Menu

МАДАНИЯТ ЖАНА АДАБИЯТ

Сүрөтчү Майрамкул Асаналиевдин “Манас Рух гүлазыгы” автордук көргөзмөсүнүн ачылыш аземи өткөрүлдү

Бүгүн, 16-декабрда Кыргызпатенттин Инновациялык борборунда “Автордук укук – креативдүү индустрияны өнүктүрүүнүн негизи” иш-чаралар сериясынын алкагында сүрөтчү Майрамкул Асаналиевдин “Манас Рух гүлазыгы” автордук көргөзмөсүнүн ачылыш аземи өткөрүлдү.
М. Асаналиевдин эмгектери “Манас – кыргыз касиети” анимациялык ролигинин негизин түзөт. Иш-чаранын алкагында Айбек Байымбетовдун жана Жаныш Ботойдун автордук-режиссердугу астында тартылган анимациялык роликтин бет ачары болду.
Көргөзмөдө автордун жаңы сүрөттөрү жана анын негизинде тартылган анимациялык ролик сүрөтчүлөрдүн, акын-жазуучулардын, илимпоздордун, манас таануучулардын жана манасчылардын көңүлүн өзүнө бурду.
Иш-чарага КРнын Перезидентинин аппаратынын өкүлдөрү, Жогорку Кеңештин депутаттары, Венгриянын жана Монголиянын КРдагы атайын жана ыйгарым укуктуу элчилери, Маданият, маалымат, спорт жана жаштар иштери министрлигинин, эл аралык жана коомдук фонддордун өкүлдөрү, коомдук ишмерлер жана ЖОЖдордун мугалимдери катышты.
Иш-чара Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Интеллектуалдык менчик жана инновациялар мамлекеттик агенттиги (Кыргызпатент) жана “7-небо” чыгармачылык студиясы тарабынан уюштурулду. Өнөктөштөр: Борбор Азия университети жана “ИСУР” коомдук фонду.
Майрамкул Асаналиевдин сүрөттөрүнүн көргөзмөсү 22-декабрга чейин уланат.

Бүгүн Ташкентте Курманжан Датка тууралу англис тилинде чыккан китептин бет ачары болуп өттү

Бүгүн, 16-декабрда Ташкент шаарында 10-Ачык Евразия адабий фестивалы жана китеп форумунун (OEBF) алкагында Кыргыз Республикасынын Өзбекстан Республикасындагы Атайын жана Ыйгарым укуктуу Элчиси Ибрагим Жунусов Кыргыз Республикасынын Эмгек сиңирген ишмери Бүбайша Арстанбекованын «Тоолордун ханышасы Курманжан» (Queen Kurmanjan of the Mountains) аттуу англис тилинде басылып чыккан Курманжан Датка жөнүндөгү китебинин бет ачарына катышты.

Чогулгандардын алдында сүйлөп жатып, Элчи И.Жунусов Алай ханышасынын эң бир маанилүү тарыхый ролун, анын XIX кылымдагы чыгыш аялы үчүн өзгөчө тагдырын, ошондой эле көп жагынан кыргыз элинин мындан аркы өнүгүүсүн алдын ала аныктаган Курманжан датканын оор кырдаалда даанышман жана көрөгөч башкаруусун белгиледи.

Ошондой эле Курманжан датка эки жолу «датка» наамын алган аймактагы жалгыз башкаруучу аял болгондугун баса белгиледи.

Сөзүнүн аягында Элчи И.Жунусов акын Б. Арстанбековага кыргыз элинин чыгаан кызы – Курманжан датканын өмүр жолу менен жалпы коомчулукту кеңири тааныштыруу максатында анын эмгеги жана аракети үчүн ыраазычылык билдирди.

