Menu

Эмомали Рахмон

Эмомали Рахмон: Ооганстанда талибдер этникалык топторго дискриминациялык саясат жүргүзүүдө

Тажикстандын президенти Эмомали Рахмон Борбор Азия лидерлеринин жыйынында сөз сүйлөп, “Талибан” кыймылынын жетекчилиги түрдүү этникалык топторго дискриминациялык жана диний жактан өтө эскичил, агрессивдүү саясат жүргүзүп жатканын айтты.

Ал Ооганстандагы кырдаал дайыма чөлкөмдүн көңүл борборунда болушу керектигин белгиледи.

Бул өлкөдө болуп жаткан окуялар жалпы Евразия аймагынын геосаясий абалдын туруктуулугуна таасирин тийгизиши мүмкүн экенин айтты.

“Биздин божомолдор боюнча Ооганстандагы абал мындан дагы начарлайт. Өткөн убакыт ичинде “Талибан” Кыргызстанда тыюу салынган – ред.) кыймылынын жетекчилиги дүйнө коомчулугун жана ооганстандыктарды коопсуздукту камсыз кылуу, социалдык-экономикалык маселелерди чечүүдө ынандыра турган реалдуу кадамдарды жасай алган жок”, – деди Рахмон.

Тажик лидери Борбор Азия маанилүү аймак экенин, анда дүйнөдөгү оюнчулардын атаандаштыгы өсүп жатканын белгиледи. Ошону менен катар терроризм, экстремизм, маңзаттарды мыйзамсыз айлантуу тыйыла электигине, диний экстремизм өсүп жатканына да токтолду. Радикалдуу идеологияны жөнгө салуу үчүн конкреттүү механизмдерди иштеп чыгууну сунуштады.

Кыргызстан, Казакстан жана Өзбекстандын президенттери Садыр Жапаров, Касым-Жомарт Токаев, Шавкат Мирзиёев XXI кылымда Борбордук Азияны өнүктүрүү максатында достук, ынак коңшулук жана кызматташтык жөнүндө келишимге кол коюшту. Президенттин басма сөз кызматы билдиргендей, Тажикстан менен Түркмөнстандын президенттери Эмомали Рахмон менен Сердар Бердымухамедов өз өлкөлөрүндөгү ички процедуралар аяктагандан кийин бул документке кол коймой болгон.

Чолпон-Атада Борбор Азия мамлекет башчылары Жапаров, Токаев, Рахмон, Бердымухамедов жана Мирзиёевдин Консультативдик жолугушуусу өтөт

20-21-июлда Ысык-Көл облусунун Чолпон-Ата шаарында Борбордук Азия мамлекет башчыларынын Консультативдик жолугушуусу өтөт. Бул туурасында Кыргыз Республикасынын Президентинин Администрациясынын тышкы саясат бөлүмүнүн башчысы Муратбек Азымбакиев билдирди.

Жолгушууга Кыргыз Республикасынын Президенти Садыр Жапаров, Казакстан Республикасынын Президенти Касым-Жомарт Токаев, Тажикстан Республикасынын Президенти Эмомали Рахмон, Түркмөнстандын Президенти Сердар Бердымухамедов, Өзбекстан Республикасынын Президенти Шавкат Мирзиёев катышат.

“Өлкө лидерлери регионалдык коопсуздуктун чакырыктарына жана коркунучтарына биргелешип жооп кайтарууда Борбор Азия мамлекеттеринин өз ара аракеттенүүсүн бекемдөө боюнча пикир алмашат, региондун мамлекеттеринин туруктуу экономикалык өсүшүн камсыз кылуу максатында кызматташтыкты кеңейтүү перспективаларын, ошондой эле Борбордук Азия мамлекеттеринин ортосундагы маданий-гуманитардык өз ара аракеттенүүнү мындан ары чыңдоо маселелерин талкуулашат”,- деди Муратбек Азымбакиев.

Борбордук Азия мамлекеттеринин башчыларынын кезектеги Консультативдик жолугушуусунун алкагында регион өлкөлөрүнүн ортосундагы достукту, ынак коңшулаштыкты жана кызматташтыкты чыңдоого багытталган документтерге кол коюу пландалууда.

