Menu

ДҮЙНӨ ЖҮЗҮНДӨ

Алишер Усманов Орусиянын ишкерлер биримдигинен чыгууга арыз берди

Бизнесмен, Forbes журналынын версиясында Орусиянын эң бай адамдарынын бири Алишер Усманов Өнөр жайчылар жана ишкерлер биримдигинин мүчөлүгүнөн чыгууга арыз берди.

Ал муну “пенсияга чыкканы жана ишмердигин токтотуп жатканы” менен түшүндүргөн. Бул тууралуу РБК агенттиги аталган бирикмедеги булакка таянуу менен билдирди.

Усмановдун Өнөр жайчылар жана ишкерлер союзу башкармалыгынын бюросуна жазган арызынын скриншотун “Короче” Телеграм каналы жарыялады.

Маалыматтарга караганда, арыз 25-январда каралат. Усманов же анын өкүлдөрү азырынча комментарий бере элек.

Forbes журналынын 2022-жылдагы маалыматына ылайык, теги өзбекстандык миллиардер Алишер Усмановдун байлыгы 16,3 миллиард долларга барабар.

Путинге жакын деп сыпатталган Усманов Орусия Украинага басып киргенден кийин Батыштын санкциялык тизмесине илинген.

Ноябрда Өзбекстандын өкмөтү Евробиримдиктен ага салынган санкцияларды алып салууну суранганын Британияда чыккан Financial Times гезити жазган.

Орусия түрмөсүндө жазасын өтөп жаткан дагы бир тажикстандык Украинадагы согушта өлдү

Орусияда жазасын өтөп жаткан жана Украинадагы согушта көз жумган дагы бир тажикстандыктын сөөгү жакындарына берилди.

Туугандарынын айтымында, 47 жаштагы Булбул Давлатшоев 2007-жылдан бери мыйзамсыз маңзат жүгүртүү айыбы менен Санкт-Петербург түрмөсүндө жазасын өтөп жаткан, бирок Украинадагы согушта өлтүрүлгөн.

Хатлон облусунун Дусти райондук администрациясы бул маалыматты тастыктады, бирок кеңири түшүндүрмө берген жок.

Маркумдун туугандарынын биринин айтымында, Булбул Давлатшоев 2022-жылы 19-октябрда түрмөдөн Украинадагы согушка жөнөгөн. Бирок ал кандайча башка өлкөнүн согуш жүрүп жаткан аймагына жеткирилгени белгисиз.

Буга чейин “Вагнер” менчик аскердик компаниясынын курамында Украинага каршы согушка барган соттолуучулардын айрымдарына ырайым берилгени белгилүү болгон.

Украинада орус армиясы былтыр жаз айларында оор жоготууларга учурагандан кийин “Вагнер” компаниясы абакта жаткандарды өз катарына кошуп, согушка жөнөтө баштаганы белгилүү болгон. Соттолгондорду компаниянын жетекчиси, Путиндин санаалашы делген Евгений Пригожин өзү баш болуп азгырып жатканы тартылган видеолор жарыяланган.

Өткөн айда Орусиянын Ички иштер министрлиги “Вагнердин” Украинадан аннексияланган Луганск облусундагы машыгуу лагеринен качып кеткен алты жалданма жоокерине издөө жарыялаган жана алар буга чейин Орусиянын абактарында жаза өтөгөндөр экени маалым болгон.

Donday басылмасы качкандар кыргыз, беларус, орус жана үч өзбек жараны экенин, куралчан экенин жазган.

Орусиядагы кыргызстандыктар Миграциялык борбордогу медициналык текшерүүгө акы төлөбөй турган болду

Орусиядагы кыргызстандык мигранттар башкаларга коркунуч жаратуучу жугуштуу оорусу бар же жогун Москвадагы атайын борбордон текшерткенде акы төлөбөй турган болду. Бул тууралуу 10-январда Кыргызстандын Орусиядагы элчилиги билдирди.

Мекеменин маалыматына караганда, мындай чечим Кыргызстандын Тышкы иштер министрлигинин жана элчиликтин Орусия тарап менен жүргүзгөн сүйлөшүүлөрүнүн натыйжасында кабыл алынды.

