Menu

Россия-Украина согушу

Орусиядан мунай алуудан баш тарткан Германияга Казакстан мунай жөнөтөт

Казакстан 20 миң тоннадан турган мунайдын алгачкы партиясын Германияга февралдын биринчи жарымында жөнөтөт. Бул тууралуу өлкөнүн энергетика министри Болат Акчулаков билдирди.

“Алгачкы партияны январдын аягында жеткирели деп ойлогонбуз, бирок тилекке каршы бир аз техникалык көйгөйлөр жаралып калды”, – деди министр.

Буга чейин Казакстан 2023-жылдын биринчи кварталында “Транснефть” орус компаниясынын мунай-куур системалары аркылуу Германияга 300 миң тонна мунай жеткирери кабарланган. Анда “КазТрансОйл” компаниясы Орусиянын аймагы аркылуу Германияга мунай ташууга бул өлкөнүн Энергетика министрлигинен уруксат алганын билдирген.

Казакстандан Германияга мунайдын алгачкы партиясын быйыл январда “Атырау – Самара” жана “Дружба” мунай куурлары аркылуу жеткирүү пландалган.

Мурдараак Акчулаков Казакстан 2023-жылы Германияга 1,5 миллион тонна мунай экспорттоону көздөп жатканын билдирген. “Зарыл болсо казак тарап бул көлөмдү 6-6,5 миллион тоннага чейин жеткире алат. Бирок Германиянын суроо-талабы андан да кыйла көп”, – деген министр.

Өткөн жылы ноябрда Казакстан 1-январдан тарта Каспийден Жер ортолук деңиздин жээгиндеги Түркия портуна бара турган түтүк аркылуу 1,5 миллион тонна мунай экспорттоону пландап жатканы кабарланган.

Казакстандын өкмөтү 2023-жылы 90,5 миллион тонна мунай өндүрүп, анын 71 миллионун экспорттоону пландап жатканын маалымдаган.

Орусияда абакта отурган кыргызстандык Украинада согушта каза болду

Кыргызстандын жараны, Ноокен районундагы Рахманжан айылынын 30 жаштагы тургуну Аян Алишеров Украинадагы согушта каза болгонун апасы Рахатай Абдивалиева журналисттерге ырастады.

Ал Орусияда абакта отурган баласы кантип Украинадагы согушка барып калганы түшүнүксүз болуп жатканын билдирди.

“Балам жок жерден жалган жалаа менен камалып кеткен. Мен сотуна да барып, катышып турчу элем. Акыркы сотунда өзүнүн күнөөсүз экенин айтып, мага ыйлаган эле. Жети жылга кесилип, Мордовияда түрмөдө мөөнөтүн өтөп жаткан. Телефондон сүйлөшүп турчубуз. 2-октябрда мага телефон чалып, “апа мен Кыргызстанга кете турган болдум, буюрса алты айда бошонуп чыгам. Анан үйлөнөм, той кылабыз” деген эле. Ошондо ал мени кыжалат болбосун деп, согушка баратканын айтпай койгон окшойт”, – деди Рахатай Абдивалиева.

Украинанын Бахмут шаарына жакын жердеги салгылашта 24-ноябрда каза тапкан 30 жаштагы Аян Алишеровдун сөөгү 23-январда Кочкор-Атага жеткирилип, жерге берилди.

Маркум 2019-жылы Москвада “адам уурдоо” жана “опузалап акча талап кылуу” беренелеринин негизинде шек саналып, камакка алынган. Апасы Аян Алишеровду мекенине экстрадициялоону өтүнүп, Кыргызстандын Москвадагы элчилигине бир нече жолу кайрылганын айтты.

Аян Алишеровду Кыргызстанга экстрадициялоо чечими, аны ишке ашыруу болгон-болбогонун тактап, Башкы прокуратурага кайрылдык. Көзөмөл органынын маалымат катчысы Сирожиддин Камолидинов жеке адамдар тууралуу маалымат журналисттерге берилбей турганын билдирди.

Жогорку Соттун сайтында Аян Алишеровду Кыргызстанга экстрадициялоо боюнча иш соттук кароого коюлганы тууралуу жазылган. Бирок иш каралганы, кандай чечим чыкканы тууралуу маалымат жок.

“Вагнер” компаниясы жалдаган миңдеген согушкер Украинадагы урушка тартылган. Компаниянын негиздөөчүсү Евгений Пригожин жалданмалардын майдандагы эрдигин таанууну талап кылып Орусиянын аскер жетекчилигине ачык талап койгон. Путиндин “ашпозчусу” деген каймана аты бар олигархтын орус түрмөлөрүн кыдырып, жаза өтөп жаткандарды согушка азгырып жүргөн видеолору тараган.