Мындан тышкары, Президент Садыр Жапаров айрым өлкөлөрдүн лидерлери менен эки тараптуу жолугушууларды өткөрөт.

Путин Тажикстанга барды

Орусиянын президенти Владимир Путин 28-июнда Тажикстанга барды. Бул орус лидеринин Москва украинага кол салгандан берки алгачкы чет өлкөлүк сапары. Дүйшөмбүдө Путин тажик президенти Эмомали Рахмон менен сүйлөшүүлөрдү өткөрөт.

Буга чейин Кремл Путин тажик башкалаасына Рахмондун чакыруусу менен бара турганын, “орус-тажик стратегиялык өнөктөштүгүнөн” тышкары Ооганстандагы кырдаал сыяктуу “регионалдык маселелер” да кеп болоорун билдирген.

Тажикстан президентинин басма сөз катчысы Абдуфаттох Шарифзода “Озоди” радиосуна ырастагандай, бул сапарда эч кандай документке кол коюлбайт.

ТАСС агенттиги орус президентинин жардамчысы Юрий Ушаковго шилтеме берип кабарлагандай, президенттердин сүйлөшүүсүндө Дүйшөмбүнүн Москва лидерлик кылган Евразиялык экономикалык биримдикке (ЕАЭБ) мүчө болушу тууралуу маселе козголушу мүмкүн.

Ушаковдун айтымында, Дүйшөмбүдө Тажикстан менен Орусиянын ортосундагы аскердик-техникалык кызматташтык жана Ооганстандагы кырдаал талкууланат.

29-июнда Путин Ашхабадда Азербайжан, Казакстан, Иран жана Түркөмөнстан лидерлери менен Каспий саммитине катышмкчы. Анын жүрүшүндөгү эки тараптуу жолугушуулар тууралуу суроого Кремлдин басма сөз катчысы Дмитрий Песков жооп берген жок.

Түркмөнстандын жаңы президенти Сердар Бердымухаммедов кызматка шайлангандан кийинки алгачкы сапары менен Москвага барган.

Ал арада украин президентинин администрация башчысынын кеңешчиси Алексей Арестович тажик жана түркмөн бийликтерин Орусияга Батыштын санкцияларын кыйгап өтүүгө жардам бербөөгө үндөдү.

Эмомали Рахмон: мөңгүлөр ээрисе, Борбор Азияда суу тартыштыгы жаралат

Тажикстан президенти Эмомали Рахмон суу-климат коалициясынын лидерлеринин 4-июнда өткөн жыйынында мөңгүлөрдүн ээриши Борбор Азия үчүн терс таасирин тийгизерин билдирди.

Рахмондун айтымында, суу ресурстары Тажикстандын өнүгүшүндө негизги ролду ойнойт, ошол эле маалда дал ушул маанилүү ресурстар климаттын өзгөрүшүнөн жабыркоодо. Ошол эле маалда Тажикстан өндүрүшү өнүккөн өлкө эмес, республикада электр кубатынын 98 пайызы гидроэнергетиканын эсебинен өндүрүлөт.

Рахмон ондогон жылдар аралыгында Тажикстанда 1000ден ашуун мөңгү жок болгонун, натыйжада өлкөдөгү мөңгүлөрдүн жалпы аянтынын үчтөн бир бөлүгү кыскарганын айтты.

Тажикстан президенти эгер мөңгүлөр ээрий берсе, Борбор Азия суу тартыштыгына кептелерин белгиледи. Рахмондун айтымында, Тажикстан өлкөдөгү суу ресурстарынын 4 пайызын гана колдонот, калганы төмөндө жайгашкан өлкөлөргө кетет.

“Эгер алтымышынчы жылдары аймакта калктын жан башына жылына 8 миң метр куб суу кетсе, азыр бул көрсөткүч төрт эсеге жогорулады”, – деди Рахмон.

Борбор Азия чөлкөмүндө Тажикстан менен Кыргызстан суу башында жайгашкан. Бир нече жыл мурун төмөндөгү өлкөлөр, анын ичинде Өзбекстан суунун бөлүштүрүлүшүнө жана дарыялардын башына суу сактагычтарды курууга каршы чыккан.

