Menu

КООМ

Бекешев: “Азаттыкты” жабышса коррупция тууралуу жазган башкалар этияттап калышат

Жогорку Кеңештин депутаты Дастан Бекешев эгер “Азаттык” жабыла турган болсо өлкөдөгү бардык жалпыга маалымдоо каражаттары (ЖМК) коррупцияны ашкерелеген макала жарыялоодо этияттап калышат деп эсептейт. Мындай пикирин депутат 25-январда “Фейсбуктагы” баракчасына жазды.

Депутаттын пикиринде, ушундай эле ыкма дагы бир ЖМКга каршы колдонулгандан кийин баары унчукпай калат.

“Жада калса социалдык түйүндөргө жазып жүргөндөр да унчукпай калышат. Медианы оңой эле жаап жатышкан жерде эркиндик менен мүлктү да оңой эле тартып ала беришет”, – дейт Бекешев.

Былтыр 26-октябрда Кыргызстандын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги “Азаттык Медиа” мекемесинин веб-сайтын бөгөттөө чечимин чыгарган. Буга “Эркин Европа/Азаттык” радиосунун дагы бир кызматы – “Настоящее время” телеканалынын сайтында кыргыз-тажик чек арасындагы 14-17-сентябрдагы окуялар тууралуу видео материалы негиз болгону маалымдалган.

“Азаттык Медиа” бул материалдарда журналисттик стандарттар сакталганын жана мыйзамга каршы аракет жок экендигин белгилеп келет.

Ал арада министрлик “Азаттык Медианын” ЖМК катары ишмердигин токтотуу өтүнүчү менен Бишкектин Ленин райондук сотуна кайрылганы 23-январда белгилүү болду.

Министрликтин кадамын бир катар коомдук ишмерлер, медиа серепчилер сындап чыгышты.

Болот Назаровдун иши кыскарып, эркиндикке чыкты

Чүйдүн Москва райондук соту 24-январда төкмө акын Болот Назаровго карата “тоноо” фактысы боюнча козголгон кылмыш ишин жабырлануучу тарап менен жарашуу келишиминин негизинде өндүрүштөн кыскартты.

Отурумда адвокаттын жарашуу келишимин ишке тиркөө өтүнүчү канааттандырылган. Ал документте жабырлануучу тарап Болот Назаровго эч кандай доосу жок экенин жазып берген.

Чүй облустук ички иштер башкармалыгы Назаровду былтыр 9-ноябрда “Беловодское айылынын тургунунун айгырын күч менен тартып алган” деген шек менен кармаган. Ал ошондон бери Бишкектеги тергөө абагында (СИЗО-1) камакта жаткан.

Төкмө акын өзү 7-ноябрда Беловодское айылында ат оюндары менен коштолгон чоң той болгонун, ага айылдын жашоочусу ат мингизгенин айтып, жылкыны кайтарып бергенин билдирген.

Кылмыш-жаза кодексинин “Тоноо” беренеси менен шек саналып жаткан Назаровдун иши боюнча алгачкы соттук жараянда жабыркаган тарап көрсөтмө бергенде доосу жок экенин айткан жана ишти кыскартууну суранган.

“Ютуб” каналына жемкорлукту ашкерелеген чыгармаларын жарыялап жүргөн Назаровго бир жыл мурда да иш козголгон. Ал боюнча тергөө аяктай элек. Былтыр 23-январда милиция аны иликтөөчү журналист Болот Темиров менен кошо кармап, кийин үй камагына чыгарган.

Ошол эле күнү Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитеттин (УКМК) төрагасы Камчыбек Ташиев журналисттерге брифинг уюштуруп, мамлекетке зыян келтирбегенин жана коррупцияга аралашпаганын айткан.

Анын алдында Болот Темировдун “Ютубдагы” Temirov LIVE каналына жемкорлук тууралуу иликтөө жарыяланып, анда Ташиевдин аты аталган.