Сөз Москвадагы “Көп функционалдуу миграциялык борбор” мамлекеттик мекемесиндеги кызмат тууралуу жүрүүдө.

Ошондой эле аталган борбордогу медициналык текшерүү кызматтарынын тизмеси толукталып, жугуштуу оорулардын кошумча анализи башка мекемелерге жөнөтүлбөстөн, ошол жерден эле жасалмай болду. Чет өлкөлүк жаран эгер оорусу бар экени аныкталса гана Москванын атайын медициналык жайларына жөнөтүлөт. Ал жакта дарылоо үчүн акы алынбайт.

Орусияда миграциялык мыйзамдарга ылайык медициналык текшерүүдөн өткөн кыргызстандыктардын көбүнө “жыныстык жол менен жугуучу оорусу бар” деген диагноз коюлуп, аларды орус тарап бир гана клиникадан дарыланууга мажбурлап жатканын декабрда Жогорку Кеңештин жалпы жыйынында депутат Нуржигит Кадырбеков айтып чыккан. Ал “Сахарово” борборунда ачылган медициналык жай текшерүүдөн өткөн ар бир мигранттан 5700 рубль алып, венерологиялык оорусу бар дегендерди дарыланууга кымбат клиникага жөнөтүп жатканын белгилеген. Кыргыз жарандарынын укугу бузулганы аныкталса, бийликтен чукул арада чара көрүүнү өтүнгөн.

Маселени парламенттин башка депутаттары да көтөрүп чыгышкан.

2021-жылдын 29-декабрында Орусияда “Чет өлкөлүк жарандардын укуктук абалы жөнүндө” жана “Мамлекеттик дактилоскопиялык каттоо жөнүндө” мыйзамдарга өзгөртүү киргизилип, жаңы миграциялык эрежелер иштей баштаган. Ага ылайык, чет элдиктер, анын ичинде Кыргызстандын жарандары жугуштуу оорусу бар-жогуна текшерилип, бармак издерин тапшырып, сүрөткө түшүп, каттоого турушу зарыл.

Орусиядагы мигранттарга коюлган жаңы талаптар аларга кошумча түйшүк жаратып жатканы, бул ЕАЭБ ичиндеги макулдашууларга карама-каршы келери тууралуу маселе Жогорку Кеңеште бир нече ирет көтөрүлгөн.

ЕАЭБге Кыргызстандан тышкары Армения, Беларус, Казакстан жана Орусия мүчө. Бул уюм ортодогу бажы тоскоолдуктарын жоюу, элди жана товарларды эркин өткөрүү максатында уюшулган.

Армения өз аймагында ЖККУнун машыгууларын өткөрүүдөн баш тартты

Армения өз аймагында Жамааттык коопсуздук келишим уюмунун (ЖККУ) машыгууларын өткөрүүдөн баш тартты. Бул тууралуу өлкөнүн премьер-министри Никол Пашинян басма сөз жыйынында билдирди.

“Армениянын коргоо министри ЖККУнун Биргелешкен штабына азыркыдай кырдаалда өлкө аймагында машыгууларды өткөрүү туура эместигин кабарлады. Жок эле дегенде Армениянын аймагында мындай машыгуулар 2023-жылы өтпөйт”, – деп билдирди Пашинян.

1-январда Орусиянын Коргоо министрлиги быйыл Арменияда “Бузулбас биртуугандык-2023” аскердик машыгуулары өтөрүн жарыялаган.

Пашиняндын билдирүүсүнөн кийин ЖККУ Арменияда пландалган машыгууларды башка өлкөнүн аймагында өткөрүү пландалып жатканын маалымдады.

2022-жылдын күзүндө Пашинян ЖККУнун Еревандагы саммитинде Тоолуу Карабакка байланыштуу жаңжалда Ереванды жетиштүү колдогон жок деген негизде биргелешкен билдирүүгө кол коюудан баш тарткан.

ЖККУга Кыргызстан, Армения, Казакстан, Орусия, Беларус жана Тажикстан мүчө.