Эмомали Рахмон: Кыргызстан менен чек аранын 68,4% макулдашылды

Тажикстандын президенти Эмомали Рахмон 17-апрелде Исфара шаарынын жетекчилери жана активисттери менен жолугушууда чек ара маселесине да токтолду.

Анын айтымында, тажик тарап 2002-жылдан бери Кыргызстан менен чек араны делимитациялоо жана демаркациялоо боюнча сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп келатат.

“20 жылдын ичинде 987 чакырым чек аранын 663,7 чакырымы же 68,4% макулдашылды”,- деп билдирди Рахмон. Анын сөзүн тажик президентинин сайты басып чыгарды.

Рахмон чек ара маселеси, анын демаркациясы татаал, көп убакытты, адистердин ишин талап кылган жараян экенин белгиледи.

“Тажикстан эки тараптын тең улуттук кызыкчылыктарын эске алуу менен маселелерди чечүү жолдорун табуу үчүн сүйлөшүүлөрдү жүргүзүү керек деген ойду бекем карманат. Андыктан Исфаранын тургундарынын эсине дагы бир жолу салам: кошуналар менен өз ара түшүнүү, жакшы кошуналык маанайда жашоо керек, достук, кызматташтык куруп, сабырдуу болуп, эмоцияларга алдырбоо зарыл”, – деп белгиледи тажик мамлекет башчысы.

16-апрелде Кыргызстандын президенти Садыр Жапаров Тажикстан менен чек аранын 664 чакырымы такталганын, тактоо иштери жай жүрүп жатканын айткан.

“Кыргызстан менен Тажикстандын ортосунда жалпысынан 972 чакырым чек ара тилкеси бар. Анын 664 чакырымын такташып бүттүк. 308 чакырымы калды. Албетте, иштер тез жүрүп, баарын эртерээк такташып алсак жакшы болмок. Бирок менин көз карашымда иштер жай жүрүп жатат. Себеби, бир топ тилкелерде талаштуу жерлер калды. Эң негизгиси тынчтык болсо баарын эки тараптуу кызыкчылыкты эске алуу менен чечишип алабыз”,- деп жазды мамлекет башчы Фейсбуктагы баракчасына.

Кыргыз-тажик чек арасын тактоо боюнча эки өлкөнүн өкмөттүк делегацияларынын топографиялык жумушчу топторунун соңку жолугушуусу 5-10-апрелде Тажикстандын борбор шаарында өткөн. Мындан көп өтпөй эле 12-апрелдин кечинде кыргыз-тажик чек арасында ок атышуу болду. Саламаттык сактоо министрлиги кыргыз-тажик чек арасындагы соңку чыр-чатакта жалпы алты кыргызстандык жараат алганын билдирген.

“Озоди” радиосу чырда жараат алган Тажикстандын 27 жаштагы чек арачысы 13-апрелде ооруканада каза болгонун жазган.

Кыргыз-тажик чек арасындагы соңку жаңжалдан кийин тараптар үч ирет жолугуп сүйлөштү.

Эмомали Рахмон: Ооганстандын мамлекеттик башкаруусуна ооган тажиктери аралашуусу керек

Тажикстандын президенти Эмомали Рахмон Бириккен Улуттар Уюмунун (БУУ) Башкы ассамблеясынын 76-сессиясына жолдогон видеокайрылуусунда Ооганстанда бардык тараптын, анын ичинде ооган тажиктеринин катышуусунда инклюзивдүү өкмөт түзүүгө чакырды.

Ал коңшу өлкөсүндөгү абал аймактык коопсуздукка олуттуу коркунуч туудуруп жатканын белгиледи.