Таласта «Чыңгыз-Ордо» тарыхый-маданий комплексин курууда 6,2 млн сом уурдашкан тыңчыкмаларды УКМК камакка алды

КР УКМК тарабынан жүргүзүлүп жаткан ыкчам-издөө иш-чараларынын жүрүшүндө, кылмыштардын жана жоруктардын бирдиктүү реестрине катталган материалдын алкагында, КР Турак жай-жарандык курулуш департаментинин алдындагы Талас облустук Капиталдык курулуш башкармалыгынын (ККБ) кызматкерлери тарабынан кызматтык абалынан кыянаттык менен пайдаланышып, Талас облусунун Кара-Буура районундагы Шекер айылындагы “Чыңгыз-Ордо” тарыхый-маданий комплексин курууда аткарылган иштердин көлөмүн ашыкча баалоо фактылары аныкталды.

2018-жылы Талас облусунун ККБ тарабынан «Чыңгыз-Ордо» тарыхый-маданий комплексин куруу боюнча тендердин жыйынтыгында жеңүүчү деп табылган «Бийиктик Инвест» ЖЧКсы менен белгисиз себептер менен аяктоо мөөнөтү көрсөтүлбөгөн, 62 млн. 73 миң сомго келишим түзүлгөн.

Объекттин курулушу башталгандан ушул күнгө чейин подрядчы тарабынан болгону 34 миллион сом жумшалып, аткарылган иштердин көлөмү тиешелүү тартипте актыларды түзүү менен буйрутмачы тарабынан эч кандай эскертүүсүз кабыл алынган.

Бирок, атайын уюштурулган “Чыңгыз-Ордо” тарыхый-маданий комплекси” объектинин иш көлөмүн контролдук өлчөөнүн жыйынтыгында, иштердин айрым көлөмүн ашыкча 6 млн 179 миң 952 сомго бааланганы аныкталып, Талас районунун ККБсынын адистеринин катышуусунда тиешелүү тартипте такталып, документтештирилди.

Мындан тышкары, Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Архитектура, курулуш жана турак жай-коммуналдык чарба мамлекеттик агенттигинин адисинин катышуусунда подрядчы тарабынан белгиленген көлөмдөгү иштерди сапатсыз аткаруу жана ал ишти буйрутмачы кабыл алган факты аныкталып документтештирилди, бул кайра  ашыкча иш аткарууну жана кошумча каражаттардын чыгымын талап кылат.

Алынган далилдерди негизинде, 2021-жылдын 10-декабрында Кыргыз Республикасынын Жазык-процессуалдык кодексинин 96-беренесине ылайык, Талас облусунун ККБ мурдагы жетекчиси, азыркы Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Архитектура, курулуш жана турак жай-коммуналдык чарба мамлекеттик агенттигинин алдындагы Турак жай-жарандык курулуш департаментинин башкы адиси “Н.У.А.”, жана “Бийиктик Инвест” ЖЧК подряддык уюмунун директору “С.К.А.” кылмышка шектүү катары кармалып, Талас облусунун ички иштер башкармалыгынын убактылуу кармоочу жайына эки айлык мөөнөткө киргизилди.

Азыркы учурда КР УКМК тарабынан жогорудагы кылмыштарга тиешеси бар башка кызмат адамдарын аныктоо боюнча тиешелүү ыкчам-тергөө иш-чаралары жүргүзүлүүдө.

Президент Садыр Жапаровдун «Манас» эпосунун күнү менен куттуктоосу

Кыргыз Республикасынын Президенти Садыр Жапаров бүгүн, 4-декабрда кыргызстандыктарды «Манас» эпосунун күнү менен куттуктады.

Мамлекет башчысынын куттуктоосу:

«Урматтуу мекендештер!

Сиздерди улутубуздун улуу байлыгы жана дөөлөтү болгон „Манас“ эпосунун күнү менен чын дилимден куттуктайм!

Тарыхына сыймыктанган ар бир эл өзүнүн адабий жана маданий мурасын аздектеп, аны даңазалоонун жүгүн көтөрөт. Ошол мурас, ошол дөөлөт бара-бара ошол элдин улуттук ураанына, руханий эн тамгасына айланып, дүйнөгө таанылат. Кыргыз элинин маңдайына бүткөн, таалайына жаралган байыркы „Манас“ дастаны бүгүнкү күндө дал ошондой милдетти аркалап келет.