Бул кыргыз жаранынын орус армиясынын катарында Украинадагы согушка барып каза тапкан биринчи учуру эмес. Өткөн жылы жай айында орусиялык армиянын катарына кошулган эки кыргыз жараны – Аманбек Курбанбаев жана Руслан Полотов Украинада окко учканы белгилүү болгон.

Андан тышкары Кыргызстанда төрөлүп, кийин Орусиянын жарандыгын алган бир нече аскердин сөөгү кичи мекенине жеткирилген.

Алишер Усманов Орусиянын ишкерлер биримдигинен чыгууга арыз берди

Бизнесмен, Forbes журналынын версиясында Орусиянын эң бай адамдарынын бири Алишер Усманов Өнөр жайчылар жана ишкерлер биримдигинин мүчөлүгүнөн чыгууга арыз берди.

Ал муну “пенсияга чыкканы жана ишмердигин токтотуп жатканы” менен түшүндүргөн. Бул тууралуу РБК агенттиги аталган бирикмедеги булакка таянуу менен билдирди.

Усмановдун Өнөр жайчылар жана ишкерлер союзу башкармалыгынын бюросуна жазган арызынын скриншотун “Короче” Телеграм каналы жарыялады.

Маалыматтарга караганда, арыз 25-январда каралат. Усманов же анын өкүлдөрү азырынча комментарий бере элек.

Forbes журналынын 2022-жылдагы маалыматына ылайык, теги өзбекстандык миллиардер Алишер Усмановдун байлыгы 16,3 миллиард долларга барабар.

Путинге жакын деп сыпатталган Усманов Орусия Украинага басып киргенден кийин Батыштын санкциялык тизмесине илинген.

Ноябрда Өзбекстандын өкмөтү Евробиримдиктен ага салынган санкцияларды алып салууну суранганын Британияда чыккан Financial Times гезити жазган.

Украинада өлгөн дагы бир тажикстандыктын сөөгү жерге берилди

19-январда Тажикстандын Жайхун районунун Паянж жамаатында 47 жаштагы Шамсиддин Кодировдун сөөгү жерге берилди. Ал Орусияда соттолуп, түрмөдөн Украинадагы согушка жиберилген.

Маркумдун туугандарынын айтымында, ал эки жыл мурун Орусияда мыйзамсыз түрдө маңзат каражаттарын сактоо айыбы менен 14 жылга кесилген.

“Шамсиддин Волгограддагы колонияда жазасын өтөп жаткан, былтыр майда аны Украинадагы согушка жөнөтүшкөн”, – деди 23-январда маркумдун бир тууганы Рахмиддин Кодиров.

Жакындары ал согушка өз эрки менен барганын же күч менен жөнөтүлгөнүн билишпейт.

Бир тууганынын айтымында, Шамсиддин Кодиров 2022-жылы ноябрда эле өлтүрүлгөн, бирок анын сөөгү Тажикстанга эки айдан кийин жөнөтүлгөн. Кодиров жаракат алып, эки буту тең тизесинен ылдый ампутациялангандан кийин көз жумган.

Соңку эки айда орус түрмөлөрүндө жазасын өтөп жатып, Украинадагы согушка жөнөтүлгөн тажикстандыктардын ичинен кеминде төртөө өлгөнү кабарланды.

Орусия түрмөсүндө жазасын өтөп жаткан дагы бир тажикстандык Украинадагы согушта өлдү

Орусияда жазасын өтөп жаткан жана Украинадагы согушта көз жумган дагы бир тажикстандыктын сөөгү жакындарына берилди.

Туугандарынын айтымында, 47 жаштагы Булбул Давлатшоев 2007-жылдан бери мыйзамсыз маңзат жүгүртүү айыбы менен Санкт-Петербург түрмөсүндө жазасын өтөп жаткан, бирок Украинадагы согушта өлтүрүлгөн.

Хатлон облусунун Дусти райондук администрациясы бул маалыматты тастыктады, бирок кеңири түшүндүрмө берген жок.

Маркумдун туугандарынын биринин айтымында, Булбул Давлатшоев 2022-жылы 19-октябрда түрмөдөн Украинадагы согушка жөнөгөн. Бирок ал кандайча башка өлкөнүн согуш жүрүп жаткан аймагына жеткирилгени белгисиз.

Буга чейин “Вагнер” менчик аскердик компаниясынын курамында Украинага каршы согушка барган соттолуучулардын айрымдарына ырайым берилгени белгилүү болгон.

Украинада орус армиясы былтыр жаз айларында оор жоготууларга учурагандан кийин “Вагнер” компаниясы абакта жаткандарды өз катарына кошуп, согушка жөнөтө баштаганы белгилүү болгон. Соттолгондорду компаниянын жетекчиси, Путиндин санаалашы делген Евгений Пригожин өзү баш болуп азгырып жатканы тартылган видеолор жарыяланган.