Назаровго жана Темировго карата иш Кылмыш-жаза кодексинин “Баңгизат каражаттарын, психотроптук заттарды жана алардын аналогдорун сатып өткөрүү, маңзатты мыйзамсыз даярдоо” беренеси менен козголгон. Темировго башка да беренелердин негизинде айып тагылган. Анын иши өзүнчө каралды. Жогорудагы берене боюнча Темиров соттон акталып чыккан.

"Пирамида" телеканалын "Кумтөрдүн", "Бишинчи каналды" Бишкек мэриясынын башкаруусуна берүү каралууда

Мамлекеттик мүлктү башкаруу фонду “Пирамида” жана “Бешинчи канал” телеканалдарын башка мамлекеттик мекемелердин балансына өткөрүү маселесин карап жатат. Бул тууралуу фонддун төрага орун басары Медер Машиев билдирди.

Анын айтымында, “Пирамида” телеканалы “Кумтөрдүн” же “Кыргыз алтын” мамлекеттик ишканасынын, “Бешинчи канал” Бишкек мэриясынын башкаруусунда болот.

Машиев телеканалдарды башка мекемелерге өткөрүп берүүнүн себептеринин бири – Мамлекеттик мүлктү башкаруу фонду тарабынан каржылоонун жетишсиз болуп жатканы экенин билдирди.

“Жогорку Кеңеш азыр менчиктештирүү боюнча программаны карап жатат. Уставдык капиталдын программасына бул эки телеканал да киргизилген. Тактап айтканда, телеканалдардын ээси башка мамлекеттик мекемелер болот. Биз бул маселени чарбалык субъектилер телеканалдарды жакшыраак өнүктүрсүн деген максатта карап жатабыз”, – деди Машиев.

Ал мамлекеттик телеканалдарды башка мекемелерге өткөрүп берүү маселеси бир нече айдын ичинде чечилерин кошумчалады.

“Бешинчи канал” 2005-жылы “КООРТ” телеканалынын базасында түзүлгөн. 2010-жылы Убактылуу Өкмөттүн декрети менен улутташтырылган. 2011-жылы Жогорку Кеңештин ишин чагылдыруу максатында “Бешинчи канал” жабык акционердик коому жөнүндө” мыйзам кабыл алынган.

Кыргызстанда туңгуч эркин телеканал катары таанылган “Пирамида” мурдагы бийликтин тушунда колдон колго өтүп, 2010-жылдагы апрель окуяларынан кийин мамлекеттин карамагына берилген.

Украинада өлгөн дагы бир тажикстандыктын сөөгү жерге берилди

19-январда Тажикстандын Жайхун районунун Паянж жамаатында 47 жаштагы Шамсиддин Кодировдун сөөгү жерге берилди. Ал Орусияда соттолуп, түрмөдөн Украинадагы согушка жиберилген.

Маркумдун туугандарынын айтымында, ал эки жыл мурун Орусияда мыйзамсыз түрдө маңзат каражаттарын сактоо айыбы менен 14 жылга кесилген.

“Шамсиддин Волгограддагы колонияда жазасын өтөп жаткан, былтыр майда аны Украинадагы согушка жөнөтүшкөн”, – деди 23-январда маркумдун бир тууганы Рахмиддин Кодиров.

Жакындары ал согушка өз эрки менен барганын же күч менен жөнөтүлгөнүн билишпейт.

Бир тууганынын айтымында, Шамсиддин Кодиров 2022-жылы ноябрда эле өлтүрүлгөн, бирок анын сөөгү Тажикстанга эки айдан кийин жөнөтүлгөн. Кодиров жаракат алып, эки буту тең тизесинен ылдый ампутациялангандан кийин көз жумган.

Соңку эки айда орус түрмөлөрүндө жазасын өтөп жатып, Украинадагы согушка жөнөтүлгөн тажикстандыктардын ичинен кеминде төртөө өлгөнү кабарланды.

