Menu

БОРБОРДУК АЗИЯДА

Садыр Жапаров менен Шавкат Мирзиёев телефон аркылуу сүйлөшүп, ортодогу чек ара, соода, өнөр жай, транспорт маселелерин талкуулашты

Кечээ, 19-майда Кыргыз Республикасынын Президенти Садыр Жапаров менен Өзбекстан Республикасынын Президенти Шавкат Мирзиеевдун телефондук сүйлөшүүсү болду.

Кыргыз-өзбек эки тараптуу мамилелеринин бардык комплекси талкууланды.

Мамлекет башчылары Кыргызстан менен Өзбекстандын ортосундагы салттуу достук, ынак коңшулаштык жана стратегиялык өнөктөштүктү өнүктүрүү жана тереңдетүү эки өлкөнүн элдеринин түпкү кызыкчылыктарына жооп берерин белгилешти.

Тараптар соода-экономикалык кызматташуунун активдешүүсүн, анын ичинде Кыргызстан менен Өзбекстандын ортосундагы товар жүгүртүүнүн көлөмүнүн жогорулоосун канааттануу менен белгилешти.

Садыр Жапаров менен Шавкат Мирзиёев мамлекеттик чек ара маселелери, сооданы көбөйтүү, өнөр жай кооперациясын тереңдетүү, транспорт жана энергетика тармагындагы биргелешкен инфраструктуралык долбоорлорду илгерилетүү маселелери боюнча жогорку деңгээлдеги макулдашууларды ишке ашырууга өзгөчө көңүл бурушту.

Өзбекстанда "Акыркы коңгуроого" акча чогултууга тыюу салынды

Өзбекстандын Элдик билим берүү министрлиги Акыркы “коңгуроо өткөрүү” боюнча сунуштарды иштеп чыгып, аны бардык мектептерге жөнөттү. Ага ылайык, иш-чаралар мектептин бакчасында же жакшы желденген ачык аянтчаларында өтөт. Мектеп аймагына чоочун киши киргизилбейт.

Мектептерде акыркы коңгуроо 8:00ден 8:45ке чейин болуп, анда талантуу бүтүрүүчүлөр сыйланат.

Министрлик “Акыркы коңгуроо”, сынактар жана жыйынтыктоочу мамлекеттик аттестация учурунда, мындан тышкары жаңы окуу жылына даярдануу үчүн окуучулардан жана бүтүрүүчүлөрдөн акча чогултууга тыюу салды.

Бүтүрүүчүлөргө жана алардын ата-энелерине класс жетекчилерге жана мугалимдерге баалуу белектерди берүүгө, кошумча салтанаттарды – банкеттерди өткөрүүгө болбой турганы айтылды.

Бул эрежелерди көзөмөлдөө мектептердин Байкоочу кеңешине жүктөлдү.

Кыргызстан менен Өзбекстан чек араны демаркациялоо жараянын баштады

5-7-май күндөрү Бишкекте кыргыз-өзбек чек арасын тактоо боюнча жумушчу топтордун алгачкы жолугушуусу өтүп, анда демаркацияны жөнгө салуучу документтин долбоору талкууланды.

Маалыматка ылайык, жумушчу топтор кыргыз-өзбек чек арасын демаркациялоону уюштуруу жана укуктук маселелерди макулдашуу үчүн жолугушкан. Жыйынтыгында чек араны демаркациялоонун ченемдик-техникалык документинин долбоорун макулдашты.

Министрлер кабинетинин чек ара маселелери боюнча атайын өкүлү Назирбек Бөрүбаев такталган аймактарга белги орнотуу иштери жайында башталарын маалымдады.

“Делимитация болгон чек араны демаркациялоо боюнча биринчи жолугушуу өттү. Бул деген сөз жайында чек ара сызыктарына казык кагып, белгилөө деп түшүнсөк болот. Такталган аймактарга чыгып белгилөө башталат. Калган такталбаган сызыктар боюнча эми сүйлөшүү жүрөт”.

Бөрүбаев чек арадагы кайсы аймактарды чек ара белгилери коюларын тактаган жок. Анын айтымында, кийинки жолугушуу Өзбекстанда өтөт. Кыргызстан Өзбекстан менен Ош, Жалал-Абад, Баткен облустары аркылуу чектешет. Эки өлкө ортосундагы чек аранын узундугу 1378 чакырымды түзүп, 2017-жылдагы макулдашуунун негизинде анын 1170 чакырымы (85%), андан бери дагы 13% такталган.

Президент Садыр Жапаров 2021-жылы март айындагы Өзбекстанга мамлекеттик сапарында өзбек лидери Шавкат Мирзиёев менен чек арадагы негизги маселелерди үч айлык мөөнөттө чечүүнү макулдашкан.

