта текшере баштаган. Учурда үч кылмыш иши козголгону белгилүү болду.

Меню