Маданият министрлиги "Азаттык Медианын" ишмердигин токтотуу өтүнүчү менен сотко кайрылды

Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги “Азаттык Медианын” жалпыга маалымдоо каражаты катары ишмердигин токтотуу өтүнүчү менен Бишкектин Ленин райондук сотуна кайрылды.

Бул тууралуу министрликтин “Азаттыкка” жөнөткөн маалымкатында айтылат. Катта сотко мекеме качан кайрылган датасы көрсөтүлгөн эмес.

Сотко жолдогон доо арызында министрлик кыргыз-тажик чек арасындагы окуя тууралуу жарыяланган видеоматериал өчүрүлө электигин жана ал социалдык түйүндөр аркылуу тарап жатканын белгилеген. Дал ушуну негиз кылып, Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги “Азаттык Медиа” “Жалпыга маалымдоо каражаттары жөнүндө” мыйзамдын 23-беренесинин “согушту, зомбулукту жана ырайымсыздыкты, улуттук, диний обочолонууну жана башка элдерди жана улуттарды жек көрүүнү насаттоого тыюу салынат” деген пункту бузуп жатканын көрсөткөн.

Былтыр 26-октябрда Кыргызстандын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги “Азаттык Медиа” мекемесинин веб-сайтын бөгөттөө чечимин чыгарган. Буга “Эркин Европа/Азаттык” радиосунун дагы бир кызматы – “Настоящее время” телеканалынын сайтында кыргыз-тажик чек арасындагы 14-17-сентябрдагы окуялар тууралуу видео материалы негиз болгонун маалымдашкан. Министрлик өз арызын Кыргызстанда былтыртан бери иштеп баштаган “Анык эмес (жалган) маалыматтан коргоо жөнүндө” мыйзамга негиздеп жатат.

“Азаттык Медиа” бул материалдарда журналисттик стандарттар сакталганын жана мыйзамга каршы аракет жок экендигин белгилеп келет. Буга чейин радионун юристтери аталган чечимди жокко чыгаруу өтүнүчү менен алгач Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлигине, андан соң Бишкектин административдик сотуна кайрылган. Бул маселе боюнча алгачкы соттук процесс 26-январга белгиленген.

“Эркин Европа/Азаттык” радиосунун президенти Жейми Флай “Азаттык” – ишенимдүү маалымат булагы экенин белгилеп, ага тоскоолдуксуз иштөөгө уруксат берилиши керектигин айткан.

Сайтты жабуудан тышкары былтыркы жылдын 31-октябрында радионун “Демирбанктагы” эсеби эч кандай эскертүүсүз жана түшүндүрмөсүз бөгөттөлгөн. “Биринчи радио” техникалык себептерден улам деген жүйө менен “Азаттыктын” берүүлөрүн обого чыгарууну 23-октябрдан баштап токтоткон. 13-ноябрдан тартып НТС каналы “Азаттыктын” телерадио берүүлөрүн эфирден алган.

Бир катар эл аралык уюмдар кыргыз бийлигин “Азаттык Медианын” сайтына жана банк эсебине коюлган бөгөттү тезирээк алып салууга чакырып келет. Соңку жолу 20-январда АКШ Сенатынын Эл аралык байланыштар боюнча комитетинин төрагасы Боб Менендес жана комитеттин мүчөсү Жим Риш Кыргызстандагы сөз эркиндигинин абалына жана “Азаттык” радиосу туш болгон чектөөлөргө тынчсыздануусун билдирип, президент Садыр Жапаровго кат жолдошту. Алар “Анык эмес (жалган) маалыматтан коргоо жөнүндө” мыйзам көз карандысыз медианы чектөө үчүн, өзгөчө “Азаттык” радиосунун сайттарын жана банк эсебин бөгөттөө үчүн колдонгонун айыпташкан.

Буга президент Садыр Жапаровдун басма сөз катчысы Эрбол Султанбаев 22-январда Фейсбуктагы баракчасы аркылуу жооп берип, өлкөдө сөз эркиндигине кысым жок экендигин жана “Азаттык Медиа” боюнча чечим мыйзамдын талабына ылайык кабыл алынганын белгилеген.