Чынында эле, ата-бабалардын көчмөн цивилизациясы доорундагы гимни, Евразия мейкиндигинде жаңырып турган ыры болгон „Манас“ эпосу кыргыз элинин тарыхын, каада-салтын, үрп-адатын, адеп-ахлактык жүрүм-турумун, жалпы эле рухий жана социалдык турмушун чагылдырган эң баалуу энциклопедиялык булак. Көлөмү эле эмес, көркөмдүгү менен да бүт адамзатты таң калтырган улуу эпосубуздун ЮНЕСКО тарабынан Дүйнөлүк маданий мурастардын тизмесине катталышы да тегин жерден эмес.

Элдик оозеки чыгармачылыктын уникалдуу үлгүсү саналган „Манас“ эпосуна бүгүнкү күнү дагы дүйнөлүк фольклор таануу илиминин кызыгуусу артууда. Ал  көптөгөн мамлекеттердин окумуштууларынын изилдөө объектисине айланып, жалпы адамзаттык маданияттын казынасына кирди.

Мен улуу дастаныбызды муундан муунга өткөрүп, сактап келген манасчыларыбызга, аны жыйнап, изилдеп, жайылтууда „акылын азык, каруусун казык“ кылып, мээнет тарткан изилдөөчүлөрүбүзгө башымды ийип, таазим этемин.

Ааламдашуу маалында улуу эпопеябызды жаңы шартта иликтеп-изилдеп, чечмелеп, элибиздин калың катмарына жеткирип, андагы түбөлүктүү көөнөрбөс идеалдарды, баалуулуктарды жаштарыбыздын аң-сезимине сиңирүүбүз зарыл. Тамырына жана дилине ата-бабаларынын демин каткан муун гана Мекен, эл-жер үчүн күйө билип, аны көздүн карегиндей сактоону ыйык парз деп билет. Бул улуу сезимди көкүрөгүнө уютуп алып жүрөт.

Өлкө тарыхында биринчи жолу „Кыргыз мамлекеттик ‚Манас‘ театрынын“ түптөлүшү мыкты саамалык болду. Бул театр „Манас“ дастаны менен катар башка кенже эпосторду жана айтуучулук өнөрдү сактоо, жайылтуу жана даңазалоо милдетин аркалоого бел байлап отурат.

Мындан сырткары, эпостун негизинде көп сериялуу кинофильмдерди, балдар үчүн анимациялык тасмаларды тартып, „Манастын“ ыр, кара сөз түрлөрүндөгү варианттарын түзүп, аларды дүйнөнүн негизги тилдерине которуп, таркатып, пропагандалоону колго алуу зарыл. „Илиада“ жана „Одиссея“, „Рамаяна“ жана „Махабхарата“ сыяктуу оозеки мурастардын керемет эстеликтериндей эле, биздин „Манас“ дагы дүйнөнүн бардык илимий мекемелеринин, окуу жайларынын китепканаларында турушу керек.

Урматтуу кыргызстандыктар!

Сиздерди дагы бир жолу улуу „Манас“ дастаныбыздын күнү менен куттуктап, өлкөбүзгө өнүгүү, Мекенибизге тынчтык, элибизге биримдик каалайм! Манас бабабыздын арбагы ыраазы болуп, эркиндигибиздин туусу түбөлүк желбиресин!».

Мар Байжиев дүйнөдөн кайтты - некролог

Кыргыз маданияты орду толгус оор жоготууга учурады.

2021-жылдын 29-октябрында 86 жаш курагында Кыргыз эл жазуучусу, III даражадагы «Манас» жана «Данакер» ордендеринин ээси, Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген ишмери, Кыргызстан улуттук кино академиясынын мүчөсү, драматург Мар Байжиев дүйнөдөн кайтты.

М.Байжиев 1935-жылдын 23-мартында Жалал-Абад облусунда туулган. Ал коомчулукка драматург, прозаик, журналист, жазуучу, адабиятчы, котормочу, кино жана театр режиссёру катары белгилүү.