“Тажикстан Ооганстандын ички ишине кийлигишпейт. Бирок өлкө бийлиги коңшу мамлекетте саясий маселелерди жана коопсуздук көйгөйлөрүн чечүү үчүн шайлоо жана элдин тандоосу аркылуу бардык саясий топтордун, этникалык азчылыктардын катышуусунда инклюзивдүү өкмөт түзүшү керек деген ишенимде”, – деп билдирди Рахмон

Ооганстандагы окуялардын өнүгүшү жөнүндө айтып жатып, тажик президенти азыркы кризис – аймактык коопсуздук жана Ооганстан менен жалпысынан 1400 чакырым аралыкта чектешкен өлкөсүндөгү туруктуулукка олуттуу коркунуч жаратып жатканын кошумчалады.

“БУУнун Коопсуздук Кеңеши террордук топтордун катарына киргизген “Талибан” кыймылынын бийликке келиши чөлкөмдө ансыз да оор геосаясий жараянды дагы да татаалдаштырды”, – деди Рахмон.

Буга чейин Эмомали Рахмон “Талибан” кыймылы Ооганстанда чексиз бийликти орнотууга ниеттенип жатканын айкан. ЖККУнун жыйынында Тажикстандын башчысы талибдер инклюзивдүү өкмөт түзүүгө убада бергенине карабай, шариаттын орто кылымдагы катаал мыйзамдарына негизделген ислам эмиратын курууну жарыялаганын белгилеген.

Рахмондун айтымында, талибдер Панжшерге бара турган жолду толугу менен бууп таштаган. Буга байланыштуу азык-түлүк ташууга мүмкүн болбой, аймакта гуманитардык кризис башталды.

Тажикстандын президенти БУУ, Кызыл Чырым жана башка эл аралык уюмдарга кайрылып, аларды ооган элине жардам берүүгө үндөгөн.

Ооганстанда “Талибан” кыймылына каршылык көрсөтүп жаткан Панжшер өрөөнүндө калктын басымдуу бөлүгүн ооган тажиктери түзөт.

Президент Садыр Жапаров Тажикстан Президенти Эмомали Рахмон менен телефон аркылуу сүйлөштү

Кыргыз Республикасынын Президенти Садыр Жапаров бүгүн, 31-августта, тажик тараптын демилгеси боюнча Тажикстан Республикасынын Президенти Эмомали Рахмон менен телефон аркылуу сүйлөштү.

Телефондук сүйлөшүүнүн жүрүшүндө Мамлекет башчылары кыргыз-тажик кызматташтыгынын актуалдуу маселелерин, ошондой эле үстүбүздөгү жылдын сентябрында Душанбе шаарында өтө турган ШКУ жана ЖККУ саммиттеринин күн тартибин талкуулашты.

Тажикстан Президенти Эмомали Рахмон Президент Садыр Жапаровду жана Кыргызстан элин Кыргыз Республикасынын көз карандысыздыгынын 30 жылдыгына байланыштуу дагы бир жолу жылуу куттуктады.

Өз кезегинде Садыр Жапаров кыргыз тарап Тажикстан менен эки тараптуу мамиленин кеңири багыттары боюнча ишенимге негизделген, конструктивдүү кызматташууга дайыма даяр экенин белгиледи.

Эмомали Рахмон Ооганстандагы тажиктерге болушту

Тажикстандын президенти  Ооганстанда бардык элдер менен этникалык топтордун кызыкчылыгын камтыган инклюзивдүү өкмөт түзүлөрүнө үмүт арта. Бул тууралуу ал Дүйшөмбүдө Пакистандын тышкы иштер министри Шах Махмуд Курайшини кабыл алган учурда айтты.

Тажик президентинин басма сөз кызматы кабарлагандай, Рахмон Ооганстандын жаңы өкмөтүн түзүүдө бардык элдердин, өзгөчө, өлкө калкынын 46% түзгөн ооган тажиктеринин кызыкчылыгын эске алуу зарыл деп эсептейт.

Ошол эле кезде расмий Дүйшөмбү талибдер тарабынан тажиктерге, өзбектерге жана башка Ооганстандагы улуттук азчылыктардын өкүлдөрүнө карата жасалып жаткан зомбулуктарды айыптай турганын билдирди.

Анын айтымында, Ооганстандагы мамлекеттик түзүлүш бардык жарандардын көз караштарын эске алуу менен аныкталууга тийиш.

