Menu

Адахан Мадумаров, «Бүтүн Кыргызстан партиясынын лидери: «Жарадар болгон жолборстун үстүнө чөөлөр чыгып алып ойносо жараша берет экен»

Бөлүшүү:

 «Апрель» телеканалынын түз эфирдеги «Кеп көөрүк» программасына коомдук ишмер А. Мадумаров катышып ар кыл суроолорго жооп берди. Андагы маек кызыктуу жана ачык болду. Ушундан улам гезит форматына ылайык айрым кыскартуулар менен андагы маекти биз да өз окурмандарыбызга сунуштоону эп көрдүк.

– Сиз соңку президенттик шайлоодон кийин «Мен ма­кул эмесмин» деген Улуттук кыймыл түздүңүз эле, эмне­ге макул эмессиз жана кан­дай көрүнүштөргө макул эмесиз, ушул туурасында айтып берсеңиз?

– Ошондо байкасаңар, жети маселе коюлган. 2015-жылдагы парламенттик шайлоо да, андан кийин президенттик шайлоонун да өткөндүгүнө бир жыл болду, ал кандай өткөндүгүн баарыбыз жакшы билебиз. Сыртта жүргөн бир миллионго жакын жаран­дардын баары Констиуциялык укугунан ажыраган, мындай­ча айтканда добуш берүү уку­гунан ажырап калды, ошондой көрүнүштөргө макул эмеспиз жана да ар кандай саясий куу­гунтуктоолорго, камоолорго макул эмеспиз! Анан дагы 3-4 Улуттук масштабдагы маселе­лер бар, ошондой көрүнүштөргө макул эмеспиз.

– Ушул маселелерге кол топ­тоодо Сиздер менен бирге көз карашта болгон канча жаран кол койду?

– Эки жүз миңден ашты Кудай буюрса. Бирок, жер-жерлердеги кайдыгерлик бир тарабы болуп, экинчиден баягы эле, тээ баягы­дай эле жер-жерлерге барганда милициялар жана башкалары тоскоолдук болуп, коркутуу­лар, элди үркүтүп «билесиңерби эмнеге кол коюп берип жатка­ныңарды, кийин ал үчүн жооп берип калбагыла» дегендейлер болуп жатты. Элдин айрымда­ры сабатсыздыгынанбы ушун­дай нерселерден чочулоолор бо­луп жатат. Бул эми мыйзамсыз, ыймансыз өлкөдө болуп келген жана боло да берчү көрүнүштөр. Бирок ошого карабай четте жүр­гөн жарандарыбызга чексиз ыраазычылыгымды билдирем! Алар биздин Кыргызстаныбыз­дын ичинде жүргөн жарандар­га караганда аябагандай катуу эрктүүлүгүн, активдүүлүгүн көрсөтүп жатышат. Топтогон колдорубуздун үчтөн эки бөлү­гүнөн көбүрөөгү ошол Россияда жүргөн жарандарыбыз. Кечээ эле Нарындык Жылдыз деген эжекебиз Москвадан келип, ошондой эле Гулмира деген эжекебиз, башка жигиттери­биз да Токтогул, Аксы, Ала-Бука райондоруна барышты. Ошол жерде да… милициялар аман эле болушсун, Акаевди, кийин Бакиевди коргологондой, ан­дан кийин Отунбаеваны, Атам­баевди деле корголошту. Ошол жигиттердин ошондой мамиле кылып жатканы, акылга келбей жатканы албетте өкүнүчтүү.

– Саясатта достук жок деп коет эмеспи, Сиздин саясат айдыңында досуңуз барбы?

– Бир коллегаң да ушундай су­роо берген, мен жок деп жооп бергем. Дос деген өтө кымбат, өтө бийик сезим болуш керек. А биздегилер азыр колду кол­го уруп коюп бир крушка пи­во ичип алып «досум, досум» деп колтукташып калышат. Бул жоопекерсиздик. Дос болсоң Манас менен Алмамбеттей дос бол, дос болсоң Курманбек ме­нен Аккандай дос бол. Дос боло албайсыңбы анда жыйыштырып кой. Дос деген бул өтө жоопкер­чилик, дос деген бул Жараткан­дын сыпаты, Аллахтын сыпаты. Ар бир адамдын жалгыз досу бо­лот ал Жараткандын өзү, андан башкасынын кереги жок. Себе­би ал достор бүгүнкү достор, ал табакташ достор болот, кызмат­тагы же бизнестеги достор бо­лот, Ал эми саясаттагы достук достук эмес, ал эсеп. А эсебин таап жүргөн азаматтар бүгүн сени менен достошот да сенин керегиң болбой калгандан кий­ин эртең башка бирөөсү менен дос болуп кете берет. Андан кий­ин бул жакка бир секирет, тигил жакка бир секирет, ал деген ту­руксуздук.