Драматург Мар Байжиев Москва, Ленинград шаарларынын, Германия, Польша, Чехословакия, Румыния, Австрия, Венгрия, Финляндия, Швеция, Канада, Монголия мамлекеттеринин театр сахналарында ийгиликтүү коюлган жана Россия, Латвия, Литва, Эстония, Грузия, Азербайжан, Украина, Молдавия, Өзбекстан, Казакстан театрларынын репертуарларына кирген бир катар белгилүү пьесаларды жараткан. Алар «Балдар бойго жеткенде», «Эрөөл», «Эр намысы», «Ар бир үйдө майрам», «Кыз-күйөө», «Алтынчы күнү кечинде», «Узак сапардагы поезд», «Он экинчи күн», «Төрт адам» пьесалары. Алардын ичинен көптөгөн чет тилдерге которулуп, СССР мамлекеттеринде коюлган «Эрөөл» пьесасы өзгөчө ийгиликке ээ болгон. Анын сюжетинин негизинде эки опера коюлуп, «Өзбекфильм» студиясында «Нөшөр» тасмасы тартылган (1979-ж.). «Кожожаш» эпосунун мотиви боюнча «Байыркы жомок» драмасы жазылып, анын сценарийинин негизинде улуттук «Кыргызфильм» киностудиясында «Ак илбирстин тукуму» фильми тартылган.

Мындан сырткары Байжиевдин чыгармалары «Өзбекфильм» студиясында «Бөтөн бакыт», «Нөшөр», «Казактелефильм» студиясында «Жаңы жыл алдындагы түн» аттуу толук метраждуу көркөм фильмдер тартылып, көрүүчүлөрдүн арзуусуна татыган.

Мар Байжиев кыргыз киносунун башатында туруп, анын сценарийлери менен тартылган фильмдер дүйнөлүк жана Орто Азия кинофестивалдарынын жогорку дипломдоруна ээ болгон. Алар «Ак илбирстин тукуму» («Кыргызфильм»), «Чочун бакыт» («Өзбекфильм»), «Нөшөр» («Өзбекфильм»), «Нокдаун» («Кыргызфильм»), «Жиндилер поезди» («Кыргызфильм»), «Окуя» («Кыргызфильм»), «Алтын күз» («Кыргызфильм»), «Жаңы жыл түнү» («Казакфильм), «Эргулдар» (ЦТ «Москва»). «Окуя» жана «Жиндилер поезди» фильмдерин өзү  режиссерлук кылып, экранга алып чыккан.

Мар Байжиев «Манас» эпосун изилдөөгө жана пропагандалоого зор салымын кошкон. Ал «Манас» эпосу жөнүндө биринчи даректүү тасманын автору, Кыргыз Республикасынын Улуттук китепканасында «Манас» эпосуна жана кичи кыргыз эпосторуна арналган сүрөт галереяларын уюштурган, репрессияга учураган манас таануучулардын атындагы сыйлыктарды уюштурган, «Манас» эпосунун орус жана англис тилдериндеги үч томдук энциклопедиясын чыгарган. 2008-жылы Мар Байжиев Сагымбай Орозбаковдун жана Саякбай Каралаевдин жана башка манасчылардын варианттары боюнча «Манас» эпосун кыргыз тилинен орус тилине көркөм которууну  ишке ашырган.

Мар Байжиев котормочу катары «Манас» эпосун кыргыз тилинен орус тилине, Д. Фурмандын чыгармаларын, А.Чеховдун, Ж.Коктонун пьесаларын кыргыз тилине которуп, ал эми режиссер катары өзүнүн котормосундагы В.Шекспирдин «Антоний жана Клеопатра» трагедиясын кыргыз театр сахнасында сахналаштырган.

Кыргыз элинин руханий дүйнөсүнүн негизи болгон элдик оозеки чыгармачылыкты изилдеп, сахналаштырып, чет элге жайылтууда, кыргыз элинин бай маданиятын түрдүү жанрда, ракурста даңазалоодогу эбегейсиз эмгеги үчүн Мар Ташимович Байжиев III даражадагы «Манас» жана «Данакер» ордендери менен сыйланган.