Октябрда Кыргызстан ЖККУнун аскердик машыгууларын өз аймагында өткөрүүдөн баш тартканын жарыялаган. Коргоо министрлиги бул чечим мурда эле кабыл алынганын билдирген.

Эрдоган Путинди согушту токтотууга үндөдү

Түркиянын президенти Режеп Тайып Эрдоган менен Орусиянын президенти Владимир Путин телефондон сүйлөштү. Алар энергетика маселесин, Украинадагы согуш жана Сириядагы жаңжалды талкуулашканын Anadolu маалымат агенттиги 5-январда жазды.

Эрдоган Украинадагы согуш тууралуу Путинге “тынчтык жана диалог үчүн чакырыктар колдоого алынышы зарылдыгын” белгилеген. Мындай сунушка Путин эмне деп жооп бергенин түрк агенттиги жазган жок.

Кремлдин басма сөз кызматы билдиргендей, Путин Эрдоганга Украинага аскердик жардам берип жаткан “Батыш мамлекеттеринин кыйратуучу ролу” тууралуу айткан. Ал ошондой эле Москва Киев менен диалогго ачык экенин билдирди. Бирок анын пикиринде Украина бийлиги Москванын талаптарын аткарып, “жаңы аймактык реалдуулукту” эске алышы керек.

Буга чейин Украинанын президенти Владимир Зеленский Киевге оккупацияланган бардык аймактар, анын ичинде аннексияланган Крым кайтарылганда гана Орусия менен сүйлөшүүгө даяр экенин билдирген.

Түркия Украинадагы согуштан улам Орусияга каршы санкцияларга кошулбаган жалгыз НАТОго мүчө өлкө. Ошол эле маалда Анкара Киевге гуманитардык жардам көрсөтүп, Украинага курал-жарак жеткирүүдө. Ошондой эле Түркия жаңжалды жөнгө салууга ортомчу болууну көздөп келет.

Кытайда COVID-19дан өлгөндөр көбөйүп, крематорийлер толуп калды

Кытайда COVID-19дун жапырт жайылуусунан улам каза болгондордун саны өсүп, крематорийлер сөөктөргө толуп калды. Бул тууралуу Bloomberg агенттиги кытайлык сөөк коюу тармагынын кызматкерлерине жана эксперттерге таянып кабарлады.

Бээжиндеги жана Шанхайдагы крематорийлердин кызматкерлери январдын ортосуна чейин орун жоктугун, вирустан каза болгондордун сөөктөрү күнү-түнү өрттөлүп жатканын билдиришти. Шэньчжэнь аймагындагы Лунхуа крематорийинде эле күнүнө 500дөн ашуун адамдын сөөгү кабыл алынып жатканы айтылууда.

Bloomberg агенттиги акыркы убакта Кытайда сөөктөрдү көмүскө кремациялоо бизнеси көбөйгөнүн белгиледи. “Эгер мурда кызмат үчүн бир нече миң юань төлөнсө, оорудан өлгөндөр көбөйгөндө ал он миңдеген юанга өстү. Айрым жерлерде кызмат үчүн 88 миң юанга чейин төлөнүүдө”, – деп жазды басылма.

Кытайда COVID-19 инфекциясынын жаңы толкунунан улам декабрдын аягында Италия, АКШ, Жапония, Индия жана Малайзия өңдүү бир катар өлкөлөр Кытайдан келгендер үчүн милдеттүү тест талап кылууга өткөн. Ага чейин катаал карантиндик шарттарга каршы нааразылыктардан улам кытай өкмөтү ооруга каршы чектөөлөрдү жеңилдеткен.

Ошол эле маалда Кытай бийлиги COVID-19 боюнча күнүмдүк маалыматтарды жарыялоону токтоткон. Такталбаган кабарларга ылайык, өлкөдө күн сайын миллиондогон адам коронавируска кабылууда.

Bloomberg басылмасы Кытайдын Улуттук саламаттык сактоо комиссиясынын жабык жыйынына таянып, декабрдын башынан бери өлкөдө коронавирусту 248 млн. киши жуктуруп алганын жазган.