Пакистандын тышкы иштер министри Шах Махмуд Курайши Исламабад дагы Ооганстанда инклюзивдүү өкмөт түзүүнү жактай турганын айтып, бардык элдердин өкүлдөрүн буга активдүү катышууга чакырды.

Анын айтымында, Ооганстандагы улам өзгөрүлүп турган азыркы кырдаал келечекте анын жакынкы кошуналарына олуттуу таасир этиши мүмкүн.

«Ооганстандагы тынчтык жана туруктуулук жалпы чөлкөмдөгү коопсуздукка көмөк көрсөтүшү мүмкүн. Ошондуктан негизги максат – бардык кызыкдар тараптар Ооганстандын болочогун биргеликте карап, талкуулашы зарыл», — деп белгиледи Курайши.

Пакистандын тышкы иштер министри Шах Махмуд Курайши Тажикстандабир күндүк расмий сапар менен болду.

Эмомали Рахмон Тажикстандын Ооганстан менен чектешкен райондоруна барды

Тажикстандын президенти Эмомали Рахмон 16-июлда Хатлон облусуна барып, аймактагы аскердик бөлүктөрдүн даярдыктары, техникаларынын абалы жана чек арачылар үчүн түзүлгөн шарттар менен таанышты.

Хатлон облусундагы президент барган Пянж жана Мир Саид Али Хамадони райондору менен чектешкен Ооганстандын уезддери “Талибан” кыймылынын көзөмөлүнө өткөн.

Чек арачылардын алдында сүйлөгөн Эмомали Рахмон коңшу Ооганстандын Тажикстан менен чектешкен аймактарында аскердик-саясий абал өтө оор бойдон калып жатканын белгиледи.

«Бул өлкө менен Тажикстандын мамлекеттик чек арасын коргоо — биздин өлкөнүн гана эмес, бүтүндөй КМШдагы, ал эмес Европа биримдигиндеги коопсуздукту камсыз кылуу үчүн өзгөчө маанилүү болуп эсептелет», — деди президент.

5-июлда Рахмон өлкөнүн Коопсуздук кеңешинин жыйынын өткөрүп, коргоо министрине тажик-ооган чек арасын бекемдөө үчүн резервдеги 20 миң аскерди мобилизациялоону тапшырган.

Тажикстан менен Ооганстандын Бадахшан аймагындагы жалпы чек арасынын узундугу 910 чакырымды түзөт. 4-июлда Тажикстандын Улуттук коопсуздук кызматы Ооганстандын түндүгүндөгү уезддердин көбү талибдердин карамагына өткөнүн кабарлаган.

Акыркы айларда «Талибан» кыймылы Ооганстандын түрдүү провинцияларындагы позицияларын бекемдеп, улам жаңы аймактарды басып алууда. Буга чейин 2 миңден ашык ооган аскери талибдердин кысымынан улам Тажикстандын аймагына кире качканы кабарланган. Мындан тышкары Ооганстандагы Бадахшан аймагынын 1500гө жакын жашоочусу талибдерден качып, Тажикстандын аймагына өтүүгө аргасыз болушкан.

“Талибандын” чабуулдары АКШ менен НАТОго мүчө башка өлкөлөр Ооганстандагы аскерлерин чыгарып жаткан учурда күчөп жатат. 8-июлда Москвага барган уюмдун өкүлдөрү Ооганстан аймагынын 85% алардын көзөмөлүнө өткөнүн билдиришкен. Мындан тышкары алар ооган-тажик чек арасына чабуул жасабай тургандыктарын айтышкан.

Мурдараак тажик бийлиги Жамааттык коопсуздук келишим уюмуна (ЖККУ) мүчө өлкөлөргө кайрылып, Ооганстан менен чек арасын коргоого жардам сураган.

АКШ, Европа биримдиги, Орусия жана башка эл аралык уюмдар Ооганстан менен чек арасын бекемдөө үчүн Тажикстанга жардам берип келишет.

Булак: “Борбор Азия жаңылыктар кызматы”

Президенттер Садыр Жапаров менен Эмомали Рахмон Биргелешкен билдирүү кабыл алышты

Кыргыз Республикасынын Президенти Садыр Жапаров менен Тажикстан Республикасынын Президенти Эмомали Рахмон бүгүн, 29-июнда, Дүйшөмбү шаарында сүйлөшүүлөрдүн жыйынтыгы боюнча Биргелешкен билдирүү кабыл алышты.