Мекенди сүйүүнүн, ардактоонун жана Мекенге кызмат кылуунун бийик үлгүсү болгон, интеллектуалдык деңгээлинин бийиктиги, масштабы менен кыргызды дүйнөгө татыктуу тааныта алган, идеяга бай, көп кырдуу талант Байжиев Мар Ташимовичтин элеси  кыргызстандыктардын жүрөгүндө түбөлүккө сакталат.

Маркумдун үй-бүлөсүнө, туугандарына жана замандаштарына терең кайгыруу менен көңүл айтабыз жана орду толгус жоготуунун оор кайгысын бирге бөлүшөбүз.

С. Н. Жапаров, А. У. Жапаров, С. С. Касмамбетов,  Э. Ж. Байсалов, Г. С. Молдобекова, А. К. Жаманкулов, А. К. Эргешов, С. А. Аманова, Ч. Э. Эсенгулов, М. А. Бектеналиев, С. А. Раев, М. Шеримкулов, Т. Т. Казаков, К. О. Иманалиев, М. А. Бегалиев, А. Абдыкалыков,  Н. О. Калыбеков, О. Султанов, К. Жусупов, Т. Мамеев, М. Абакиров, К. Жусубалиев, С. Станалиев, А.Омурканов, Ш. Дуйшеев, М. Ааматов,  К. Бакиров, Садык Шер-Нияз, Г. Базаров, М. Мусаев, М. Абдиев,   С. Ишенов, А. Сүйүндүков, Ж. Сооданбек, М. Сарулу, Актан Арым Кубат, Э. Абдыжапаров, С. Суслова, Т.Тургуналиев, Ж. Кулмамбетов,  М. У. Алышбаев, К. Ы. Турапов, К. А. Осмонов, С. Жетимишев, К. Ашымбаев, А. Рыскулов, М. Мамазаирова, Т. Закирова,  А. Жакшылыков, А. Д. Султанбаев, А. А. Акматалиев, Т. Чокиев, С. Токтакунова, Д. Жалгасынова,  К. Сартбаева, У. Полотов, Г. Мамашева, Г.Момушева, А. А. Өзүбеков, Е. Ю. Кузнецов, А. К. Тиленбаев,  А.Болгонбаев, А. Дайырбеков  ж. б.

Акын Алымкан Дегенбаеванын китеп-сүрөт көргөзмөсү өтөт

Эртең, 12 октябрда саат 11:00дө Кыргыз Республикасынын Улуттук китепканасынын Кыргыз-Түрк адабият борборунун Ч. Айтматов атындагы залында, акын жана  котормочу Алымкан Дегенбаеванын

“… Жаралган кезде жаңы ыр, 

  Жаңыдан баштап жашоону 

  тургансыйм, өмүр баш ийип…” аттуу китеп-сүрөт көргөзмөсү  жана тегерек стол өткөрүлөт. 

Акын, котормочу Алымкан Дегенбаева 1941-жылы 12-майда Москва районунун Беловодск айылында туулган. 1961-1967-жж. Кыргыз мамлекеттик университетинин филология факультетин сырттан окуп бүтүргөн. 

А. Дегенбаева 1958-жылдан алгач фабрикада тигүүчү, cүрөтчүлөр үйүндө килемчи, республикалык Эл чыгармачылык үйүндө машинистка, мектепте мугалим, Ош пединститутунда лаборант, китепканачы, окутуучу, Кыргызстан Жазуучулар союзунун адабий кеңешчиси, Кыргыз Мамлекеттик драма театрында жана Чуй облустук Шаршен атындагы театрда адабий бөлүмдүн башчысы болуп иштеген. А. Өмүралиев атындагы Бишкек шаардык драма театрында эмгектенген.

А.Дегенбаеванын чыгармачылыгы 1962-жылы башталып, алгачкы «Кызыл мончок» аттуу ырлар жыйнагы 1972-жылы жарыкка чыккан. Ошол эле ырлар жыйнагы «Советский писатель» басмасынан «Красные бусы» деген ат менен орус тилинде 1984-жылы басылып чыккан. 