Ага чейин Human Rights Watch уюму, “Журналисттерди коргоо комитети” жана Евробиримдиктин адам укуктары боюнча өкүлү Эймон Гилмор, кыргыз бийлигин “чектен чыккан цензурадан баш тартып, сөз эркиндигин коргоого” чакырышкан. АКШнын, Британиянын, Германиянын, Франциянын элчиликтери жана Европа Биримдигинин өкүлчүлүгү кыргыз бийлигине кайрылуу жолдогон.

Эрбол Султанбаев АКШ сенаторлорунун кайрылуусуна жооп берди

Президент Садыр Жапаровдун басма сөз катчысы Эрбол Султанбаев 22-январда Фейсбуктагы баракчасы аркылуу АКШ сенаторлорунун “Азаттык Медиа” тууралуу кайрылуусуна жооп берди.

“Бүгүн жалпыга маалымдоо каражаттары аркылуу АКШнын эки сенатору “Азаттык медиа” айланасындагы кырдаалга байланыштуу президент Жапаровго кайрылуу жолдоп, анда өлкөдө сөз эркиндигине кысым болууда дегендей тынчсыздануусу айтылганы белгилүү болду. Бул сөз эркиндигине жана басма сөзгө өлкөнүн Конституциясы берген кепилдикке каршы келген сыңары белгиленет. “Азаттык Медианын” ишин эки айга хостинг-провайдер менен токтотуу чечимин 2022-жылдын 14-17-сентябрында Баткен облусундагы окуялар тууралуу анык эмес маалымат бергендигине байланыштуу Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги кабыл алганын эске салгыбыз келет. Бул чечимди кабыл алганга чейин, иинистрлик “Азаттык медиа” редакциясына бир нече жолу кат жөнөткөн. Өз укугун пайдалануу менен сайттын иши иштеп жаткан мыйзамдарга ылайык токтотулган”, – деп жазылган анда.

20-январда АКШ Сенатынын Эл аралык байланыштар боюнча комитетинин төрагасы Боб Менендес жана комитеттин мүчөсү Жим Риш Кыргызстандагы сөз эркиндигинин абалына жана “Азаттык” радиосу туш болгон чектөөлөргө тынчсыздануусун билдирип, президент Садыр Жапаровго кат жолдошкон.

Америкалык сенаторлор кыргыз өкмөтүн өзүнүн “Анык эмес (жалган) маалыматтан коргоо жөнүндө” мыйзамын көз карандысыз медианы чектөө үчүн, өзгөчө “Азаттык” радиосунун сайттарын жана банк эсебин бөгөттөө үчүн колдонгонун айтышкан.

Алар Кыргызстандын басма сөз эркиндигин камсыз кылуу тууралуу милдеттемеси АКШ менен мамиледеги маанилүү элемент экенин белгилеп, 2022-жылдын октябрь айында “Азаттык” радиосунун имаратынын алдында өткөн митингде журналисттерге зордук-зомбулук көрсөтүүгө үндөгөн чакырыктарга, коркутууларга кабатырланып жатышканын билдиришкен. АКШ сенаторлору Садыр Жапаровдун 2020-жылдагы сөз эркиндигине байланыштуу айткандарын эске салышкан.

Ошол эле кезде алар кыргыз өкмөтүнүн “Талибан” кыймылынан (Кыргызстанда тыюу салынган) улам Бишкекке жер которууга аргасыз болгон “Азаттык” радиосунун ооган кызматынын журналисттерине көрсөткөн колдоосун кубатташкан.

Былтыр 26-октябрда Кыргызстандын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги “Азаттык Медиа” мекемесинин веб-сайтын бөгөттөө чечимин чыгарган. 31-октябрда радионун “Демирбанктагы” эсеби эч кандай эскертүүсүз жана түшүндүрмөсүз бөгөттөлгөн. Биринчи радио техникалык себептерден улам деген жүйө менен “Азаттыктын” берүүлөрүн обого чыгарууну 23-октябрдан баштап токтоткон. 13-ноябрдан тартып НТС каналы “Азаттыктын” телерадио берүүлөрүн эфирден алган.