Өткөн айда Орусиянын Ички иштер министрлиги “Вагнердин” Украинадан аннексияланган Луганск облусундагы машыгуу лагеринен качып кеткен алты жалданма жоокерине издөө жарыялаган жана алар буга чейин Орусиянын абактарында жаза өтөгөндөр экени маалым болгон.

Donday басылмасы качкандар кыргыз, беларус, орус жана үч өзбек жараны экенин, куралчан экенин жазган.

УКМК: Украинадагы согушка катышып келген кыргыз жараны кармалды

Кыргыз Республикасынын УКМК тарабынан тиешелүү иш-чаралардын алкагында Украинанын аймагында согуштук аракеттерге катышкан КР жараны К.у.А. аныкталды.

Такталгандай, К.у.А. Кыргыз Республикасынын жараны болуп, Украинанын аймагына көчүп келип, ал жердеги аскердик топтордун катарында аскердик операцияларга катышкан.

2023-жылдын 11-январында Кыргыз Республикасынын жаранынын чет мамлекеттин аймагындагы куралдуу кагылышууга катышуу фактысы боюнча козголгон кылмыш ишинин алкагында К.у.А. кармалып, КР УКМКнын убактылуу кармоочу жайына киргизилди.

Учурда кылмышка тиешеси бар башка адамдарды аныктоо боюнча кошумча чаралар көрүлүп жатат.

Кыргыз Республикасынын Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитети Кыргыз Республикасынын жаранынын чет мамлекеттин аймагындагы куралдуу кагылышууга катышкандыгы үчүн кылмыш жоопкерчилигине тартыларын эскертет.

Эрдоган Путинди согушту токтотууга үндөдү

Түркиянын президенти Режеп Тайып Эрдоган менен Орусиянын президенти Владимир Путин телефондон сүйлөштү. Алар энергетика маселесин, Украинадагы согуш жана Сириядагы жаңжалды талкуулашканын Anadolu маалымат агенттиги 5-январда жазды.

Эрдоган Украинадагы согуш тууралуу Путинге “тынчтык жана диалог үчүн чакырыктар колдоого алынышы зарылдыгын” белгилеген. Мындай сунушка Путин эмне деп жооп бергенин түрк агенттиги жазган жок.

Кремлдин басма сөз кызматы билдиргендей, Путин Эрдоганга Украинага аскердик жардам берип жаткан “Батыш мамлекеттеринин кыйратуучу ролу” тууралуу айткан. Ал ошондой эле Москва Киев менен диалогго ачык экенин билдирди. Бирок анын пикиринде Украина бийлиги Москванын талаптарын аткарып, “жаңы аймактык реалдуулукту” эске алышы керек.

Буга чейин Украинанын президенти Владимир Зеленский Киевге оккупацияланган бардык аймактар, анын ичинде аннексияланган Крым кайтарылганда гана Орусия менен сүйлөшүүгө даяр экенин билдирген.

Түркия Украинадагы согуштан улам Орусияга каршы санкцияларга кошулбаган жалгыз НАТОго мүчө өлкө. Ошол эле маалда Анкара Киевге гуманитардык жардам көрсөтүп, Украинага курал-жарак жеткирүүдө. Ошондой эле Түркия жаңжалды жөнгө салууга ортомчу болууну көздөп келет.

Депутат өлкөгө рубль ташылып келип, доллар мүшөктөп чыгып жатканын айтты

Чайкоочулар Кыргызстандан долларды көп өлчөмдө чыгарып кетип жатышканын 29-декабрда Жогорку Кеңеште банктардын ишмердүүлүгүнө байланыштуу маселе каралып жатканда депутат Коргонбай уулу Жусупбек билдирди. Ал Улуттук банктын жетекчилигине кайрылып, буга каршы чара көрүүгө чакырды:

“Аэропортто чемодан менен рубль алып келип, долларды алып кетип жатышат спекулянттар Түркияга, Москвага, Кытайга жана башка мамлекеттерге. Накталай түрдө чемодан, мүшөк менен… Доллардын таңкыстыгы, курстун өсүп кетиши ушунун айынан болуп жатат, түздөн-түз экономикага таасирин тийгизүүдө”.

Улуттук банктын төрагасынын орун басары Кайып Куленбеков депутатка: “Ал бизге караштуу жумуш эмес. Көбүнчө Министрлер кабинетине караштуу” деп жооп берди.