– Сиздин кумириңиз барбы?

– Бар, ал менин Атам!

– Келечек жөнүндө сөз кыл­сак, өткөн парламенттик шайлоодо Сиз «Эмгек» пар­тиясы менен бирге бар­дыңыз эле. Эми алдыдагы шайлоодо Сиздин «Бүтүн Кыргызстан» партиясы кимдер менен биригет, же өзүңүздүн партия менен эле барасызбы?

-…Көрөбүз, байкайбыз. Би­рок биригүүгө негизи эл маж­бур кылат экен да. Бирикпей­сиңерби деп эле сурай беришет, көпчүлүгү…А менин принци­бим өзгөрүлбөйт, ал адамда­гы ыйык баалуулуктар. Эгерде кимде-ким ошол принциптерим менен макул болсо аларга эши­гим ачык.

– Азыр коррупция менен күрөш жүрүгүзүп жатабыз деп атабыз, ошондо камап жаткандар менен камалып жаткандардын айырмасы барбы?

– Мен ошол туурасында өт­көндө айткан элем, ошо камап жаткандар кимдер да камалып жаткандар кимдер, эмне айыр­масы бар. Анан кыргыз ушундай экенбиз да, камалып жаткандар­ды көрүп ой баракелде-ээ, катуу күрөш жүрүп жатат деп кол ча­ба берет экенбиз. Мунун баа­ры спектакль. Муну камаптыр, тигиге кылмыш ичин ачыптыр дей беребиз. А эмнеге ачты? Ачкан кишилер кимдер? – де­ген суроону бербей атабыз да. Коррупция боюнча камалган эч ким жок, а саясий өңүттө камалгандар толтура. Корруп­ция менен күрөш кандай жүрүп жатат: Жүргөн жок эч кандай. Ал тек гана сени менен эсепте­шем деген күрөш.

– Азыр баарыбыз тең эле ай­тып жатабыз, парламент­те жалаң бай адамдар ол­турат деп. Бирок алардын ордун акчасы эмес, абийри бар адамдардын отурушуна эмне жолтоо болуп жатат?

– Коом. Коом көзөмөлдөйт. Коомго жараша жетекчи болот, жетекчиге жараша коом болот. Бизче айтканда кичине одоно­роок айтылат, «эшегине жараша тушагы» деп.

– Көчмөндөр оюнунун эки жолу өткөрдүк. Анан ав­т о р л у к а я б а й т а л а ш к а түшпөдүбү. Айрым маалы­мат булактарында Сиздин атыңыз да айтылды?