Бир катар эл аралык уюмдар “Азаттык” радиосуна байланыштуу кыргыз бийлигинин бул чектөөлөрүн сындап, билдирүүлөрдү таркаткан. Кыргызстандын бир катар маданий жана коомдук ишмерлери радиого каршы кысымды токтотуу жана сөз эркиндигин сактоо өтүнүчү менен бийликке кайрылган.

Кыргыз бийлигинин өкүлдөрү өлкөдө эркин медианын иши чектелгени тууралуу маалыматтарды четке кагып келатышат.

Курманбек Бакиевдин жубайынын сөөгү Кыргызстанга алып келинди

Кыргызстандын мурдагы президенти Курманбек Бакиевдин жубайы Назгүл Төлөмүшова каза болду. Бул тууралуу маркумдун жердештери билдирди.

Ушу тапта Төлөмүшованын жакындарынын Казармандагы үйүндө акыркы сапарга узатууга даярдык көрүлүп жатат.

Жакындарынын айтымында, маркумдун сөөгү 17-январда учак менен Кыргызстанга жеткирилди. Аны акыркы сапарга узатуу зыйнаты эртең, 18-январда болору, сөөгү өзү туулуп-өскөн Тогуз-Торо районунда жерге берилери кабарланууда.

Маалыматка ылайык, 47 жаштагы Төлөмүшова Минск шаарында оорудан улам каза болгон. Аны тажыясына Курманбек Бакиевдин катышары же катышпары азырынча кабарлана элек.
Назгүл Төлөмүшова Бакиевдин экинчи жубайы. 2010-жылдагы Апрель окуясынан кийин Бакиев менен бирге өлкөдөн качып кетип, Беларустан башпаанек табышкан.
2016-жылы орусиялык басылмалар Назгүл Төлөмүшова Беларус баш калаасындагы “Минск” мейманканасын башкарып жатканын жазып чыгышкан.

Курманбек Бакиев 2005-жылдагы Март ыңкылабында бийликке келип, 2010-жылдын 7-апрелинде 87 адамдын өмүрү кыйылган элдик толкундоодон кийин жакындары менен чет өлкөгө качып кеткен. Ушул тапта Беларуста баш калкалап жүрөт.
Бакиевге жана жакындарына онго жакын факты боюнча айып тагылган. Курманбек Бакиев сыртынан соттолуп, 30 жылга эркинен ажыратылган. Негизги айыптоо 2010-жылдын 7-апрелинде Бишкектин Ала-Тоо аянтындагы кан төгүлгөн окуяга байланыштуу коюлган.
Былтыр Кыргызстандын баш прокурору Курманкул Зулушев Ошто эл менен жолугушууда Бакиевге байланыштуу суроого жооп берип, мурдагы президент Кыргызстанга келгенге эрки жетип, тергөөгө көрсөтмө берүүнү чечсе, ага эч ким тоскоолдук кылбай турганын билдирген.

ТИМ: Россиянын жогорку окуу жайларында 8,5 миңден ашуун кыргыз жарандары билим алууда

Кыргыз Республикасынын Тышкы иштер министрлиги, 2023-жылдын январь айынан тартып Россия Федерациясынын жогорку окуу жайларынын күндүзгү бөлүмүндө окуган Кыргыз Республикасынын жарандары милдеттүү медициналык камсыздандыруу системасына (ММК) кирүү укугуна ээ болорун маалымдайт.
Бул үчүн студенттер Россиянын Ички иштер министрлигинин Миграция боюнча башкармалыгынын аймактык бөлүмдөрүндө убактылуу жашоого уруксатын (РВПО) алуу үчүн кайрылышы зарыл. Студенттерге мындай  мүмкүнчүлүк Россия Федерациясынын миграциялык мыйзамдарына кирген өзгөртүүлөрдүн алкагында берилди.
Расмий маалыматка ылайык, бүгүнкү күндө Россиянын жогорку окуу жайларында 8,5 миңден ашуун Кыргыз Республикасынын жараны билим алууда.