А. Дегенбаеванын чыгармалары украин, өзбек, казак тилдерине которулган. 1975-жылдан Жазуучулар союзунун мүчөсү, «Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмери». В. И. Лениндин туулган күнүнүн 100 жылдыгынын урматына «Каарман эмгеги үчүн» медалы, Кыргыз ССРинин Жогорку Советинин Грамотасы менен сыйланган.

Көргөзмөдө А.Дегенбаеванын китептери, макалалары,  жайгаштырылды.

Көргөзмөгө акын-жазуучулар, ардагерлер, маданият кызматкерлери жана массалык-маалымат каражаттарынын өкүлдөрү катышышат.

Казакстандын Кыргызстандагы маданият күндөрүнүн расмий ачылышы болуп өттү

Кечээ, 7-октябрда Кыргыз Республикасынын Президенти Садыр Жапаров Казакстандын Кыргызстандагы маданият күндөрүнүн расмий ачылышына арналган  гала-концертке барды.

Иш-чара Т.Сатылганов атындагы кыргыз улуттук филармониясында өттү.

Гала-концерт алкагында эки өлкөнүн маданият чеберлери өнөрлөрүн көрсөтүштү, алардын ичинде СССРдин эл артисти Алибек Днишев, Казакстандын эл артисти жана Казакстандын эмгектин баатыры Роза Рымбаева, Казакстандын эл артисттери Алтынбек Корозбаев, Макпал Жунусова жана Нуржамал Усенбаева, Абай атындагы казак мамлекеттик академиялык опера жана балет театры, Казакстандын Курмангазы атындагы казак  улуттук эл аспаптары оркестри, «Астана балет» театры, домбрачылар ансамбли, «Арлан» улуттук салттар театры, «Туран» фолклордук-этнографиялык ансамбли, «МузАрт» эстрадалык тобу жана ошондой эле Казакстандын башка көрүнүктүү маданият ишмерлери бар.

Иш-чара Коомдук телерадиоберүү корпорациясынын, республикалык жана облустук телеканалдардын түз эфиринде чагылдырылды.

Кыргыз эл баатыры, акын Сүйүнбай Эралиевдин 100 жылдыгына карата "Кезиктиң күүлөр ээси поэзия..." аттуу китеп-сүрөт көргөзмөсү жана эскерүү кечеси өтөт

Эртең, 5-октябрда саат 11:00дө Алыкул Осмонов атындагы Кыргыз Республикасынын Улуттук китепканасынын фойесинде Кыргыз Республикасынын Баатыры, Кыргыз Республикасынын Эл акыны, Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты Сүйүнбай Эралиевдин 100 жылдыгына карата «… Кезиктиң күүлөр ээси поэзия, 

Алдыма туура тартып бууданыңды, 

Ошондо сезген окшойм биринчи ирет,

Сенсиз мен жашай албай турганымды…» аттуу китеп-сүрөт көргөзмөсү жана эскерүү кечеси өткөрүлөт.

Кыргыз элинин залкар акыны, нукура талант сүрөткери, поэзия чебери, Улуу Ата мекендик согуштун катышуучусу, ардагер жоокер С. Эралиев 1921-жылы 15-октябрда Талас районундагы Үч-Эмчек айылында туулган.

Согуштан жарадар болуп келип, Талас облустук «Лениндик Туу» гезитинде жооптуу катчы болуп иштеген. 1951-1954-жылдары Москвадагы жогорку партиялык мектепти бүтүргөн соң, «Кыргызстан пионеринде» редактор, 1959-1984-жылдар аралыгында Кыргызстан жазуучулар союзунун катчысы болуп эмгектенген.

С. Эралиевдин чыгармачылык иши майданда жүргөндө жазган «Досторума кат» деген ыры менен башталган. 1949-жылы «Биринчи жаңырык» аттуу ырлар жыйнагы, ага удаалаш «Тууган жер» деген экинчи жыйнагы чыккан.