Кыргызстандын Улуттук коопсуздук боюнча мамлекттик комитеттин төрагасы Камчыбек Ташиев бул сапардын жыйынтыгында “кыргыз-өзбек чек арасы 100% чечилип, эми расмий бекитүү гана калганын” маалымдаган эле.

Бирок кыргыз бийлигинин Кемпир-Абад суу сактагычына байланыштуу позициясы социалдык тармактарда сынга кабылып, Оштун Кара-Суу жана Өзгөн райондорунда жергиликтүү тургундардын катуу нааразычылыгы менен коштолгон. Ошондон кийин расмий Бишкек Кемпир-Абад суу сактагычынын плотинасын Өзбекстанга берүү макулдашуусунан баш тартарын жарыялаган.

Эки өлкө башчылар чек араны тез арада чечебиз деп айткан бир жылдан бери эки тараптан тең жергиликтүү эл чогулуп, бир-эки жолу майда түшүнбөстүктөр орун алды.

5-майда Жалал-Абад облусунун Ала-Бука районунун 48 жаштагы тургуну, 22-24 жаштардагы эки баласы менен өзбек чек арачыларынын огуна каза тапты. Бир ай мурун, 5-апрелде да өзбек аскерлеринин огунан кыргызстандык эки бир туугандын өмүрү кыйылган. Өзбек тарап алар мыйзамсыз жүк өткөрүүгө аракет кылган деп түшүндүрүүдө. Акыркы жылдары өзбек-кыргыз чек арасында ок атылган, адам өмүрү кыйылган кырдаал орун алган эмес.

УКМК: Сүлүктүнүн көмүр кампаларында мыйзамсыз иштеп жана жашап жаткан Тажикстандын 11 жараны кармалды

КР УКМК тарабынан мыйзамсыз миграция каналы боюнча жүргүзүлгөн ыкчам-иликтөө иш-чараларынын жүрүшүндө Тажикистан Республикасынын жарандары Сүлүктү шаарындагы көмүр кампаларынын биринде мыйзамсыз жашап жана иштеп жаткандыгы тууралуу маалымат келип түшкөн. 

Ушул жылдын 29-апрелинде Сүлүктү шаарынан УКМК кызматкерлери тарабынан Тажикстан Республикасынын Согди облусунун Жаббар-Расулов районунун Коргончо айылынын туулуп-өскөн тургундары, белгиленген тартипти бузуу менен мыйзамсыз эмгектенип жүргөн 11 жаран кармалды. 

Бул факты боюнча 2022-жылдын 30-апрелинде КР УКМК тарабынан Кылмыш-жаза кодексинин 378-беренесинде (Мамлекеттик чек араны мыйзамсыз кесип өтүү) каралган кылмыштын негизинде Кылмыштардын бирдиктүү реестрине сотко чейинки өндүрүш иши катталган. 

Кармалган Тажикстан Республикасынын жарандары УКМК тергөө камак жайына жайгаштырылып, тергөө амалдары жүрүп жатат.

Кыргыз элчилиги Тажикстандын абактарындагы кыргыз жарандарынан кабар алды

Кыргызстандын Тажикстандагы элчилиги бул өлкөнүн абактарында отурган кыргызстандык жарандардан кабар алганын Кыргызстандын Тышкы иштер министрлиги билдирди.

Мекеменин маалыматына караганда, 6-7-май күндөрү элчиликтин кызматкерлери Дүйшөмбү, Вахдат шаарларындагы жана Явон районундагы абактарда отурган төрт кыргызстандык менен жолугуп, алардын укугун коргоо боюнча жүргүзүлүп жаткан иштер тууралуу маалымат беришти.

Ошондой эле тажик тараптын жардамы менен аларга Кыргызстандагы жакындары менен видео байланыш аркылуу сүйлөшүүгө мүмкүнчүлүк берилди.

Кыргызстандын башкы прокурору Курманкул Зулушев Тажикстандын абактарында бүгүнкү күндө 13 кыргызстандык бар экенин, алардын экөө эркинен өмүрүнүн аягына чейин ажыратылганын быйыл 6-апрелде Жогорку Кеңеште депутаттардын суроолоруна жооп берип жатып айткан. Ал абакта отургандардын маселеси Тажикстандын башкы прокурору менен пландалып жаткан жолугушууда талкууланышы мүмкүн экенин билдирген.

Тажикстанда камалып отургандардын көбүнө чек арадан мыйзамсыз өтүүгө байланыштуу айыптар тагылган. Жакындары аларга айып негизсиз тагылганын айтып келишет.