Кыргызстанда кармалган казак активисттери Асхат Жексебаев менен Диана Баймагамбетова бошотулду

16-январда Бишкектин Октябрь райондук соту казакстандык активисттер Асхат Жексебаев менен Диана Баймагамбетованы сот залынан бошотту.

Маалыматка караганда, сот казакстандык активисттер Кыргызстандан башпаанек сурап кайрылганын эске алып, алардын ишин токтотту.

“Кыргызстандын мамлекеттик чек арасынан мыйзамсыз өтүү” беренеси башпаанек алуу укугун пайдаланууну көздөгөн чет өлкөлүк жаранга же жарандыгы жок адамга карата колдонулбайт.

“Биз башпаанек макамын сурап, арыз бергенбиз. Ошонун негизинде бошотушту. Эми эмне болот көрөбүз”, – деди Асхат Жексебаев.

Азырынча соттун өкүмү мыйзамдуу күчүнө кире элек. Прокурор 10 күндүн ичинде ал боюнча даттанышы мүмкүн.

Жексебаев менен Баймагамбетованын Кыргызстанга келип, башпаанек макамын сурап кайрылганы 2022-жылы ноябрдын башында белгилүү болгон. Кийин алар 30-октябрда мамлекеттик чек арадан мыйзамсыз өтүү айыбы менен кармалып, эки айга тергөө абагына камалганы кабарланган.

Эки активист тең 2020-жылы Казакстанда камалып, былтыр ноябрда сот өкүмү чыккан 13 активисттин катарында болгон. Активисттерге казак бийлиги “экстремисттик” деп тапкан “Казакстандын демократиялык тандоосу” жана “Көчө партиясы” деп аталган уюмдарга тиешеси бар деген айып коюлган.
Эки жылга кесилген Баймагамбетова сот залынан бошотулса, Жексебаев былтыр май айында абактан чыккан. Бишкекте кармалган маалда экөө тең пробациялык көзөмөлдө жүргөн.

КРнын Алматыдагы башкы консулдугу Казакстандын аймагында камкордуксуз калган 5 баланы Кыргызстанга кайтарды

Кыргыз Республикасынын Алматы шаарындагы Башкы консулдугу Казакстан Республикасынын бардык мамлекеттик органдары менен дайым байланышта болуп, ар кандай оор кырдаалга туш болгон Кыргыз Республикасынын жарандарынын кайрылууларына ыкчам чара көрүү, алардын укуктарын жана кызыкчылыктарын коргоо боюнча тиешелүү иштерди тынымсыз жүргүзүүнү улантып жатат.
2022-жылы ичинде Башкы консулдук тарабынан жарандарыбыздын мекенине кайтаруу боюнча иштер улантылып, кыргыз диаспорасынын жана Казакстан Республикасынын мамлекеттик органдарынын көмөгү менен турмуштук оор кырдаалга кабылган 30 жаранды Кыргызстанга кайтаруу иштерин алып барды. Алардын ичинен айрымдарынын жанында документтери жок болгондугуна байланыштуу дипломатиялык өкүлчүлүгүнө кайрыла алышкан эмес. Кайрылгандардын баарына консультациялык жардам көрсөтүлүп, зарыл болгон учурда Кыргыз Республикасына тоскоолдуксуз кайтып келүү үчүн документтер берилген.
Ошондой эле, Башкы консулдук Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдары менен биргеликте Казакстандын аймагында камкордуксуз калган 5 баланы Кыргызстанга кайтарган

Башкы консулдук тарабынан Казактан Республикасынын аймагында турмуштук оор кырдаалга кабылган Кыргызстандын жарандарынын укуктарын жана кызыкчылыктарын коргоо боюнча иштер улантылууда.

Меню