Акындын калеминен жаралган орошон чыгармасы улуттук поэзиянын туу чокусу болгон «Ак Мөөр» аттуу поэмасы (1958) «Махабат жөнүндөгү баян» деген ат менен китеп болуп басылган, ошондой эле Москвада өткөн декадада «Ак Мөөр» жогорку баага татыктуу болгон. Ушул поэмага удаалаш акындын «Түнкү сыр», «Уяң жылдыздар», «Жол», «Сан тоолор», «Жылдыздарга саякат», «Каркыралар», «Биздин суулар», «Айыл ырлары», «Кыргыз жаны», «Дүйнө», «Кыштак кечтери», «Сүйгөнгө кат», «Сага айткан сыр», «Ырлар, поэмалар», «Тандалмалар», «Ак Мөөр», «Тандалмалар», «Жаңыл Мырзанын керээзи», «Кесиринсан» деген көптөгөн китептердин автору болуп эсептелет. Анын сандаган лирикалык ырлары улуттун асыл кенчине айлануу менен дүйнөлүк адабияттын да казынасын байытты. Акындын ысымы Борбордук Азия жана Чыгыш элдеринин гана эмес, башка континенттердин да адабият билермандарына белгилүү.

Сүйүнбай Эралиевдин көптөгөн чыгармалары орус, украин, казак, молдован, тажик, өзбек, чех, поляк, англис тилдеринде жарык көргөн.

Ал даңазалуу акын гана эмес, көркөм котормонун чоң устаты. Алгач котормочулук өнөрүн А. Твардовскийдин «Василий Теркин» поэмасын которуудан баштаган. Андан кийин орус жана дүйнөлүк классикадан Пушкиндин, Лермонтовдун, Маяковскийдин, Есениндин, Шекспирдин, Шиллердин, Гетенин, Уитмендин, Тагордун, Турсун-Заденин, Межалайтистин, Сулеймановдун ыр-поэмаларын кыргыз тилине которгон.

Кыргыз адабиятына сиңирген зор эмгеги үчүн Кыргыз Эл акыны, «Кыргыз Республикасынын Баатыры», Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыктын, А. Фадеев атындагы бүткүл союздук адабий сыйлыктын, Ч. Айтматов атындагы Эл аралык сыйлыктардын, А. Табалдиев атындагы сыйлыктын, Жамбыл Жабаев атындагы сыйлыктын лауреаты наамына ээ болгон. Казак Республикасынын «Алтын көпүрө» Эл аралык сыйлыгын алган. «Эл достугу», I даражадагы Ата Мекендик согуштун, III даражадагы «Манас» ордендери, медалдар, Ардак грамоталар менен сыйланган.

С. Эралиев жөнүндө көргөзмөдө китептер, газета-журналдык публикациялар, интервьюлар, ой-пикирлер жана көптөгөн материалдар орун алган.

Көргөзмөгө мамлекеттик, коомдук ишмерлер, маданий жана илимий кызматкерлер, акын-жазуучулар, массалык маалымат каражаттарынын өкүлдөрү, китеп окурмандар, студенттер катышышат.

Дареги: Бишкек ш., Ю. Абдрахманов көч. 208. Кыргыз Республикасынын Улуттук китепканасы. Тел.: 30-50-57

Мамлекеттик макамдагы "Манас" театры түптөлдү

Кыргызстанда мамлекеттик макамга ээ болгон Кыргыз улуттук “Манас” театры түзүлдү. Токтомго Министрлер кабинетинин төрагасы Улукбек Марипов кол койгон. Бул тууралуу театрдын жетекчиси, манасчы Азиз Биймырза уулу билдирди.

Анын айтымында, театрдын уставы 30-сентябрда иштелип чыккан. “Манас” театрынын ишмердиги үчүн борбордогу Бакен Кыдыкеева атындагы жаштар театрынан кеңсе бөлүнүп берилди.

Буга чейин 25-сентябрда Бишкекте өткөн дүйнө элдеринин эпосторунун VI эл аралык фестивалынын жабылуу аземинде “Манас” театры түзүлгөндүгү жарыяланып, театрдын жетекчиси катары манасчы Азиз Биймырза уулу тааныштырылган.