Биргелешкен билдирүүнүн тексти:

“Тажикстан Республикасынын Президенти Эмомали Рахмондун чакыруусу менен 2021-жылдын 28-29-июнунда Кыргыз Республикасынын Президенти Садыр Жапаровдун Тажикстан Республикасына расмий сапары болуп өттү.

Мамлекет башчылары саясий, соода-экономикалык, маданий-гуманитардык жана башка чөйрөлөрдөгү кыргыз-тажик мамилелеринин абалын жана келечегин талкуулашты, региондук жана эл аралык күн тартибинин маселелери боюнча пикир алмашты.

Кыргыз Республикасы менен Тажикстан Республикасынын ортосундагы 1996-жылдын 12-июлундагы Мамлекеттер аралык мамилелердин негиздери жөнүндө келишимде жана 2004-жылдын 26-майындагы Кыргыз Республикасы менен Тажикстан Республикасынын ортосундагы Ынак коңшулук жана өнөктөштүк мамилелер жөнүндө келишимде жазылган принциптерди жана милдеттенмелерди карманарын билдирүү менен, тең укуктуулуктун, өз ара урматтоонун жана достуктун негизинде мамлекеттер аралык диалогду андан ары өнүктүрүү максатында

Мамлекет башчылары төмөнкүлөрдү билдирди:

1. Кыргыз-тажик мамилелери кылымдарды карыткан тарыхый байланыштарга, жалпы маданий жана руханий баалуулуктарга негизделген.

2. Мамлекет башчылары достукту жана ынак коңшулукту сактоо үчүн өздөрүнүн жогорку жоопкерчилигин түшүнүп, Кыргыз Республикасы менен Тажикстан Республикасынын ортосундагы мамилелерди ырааттуу өнүктүрүү чечимин ырасташты.

3. Президенттер кыргыз-тажик чек арасындагы чек ара жаңжалдарын болтурбоонун жана тараптардын эл аралык милдеттенмелерди жана эл аралык укуктун ченемдерин сактоосунун зарылдыгын белгилешти.

Президенттер эки тараптын кызыкчылыктарын эске алуу менен өз ара ыңгайлуу шарттарда конструктивдүү диалог куруу жана пайда болгон маселелерди тынчтык жолу жана саясий-дипломатиялык ыкмалар менен гана чечүү ниетин билдиришти.

4. Мамлекет башчылары кыргыз-тажик мамлекеттик чек арасын делимитациялоо жана демаркациялоо маселелерин талкуулашты. Алар кыргыз-тажик мамлекеттик чек арасын делимитациялоо жана демаркациялоо боюнча өкмөттөр аралык комиссиянын алкагында сүйлөшүүлөрдү тездетүүнү жана өз ара алгылыктуу чечимдерди издөөнү жакташты.
Президенттер кыргыз жана тажик элдери илгертеден бери жашап, карманып келген достук жана ынак коңшулук принциптери өз ара алгылыктуу натыйжага жетишүүгө өбөлгө болот деген ишеничин билдиришти.

5. Мамлекет башчылары саясий, экономикалык, маданий-гуманитардык жана башка чөйрөлөрдө кызматташууну жандандыруу боюнча Борбордук Азия мамлекеттеринин биргелешкен аракеттерин улантууну жакташты. Региондогу өз ара аракеттенүүнүн жаңы атмосферасын калыптандырууга өбөлгө түзүүнү шарттаган Борбордук Азия мамлекеттеринин башчыларынын консультативдик жолугушууларын туруктуу негизде өткөрүп туруунун маанилүүлүгүн белгилешти.

Өз ара пайдалуу кызматташууга кошумча дем берүү жана аймактык туруктуулукту жана коопсуздукту камсыз кылуу максатында XXI кылымда Борбордук Азияда достук, ынак коңшулук жана кызматташтык жөнүндө беш тараптуу келишимдин түзүлүшүн биргелешип илгерилетүүгө даяр экендигин билдиришти.