Кыргызстандын валюта базарындагы абал быйыл февралда Орусия Украинага согуш ачканы үчүн бир катар санкцияларга кабылгандан кийин түзүлгөн. Ошондон бери доллар кымбаттап, сырттан которгон акчасын Кыргызстандагы банктардан өтө көп комиссия төлөп алууга мажбур болгонун кардарлар айтууда. Долларды мурдагыдай каалаган суммада сатып алуу мүмкүн болбой калды. Ал кымбаттап, ошого жараша баалар да жогорулоодо.

Санкциялардын айынан орус рублине мурдагыдай суроо-талап болбой калды.

Орус аскерлери өздөрү басып алган украин аймактарында 154 кыз-келиндерди зордукташканы аныкталды

Орусия Украинага кол салгандан бери Башкы прокуратура орус аскер кызматкерлери украин кыз-келиндерине карата сексуалдык зомбулук көрсөткөн 154 фактыны аныктады. Бул тууралуу Украинанын Башкы прокуратурасынын басма сөз кызматы билдирди.

Маалыматка караганда, сексуалдык мүнөздөгү кылмыштар орус аскерлери басып алган украин аймактарында жасалган.

Тергөөчүлөр Херсондо орус аскер кызматкерлери төрт ай бою жергиликтүү аялды зордуктап келгенин аныкташкан. Марттан баштап орус аскерлери херсондук дагы бир аялды маал-маалы менен жылаңач чечиндирип, кыйнап, денесине кайнак суу куюшкан.

Тергөөчүлөр орус аскерлери украиналыктардын жыныстык органдарына электр тогун өткөрүү менен кыйнаган 30 фактыны ачыкка чыгарышкан.

Июлда БУУнун сексуалдык зомбулук маселелери боюнча атайын өкүлү Прамила Паттен Украинада 124 сексуалдык зомбулук учуру катталганын кабарлаган. Ал бул айсбергдин учу гана экенин жана согуш шартында сексуалдык зомбулуктун чыныгы масштабын чагылдырбай турганын белгилеген.

Орусия өзү басып алган Украинанын аймактарынан 1 миллиард доллардык буудайды чыгарып кеткен

Орусия Украинадан кеминде 1 миллиард долларга бааланган буудайды чыгарып кеткен. Бул тууралуу Bloomberg агенттиги NASA Harvest’ке (АКШ космикалык агенттигинин эл аралык азык-түлүк коопсуздугуна багытталган долбоору) шилтеме кылып кабарлады.

Маалыматка караганда, Украинанын Орусия көзөмөлдөп турган аймактарында болжол менен буудайдын 6 миллион тонна түшүмү жыйналган. Учурда орус аскерлери украин данынын дээрлик төрттөн бир бөлүгү эгилген аймакты ээлеп турушат. Москва ал аймактарды быйыл октябрдын башында аннексиялаганын жарыялаган.

Украинанын оккупацияланбаган аймагында быйыл 26 миллион тоннадан ашык буудай жыйналган. Бул алгач божомолдонгондон кыйла көп.

Иликтөөдө айтылгандай, Орусиянын кемелери Украинадан жүктөп чыккан эгин түрдүү өлкөлөргө, анын ичинде Ливия менен Иранга экспорттолгон. Бирок орус тарап буудайдын кайсыл жерде жүктөлгөнүн жашырууга аракет кылып жаткандыктан, анын көлөмүн эсептеп чыгуу оорчулук жаратууда.

Октябрдын аягында Financial Times басылмасынын журналисттери бир учурдун мисалында Орусия Украинадан чыгарып кеткен буудай кантип дүйнөлүк базарга чыгып жатканын көрсөтө алган. Анда Запорожье облусунан чыккан жүктүн экспорттук документтери өзгөртүлүп, дан Орусиянын Тольятти шаарынан жүктөлгөнү жазылган. Журналисттердин маалыматына ылайык, Сириянын желеги менен чыккан кемедеги буудай Түркиянын Хопа портунда сатылган. Анда токтоп турган “Павел” аттуу жүк ташуучу кеменин сүрөтүн порттогу жергиликтүү аткаминерлердин бири “Фейсбук” баракчасына жарыялаган.

Украина менен Орусия дүйнөдө эң көп буудай экспорттогон алдыңкы беш өлкөнүн катарына кирет. 2021-жылы Украина 12,4 миллиард долларга дан экспорттогон. Согуш башталгандан кийин буудайды деңиз аркылуу экспорттоо дээрлик токтоп калган. Июль айында Москва үч украин портунан дан азыктарын жөнөтүп турууга макулдук берген. Ноябрда буудай экспорттоо келиши дагы 120 күнгө узартылган.

Украина буга чейин Орусияны оккупацияланган аймактардан дан азыктарын чыгарып кетүүгө бир нече жолу айыптаган.

Меню