Биймырза уулуна театр үчүн президент тарабынан 500 миң сомдук сертификат тапшырылган.

2021-жылдын 22-сентябрындагы №179 токтомго ылайык “Манас” театрынын каржы булагы Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги тарабынан каржыланат.

АКШ элчилиги жана жергиликтүү өнөктөштөр 11-кылымдагы Бурана мунарасын сактоо жана коргоо боюнча долбоордун башын ачууда

Бүгүн, 24-сентябрь АКШнын Кыргыз Республикасындагы элчилиги, тарыхый Бурана мунарасын консервациялоо боюнча долбоордун ачылыш аземин өткөрдү, ага Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик катчысы Чолпонбек Абыкеев, Коосуздук кеңешинин катчысы Марат Иманкулов, Маданият, маалымат жана туризм министрлигинин, жергиликтүү бийлик органдарынын жана Бурана мунарасынын музей-комплексинин жетекчилери катышты.  “Кыргызстандагы 11-кылымдагы Бурана мунарасын антропогендик жана сейсмикалык коркунучтардан коргоо” долбоорунда АКШ элчилеринин маданий баалуулуктарды сактоо фондунан (AFCP) 200,000 доллардан ашуун көлөмдөгү каржылоо каралган.

АКШнын Кыргызстандагы элчилигинин убактылуу ишенимдүү өкүлү Соната Коултер иш-чарада сүйлөгөн сөзүндө кыргыз маданиятына болгон урмат-сыйды баса белгилеп: “Улуу Бурана мунарасы миң жыл бою кылым карытып турду жана биз ал дагы миң бекем турат деп үмүттөнөбүз. Бүгүн биз кыргыздын улуттук байлыгын сактоону колдоо үчүн Кыргыз-АКШ өнөктөштүгүн өнөктөштүк белгилеп жатабыз,” — деди. Иш-чара жергиликтүү демөөрчүлөрдүн, анын ичинде Шоро компаниясынын колдоосу менен өттү.

Директор Чолпон Турдалиева жетектеген Музейдик Демилгелер Коомдук Биримдиги Борбору бул долбоорду Кыргызстандын Маданият министрлиги, Эл аралык эстелик фондунун америкалык эксперттери жана Борбордук Азиядан келген жергиликтүү эксперттер менен биргеликте ишке ашырат. Адистер Бурана мунарасынын бузулган чатырын суу өткөрбөгөн материал менен калыбына келтирип, антисейсмикалык техниканын жардамы менен дубалдарын жер титирөөдөн коргойт. Долбоор ошондой эле Маданият министрлигинин жана Бурана мунарасынын музей-комплексинин кызматкерлери, кураторлор жана реставраторлор үчүн семинарларды жана мастер-класстарды камтыйт. Санарип медиа кампаниясы Бурана мунарасынын маданий эстелик катары маанисин жайылтып, көбүрөөк конокторду тартуу үчүн маалымат жайылтууну жогорулатат.

АКШнын Мамлекеттик департаменти 2001-жылы адамзаттын жалпы маданий мурасын белгилөө үчүн AFCPни түзгөн. AFCP аркылуу АКШнын Мамлекеттик департаменти жыл сайын дүйнө жүзү боюнча уникалдуу маданий мурастарды коргогон долбоорлорду каржылайт. AFCP каржылаган Кыргыз Республикасындагы буга чейинки долбоорлорго Өзгөн күмбөздөрүн сактоо, Кыргыз мамлекеттик тарых музейиндеги уникалдуу алтын коллекциясын калыбына келтирүү жана Жалал-Абад облусундагы 11-кылымдагы Шах-Фазил күмбөзүн сактоо кирет. Бурана мунарасын калыбына келтирүү гранты менен АКШ өкмөтү AFCP аркылуу Кыргыз Республикасындагы маданий жайларды сактоого 500,000 доллардан ашуун салым кошуп келет.

Меню