6. Мамлекет башчылары мамлекеттер аралык диалогду өнүктүрүү үчүн зарыл болгон өз ара аракеттенүү механизмдери, биринчи кезекте, Мамлекеттер аралык координациялык кеңеш, Эки тараптуу кызматташтык маселелерин комплекстүү карап чыгуу боюнча өкмөттөр аралык комиссия, кыргыз-тажик мамлекеттик чек арасын делимитациялоо жана демаркациялоо боюнча өкмөттөр аралык комиссия жана Тышкы иштер министрлеринин кеңеши бар экендигин баса белгилешти.

2021-жылдын экинчи жарым жылдыгында эки тараптуу кызматташтык маселелерин комплекстүү карап чыгуу боюнча өкмөттөр аралык комиссиянын кезектеги жыйынын Кыргызстанда өткөрүү тууралуу макулдашууга жетишилди.

7. Президенттер кыргыз-тажик мамилелеринин парламенттер аралык багытынын маанилүүлүгүн белгилешти.

8. Мамлекет башчылары Кыргыз Республикасы менен Тажикстан Республикасынын ортосундагы өз ара соода көлөмүнүн төмөндөшүн белгилешти. Ушул контекстте соода-экономикалык кызматташтыктын пайдаланылбай жаткан потенциалын колоднуу үчүн тиешелүү чараларды көрүүнү жакташты. Алар өз ара ишкердик экономикалык миссияларын, экономиканын артыкчылыктуу багыттары боюнча көргөзмөлөрдү жана бизнес форумдарды уюштуруунун зарылдыгын белгилешти.

9. Президенттер Кыргыз Республикасы менен Тажикстан Республикасынын чек ара аймактарында товарларды контрабандалоо улантылып жаткандыгына тынчсызданганын билдиришти. Мындай жагдай эки тараптуу экономикалык мамилелерге зыян келтирет деп эсептешет.

10. Президенттер Кыргыз Республикасы менен Тажикстан Республикасынын ортосундагы региондор аралык байланыштарды түзүүнү жакташты. Алар эки мамлекеттин региондорунда агроөнөр жай комплексинде, маданий-гуманитардык жана илимий-техникалык чөйрөлөрдө биргелешкен долбоорлорду ишке ашыруу үчүн жетиштүү мүмкүнчүлүктөр бар экендигин баса белгилешти.

11. Борбордук Азия мамлекеттеринин калкынын жана экономикасынын өсүп жаткан муктаждыктарын канааттандыруу максатында жана климаттын өзгөрүшүндөгү терс тенденцияларды жана Париж келишиминдеги милдеттенмелерди эске алуу менен, Мамлекет башчылары регионду жана андан сырткары жактарды экологиялык таза жаңылануучу энергия менен камсыз кылуу үчүн эки өлкөнүн эбегейсиз гидроэнергетикалык потенциалын өздөштүрүү боюнча эл аралык демилгелерин өз ара колдоого даяр экендиктерин билдиришти.

12. Мамлекет башчылары суу ресурстарын пайдалануу менен байланышкан эки тараптуу маселелерди кароо боюнча Ведомстволор аралык кыргыз-тажик жумушчу тобунун ишин улантууга макулдашышты.

13. Кыргыз Республикасы менен Тажикстан Республикасынын ортосунда электр берүү линияларын куруу боюнча долбоорлорду ишке ашыруу, анын ичинде Борбордук Азия – Түштүк Азия CASA-1000 региондук электр берүү линиясын куруу боюнча кызматташууну улантуунун зарылдыгын белигилешти.

14. Мамлекет башчылары Тажикстан Республикасындагы этникалык кыргыздар жана Кыргыз Республикасындагы этникалык тажиктер үчүн ыңгайлуу жашоо шарттарын түзүүнү макулдашты.

15. Президенттер элдердин жакындашуусуна жана улуттар аралык жана маданий байланыштардын чыңдалышына өбөлгө боло турган биргелешкен маданий иш-чараларды өткөрүү жолу менен кыргыз-тажик маданий-гуманитардык өз ара мамилелерин активдештирүүнүн зарылдыгын белгилешти.