УКМК: Тажик тарап түркиялык “Байрактар” учкучсуз учуучу учактарын сатып алган эмес

Тажик тарап түркиялык “Байрактар” учкучсуз учуучу учактарын сатып алганы тууралуу жалпыга маалымдоо каражаттарында чыккан маалыматтын алкагында, алынган ишенимдүү маалыматтарга караганда, тажик тарап “Байрактар” учкучсуз учуучу учактарды чыгаруучу “Байкар Макина” компаниясы менен, ошондой эле башка түркиялык ушуга окшогон өндүрүүчүлөр менен учкучсуз учуучу учактарды сатып алуу боюнча келишим түзбөгөндүгүн маалымдайбыз.

Буга байланыштуу тажик тарап түркиялык “Байрактар” учкучсуз учуучу учактарын сатып алганы тууралуу маалымат такталбаган маалымат.

Ошону менен бирге Кыргыз Республикасы Борбордук Азия чөлкөмүндө туруктуулукту жана коопсуздукту сактоо үчүн бардык күч-аракетин жумшап, тынчтык жана жакшы коңшулук саясатын жүргүзүп жатканын маалымдайбыз. Кыргыз тарап сатып алган түрк учкучсуз учуучу учактары Ооганстандагы кырдаалга байланыштуу Борбордук Азия мамлекеттерине террордук жана диний-экстремисттик коркунучтун жогору болуп жаткандыгына байланыштуу коргонуу максатында гана алынган. Кыргыз тарап коңшу мамлекеттерге карата агрессивдүү саясатты эч качан карманган эмес жана карманбайт.

Кыргызстан менен Өзбекстандын ортосунда кошумча көзөмөл-өткөрмө бекеттерди ачуу пландалууда

2022-жылы Кыргызстан менен Өзбекстандын ортосунда кошумча 3-4 көзөмөл-өткөрмө бекетин ачуу пландалууда. Бул тууралуу тышкы иштер министринин милдетин аткаруучу Жээнбек Кулубаев билдирди.

Депутат Эльдар Сулайманов Жогорку Кеңештин 27-апрелиндеги жыйынында Чек-Абад айлында (Ош облусунун Араван району менен Анжиян облусунун Мархамат районунун ортосунда) пост болгонун жана жабылып калганын маалымдады.

«Менин маалыматым боюнча Кыргызстанга чек араны ачуу үчүн Өзбекстандан 40 кишиден турган делегация келет. Көмөк көрсөтүшүңүздү сурайм», — деди депутат.

Жээнбек Кулубаев Кыргызстан менен Өзбекстандын премьер-министрлеринин жолугушуусунда бул маселе көтөрүлгөнүн айтты.

«Кайсы ишти алар, кайсы ишти биз аткара турганыбызды карап чыгышыбыз керек. Көп убакыттан бери бул маселени талкуулап келебиз, быйыл болсо 3-4 көзөмөл-өткөрмө бекет ачууга шарт түзөбүз», — деп кошумчалады ал.

Мурда Инвестициялар боюнча улуттук агенттиктин башчысы Равшан Сабиров Кыргызстан менен Өзбекстан Жалал-Абад облусунун чек ара аймагында (Ханабад менен чектеш жеринде) кошумча көзөмөл-өткөрмө бекет ачуу маселеси талкууланып жатканын айткан.

Кыргыз-тажик чек арасы толук такталгандан кийин тосмолор коюлат

Президент Садыр Жапаров “Кабар” маалымат агенттигиндеги маегинде кыргыз-тажик чек арасын тактоо иштери тууралуу суроого жооп берди.

Анда делимитация, демаркация жай жүрүп жатканын белгилеп, бирок бул маселе чечилет деп ишендирди. Эки өлкөнүн талаштуу чек ара тилкелери толук такталгандан кийин тосмо коюу башталарын билдирди.

“Тажикстан менен чек ара маселеси токтоп калган жок, чечилип келе жатат. 600 чакырымы бүттү, 300 чакырымы калды. Бирок жай жүрүп жатат. Жай жүрүп жатканы бизден эле эмес, эки тараптан тең болуп жатат. 30 жылдан бери чечилбей келген чек ара бир айда эле чечилип калбайт экен да. Талаш-тартыш жерлер бар дегендей. Бирок жакынкы араларда, кудай буюрса, толук чечебиз. Чек араны толук бүтпөй туруп, эки жак тең бир метр жерге тосмо кое албайт. Аны түшүнбөгөн кишилер “тосмо койсо болбойт беле” деп сүйлөй берет. Бүтөрү менен эки жак тең бир күн калбай тосмо тарта баштайбыз. Чек ара посттору ачылат. Соода-сатык жүрө баштайт. Өзбекстан менен азыр кандай жакшы мамиле болуп жаткан болсо, Тажикстан менен дагы ошондой мамиле болот. Карым-катнаш мурдагыдай уланат деп ишенип турам”,-деди Жапаров.