Аргентина футбол боюнча дүйнө чемпиону болду

Катарда өтүп жаткан футбол боюнча дүйнө чемпионатынын финалында Аргентина курамасы Францияны пенальтилер сериясында 4:2 эсебинде утуп, дүйнөнүн үч жолку чемпиону болуп калды.

18-декабрь күнү кечинде “Лусаил” стадионунда өткөн беттештин биринчи жарымында аргентиналыктар талааны толугу менен көзөмөлгө алып, удаа-удаа чабуулдарды жасады. 23-мүнөттө команданын капитаны Лионел Месси оюн эсебин ачып, Аргентина алдыга чыкты. Андан 13 мүнөт өткөндөн кийин беттештин 36-мүнөтүндө Ди Мария гол киргизип, эсеп 2:0гө жетти.

Экинчи таймда француздар оюнду жандуу баштап, жыйынтыгында каршылашынын дарбазасына эки гол киргизе алды. Эки голдун тең автору ПСЖ командасынын чабуулчусу Килиан Мбаппе болду.

Кошумча 15 мүнөттөн берилген эки таймда атаандаштар бири-бирине бирден гол киргизип, эсеп 3:3 менен аяктап, жеңүүчү аныкталбай калды. Командалар күчтөрүн пенальти сериясында сынап, Лионел Скалонинин командасы 4:2 эсебинде жеңишке жетти.

АКШ Мамкатчысы кыргыз-өзбек чек ара келишимин кубаттады

Америка Кошмо Штаттарынын Мамлекеттик катчысы Энтони Блинкен 12-декабрда Вашингтондо Өзбекстандын тышкы иштер министри Владимир Норовду кабыл алып, кыргыз-өзбек чек арасындагы макулдашылган келишимди кубаттай турганын айтты.

“Мен ар дайым АКШ Өзбекстандын аймактык бүтүндүгү менен эгемендигин кубаттай турганын билдирем. Чындап эле Өзбекстан Кыргызстан менен чек арасын демаркациялоого жетишкени үчүн кол чапкым келет. Бул аймактагы башка өлкөлөргө чек ара маселесин дипломатиялык жол менен чечүү мүмкүн деген күчтүү сигналды берет. Диний ишенимге эркиндик, мажбурлап иштетүүнү токтотуу боюнча Өзбекстан жүргүзүп жаткан реформаларды баалайм, Ооганстан тууралуу да талкуулай турган маселелер көп”, – деди Блинкен.

12-14-декабрда Владимир Норов АКШга барып, Өзбекстан менен АКШнын стратегиялык өнөктөштүк диалогу аттуу жыйынга катышат.

Буга чейин Кыргызстандын жана Өзбекстандын президенттери кыргыз-өзбек мамлекеттик чек арасынын айрым участоктору жөнүндөгү келишимди жана Кемпир-Абад (Анжиян) суу сактагычынын суу ресурстарын биргелешип башкаруу жөнүндөгү макулдашууну ратификациялоо тууралуу эки мыйзамга кол коюшкан.

Процедурага ылайык, мыйзам президент кол койгондон кийин күчүнө кирет.

Ратификациялоо маселеси Жогорку Кеңеште 17-ноябрда дароо үч окууда каралып, кабыл алынган. 64 депутат колдоп, 19у каршы добуш берген.

Өзбек парламенти – Олий Мажлистин Сенаты келишим менен макулдашууну 18-ноябрда жактырган. Документке 100 сенатордун баары бир добуштан макул болушкан.

Кыргызстанда Кемпир-Абад ишине байланыштуу “жапырт башаламандык уюштурууга даярданды” деген шек менен 30дай адам камакка алынган. Алар муну саясий куугунтук катары баалап жатышат.

Бийлик кыргыз-өзбек чек арасына байланыштуу “чагымчылдар элге туура эмес маалымат берип жатканын” билдирип келет. Укук коргоочулар жана эл аралык коомчулук кармалгандарды бошотууга үндөп жатат.

Орусияда 2023-жылы мигранттардын эмгек патенти кымбаттайт

2023-жылы Орусиянын көпчүлүк аймактарында эмгек мигранттары үчүн патенттин баасы жогорулайт.