16. Мамлекет башчылары БУУнун универсалдуу эл аралык түзүм жана мамлекеттер аралык байланыш маселелерин чечүү үчүн негизги аянтча катары статусун, ошондой эле анын эл аралык иштердеги борбордук координациялык ролун бекемдөөнү жакташат.

17. Кыргыз Республикасынын Президенти Тажикстан Республикасынын суу жаатындагы глобалдык демилгелерин жактады жана 2020-жылдын 21-декабрында БУУнун Башкы Ассамблеясы «2018-2028-жылдары «Туруктуу өнүгүү үчүн суу» Эл аралык он жылдык аракеттердин максаттарына жетүүнүн жүрүшүн орто мөөнөттө ар тараптуу карап чыгуу боюнча БУУнун Конференциясы» деген резолюциясын кабыл алгандыгын белгиледи.

18. Тажикстан Республикасынын Президенти Кыргыз Республикасы демилгелеген «Жаратылыш чектөөнү билбейт: Трансчекаралык кызматташтык — биоартүрдүүлүктү сактоонун жана пайдалануунун маанилүү фактору» деген резолюциянын БУУнун Башкы Ассамблеясынын 75-сессиясынын алкагында кабыл алынгандыгын кубаттады.

19. Кыргыз Республикасынын Президенти Тажикстан Республикасынын Президентинин 2025-жылды Эл аралык мөңгүлөрдү сактоо жылы деп жарыялоо демилгесин кубаттады.

20. Тажикстан Республикасынын Президенти 2023-2025-жылдарга БУУнун Адам укуктары боюнча Кеңешине Кыргыз Республикасынын талапкерлигин колдоду.

21. Бириккен Улуттар Уюмунун, Көз карандысыз Мамлекеттер Шериктештигинин, Шанхай кызматташтык уюмунун, Жамааттык коопсуздук келишим уюмунун, Ислам кызматташтык уюмунун, Экономикалык кызматташтык уюмунун, Европадагы коопсуздук жана кызматташтык уюмунун, Азиядагы өз ара аракеттенүү жана ишеним чаралары боюнча кеңешме жана башка эл аралык уюмдардын жана форумдардын алкагындагы өз ара аракеттенүү улантылат.

22. Кыргыз Республикасынын Президенти 2020-2021-жылдары Тажикстан Республикасынын Шанхай кызматташтык уюмуна төрагалыгын колдой тургандыгын билдирип, тажик тарабы сунуш кылган жана Уюм үчүн мааракелүү жылы ишке ашырылган артыкчылыктардын актуалдуулугун белгиледи.

23. Президенттер 2021-жылы ноябрда Бишкек шаарында «Европа Бирлиги – Борбордук Азия» Биринчи экономикалык форумунун Борбордук Азиянын премьер-министрлеринин жана ЕБдин жогорку өкүлдөрүнүн деңгээлинде өткөрүлүшүн кубатташты.

24. Мамлекет башчылары эл аралык коалициянын аскерлеринин чыгып кетишине, ошондой эле өкмөткө каршы куралдуу элементтердин активдешүүсүнө байланыштуу Афганистанстандагы учурдагы аскердик-саясий кырдаалга тынчсыздануусун билдиришти.

25. Мамлекет башчылары Кыргыз Республикасынын Президентинин Тажикстан Республикасына жасаган расмий сапарынын жыйынтыгын канааттануу менен белгилешти жана болуп өткөн сүйлөшүүлөр эки тараптуу кызматташтыктын өнүгүшүнө түрткү берип, өз салымын кошоруна ишеним билдиришти.

Кыргыз Республикасынын Президенти Тажикстан Республикасынын Президентине меймандостугу жана жылуу кабыл алгандыгы үчүн ыраазычылыгын билдирди жана Тажикстан Республикасынын Президентин Кыргыз Республикасына жооп катары расмий сапар менен келип кетүүгө чакырды. Чакыруу ыраазычылык менен кабыл алынды. Иш сапардын мөөнөтү дипломатиялык каналдар аркылуу макулдашылат”.

Меню