Кыргыз-тажик чек арасын тактоо боюнча эки өлкөнүн өкмөттүк делегацияларынын топографиялык жумушчу топторунун соңку жолугушуусу 5-10-апрелде Тажикстандын Душанбе шаарында өткөн. Мындан көп өтпөй эле 12-апрелдин кечинде кыргыз-тажик чек арасында ок атышуу болуп, алты кыргызстандык жараат алган.

“Азаттыктын” тажик кызматы чырда жараат алган Тажикстандын 27 жаштагы чек арачысы 13-апрелде ооруканада каза болгонун жазган.

Кыргыз-тажик чек арасындагы соңку жаңжалдан кийин тараптар үч ирет жолугуп сүйлөштү. Анда тараптар чек арага тартылган кошумча күчтөрдү жана каражаттарды кайра кайтарууну улантууну, бул чечимдин аткарылышын көзөмөлдөө үчүн тиешелүү органдардардан турган комиссия түзүүнү макулдашкан. Ошондой эле күзөтчүлөрдүн каттамын тактоо үчүн эки өлкөнүн чек арачыларынан турган жумушчу топ түзүлөрү айтылган.

Тажикстанда дээрлик тогуз жыл абакта отурган журналист эркиндикке чыкты

Тажикстанда сегиз жыл 10 ай абакта отурган журналист Мухаммадюсуф Исмоилов 16-апрелде Хоженттеги түзөтүү жайынан эркиндикке чыкты.

Журналист “опузалоо” жана “алдамчылык” айыбы менен 2013-жылы октябрда 10,5 жылга эркинен ажыратылган. Андан бери Тажикстанда үч жолу мунапыс мыйзамы кабыл алынып, Исмоиловдун жаза мөөнөтү жалпысынан 1 жыл 7 ай 18 күнгө кыскартылган. Мындан тышкары анын абактан чыккандан кийин үч жыл журналистика менен алектенүүсүнө тыюу салынган.

Тергөөнүн версиясына ылайык, Исмоилов бир аялды жашыруун маалыматын ачыкка чыгарам деп опузалап, андан акча талап кылган. Бийликтин ырасташынча, журналист ал аялдан 400 сомони алып жаткан учурда кармалган.

Исмоилов айыптоолорду четке кагып, Согди облусундагы аткаминерлердин айыбын ачып, сын көз караштагы макалаларды жазганы үчүн жергиликтүү бийлик аны өч алуу максатында каматканын билдирген.

Жаңы мыйзамга ылайык Касым-Жоомарт Токаевдин Болгариядагы элчи күйөө баласы кызматынан бошотулат

Казакстанда президенттин жакын туугандарына саясий кызматтарда иштөөгө тыюу салынган конституциялык мыйзамга өзгөртүү киргизилсе, Касым-Жомарт Токаевдин Болгариядагы элчи күйөө баласы Темиртай Избастин кызматын бошотуп бериши мүмкүн.

– Конституцияга президенттин туугандарынын саясий кызматта иштөөсүнө тыюу салган өзгөртүү киргизилүүдө. Саясий кызматтардын тизмеси кеңири. Президенттин жарлыгына ылайык, андай кызматка министрлер менен алардын орун басарлары, акимдер жана дипломаттар да кирет, – деди адилет министри Канат Мусин.

Журналисттердин Токаевдин Болгариядагы тууганы да кызматтан алынабы деген суроосуна министр: “Мыйзам кабыл алынар замат ал кызматын бошотуп берет, себеби мыйзам боюнча ал кызматты ээлей албайт”, – деп жооп берди.

Ачык булактардагы маалыматтар боюнча Темиртай Избастин Касым-Жомарт Токаевдин карындашы Карлыганын күйөөсү. Токаев Исбастинди Казакстандын Болгариядагы элчилигине 2019-жылы ноябрда дайындаган.

64 жаштагы Темиртай Избастин Тышкы иштер министрлиги системасында 1994-жылдан бери иштейт. Бул убакыт аралыгында ал Венгрия, Кытай, Австрия элчиликтеринде эмгектенген.

Январдын ортосунда Темиртай Избастиндин уулу Каныш Избастин “Байтерек” холдингинин башкармалыгынын төрага орун басарлыгынан кеткен. Ал бул кызматта 11 ай иштеген. Кийинчерээк ал “КазАгроФинанстын” директорлор кеңешинен да чыгарылган.

18-апрелде өткөн брифингде адилет министри Канат Мусин президенттин жакындары “Самурук Казына”, “Байтерек” сыяктуу улуттук компанияларда да жетектөөчү кызматтарда иштей албай турганын белгиледи. Мыйзамда президенттин жакын туугандарына ата-энеси, балдары, уялаш, аталаш же энелеш туугандары, чоң ата- чоң энеси, неберелери кирет. Министрдин айтымында, коррупцияга каршы күрөшүү жөнүндөгү мыйзамда жубайынын жакын туугандарына да чектөө киргизилген.

Меню