Ноябрь-декабрь айларында Орусиядагы аймактардын көбүнүн мыйзам чыгаруу органдары жергиликтүү салык мыйзамдарына өзгөртүүлөрдү киргизип, аймактык коэффициенттерди жогорулатты. Бул коэффициенттер мигранттар ала турган эмгек патенттеринин баасын эсептөөдө колдонулат.

Орусияда жашаган тажикстандык юрист Мухаммаджон Собировдун айтымында, Москва шаарында мигранттар үчүн патент 5900 рублден 6600 рублге чейин кымбаттайт. Санкт-Петербургда 4200дөн 4400 рублге, Самарада 4419 рублден 5720 рублге чейин жогорулайт.

“Патенти бар мигранттар киреше салыгын эки жолудан төлөбөшү керек. Алар патенттин мөөнөтүн узартуу үчүн акча төлөшөт. Андан соң анын айлыгынан киреше салыгын да кармап калышат. Чет өлкөлүк жаран патенттин мөөнөтүн узартуу менен киреше салыгын аванс менен төлөп, айлык алгандан кийин жумуш берүүчү да кармап калууда”, – деди юрист.

Эмгек патенти Орусияга визасыз кире алган өлкөлөрдүн жарандарынан талап кылынат. Мындай патенттер аларга бул өлкөдө мыйзамдуу иштеп жүрүшү үчүн керек.

Орусия өзү басып алган Украинанын аймактарынан 1 миллиард доллардык буудайды чыгарып кеткен

Орусия Украинадан кеминде 1 миллиард долларга бааланган буудайды чыгарып кеткен. Бул тууралуу Bloomberg агенттиги NASA Harvest’ке (АКШ космикалык агенттигинин эл аралык азык-түлүк коопсуздугуна багытталган долбоору) шилтеме кылып кабарлады.

Маалыматка караганда, Украинанын Орусия көзөмөлдөп турган аймактарында болжол менен буудайдын 6 миллион тонна түшүмү жыйналган. Учурда орус аскерлери украин данынын дээрлик төрттөн бир бөлүгү эгилген аймакты ээлеп турушат. Москва ал аймактарды быйыл октябрдын башында аннексиялаганын жарыялаган.

Украинанын оккупацияланбаган аймагында быйыл 26 миллион тоннадан ашык буудай жыйналган. Бул алгач божомолдонгондон кыйла көп.

Иликтөөдө айтылгандай, Орусиянын кемелери Украинадан жүктөп чыккан эгин түрдүү өлкөлөргө, анын ичинде Ливия менен Иранга экспорттолгон. Бирок орус тарап буудайдын кайсыл жерде жүктөлгөнүн жашырууга аракет кылып жаткандыктан, анын көлөмүн эсептеп чыгуу оорчулук жаратууда.

Октябрдын аягында Financial Times басылмасынын журналисттери бир учурдун мисалында Орусия Украинадан чыгарып кеткен буудай кантип дүйнөлүк базарга чыгып жатканын көрсөтө алган. Анда Запорожье облусунан чыккан жүктүн экспорттук документтери өзгөртүлүп, дан Орусиянын Тольятти шаарынан жүктөлгөнү жазылган. Журналисттердин маалыматына ылайык, Сириянын желеги менен чыккан кемедеги буудай Түркиянын Хопа портунда сатылган. Анда токтоп турган “Павел” аттуу жүк ташуучу кеменин сүрөтүн порттогу жергиликтүү аткаминерлердин бири “Фейсбук” баракчасына жарыялаган.

Украина менен Орусия дүйнөдө эң көп буудай экспорттогон алдыңкы беш өлкөнүн катарына кирет. 2021-жылы Украина 12,4 миллиард долларга дан экспорттогон. Согуш башталгандан кийин буудайды деңиз аркылуу экспорттоо дээрлик токтоп калган. Июль айында Москва үч украин портунан дан азыктарын жөнөтүп турууга макулдук берген. Ноябрда буудай экспорттоо келиши дагы 120 күнгө узартылган.

Украина буга чейин Орусияны оккупацияланган аймактардан дан азыктарын чыгарып кетүүгө бир нече жолу айыптаган.

Меню