-Көчмөндөр оюнунун авто­ру бул кылым карыткан кы­ргыз эли. Эл болбосо ал оюн­дун жыты да болбойт. Ал эми ошол оюндарды уюштуруу ма­селеси кандайча болуп көтөрүл­дү? Ошондо Кыргыз дүйнөгө күйүп аткан дөңгөлөктөрү ме­нен, түтөп аткан Ак үйү ме­нен таанылып калбадык беле. Эми ошол «имиджди», ошон­дой бир таанымды кантип өз­гөртөбүз? Ушул маселе турду бизде. Ага карата аракетибиз биринчи жолу эл аралык алкак­та 2014-жылы өттү. Мен анда Түрк кеңеш мамлекеттер ше­риктештигинин баш катчысы­нын орун басары болуп калдым. Барсам Кыргызстан тараптан ушундай сунуш бар экен. Би­рок, 2012- жылдан бери эч кан­дай жылыш болгон эмес экен. Анан мен биз өткөрөбүз десем, башка мамлекеттин өкүлдөрү айтып калды, «силер өткөрбөй­сүңөр, тек гана айтып коесуңар, айтканыңар кагаз жүзүндө кала берет» дешип. Ал учурда Казак­стан белсенип калган экен, биз өткөрөбүз дешип. «Улуу далаа­нын оюндары» деп. Алардан ал оюнга аябагандай көп каражат бөлүнгөн экен. Менин ушунча­лык намысыма тийди, себеби бүгүнкү күндө көчмөндөр каси­етин сактап калган бул-биздин эл, кыргыз эли. Нукура, мындан 500 жыл мурда кыргыз жайлоо­до кандай көчүп жүрсө, бүгүн да кыргыздын кайсы гана жайлоо­суна барба ошол касиеттин сак­талып калганын көрөсүң. Ошен­тип ал жерден биз өткөрөбүз деп келдик. Анан бул жакка нечен­деген каттарды жазып жөнөт­түм, Кыргыз өкмөтү аябаган­дай каршы болду. Ошондо си­лердин эле айрым коллегаңар да менин атыма не деген гана «жугундуларды» куюшпады, ар нерселерди жазышып. Ага кет­кен акчага баланча светафор койсок болмок экен, тигинче тез жардам машинасын алсак болмок экен дегендейлерди ай­тышып. Баарына чыдадым. Кы­ргыз өкмөтү да караманча кар­шы чыгып туруп алышты. Отор­баевдин өкмөтү дагы, андан башкалары дагы. А мен барып алып Стамбулда жыйын өткөр­гөндө айтам, биз өткөрөбүз деп. Алар айтат, силердин тышкы иштер министирлигиңер дагы, өкмөтүңөр дагы каршы пикир­лерин билдирип жатат дешип. Ошондо мен атайы Кыргыз­станга келдим дагы президент Атамбаевге кирип айттым. Ал киши айтты, «мен колдойм, ка­ражатты өкмөт таба албаса мен табам» деди. Бул мага чоң бел болду да, ошону менен көгөрүп олтуруп биз өткөрдүк. Дал ошол Көчмөндөр оюну ошол замат тышкы дүйнөгө Кыргызстан­дын өңүн өзгөрттү. Алар кере­мет жаратылышыбызды көрдү. Тоолордун арасындагы бер­меттей болгон Ысык-Көлүбүздү көрүшүп тамшанышты. Ал үчүн не деген мээнет, ден-соолугум кетти. Бирок, Кыргызстан дүй­нөгө ажайып өлкө катары таа­нылды.

– Сиз чоң саясатчысыз, ошондуктан ушул суроону бербей кое албайм. Азыр не бир жерлерде, ошол эле соцтармактарда Алмаз­бек Атамбаевдин дарегине ушунчалык жугундуларды куюп жатышат. Чын эле ал киши Кыргызстан үчүн эч нерсе жасаган жокпу?

– Эгер мен айтсам саясий баа болуп калат. Тарых гана чыны­гы баасын берет. Сталиндин ай­тканы бар эмеспи «мен кеткен­ден кийин менин мүрзөмө ар кандай шыпырындыларды алып келип таштай беришет, бирок, тарыхтын улуу шамалы барды­гын учуруп ордуна коет»-деп. Ошондуктан бардыгын тарых өз ордуна коет. Анан да баарын калчап, өлчөп ар кимибизди ор­дубузга кое турган эл. Мага азыр кокусунан бир ой келип кетти ушул жерден, жарадар болгон жолборстун үстүнө чөөлөр чы­гып алып ойносо жарашат экен деген. Эң негизкиси ким болсок да адамдык ыйык баалуулуктар­ды жоготпошубуз керек.

Алтынай Бакирова

Булак: «Айгай-пресс»

Эгер бул тексттен ката таап калсаңыз, ошол ката сөздү белгилеп, Ctrl+Enter кнопкаларын чоогу басуу менен билдирип коюңуз.

КОММЕНТАРИЙ КАЛТЫРУУ

Төмөндө көрсөтүлгөн уячаларга керектүү маалыматтарды туура киргизгениңизди текшериңиз.HTML-код киргизүүгө уруксат жок.

69 − 64 =

ОКШОШ МАКАЛАЛАР

Меню

Орфографиялык ката тууралуу Отчет

Редакцияга төмөнкү текст жөнөтүлөт: